Архивы

XIRDAVATÇI MƏZAHİRİN DÖŞÜNƏ ƏL ATAN CAVİD ZEYNALLI HAQQINDA

Cavid Zeynallı

Tanımadığım, haqqqında heç vaxt heç nə eşitmədiyim Cavid Zeynallı adlı biri FB səhifəmə girib mənimlə hampazor kolxoz sədrinin suçu ya kətmənçi ilə danışdığı kimi danışır. “Nə hay-küy salmısan, iki-üç yüz manat kitaba pul xərclənib…”

Mən bilmirəm kitaba nə qədər pul xərclənib. Mən Azərbaycanda heç nəyin qiymətini bilmirəm. Bilmirəm ki, çörək neçəyədir. Bu küçük bilir, çünki hər şeyi alıb-satır,  yaxşı bilir ki, haçan hay-küy salmaq olar, haçan yox. Yazır ki, bələkdən çıxandan «informasiyanın, ədəbiyyatın içindədir». İnterneti axtarıb hekayələrini tapdım.

“Zəminənin boyun-boğazını iyləməkdən doymazdı, içinə çəkərdi Zəminənin qoxusunu, saçlarını oxşayardı, döşlərini yüngül-yumşaq sıxıb qadının ağlını başından alardı”.

«Zəminənin döşlərindən gələn o qəribə qoxu burnunda, qovrulmuşdu həbsxana çarpayısında».

Cavid Zeynallı ədəbiyyatdırsa, Azərbaycan ədəbiyyatı deqradasiyanın son mərhələsini yaşayır.

“Öləndə sinəmi yumuyun,
Sunəmdə yar ətri var…”

Bunu adsız  şair deyib…. Adsız düha…

Bu cəlilabadlı gədə o qədər müasir görünmək istəyir ki, “döş qoxumaqla” kifayətlənmir, cümləni “ki” ilə başlayır:

“Ki, maşının içi-içalatı salamat qalacaq, tez tökülməyəcək.”

İndi Füzuliyə baxın:

“Mərdümi-çeşmim ayağına rəvan su tökdü,
Ki, gərək su tökülə sərvin ayağına müdam…”

Bu cəlilabadlı gədənin akademik təhsilindən danışmaq yersizdir. Bu gədə kənddə ədəbiyyat dərsi keçibmi? Bu gədəni “ədəbiyyatın içinə” salan kimdir? Anar? Kamal Abdulla? Rəşad Məcid, Cavid Zeynallı – bunların səviyyəsi gecə klublarında “vışibala” səviyyəsidir. Ancaq “ədəbiyyatın içindədirlər”. Bu ancaq onu göstərə bilər ki, Azərbaycan nəsri, Azərbaycan ədəbiyyatı poxa dönüb…

 “Tərslikdən axır vaxtlar camaat da cummuşdu Opelə”

«Radioya səs verib, şıdırğı mahnıdan kayf tutur».

Bu gədəbiyyata kim ədəbiyyat mükafatı verir? Bu gədəyə prezident təqaüdü yazdıran kimdir? Prezident nəyə görə xalqın puluyla gədəbiyyatı, antiədəbiyyatı maliyyələşdirir?

Burası əsil müsibətdir:

“…xəyal Həsəni aparmışdı: xırdavat Məzahiri Zəminə bilib əl atmışdı çiyninə, özünə çəkib boyun-boğazını oxşayanda Məzahir babat birini tutuzdurmuşdu bunun ənginə ki, oğraş, sənin var-yoxunu…”

Başa düşdünüz? Yox? Mən, çətinliklə də olsa, belə başa düşdüm ki, Həsən , Kamal Abdulla demişkən, elə “dəruni” fikrə gedir ki, kişini, yəni Məzahiri, arvadı bilir, istəyir ki, onun döşlərini “yüngül-yumşaq” sıxıb, «qoxusunu çəksin içinə»…

Anar müəllim! Kamal Müəllim! Ehtiyatlı olun! Bir də gördünüz bu cəlilabadlı gədə əl atdı döşünüzə…

Azəribaycan xalqım! Səni təbrik edirəm! Gədəbiyyatın çiçəklənir!

Rəsul Rza oğlu Anar! Gəlib çatdıq? Hələ yox? Əllərin əssə də, Gədəbiyyatın sükanını möhkəm saxla!

