ШАХИН ГАДЖИЕВ СЪЕЗДИЛ В ЕРЕВАН И ПОЛУЧИЛ… ПИНОК ПОД ЗАД

шахин гаджиев

После более чем недельного перерыва редактор агентства Туран Шахин Гаджиев опубликовал продолжения отчета о своей поездки в столицу Армении. Роман еще не завершен, но интриги как не было с самого начала, его не следует ожидать и в следующей части. Все понятно: господин Гаджиев получил пинок под зад в Ереване. По-другому не могло и быть.

Зачем господину Гаджиеву нужен был этот вояж, который, по его собственным словам, согласовывался несколько месяцев. Журналист пишет, что его «прежде всего интересовал вопрос: что изменилось в Армении после смены власти, каковы настроения людей, есть ли надежда, что с командой Пашиняна можно будет договориться?»

О том, что изменилось и что осталось неизменным в Армении, можно было бы узнать, не съездив в Ереван. В Армении СМИ свободны, они отражают весь спектр мнений по всем важным для граждан вопросам. Поэтому позицию граждан, отдельных политических групп и движений легко можно узнать через средства массовой информации страны. Что касается официальной точки зрения Еревана, она, думается, в Баку хорошо известна, министры иностранных дел двух стран встречаются постоянно. Поэтому официальные лица вряд ли могли бы сказать нечто такое, что они не говорят своим партнерам во время переговоров.

Такие журналистские поездки полезны лишь в том случае, если там есть серьезный сегмент населения, имеющий отличную от официальной точку зрения на существующую проблему. На Ближнем Востоке такие контакты происходят, потому что есть в Израиле немалые сторонники создания Палестинского государства, а среди палестинцев есть немало тех, кто за признание права Израиля на существование. Поэтому там встречаются общественные деятели, проводятся совместные концерты, футбольные матчи. Журналисты, естественно, встречаются. А тут что? Есть ли в Ереване хотя бы один политик, который имел бы на карабахскую проблему точку зрения, устраивающую Азербайджан? Таких нет. Среди граждан Армении, которые служат в армии, выходят на демонстрации и митинги, меняют правительства и смещают президентов, тоже по этому вопросу существует единое мнение, заключающееся в том, что Карабах они завоевали кровью и отстоят его любой ценой. Так как в свое время вопрос с оккупированными территориями вокруг Нагорного Карабаха не был решен, то есть была упущена возможность их возвращения, теперь, судя по всему, в Армении твердо решили эти районы не возвращать тоже. Иначе бы зачем их активно заселяли?

Думается, Шахин Гаджиев, раз уж съездил в Ереван, мог бы поставить хотя бы один важный и эффективный вопрос: Именно вопрос об армянских поселениях, которые создаются, например, в Лачине, Зангелане, других оккупированных районах. Разговоры об уступках в вопросе по Нагорному Карабаху выглядят просто простой болтовней, если территории за пределами автономной области многие годы активно заселяются.

Когда наша, азербайджанская сторона говорит об уступках, невольно испытываешь неловкость. Была война, армяне победили с огромным преимуществом, чему свидетельство размер утраченной территории. Я не политик, не ученый, не стану разбираться в причинах, я только констатирую факт. И вот теперь побежденная сторона обращается к победившей стороне и говорит: уступи. С какой стати? Какие у нас козыри? Вооружение? Но вооружение, хорошая оснащенность армии не гарантирует успех, чему много примеров, в том числе в современной истории Ближнего Востока. Наши официальные лица, официальные журналисты и прочие демагоги и болтуны армян стращают повторением победоносной апрельской войны 16 года. Но разве она была победоносной? Сколько азербайджанских солдат и офицеров (рабоче-крестьянские дети) полегли за две бесполезные высоты?

К сожалению, к концу второй части своего опуса Шахин Гаджиев вновь полез в жуткие дебри армяно-турецких отношений. Но нам, азербайджанцам, какое дело до геноцида армян? Разве в 1915 году Азербайджан не был частью России и наши военные не служили в российской армии? Почему туркам самим не решать свои проблемы с армянами?

Роман господина Гаджиева еще не окончен, но с полным основанием можно сказать, что единственным результатом его вояжа в Ереван стал пинок, который он получил практически от всех собеседников. Иначе быть не могло. Если ты на ринге повержен, не можешь на равных говорить со своим соперником за его пределами…

 

14.02. 2019

Самара

Реклама

У БЫВШЕГО ОППОЗИЦИОНЕРА БАХТИЯРА ГАДЖИЕВА ВТОРАЯ «МАЛЕНЬКАЯ СВАДЬБА»…

bextiyarjpg.jpeg

В Баку у бывшего оппозиционера Бахтияра Гаджиева  какие-то торжества. Похоже на «маленькую свадьбу». Судя по тому, что сам бывший оппозиционер пишет, на этот раз ему яйца удалили…

BU ADAMA MƏN NƏ DEYİM? BƏLKƏ “QURUMSAQ”?

Mehman_Əliyev.jpg

Əvvəl rusca yazmaq, adını “Засранец» qoymaq istəyirdim, çünki cənab Mehman Əliyevə bu söz “xançala gümüş kimi” yaraşır, ancaq fikrimi dəyişib öz dilimizdə yazıram.