Xeyrulla Xəyal

16.04. 2021, Samara

Anqlo-sakson epik poeması Azərbaycan dilinə tərcümə olunub

 

Anqlo-sakson epik poeması «Beovulf»un Azərbaycan dilinə ilk tərcüməsi işıq üzü görmüşdür.
Yeniavaz.com xəbər verir ki, poemanı qədim ingilis dilindən Rusiyanın Samara şəhərində yaşayan şair və tərcüməçi Xeyrulla Xəyal tərcümə etmişdir. Həmin tərcüməyə «Ön söz»ü filologiya elmləri doktoru, professor Həbib Zərbəliyev yazmışdır.

(Şair və tərcüməçi Xeyrulla Xəyal)
 

https://www.yeniavaz.com//az/news/160472/anqlo-sakson-epik-poemasi-azerbaycan-diline-tercume-olunub?utm_source=smartbee&utm_medium=referral&utm_campaign=smartbee&utm_content=smartbee

“BEOVULF” AZƏRBAYCAN DİLİNDƏ
(Ön söz əvəzi)
Dünya ədəbiyyatı xəzinəsi böyük epik əsərlərin şahididir. Eramızdan əvvəl I minilliyə (başqa ehtimallara görə, IV minilliyə) aid edilən, 18 parva (kitab) və ya 75 min şlokadan (beytdən) ibarət olan qədim hind eposu “Mahabharata”, eramızdan əvvəl təxminən V–VIII əsrlərdə yarandığı ehtimal edilən, 7 kanda (kitab) və ya 24 min misradan ibarət “Ramayana” onlardan ən möhtəşəmləri hesab edilir. “Ramayana”nın sanskrit ədəbiyyatının böyük şairlərindən olan Valmikinin qələminin məhsulu olduğu da iddia edilir. Bu xəzinədə Azərbaycan oxucusuna yaxşı tanış olan Homerin “İliada”və “Odisseya” epik poemaları, türk xalqlarının epik əsəri kimi tanınan “Kitabi-Dədəm Qorqud”la yanaşı, onun öz ana dilində hələ oxumadığı bir epos – anqlo-sakson epik poeması “Beovulf” da vardır. VII–VIII əsrlərdə yarandığı güman edilən və həcmcə o qədər də böyük olmayan bu poemanın da bütövlükdə bir müəllifin qələminin məhsulu olması barədə fikirlər vardır.
3182 misradan ibarət olan “Beovulf” alliterativ şeirlə qədim ingilis dilində yazılmışdır. Poemanın əlyazmasında onun nə adı, nə də başlıqları vardır. “Beovulf” adı ona əsas qəhrəmanın adına görə verilmişdir.
Mənbələrdə poemada təsvir olunan hadisələrin anql tayfalarının Britaniyaya gəldiyi dövrdən daha əvvəl Skandinaviyada cərəyan etdiyi göstərilir. Poemanın süjeti onun əsas qəhrəmanı Beovulfun Kainin (Qabil – Adəmin oğlu, yer üzündə ilk qatil) nəslindən sayılan qorxunc əjdaha Qrendel və onun anasına qarşı dəniz yürüşü və onlarla döyüşü və bir neçə əlavə xətt üzərində qurulmuşdur. Beovulf döyüşdə qalib gəlsə də, ölümcül yaralanır. Onun nəşi və döyüşdə əldə etdiyi qənimət təntənəli şəkildə tonqalda yandırılır.
“Beovulf” dünyanın bir çox dillərinə tərcümə olunmuşdur. Poemanın oxuculara təqdim olunan bu mətni Azərbaycan dilinə edilmiş ilk tərcümədir. Onu qədim ingilis dilindən Xeyrulla Xəyal tərcümə etmişdir. Dastan indiyə qədər türk xalqlarının heç birinin dilinə tərcümə edilməmişdir.
Qafiyəsiz şeirlə yazılmış bu dastanı Azərbaycan dilinə çevirmək istəyən tərcüməsi, zənnimizcə, bir sıra çətinliklərlə üzləşməli olur. Bu, ilk növbədə misraların sayını saxlamağa imkan verə bilən düzgün vəznin seçilməsidir. Dastanda Azərbaycan sözlərinin fonem strukturuna uyğun olmayan bir sıra şəxs adları və coğrafi adları bu ölçüyə sığdırmaq da onun tərcüməsini çətinləşdirən amillərdəndir. Bundan başqa, əsərin orijinal xüsusiyyətlərini saxlamaq üçün mətndə tez-tez istifadə olunan alliterasiya, assonans kimi üslubi vasitələrin nəzərə alınması tərcüməçidən böyük ustalıq tələb edir.
Əminliklə demək olar ki, Xeyrulla Xəyal tərcümədə bütün bunların öhdəsindən məharətlə gəlmiş, mümkün olan bütün poetexniki vasitələrdən istifadə etmişdir. Dastan, orijinalda olduğu kimi, qafiyəsis şeirlə tərcümə edilmişdir. Tərcüməçinin seçdiyi poetik təhkiyə forması özünəməxsusluğu ilə seçilir. Tərcümədə ekspressiv sintaktik vasitə kimi istifadə olunan parsellyasiya tərcüməçidən ustalıq tələb edir, mətnə xüsusi ahəngdarlıq verir:
Sizin fikrinizi bilmirəm, heç vaxt
Əyan görməmişəm yer üzündə mən,
Sizin biriniz tək; nəcib göstərən
Onu yəqin təkcə silahlar deyil.
Naxışlı cam vardı onun əlində,
Balarağı dolu, nəğməsi bardın
Dinir Heorotda, coşur sevincdən,
Əsgərlər, Denadan və Vederadan
Gələnlərin böyük yürüşü ilə.
Bəzən parsellyantlar əsas sintaktik konstruksiyadan xeyli aralı olsa belə, mətn çox rahatlıqla, rəvan oxunur:
Həmlə planlayır uca saraya.
Səhər gün doğandan gecə dünyanı
Yenidən qaranlıq bürüyənəcən,
Kölgələr oğru tək sürünənəcən
Səmanın altında. Qalxdı qoşunlar,
Hrotqar, Beovulf, bu iki kişi
Durub bir-birini salamladılar.
Nitqin persepsiyası üçün onun düzgün sintaqmatik üzvlənməsi mühümdür. Əks halda nitq ya yanlış başa düşülür, ya da ümumiyyətlə başa düşülmür. Şifahi nitqdə dilin daşıyıcısı bunu mexaniki şəkildə edir. Yazılı nitqdə də bu, təbii şəkildə reallaşır. Lakin cümlənin sintaqmatik üzvlənməsinin düzgün müəyyənləşdirilməsində durğu işarələri də böyük rol oynayır.
Azərbaycan poeziyasında ənənəvi olaraq hər bir misra bitmiş fikir ifadə edir, yaxud növbəti misra həmin fikri davam etdirir. Sintaqmatik baxımdan isə hər misra ayrı-ayrılıqda üzvlənir.
“Beovulf”u çevirərkən tərcüməçi bu üzvlənməni özünəməxsus tərzdə aparır: sintaqmın bir hissəsini bir misrada, davamını isə növbəti misrada verir:
Sonra sükut çokdü və Half-dan oğlu
Danışdı. Xalqının içində haqqın,
Doğrunun zamini, tariximizdə
Bütün olanları bilən və yurda
Arxadağ tanınan dedi: “bu igid
Böyük insan kimi gəlib dünyaya».
Ona görə də mətnin düzgün başa düşülməsi üçün oxucu hazırlıqlı olmalı, sintaqmatik fasilələrə və durğu işarələrinə ciddi fikir verməlidir.
Tərcümədə ekspressivlik vasitəsi, aktualizator kimi inversiyaya da geniş yer verilir:
Hamı sevinirdi; açıb çıxardı
Bəysə zirehini, dəbilqəsini.
Tərcümənin məziyyətləri çoxdur. Biz onlardan yalnız bir neçəsini sadaladıq. Qalanlarını isə oxucunin ixtiyarına buraxırıq.
Fikrimizin yekununda onu da qeyd etmək istərdik ki, Avropa dillərindən poetik mətnlərin onları primitivləşdirmədən adekvat tərcüməsi Azərbaycan poetik sintaksisinin inkişafı üçün çox vacibdir. Avropa dillərində yaranan poeziyanın sintaksisi öz vasitələrinə, üsullarına görə mürəkkəb və zəngindir. Azərbaycan dilinə tərcümədə çox zaman bu mürəkkəblik sadələşdirilərək primitiv səviyyəyə endirilir. Bəzən tərcüməçi orijinaldakı misranı inersiya, yaxud öz ana dilinin imkanlarını yaxşı bilməməsi səbəbindən dolaşıq şəkildə parçalayır və bununla da poetik narrativin vahid intonasiyasını pozur. Biz orijinaldan və adekvat tərcümələri çoxaltmaqla Azərbaycan poeziya dilini, xüsusən onun poetik sintaksisini Qərbi Avropa və Amerika poeziyasında olan səviyyələrə yaxınlaşdıra bilərik.
Hesab edirik ki, “Beovulf” dastanının Azərbaycan dilinə edilmiş bu tərcüməsi həmin istiqamətdə atılmış mühüm addımdır.
Həbib Zərbəliyev
filologiya elmləri doktoru, professor