Bu adamı əslində 2017-ci ilin yayında, həbs olunan vaxt tanımışam. O vaxtacan hərdən, ayda-ildə bir dəfə Contact.az saytının ruscasına baxır, ancaq onun Turan agetliyinə aidliyini bilmir və rəhbərinin kim  olduğu ilə maraqlanmırdım. Tutulanda Mehman Əliyevin 60 yaşı vardı və bu yaşda adamın türməyə salınmağı məni doğrudan darıxdırmışdı – başqa güclü sözlər işlətmək istəmirəm. Və Mehman Əlieyev həbsdə olduğu günlərdə öz bloqumda, Facebook səhifəmdə az qala hər gün bu barədə yazırdım. Məni populyar adam deyiləm, yazdıqlarımı iki cüt bir tək adam oxuyur, buna görə də mənim yazıb-yazmamağımın Mehman Əliyevə bir istiliyi-soyuqluğu ola bilməzdi. Ancaq mənim əlimdən gələn o idi, onu da elədim. Və buna görə Mehman Əliyevdən minnətdarlıq gözləmək eşşəklik olardı.

Bu öz yerində. Tezliklə Mehman Əliyevi azad elədilər. Buna sevinməmək olmazdı, hərçənd onun “yuxarıya” yalvaryaxarlı məktub yazmağı onu mənim gözümdən saldı…

Əlavə etməliyəm ki, Mehman Əliyev həbsdə olanda mən Contact.az saytında ona həsr olunmuş materiallara bir neçə dəfə şərh yazmışam. Və bu şərhlər çap olunub. Əlbəttə, bu şərhlərin də Mehman Əliyevin azad olunmağına iynəni ucu boyda təsiri ola bilməzdi. Bunu xatırlamağımın səbəbi ayrıdır.

Təxminən yarım il əvvəl Contact.az saytında Ermənistanla münasibətə həsr olunmuş bir məqaləyə kiçik şərh yazdım. Çap olunmadı. O vaxtdan bu sayta girmirdim. Bu yaxınlarda şeytan məni azdırdı, Contact.az-ı açdım. Ədəbiyyat mövzusunda bir məqalə nadanlığı ilə məni o qədər darıxdırdı ki, özümə qoyduğum qadağanı pozub şərh yazdım.

Çap olunmadı!

Turan agentliyi, Contact.az saytı öz xərcini özü qazana bilməz, yəni bu sayt hansı mənbələr əsasındasa maliyyələşdirilir. Yəni hansı şəxssə, ya hansı təşkilatsa bu sayta vəsait qoyur ki, vətəndaşlara obyektiv informasuya çatsın, onların, sadə desək, mədəni səviyyələri yüksəlsin. Yəni Rasim Qaracanın Contact.az-dadı nadan məqaləsinin nəşri xeyli pula başa gəlib. Məqalənin nadanlığına da dözmək olar, əgər bu məqalə oxucular, ekspertlər arasında geniş müzakirə doğurursa. Məqalə rus dilindədir. Altında üç-dörd cümləlik şərh var – Azərbaycan dilində, yazan adam da azsavadlıdır, ancaq müəllifə verdiyi sualları səmimidir. Yəni vəssalam. Rusca bir məqalə və azərbaycanca bir şərh. Mənim yazdığım şərh isə çap olunmur. Sponsorun pulunu belə xərcləyən redaktor, yəni Mehman Əliyev, «засранец» və yaxud yerinəişəyən deyilmi?

Təhsilimə görə peşəkar ədəbiyyatçı olsam da, Azərbaycanda, xüsusən rəsmi mətbuatda çap olunmaq iddiam və niyyətim yoxdur – ölkə belədir, mən beləyəm, tale belədir. Ancaq Contact.az guya müstəqil orqandır. Bəs niyə mən ora hətta şərh də yaza bilmərəm?

Deyim ki, belə bir iş mənim başıma “Azadlıq” radiosunun Azərvaycan xidmətinin saytında da gəlib. Mən BBC-nin, “Azadlıq” radiosunun rus redaksiyalarının saytlarına hərdənbir şərh yazıram – nə yazmışamsa, həmişə ixtisarsız çap olunub.

Buna görə də mən həmişəki şübhələrimi bir də iki cüt bir tək oxucumla bölüşürəm: azərbaycanlı demokrat ola bilərmi? Mənə elə gəlir ki, ola bilməz! Çünki demokrat  Elçibəyin yanında Həmidov kimi bandit dostu olur və onu nazir təyin edir. Bakıdakı son mitinqdə, səhv etmirəmsə, İsgəndər Həmidov İlqar Məmmədovla yanaşı dayanmışdı. İndi özünüz deyin, ağlı başında adam İlqar Məmmədova etibar edə bilərmi?

Azərbaycanda hamı bir-birinə qardaşdır, əmioğludur, yeznədir, qayındır, qayınatadır, kirvədir, baldızdır, yengədir və s. Allah bilir, Rasim Qaraca Mehman Əliyevin kimidir və nəyidir. Bəlkə də Qaraca onun dalınca afatafa gəzdirir, ya da əksinə, bu onun dalınca…

Azərbaycanlı olasan, korrupsioner olmayasan, bu mümkündürmü? Mənə elə gəlir ki, bu da mümkün deyil. Şərt deyil ki, Mehman Əliyev birbaşa sponsor pulunu ya qrantı  yesin. Əgər o, sponsor pulunu ya qrantı dostunun, aşnasının nadan yazılarının nəşrinə xərcləyirsə, bu, korrupsiya deyilmi?

Bəlkə də mənim adım hansısa qara siyahıda var, hərçənd bu, böyüklük maniyasına bənzəyir – mən kiməm ki, siyahılara salınmağa layiq olum? Lap deyək ki, siyahıdayam. Bəs onda niyə Mehman Əliyevin müdafiəsinə yazanda şərhlərim çap olunurdu?

İndi bu adama mən nə deyim?  Rusca belə adamlara «засранец» deyirlər. Azərbaycanca…

Qalmışam məəttəl…

Bəlkə “qurumsaq”?