ÖLÜSOYAN VÜSAL AĞAYEVƏ: MƏN SAĞAM…

Oktyabrın 7-də Bakıdan bir nəfər mənə Facebook-da dostluq göndərdi. Təklifini qəbul edən kimi keçən əsrin 70-ci illərində yazdığım bir şeirin mətnini göndərib soruşdu ki, bu yazı mənə tanışdırmı. Yazdım ki, şeir mənimdir, elə yazıldığı vaxtlar Salyanın “Qələbə” qəzeytində çap olunub, 2013-cü ildən İnternetdəki bloquma qoymuşam.

Bundan sonra maraqlanıb həmin şeirin İnternet həyatını öyrənmək istədim. Və gördüm ki, Vüsal Ağayev adlı bir adam onu Bakıda çıxan “Yurd” adlı ədəbi-bədii jurnalın sentyabrda çıxmış səhifəsində öz adına çap etdirib. (“Titrəyə-titrəyə sıxdım əlini…”) Bunu Vüsal Ağayevin FD-dakı səhifəsində gördüm. Vüsal Ağayev şerlərinin çıxması barədə dostlarına car çıkib və jurnalın “öz şerirləri” gedən səhifəsinin skrinşotunu da qoyub. Skrinşot keyfiyyətsiz və solğun olduğundan mətnlər oxunmur, ancaq iki şeirimi görə bildim, biri elə bu “Görüş” şeiri, biri də “Oğlan məktub alıb” şeiri. Qalan şeirlərin mənim olub-olmadığını deyə bilmərəm, gərək jurnalı görəm.

AĞAYEV 2 PROFİL

İnterneti bir az da axtarandan sonra bildim ki, hələ bir il əvvəl Vüsal Ağayev “Görüş” şeirinə klip çəkdirib və “Super şeir” kimi öz adından youtube-da yerləşdirib.

AĞAYEV 1

Mən söz düşəndə deyirəm ki, yaxşı saydlğım şeirlərimi qırx yaşına yaxın və ondan sonra yazmışam. 70-ci illərdə yazdığım şeirlərə elə əhəmiyyət vermirəm və yəqin kitab nəşr etdirmək imkanım olsaydı, o şeirləri heç salmazdım da. Ancaq o şeirlər mənimdir. Onlara yiyə çıxan “insanın” nə qədər əxlaqsız, nə qədər rəzil olduğunu təsəvvür etməyə mənim fantaziyam çatmır…

İlk gənclikdə yazdığım şeirlərin çoxu, o cümlədən Vüsal Ağayein oğurladığı yazılar Salyanın “Qələbə” qəzetində çap olunub, o vaxtlar şəhərdə “Kürün töhfəsi” adlı ədəbi birlik vardı, ayda bir dəfə üzvlərin şeirləri qəzetdə gedirdi. Həmin qəzetlər məndə də qalırdı, indi kənddəki ata evimiz uçmayıbsa, orda sarı portfeldə o qəzetləri tapmaq olar.

Deyirəm bəlkə Vüsal Ağayev məni ölmüş bilib kənddəki ata evimizi qarət edib? Yəni Vüsal Ağayevin ölüsoyan olduğuna şübhəm yoxdur. Ancaq mən ölməmişəm axı…

Öz şeirlərim bir yana, mən hələ son üç ildə bəlkə beş-altı kitablıq tərcümə eləmişəm – rus, ingilis, fransız dillərindən. Onlara Azərbaycanda heç bir maraq yoxdur. İndiyəcən bir adam çıxmayıb ortaya ki, deyə gəl bu tərcümələri çap eləyək, onlar bizim ədəbiyyatımıza gərək olar… Nədənsə öz şeirlərimi, hətta zəif şeirlərimi özgənin adıylasa çap edirlər. Buna mən nə deyim?

Mən Azərbaycandan 1981-ci ildə getmişəm. Dörd ildən çoxdur ki, orda olmamışam. Vətən necə dəyişib, nə qədər dəyişib, bilmirəm. Ancaq görürəm ki, əxlaq sarıdan ölkəm lap geriləyib…

Gəncliyində (özünü peyğəmbər elan edənə qədər) yaxşı ədəbiyyatçı olmuş Asif Əfəndiyev bir dəfə yazmışdı: “Dünyanı keçəlhəmzələr bürüyüblər…”

Düzdür. Ancaq dünyanı yox… Azərbaycanı…

Çox təəssüf.

 

Xeyrulla Xəyal

08.10. 2019, Samara

 

P.S.

MƏNİM ŞEİRİM YUBANDI…

 

Mənim şeirim gecikdi,
Ha gözlədim, yubandı.

Gəlib ancaq yetişdi,

Saç-saqqal ağaranda.

 

 

Əlim qələm tutandan,
Yazdım, qafiyələdim.

Elə ki keçdi zaman,
Gördüm şeir deyildir…

 

 

«Bəlkə bəyənər» dedim,

Yazdım hər vurulanda,
Başdan aşanda dərdim,

Ürəyim qırılanda.

 

 

Duyğular soyuyanda,
Soyudum yazdığımdan.

Bir gün atıldı oda,

Canımı qızdırmayan,

 

 

Sevgi sovuşdu qəlbdən,
Yatdı canda sızıltı,
Qəfil, gözlənilmədən.

Əsil şeirim yazıldı.

 

 

Dostlardan aralanıb,

Dönəndə yalquzağa,

Əsil şeirim yaranıb,

Başladı yazılmağa.

 

 

Uzaqlarda qalanda,
Əziz və doğma yerlər,

Öz-özündən alındı,
Gəldi yaxşı şeirlər.

 

 

Nə mülküm, nə varisim,
Yazdığımdır olanım.

Gün gələr, gedəsiyəm,
Şeirlərdir qalanım.

 

 

Yaxşı şeirlər axdı

Gəldi ömrün  sonunda,

Çünki ölüm yaxındır,
Gəldi qorxmayım ondan…

 

14.01. 2019

Samara

ШАХИН ГАДЖИЕВ СЪЕЗДИЛ В ЕРЕВАН И ПОЛУЧИЛ… ПИНОК ПОД ЗАД

шахин гаджиев

После более чем недельного перерыва редактор агентства Туран Шахин Гаджиев опубликовал продолжения отчета о своей поездки в столицу Армении. Роман еще не завершен, но интриги как не было с самого начала, его не следует ожидать и в следующей части. Все понятно: господин Гаджиев получил пинок под зад в Ереване. По-другому не могло и быть.

Зачем господину Гаджиеву нужен был этот вояж, который, по его собственным словам, согласовывался несколько месяцев. Журналист пишет, что его «прежде всего интересовал вопрос: что изменилось в Армении после смены власти, каковы настроения людей, есть ли надежда, что с командой Пашиняна можно будет договориться?»

О том, что изменилось и что осталось неизменным в Армении, можно было бы узнать, не съездив в Ереван. В Армении СМИ свободны, они отражают весь спектр мнений по всем важным для граждан вопросам. Поэтому позицию граждан, отдельных политических групп и движений легко можно узнать через средства массовой информации страны. Что касается официальной точки зрения Еревана, она, думается, в Баку хорошо известна, министры иностранных дел двух стран встречаются постоянно. Поэтому официальные лица вряд ли могли бы сказать нечто такое, что они не говорят своим партнерам во время переговоров.

Такие журналистские поездки полезны лишь в том случае, если там есть серьезный сегмент населения, имеющий отличную от официальной точку зрения на существующую проблему. На Ближнем Востоке такие контакты происходят, потому что есть в Израиле немалые сторонники создания Палестинского государства, а среди палестинцев есть немало тех, кто за признание права Израиля на существование. Поэтому там встречаются общественные деятели, проводятся совместные концерты, футбольные матчи. Журналисты, естественно, встречаются. А тут что? Есть ли в Ереване хотя бы один политик, который имел бы на карабахскую проблему точку зрения, устраивающую Азербайджан? Таких нет. Среди граждан Армении, которые служат в армии, выходят на демонстрации и митинги, меняют правительства и смещают президентов, тоже по этому вопросу существует единое мнение, заключающееся в том, что Карабах они завоевали кровью и отстоят его любой ценой. Так как в свое время вопрос с оккупированными территориями вокруг Нагорного Карабаха не был решен, то есть была упущена возможность их возвращения, теперь, судя по всему, в Армении твердо решили эти районы не возвращать тоже. Иначе бы зачем их активно заселяли?