31.01. 2019

Samara

BƏXTİYAR VAHABZADƏNİN GÜLMƏLİ “GÜLÜSTAN” POEMASI

GÜLÜSTAN.jpg

Məni İnternetdə Bəxtiyar Vahazadənin tənqidinə görə söyən heyvərələr mənə “Gülüstan” poemasını xatırladırlar: guya bu poemanı yazmaqla Bəxtiyar Vahabzadə bərabəri olmayan milli şücaət göstərib.

Məcburam ki, bu gülməli poema haqqında da yazam. Poema doğrudan da gülməlidir. Adına fikir verirsiniz? “Gülüstan”! Fars sözüdür “gül”(  گل) və stan. Yəni güllü-çiçəkli yer. Fars sözü! Burda təəccüblü heç nə yoxdur. Azərbyacanın şimalında olan xanlıqlar müstəqil dövlət yox, İran monarxiyasının vassalları olublar və öz aralarında daim çəkişiblər, daim Türkiyənin həmlələrinə məruz qalıblar, Rusiya tərəfinə meyllənəndə İran xanlıqarın ərazisinə qoşun yeridib və s.

1804-1813 –cü illərdə Rusiya ilə İran arasında gedən müharibələrdə Azərbaycan döyüşən tərəflərdən biri olmayıb, ola da bilməzdi, çünki o vaxt təbiətdə və tarixdə Azərbaycan dövləti yox idi. Müqavilə bağlanan vaxta qədər şimal xanlıqlarının əksəriyyəti Rusiya imperiyasının tərkibinə keçmişdi (Gəncə — 1804-cü ildə), müqavilə əslində çoxdan yaranmış vəziyyəti qeydə alırdı, 1812-ci ilin oktyabrında ağır məğlubiyyətdən sonra İran Azərbaycanın şimal hissəsindəki ərazilərdən əl çəkməyə məcbur olur: bu o deməkdir ki, şimali Azərbaycan o vaxta qədər beynəlxal hüqüq normalarına görə İran ərazisi olub, Azərbaycan isə beynəlxalq hüqüq subyekti kimi mövcud olmayıb.

Yəni “Azərbaycanı böldülər” iddiası ağ yalandır. Əslində Əslində Gülüstan, sonra Türkmənçay müqavilələri Şimali Azərbaycan ərazilərinin birləşdirir, feodal dağınqlığına son qoyulurdu. Bu müqavilələrdən sonra azərbaycanlıların vahid millət kimi inkişafı başlayır.

“Gülüstan” poemasını yazanda Bəxtiyar Vahabzadənin 35 yaşı olub, universitetdə sovet (!) ədəbiyyatını tədris edirdi, bunları gözəl bilməliydi. Və onu da bilməliydi ki, Gülüstan müqaviləsi olmasaydı, bəlkə də Şəkidə mal otarardı, çünki Azərbaycanda heç bir sovet ədəbiyyatı və heç bir universitet (cənubda Azərbaycan universiteti var?) olmayacaqdı.

İndiki Azərbaycanın əsası Rusiya imperiyasında qoyulub. SSRİ-də isə bitkin halda formalaşıb. Bunun üçün də biz Vlaıimir İliç Leninə minnətdar olmalıyıq. Çünki 1922-ci ildə SSRİ yaradılanda Stalin təkidlə muxtariyyə planını yeridirdi. Yəni milli ucqarlar Rusiyanın tərkibində muxtariyət kimi qalmalıydılar. Lenin bu planı rədd edir, hər milli ucqara müttəfiq respublika statusu – SSRİ tərkibindən çıxmaq hüququ ilə!- verilməsi təkfini irəli sürür. Yəni əslində Lenin bizə qurulu dövlət bağışlayır. Başqa xalqlar  kimi əsrlərlə mübarizə aparmadan, sərhədlər uğrunda dəryalarla qan tökmədən hazır dövlət alıb qoyuruq cibimizə. Biz Lenindən narazı ola bilərikmi? Hanı Leninin heykəlləri? Qaytarın qoyun yerinə! Bəxtiyar Vahabzadə özü Lenini sevib, ona poema yazıb, Heydər Əliyevin köməyi ilə SSRİ dövlət mükafatı alıb (5 000 r, bir “Volqa”nın pulu)… Yəni Bəxtiyar Vahabzadə həmişə bilib ki, çörəyi hardan çıxır. Gülüstan poeması isə gənclik lotuluğu olub. Hərçənd 35 yaşlı universitet müəlliminə lotuluq yaraşmaz…

İndi kim Gülüstan müqaviləsindən kim narazıdırsa, baxsın Cənubi Azərbaycana. 1812-ci ildə İran Rusiyaya qalib gəlsəydi, bizim şimal əraziləri həmişəlik keçərdi İrana. Biz İranın içində dövlət qura bilərdikmi? Yox! Cənubda otuz milyona yaxın azərbaycanlı var, onlar nəinki dövlət qura bilmirlər, hətta bir məktəb də aça bilmirlər…

Şimalda pis-yaxşı dövlətimiz var. Düzdür, parlamentimiz yoxdur, məhkəməmiz yoxdur, məmurlar oğrudurlar… Ancaq dövlət var, ruslar açan akademiya da var, ruslara yaradan kinostudiya da var, ruslar yaradan (Tuqanov!) teatr var… Məktəblərimiz var, mətbuatımız var. Televiziya da var, hərçənd gecə-gündüz yalan danışır…

Bəli, xalq aralı düşüb. Ancaq xalq həmişə birləşə bilər (buna tələsmək lazım deyil, 1990-cı ildə İran sərhədini dağıdanlar başıpozluq edib, İranı düşmənə çeviriblər). Ancaq Gülüstan müqaviləsi olmasaydı, biz Rusiya imperiyasının tərkibinə keçməsəydik, heç bir dövlət-zad olmayacaqdı…

Bunu azərbaycanca yazıram ki, ruslar oxumasınlar. İndi lazım deyil. Putindən sonra, Rusiyada demokratik rejim yarananda ruslarla oturub Gülüstan müqaviləsinin şərəfinə araq da vurmaq olar…

14.01. 2019

Samara

 

P.S. Poemanın bədii xüsusiyyətlərini ayrı yazıda təhlil etmək olar. Gülməli şeylər çoxdur.  Bir beyt:

“Necə ayırdınız dırnağı ətdən-
Ürəyi bədəndən, canı cəsəddən?”

Universitet professoru bilməyib ki, “cəsəd” ərəbcə ölü bədəndir…

X.X.

KOMİK «AYGÜN» POEMASI: «SONRA XAM AT KİMİ HALDAN DÜŞƏRƏK, AXIRDA YORULUB DİNCƏLDİ O DA…»

bağırov_vurğun

Yoldaş Əmirxan gedəndən sonra Aygün özünü danlayır.

“Deyəsən yazığın qəlbinə dəydim,
Yenə Əmirxanı sevə biləydim…”

Ancaq tərəddüd edir, fikirləşir ki, neçə illər “yaşadı evsiz”.

“Bəlkə də qəlbində yurd saldı İblis…”

Yoldaş Əmirxanın evi olmalıdır, yəqin “ailəsiz” demək istəyir. Düzdür, kişi ki, ailəsiz oldu, İblis girir qəlbinə, keçir yuxarı başa…

Səməd Vurğun yenə saçını Puşkin kimi buruq-buruq edib Aygünə üz tutur.

“Aygün, əziz bacım, bilirsən ki, mən,
Dünyaca sevirəm səni ürəkdən”.

Səməd Vurğun Aygünə deyir ki, Əmirxan daha əvvəlki deyil, ağır-ağır olsa da dəyişir, kef məclislərinə getsə də, çox getmir, ayda bir dəfə gedir, içsə də, keflənmir, “pərişan olur”…

“Dəyişir, dəyişir o ürəyini,
İndi halal yeyir o çörəyini…”

Qabaq haram yeyirmiş? Axı bu zalım oğlu qabaq harda işləyirdi, indi harda işləyir? Aqronom diplomuyla Bakıda hara götürərdilər? Hamama kassir? Avtobusa konduktor? Evlər idarəsinin müdiri?

Səməd Vurğun Vəkilov deyir ki, yoldaş Əmirxanın böyük bir nöqsanı var, o da ancaq dolanışığını fikriləşməkdir. Ona görə də:

“Nə bir ad çıxarır, nə də ucalır…”

Səməd Vurğun oxucuya məruzə edir ki, şəxsən Aygünlə “bu xüsusda” danəşəb və “ürəkləri şad olub”. Ancaq yoldaş Əmirxanı axtaranda eşidibər ki, o, Bakıdan çıxıb gedib…

Aha!

Səməd Vurğun Aygünə deyir ki, narahat olmasın, özü yoldaş Əmirxanı axtarıb tapacaq. Mili, Muğanı vuru bir-birinə.

Ürəyinizə damdı?

Aha!

“Axır sorağını mən Əmirxanın,

“Lenin” sovxozundan axtarıb-tapdım

Molla Nəsrəddinin papağı oğurlananda gedib oturmuşdu qəbiristanlıqda. Deyirdi oğru hara getsə, axırda bur gələcək…

Mən elə bilirdim yoldaş Əmirxan axırda “Lenin” sovxozuna gedəcək. Sovxoz, əlbəttə, qəbirstan deyildi, ancaq elə qəbiristan kimi bir şeydi…

Həm də axı Səməd Vurğun öz qəhrəmanını düzəldib sağlam sovet cəmiyyətinə qaytarmalıdır. Yolunu azmış insan harda düzələ bilər?

Əlbəttə, “Lenin” sovxozunda!

Səməd Vurğun yoldaş Əmirxanı tapır. Qonağı olur. Yoldaş Əmirxan xalq şairinə danışır ki, gül kimi sənəti vardı, “ağacdan ağaca calaq vurardı (haçan vurmuşdu? Bəs Qubadan gətirməmişdi tingləri? Tingləri də şaxta vurmamışdı?). Sonra qəlbinə İblis girir, ehtirasa uyur, pul qazanmaq eşqinə düşür… (bakılını Saaatlıda calaq vuran təsəvvür edursiniz? Bakılının başına iş qəhətdir? Səməd Vurğun Qazaxdan gəlib Bakıda teatr çıxarsın, bakılı nmuğan səhrasında bağ salsın?)

Səməd Vurğun deyir ki, eybi yox, pul azarı çox adamda olur, hətta alimlərin də içində pul eşqinə düşənlərə olur…

Oxuyub dəhşətə gəlirsən… Gör necə rəzil alimlər olub o vaxt! İndi məgər indiki alimlərin, məsələn, akademik Nizami Cəfərovun pul eşqinə düşdüyünü təsəvvür etmək olarmı? Bunu ancaq təsəvvürü pozğun, bir sözlə, başı xarab adam təsəvvür edə bilər…)

Kim pul eşqinə düşən alimləri tanımaq istəyirsə, Səməd Vurğunun bu vacib məlumatını hökmən oxusun:

“Onlar zaman-zaman verib səs-səsə,
Nə xəyala gedir, n fikrə bir gün”.