Думается, Шахин Гаджиев, раз уж съездил в Ереван, мог бы поставить хотя бы один важный и эффективный вопрос: Именно вопрос об армянских поселениях, которые создаются, например, в Лачине, Зангелане, других оккупированных районах. Разговоры об уступках в вопросе по Нагорному Карабаху выглядят просто простой болтовней, если территории за пределами автономной области многие годы активно заселяются.

Когда наша, азербайджанская сторона говорит об уступках, невольно испытываешь неловкость. Была война, армяне победили с огромным преимуществом, чему свидетельство размер утраченной территории. Я не политик, не ученый, не стану разбираться в причинах, я только констатирую факт. И вот теперь побежденная сторона обращается к победившей стороне и говорит: уступи. С какой стати? Какие у нас козыри? Вооружение? Но вооружение, хорошая оснащенность армии не гарантирует успех, чему много примеров, в том числе в современной истории Ближнего Востока. Наши официальные лица, официальные журналисты и прочие демагоги и болтуны армян стращают повторением победоносной апрельской войны 16 года. Но разве она была победоносной? Сколько азербайджанских солдат и офицеров (рабоче-крестьянские дети) полегли за две бесполезные высоты?

К сожалению, к концу второй части своего опуса Шахин Гаджиев вновь полез в жуткие дебри армяно-турецких отношений. Но нам, азербайджанцам, какое дело до геноцида армян? Разве в 1915 году Азербайджан не был частью России и наши военные не служили в российской армии? Почему туркам самим не решать свои проблемы с армянами?

Роман господина Гаджиева еще не окончен, но с полным основанием можно сказать, что единственным результатом его вояжа в Ереван стал пинок, который он получил практически от всех собеседников. Иначе быть не могло. Если ты на ринге повержен, не можешь на равных говорить со своим соперником за его пределами…

 

14.02. 2019

Самара

У БЫВШЕГО ОППОЗИЦИОНЕРА БАХТИЯРА ГАДЖИЕВА ВТОРАЯ «МАЛЕНЬКАЯ СВАДЬБА»…

bextiyarjpg.jpeg

В Баку у бывшего оппозиционера Бахтияра Гаджиева  какие-то торжества. Похоже на «маленькую свадьбу». Судя по тому, что сам бывший оппозиционер пишет, на этот раз ему яйца удалили…

BU ADAMA MƏN NƏ DEYİM? BƏLKƏ “QURUMSAQ”?

Mehman_Əliyev.jpg

Əvvəl rusca yazmaq, adını “Засранец» qoymaq istəyirdim, çünki cənab Mehman Əliyevə bu söz “xançala gümüş kimi” yaraşır, ancaq fikrimi dəyişib öz dilimizdə yazıram.

Bu adamı əslində 2017-ci ilin yayında, həbs olunan vaxt tanımışam. O vaxtacan hərdən, ayda-ildə bir dəfə Contact.az saytının ruscasına baxır, ancaq onun Turan agetliyinə aidliyini bilmir və rəhbərinin kim  olduğu ilə maraqlanmırdım. Tutulanda Mehman Əliyevin 60 yaşı vardı və bu yaşda adamın türməyə salınmağı məni doğrudan darıxdırmışdı – başqa güclü sözlər işlətmək istəmirəm. Və Mehman Əlieyev həbsdə olduğu günlərdə öz bloqumda, Facebook səhifəmdə az qala hər gün bu barədə yazırdım. Məni populyar adam deyiləm, yazdıqlarımı iki cüt bir tək adam oxuyur, buna görə də mənim yazıb-yazmamağımın Mehman Əliyevə bir istiliyi-soyuqluğu ola bilməzdi. Ancaq mənim əlimdən gələn o idi, onu da elədim. Və buna görə Mehman Əliyevdən minnətdarlıq gözləmək eşşəklik olardı.