Yadınızda qaldı?  Səs-səsə verən, fikrə, xəyala getməyən alim görən kimi bilin ki, bu alim pul eşqinə düşüb. Lazımi yerlərə xəbər verin. Heç olmasa, ASAN xidmətə…

Yoldaş Əmirxan deyir ki, gec olsa da, sevimli sənətinə qayıdıb, istəyir ki, Saatlıda bir bağ salıb heç olmasa,  bir kənddə tanınsın…

(Saatlıda nə bağ?)

Gecəni Səməd Vurğun yolda. Əmirxanla keçirir (ürəyinizə ayrı şey gəlməsin…)

Səhər açılanda yoldaş Əmirxan bağı Səməd Vurğuna göstərir. Şitillər Səməd Vurğunun üzünə gülür…

Deyirəm, bəlkə ora bostan imiş. Axı şitil bağda olmaz, bostanda olar, dirrikdə olar…

Səməd Vurğun Bakıya qayıdıb Aygünə məruzə edir.

Əmirxan isə yenə Saatlıda darıxmağa başlayır, Bakının küçələri, keflər yadına düşür, işdən soyuyur, ağacların kölgəsində vaxtını keçirir, Araz üstündə piyada gəzir.

“Sonra xam at kimi haldan düşərək,

Axırda yorulub dincəldi o da.

Sonra, axırda…
(ardı var)

Məqalənin tam mətni burda:

https://xeyrulla.com/2018/11/30/səməd-vurgunun-aygun-komik-poemasinin-təhlili-toy-paltarini-soyunmayan-gəlin-və-mugan-səhrasi/

ФАРХАД АХМЕДОВ ПЛЯШЕТ НА «КОСТЯХ МУШФИГА» В ОБНИМКУ С ЭЙНУЛЛОЙ ФАТУЛЛАЕВЫМ

 

ahmedov 2

Прочитав имеющиеся в Интернете материалы о Фархаде Ахмадове, думаю, многие придут к однозначному выводу, что этот человек – ловкач. Может, кто-то назовет его и мошенником, но это уже дело вкуса.

Он выпускник ветеринарного вуза, специальность – товаровед по товарам животного происхождения. Конкретно, по пушнине. Русский Форбс, который брал у Ахмедова интервью в 2006 году, так и пишет: в Лондоне торговал пушниной. Хотя в статье о нем (наверное, сам же составил) говорится, что «в 1987- 1994 году в Великобритании, работал «в английской компании, занимающейся технологиями разработки нефтяных и газовых месторождений».

Товаровед по пушнине и нефтяная компания – не странно?

Между прочим, как в советское время Ахмедову удалось попасть в капиталистическую страну, миллиардер отказался объяснить.

Разбогател, присосавшись к газовой трубе.

В сорок пять лет (!) окончил аспирантуру нефтяного института, защитил (!?) диссертацию по экономике.

У кого хватит воображения, чтобы представить сорокапятилетнего миллиардера, работающего в поте лица над кандидатской диссертацией? Интересно, хоть одну странницу он сам написал?

В 2005 году уступил контрольный пакет Нортгаза государству.

Теперь у него компания Азнар. (Логичнее было бы Газнар…). Председатель совета директоров. Сестра его, выпускница пищевого техникума, Генеральный директор. Там же сын Фархада…

Аз, видимо, Азербайджан. А «нар», скорее всего, гранат. Интересно, что делает Фархад Ахмадов с ними? То есть, с гранатами…

Отец его был расстрелян в советское время. Русский Форбс пишет: «Отца Ахмедова, директора крупного предприятия, осудили за растраты и хищение госсобственности и расстреляли. Сын называет его «Ходорковским 1970-х» и уверяет, что на самом деле отец пострадал за открытое выступление против первого секретаря ЦК Компартии Азербайджана, будущего президента этой страны Гейдара Алиева. О вендетте, впрочем, Ахмедов не помышляет: по его словам, он в хороших отношениях с сегодняшним президентом Азербайджана Ильхамом Алиевым, который встал у руля страны после смерти своего отца».

И вот, теперь Эйнулла Фатуллаев, Гриша Распутин современного Азербайджана, пишет, что якобы Фархад Ахмедов, нашел останки репрессированного поэта Микаила Мушфига, когда искал останки своего отца. Эйнулла Фатуллаев уже создал общественную комиссию, назначив его председателем Чингиза Абдуллаева, который и Мушфига-то толком не знает, так читать и писать по-азербайджански еще не удосужился научиться …

Эйнулла Фатуллаев пишет, что место захоронения Мушфига Фархаду Ахмедову показали бывшие сотрудники НКВД.

Разве это возможно?

Мушфиг расстрелян в январе 1938 года. Те сотрудники, которые расстреливали или производили захоронения, давно отправились на тот свет. Если бы даже они каким-то чудом продолжали жить, они не могли ничего показать: расстреливали поэта практически без суда и следствия, закапывали тело в условиях повышенной секретности, и так, что никто никогда ничего не находил. И вдруг через восемьдесят лет специалист по пушнине находит.

Вероятность нахождения останков конкретного репрессированного в любом случае равна нулю. Останков великих русских литераторов, ставших жертвами сталинского террора, никто не находил. Расстрелянных, умерших в лагерях хоронили в общих могилах штабелями. Тут кого найдешь?

Понятно, что тут афера. Зачем это нужно Фархаду Ахмедову, трудно сказать. Никогда, до появления этого мерзкого сообщения, Фархадом Ахмедовым не интересовался, и мошенник ли он или честный ловкач, мне было все равно. Но тут он начал плясать на костях поэта, еще сладострастно обняв Эйнуллу Фатуллаева. Это не хорошо.

Смело можно предположить, что после того как в России у Ахмедова дела пошли не лучшим образом, да еще бывшая жена грозится снять с него последние штаны, бывший российский миллиардер ветеринар все теснее прижимается к Азербайджану. Тут, думаю, не только гранаты. В Азербайджане много чего есть. Оказав услугу Ильхаму Алиеву, немало можно приобрести. А «нахождением» костей Мушфига, Фархад Ахмедов, по его мнению, оказывает услугу Алиеву. Торжественные похороны, речи, Фархад Ахмедов рядом с Ильхамом Алиевым…

И фейковые кости в могиле…

Если такое произойдет, это будет очередной позор в новой нашей истории. Не только будут осквернены имя и память невинно убиенного поэта. Этот спектакль станет позорищем для всей нации.

Боюсь, что этого нам не избежать…

23.10. 2018

Самара

FƏRHAD ƏHMƏDOV İNDİ DƏ MÜŞFİQİN ÖLÜSÜNDƏN QAZANMAQ İSTƏYİR!

ahmedov 2

Rusiyada işləri o qədər də yaxşı getməyən, keçmiş arvadıyla əmlak davasında əlbəyaxa olan Fərhad Əhməd vaxtaşırı Azərbaycan millətinin hamısını da olmasa, çoxunu sarsıdan təkiflərlə, proqnozlarla, “kəşf”lərlə çıxış edir. Fərhad Əhmədovun sonuncu kəşfi ixtisası baytarlıq olan bu insanın yeni sahədə özünü sınamaq istədiyini göstərir.

Fərhad Əhmədov Mikayıl Müşfiqin qalıqlarını tapıb!

Cüvəllağəlıqda Fərhad Əhmədovdan yalnız sərvətinin miqyası ilə geridə qalan Eynulla Fətullayev bu “sensasiya”nı iki gündür ki, Azərbaycanda Ebola virusu kimi yayır. Guya keçmiş NKVD işçiləri Müşfiqin sümüklərini Fərhad Əhmədova göstəriblər.

Müşfiq 1938-ci ilin yanvarında güllələnib. O vaxtın çekistləri qalsaydılar, ən cavanının yaşı yüzdən çox olardı. Deməli, bu, ağ yalandır! Müşfiqin sümüklərini Fərhad Əhmədova göstərə biləcək heç bir NKVD işçisi ola bilməz. Və Müşfiqin sümüklərinin yeri məlum olsaydı, bunu on illərlə NKVD-də, KQB-də işləmiş və hətta ona başçılıq etmiş Heydər Əliyev çox yaxşı bilərdi Deməli sümük-zad yoxdur, bir torba sümük yığıb basdıracaqlarsa, bu, yüz faisz o deməkdir ki, Müşfiqin adıyla özgə adamın qalıqları dəfn olunacaq. Bu, Azərbaycanın yeni trarixində daha bir rüsvayçı səhifə olacaq!

O ki, qaldı Hüseyn Cavidin qalıqlarının tapılmasına və dəfninə, bu da son dərəcə şübhəlidir. Hüseyn Cavid tapılırdısa, niyə Mandelştam tapılmır? Tsvetayeva güllələnməyib, özünü asıb, Yelabuqada dəfn olunub, ancaq qəbrinin dəqiq yeri bilinmir. Niyə gedib biz Uzaq Şərqdən Hüseyn Cavidi tapırıq, ruslar ağızlarının içində o nəhəngliyində Tsvetayevanın qəbrini tapmırlar?

Hərçənd buna ümid azdır, ancaq istərdim ki, İlham Əliyev Fərhad Əhmədova yaxşı bir şapalaq çəkə və deyə ki, get işinlə məşğul ol, dirilərdən qazandığın bəs deyil, indi ölülərə girişirsən…

Və əgər şapalaqlamasa və bunları deməsə, Azərbaycanın rəhbəri Fərhad Əhmədovla Eynulla Fətullayevin fıırıldağına qatılmış olacaq. Və yəqin ki, beş-altı aydan sonra azərbaycanlılar Müşfiq adıyla Bağırovun güllələdiyi hansı kolxoz sədrininsə ya “qolçomağ”ınsa sümüklərini ziyarət edəcəklər…

!938-ci ildə Müşfiqi həyatdan mərhum eləmişdilər. İndi deyəsən ləyaqət və şərəfdən də mərhum edcəklər…

22.10. 2018

Samara

BİR SƏSİN XATİRƏSİ

Habib_Zarbaliyev.jpg

professor Həbib Zərbəliyevin 65 illiyinə

Həbibi ilk dəfə 1968-ci ilin yayında Əlibayramlıda köhnə şəhərdən təzəyə gedən avtobusda görmüşəm. Lələmlə sənədlərimi pedaqoji məktəbə verməyə gedirdim. ZİS markalı, səhv etmirəmsə, avtobusun ortasında “Kazan” qarmonunu yanına qoyub durmuş ağköynək oğlanı görən kimi ürəyimə damdı ki, o da pedaqoji məktəbə qəbula gedir. Papaq kimi saçı, qırğı burnu, inamlı duruşu ilə nə qədər qeyri-adi görünsə də, onun pedaqoji məktəbə getdiyinə şübhə ola bilməzdi.

Qarmonla yayın bu qızmarında ayrı hara gedərdi?

Pedaqoji məktəbə qəbul imtahanlarından əvvəl musiqi qabiliyyətini yoxlamalıydılar. Məndə şübhə yox idi ki, Salyandan özüylə bir dəvə yükü olan “Qazan” qarmonunu gətirmiş abituriyent məktəbə şuppultu ilə girəcək. O ki qaldı özümə… Məni “danışmışdılar”. Həm də əlaçılıq şəhadətnaməm olduğuna görə imtahansız girirdim. Bircə qabiliyyət yoxlanışından keçməliydim. O da, dediyim kimi danışılmışdı… Ancaq yenə narahat oldum, mən əliboş, qırğı burunlu bu oğlan isə Salyandan bura “Kazan” götürüb gəlib…

İkimiz də girdik…

Həbiblə ayrı qruplarda oxumuşuq, ancaq dörd ilə yaxın vaxt ərzində məktəbin özfəaliyyət kollektivində iştirakımız bizi qrup yoldaşlığından da yaxın eləmişdi. Həbibin musiqi qabiliyyəti yoxlanış zamanı nəinki məktəb rəhbərliyini razı salmışdı. Həbib rəhbərliyi əməlli-başlı sarsıtmışdı. Özü də “Kazan” qarmonu ilə yox. “Kazan” qarmonuun səsindən ancaq fiziki sarsıntı keçirmək olar, baş ağrısına tutulmaq olar. Həbib isə qabiliyyət yoxlanışına şəxsən rəhbərlik edən mərhum Gülbala müəllimin qəlbini sarsıtmışdı. Yəni ürəyinin başını soymuşdu…

Öz səsiylə!

On beş yaşına təzə-təzə çatan Həbibin necə oxuduğunu təsəvvür etmək üçün əfsanəvi müğənnimiz Qədir Rüstəmovun səsini yadınıza salın. İnanılası çətin olsa da, Həbibdə Qədir Rüstəmovun möcüzəli səsi vardı. Bu səs Azərbaycan Dövlət Filarmoniyasının səhnəsindən ucalıb, Azərbaycan teleziyası ilə yayılıb, çoxlu festivallarda, respublikanın müxtəlif yerlərində dinlənilib. Onun səsini hətta cənubda sovet sərhədçiləri də alqışlayıblar. Çox təəssüf ki, Həbibin ifasına valeh olmuş musiqi avtoritetləri onun səsini studiyada yazdırmaq qayğısına qalmadılar, hələ 1969-cu ildə onu böyük Niyazi, gözəl müğənni İslam Rzayev də eşitmişdilər…

Həbib nəinki Əli Bayramlı pedaqoji məktəbinin, hətta bütün Əli Bayramlının sevimlisi idi. O vaxt şəhərdə tez-tez müxtəlif bədii təbbirlər keçirilirdi. Həmişə zal Həbibin çıxışını səbirsizliklə gözləyirdi. Əli Bayramlı pedaqoji məktəbində teatr da var idi, idmançılar da. Ancaq əsas vizit vərəqi Həbib Zərbəliyev idi. Təəssüf ki, bu “vizit vərəqi”ni hər yerdə, vaxtaşırı göstərmək istəyi istismara çevrildi. On altı-on yeddi yaşlarda Həbib oxumağa fasilə verməli idi, yəni bunu ona musiqi müəllimləri deməliydilər. Demədilər. Onlar üçün məktəbin bugünkü “şərəfi” bu nadir səsin gələcəyindən vacib oldu. Həbib səsini itirdi…

Ancaq Əli Bayramlıdan sonrakı on illərdə də Həbibin “səsi” ucadan səslənir. Çox şadam ki, Həbib Zərbəliyev indi Azərbaycanda dilçilik üzrə fövqəladə xidmətləri olan alim, çoxlu tələbələri tərəfindən sevilən pedaqoq, nufuzlu və yüksək ixtisaslı tərcüməçidir.

Həbib Leninqrad universitetində oxuyanda mən iki dəfə onun qonağı olmuşam. Moskvada da görüşlərimiz olub. Tələbə yoldaşlarının, müəllimlərinin onu elə Əli Bayramlıda olduğu kimi sevdiklərinin şahidiyəm. “Səsi”nə görə yox, Həbib daha oxumurdu. Səsini itirəndən sonra məlum oldu ki, onun sevilməyi təkcə səsinə görə deyilmiş.

Sonuncu dəfə Həibiblə 1984-cü ildə görüşmüşəm. Yəni çoxdan. Ancaq həmişə səsinni eşidirəm. Uğurlarına şadam. Bütün azərbaycanlılar kimi məndə də yerliçilik var. Ona görə də Həbib Zərbəliyev kimi bir alimin salyanlı olmağı mənim üçün fəxrdir.

Uzun ömür, can sağlığı arzulayiram, Həbib!

Xeyrulla Xəyal

23.09. 2018

Samara

   UİLYAM ŞEKSPİR. 101-Cİ SONET

sonnet 101.jpg

                            O truant Muse, what shall be thy amends

Niyə göz yumursan, yarıtmaz Pəri,
Gözəllik içində sən həqiqətə,

Mənim sevdiyimlə bağlı hər biri,

Çatmısan sevgimlə sən də şöhrətə.

 

Deyərsən: «öz rəngi həqiqətin, var

Rəngləyib bəzəmək onu hədərdir.

Açmaz gözəlliyi nə rəng, nə fırça,

Gözəl, qatqısızsa, əsil gözəldir».

 

Tərif artıq deyib susmağım nədir? —  

Yox, ancaq qüdrətlə, səndə ki vardır,

Şöhrəti yaşayar, itsə də qəbri,

Gələn əsrlərdə tanınar adı.

 

                Yayınma, elə gör, Pərim, işini,
                Çatsın gələcəyə biz görən kimi.

 

İngiliscədən tərcümə

28.03.2018

Samara

QEYED: 100-cü sonetin davamıdır

«QAYTAR ANA BORCUNU». İKİ NƏSİL AZƏRBAYCANLINI AĞLADAN CƏFƏNGİYAT…

əli kərim

Mənim oxuduğuğum pedaqoji məktəbdə müxtəlif təntənəli günlərlə və bayramlarla bağlı tədbirlər keçirilərdi və bu tədbirlərdə gözlərindən cin yağan, aktrisalıq istedı şübhəsiz olan, səhv etmirəmsə, hacıqabullu tələbə qız hökmən “Qaytar ana borcunu” şerinin oxuyurdu. İnanmıram ki, bizim aramızda Əli Kərimi tanıyanlar çox olardı, ancaq şeir hamını sarsıdırdı, qızlar ağlaşırdılar, çox hissiyatlılar “Can, ay ana!” deyib hönkürtü vururdular. Bayram şənliyi yasa dönürdü…

Yaşlıların yadında olar, o vaxt toylarda xanəndələr hökmən “Ana ürəy”ini oxuyurdular. Binamus oğlun bir qızdan ötrü anasının ürəyini çıxarmağından bəhs edən  faciəvi dastan…Geydrmə araqdan başları xarab olmuş kişilər toy üçün xüsusi ətirlə islatdıqları dəsmalları gözlərinə tutub  ağlaşırdılar…

“Ah, ana, nə gözəl zadsan…”

İndi Əli Kərimin şeiri haqqında bir neçə söz.

Bu şeir Süleyman Rüstəmin “Ana və poçtalyon” şeirinin qəlibindən çıxıb – həmin ölçü, həmin pafos, təxminən həmin leksika. Hər iki şeirdə analar müharibə dövrünün arvadlarıdırlar. “Dörd” rəqəmi də Süleyman Rüstəmdən keçir – onda “dörd ay”, Əli Kərimdə “dörd il”…

Dörd il keçəndən sonra Oğul nə gəlir, nə məktublara cavab yazır. Oxucu bilmir ki, Oğulun başına nə gəlib. Bəlkə tutulub? Bəlkə öldürülüb? Bəlkə kQB xarici ölkəyə kəşfiyyata göndərib? Yəni şair Oğulun Bakıda nə ilə məşğul olduğundan bir kəlmə də yazmır. Ancaq birdən prokuror mantiyası geyib qiyabi mühakimə olunan Oğula qarşı ağır ittihamlar irəli sürür. Bu ittihamlardan belə çıxır ki, Oğulun anasını yaddan çıxarmağında “büzmədodaq” qız günahkardır. Bu “büzmədodaq” zalım qızı “işvə-nazla” “enlikürək”, “gensinə” və “gur çatmaqaş” kəndli oğlanı hardasa əsir edib saxlayır…

Belə şey olar?

Ananın yazdığı məktublar qayıdıb üstünə gəlirdisə, deməli, ünvana çatmırdılar. Bu halda ana ya özü Bakıya getməliydi, ya da rayon milisinə şikayət yazmalıydı ki, oğlum itib.

Yəni bu şeirdə baş ayaqla uyğun gəlmir, yalan müddəa üstündə qurulduğundan cəfəngiyata çevrilir.

Mənə elə gəlir ki, ciddi və savadlı redaktor şeirdəki bu uyğunsuzluğu Əli Kərimə göstərsəydi, şair yazısını qaydaya salardı. Məsələn, oğlunu yaxşı tanıyan bir gənc anaya xəbər verir ki,  dostu  Bakıda “büzmədodaq” bir qıza uyub…

Məsələ burasındadır ki, bu şeir o vaxtkı günün aktual mövzusunda yazılıb. Kommunist partiyası başqa əyintilərlə bərabər kəndi unudub şəhərdə “yüngül” həyata uyan gənclərin tərbiyəsi ilə də məşğul olurdu. Bizim şairlərə və yazıçılara da  də bir him bəsdir: onlarının yazdıqlarından belə çıxırdı ki, Bakının “büzmədodaq” qızları durublar şəhərin tinlərində, güdürlər kənddən gələn “çatmaqaş”, “gensinəli” oğlanları, “işvə-nazla” tora salıb aparırlar…

Bu, əlbəttə, doğru deyildi…

Ancaq məsələ partiya və hökumət tərəfində qoyulurdusa, onun bədii təcəssümünün qabağında hər bir redaksiya qapısı taybatay açılmalıydı…

Hansı köpəyoğlu redaktor deyərdi ki, bala, Əli, bu şeir gərək təzədən yazıla. Bəlkə oğul Bakıda tramvay altında qalıb, indiyəcən morqdadır, tanıya bilmirlər?

Şair isə binamus oğula döşəyir:

“İndi ondan gen gəzən oğul, ayaqlarına
Yerişi anan verib.
Qaytarsan o sözləri, sözsüz bir lal olarsan,
Qaytarsan o yerişi, yerindəcə qalarsan”…
Lal olarsan…

Yerindəcə qalarsan…

Bu cəfəng və bədiilikdən uzaq misralar ən azı iki nəsil azərbaycanlıları hönkür-hönkür ağladıb…”Can, ay ana…”

Əli Kərim iyirminci əsrin ikinci yarısının, yəqin ki, ən istedadlı azərbaycanlı şairidir. Lakin az sayda ən yaxşı şeirlərini yazanadək o da sovet şairi olmuşdu, redaksiya çörəyi yemişdi və istər-istəməz, komsomolun, partiyanın xətti ilə yazmışdı.

«Qaytarsan o sözləri…»

Əli Kərimin yaradıcıılığındakı belə şeirləri sahibinə, qeybə çəkilmiş sovet rejiminə qaytarsaq, onun irsi daha sanballı görünər…

24.02.2018

Samara