Bu öz yerində. Tezliklə Mehman Əliyevi azad elədilər. Buna sevinməmək olmazdı, hərçənd onun “yuxarıya” yalvaryaxarlı məktub yazmağı onu mənim gözümdən saldı…

Əlavə etməliyəm ki, Mehman Əliyev həbsdə olanda mən Contact.az saytında ona həsr olunmuş materiallara bir neçə dəfə şərh yazmışam. Və bu şərhlər çap olunub. Əlbəttə, bu şərhlərin də Mehman Əliyevin azad olunmağına iynəni ucu boyda təsiri ola bilməzdi. Bunu xatırlamağımın səbəbi ayrıdır.

Təxminən yarım il əvvəl Contact.az saytında Ermənistanla münasibətə həsr olunmuş bir məqaləyə kiçik şərh yazdım. Çap olunmadı. O vaxtdan bu sayta girmirdim. Bu yaxınlarda şeytan məni azdırdı, Contact.az-ı açdım. Ədəbiyyat mövzusunda bir məqalə nadanlığı ilə məni o qədər darıxdırdı ki, özümə qoyduğum qadağanı pozub şərh yazdım.

Çap olunmadı!

Turan agentliyi, Contact.az saytı öz xərcini özü qazana bilməz, yəni bu sayt hansı mənbələr əsasındasa maliyyələşdirilir. Yəni hansı şəxssə, ya hansı təşkilatsa bu sayta vəsait qoyur ki, vətəndaşlara obyektiv informasuya çatsın, onların, sadə desək, mədəni səviyyələri yüksəlsin. Yəni Rasim Qaracanın Contact.az-dadı nadan məqaləsinin nəşri xeyli pula başa gəlib. Məqalənin nadanlığına da dözmək olar, əgər bu məqalə oxucular, ekspertlər arasında geniş müzakirə doğurursa. Məqalə rus dilindədir. Altında üç-dörd cümləlik şərh var – Azərbaycan dilində, yazan adam da azsavadlıdır, ancaq müəllifə verdiyi sualları səmimidir. Yəni vəssalam. Rusca bir məqalə və azərbaycanca bir şərh. Mənim yazdığım şərh isə çap olunmur. Sponsorun pulunu belə xərcləyən redaktor, yəni Mehman Əliyev, «засранец» və yaxud yerinəişəyən deyilmi?

Təhsilimə görə peşəkar ədəbiyyatçı olsam da, Azərbaycanda, xüsusən rəsmi mətbuatda çap olunmaq iddiam və niyyətim yoxdur – ölkə belədir, mən beləyəm, tale belədir. Ancaq Contact.az guya müstəqil orqandır. Bəs niyə mən ora hətta şərh də yaza bilmərəm?

Deyim ki, belə bir iş mənim başıma “Azadlıq” radiosunun Azərvaycan xidmətinin saytında da gəlib. Mən BBC-nin, “Azadlıq” radiosunun rus redaksiyalarının saytlarına hərdənbir şərh yazıram – nə yazmışamsa, həmişə ixtisarsız çap olunub.

Buna görə də mən həmişəki şübhələrimi bir də iki cüt bir tək oxucumla bölüşürəm: azərbaycanlı demokrat ola bilərmi? Mənə elə gəlir ki, ola bilməz! Çünki demokrat  Elçibəyin yanında Həmidov kimi bandit dostu olur və onu nazir təyin edir. Bakıdakı son mitinqdə, səhv etmirəmsə, İsgəndər Həmidov İlqar Məmmədovla yanaşı dayanmışdı. İndi özünüz deyin, ağlı başında adam İlqar Məmmədova etibar edə bilərmi?

Azərbaycanda hamı bir-birinə qardaşdır, əmioğludur, yeznədir, qayındır, qayınatadır, kirvədir, baldızdır, yengədir və s. Allah bilir, Rasim Qaraca Mehman Əliyevin kimidir və nəyidir. Bəlkə də Qaraca onun dalınca afatafa gəzdirir, ya da əksinə, bu onun dalınca…

Azərbaycanlı olasan, korrupsioner olmayasan, bu mümkündürmü? Mənə elə gəlir ki, bu da mümkün deyil. Şərt deyil ki, Mehman Əliyev birbaşa sponsor pulunu ya qrantı  yesin. Əgər o, sponsor pulunu ya qrantı dostunun, aşnasının nadan yazılarının nəşrinə xərcləyirsə, bu, korrupsiya deyilmi?

Bəlkə də mənim adım hansısa qara siyahıda var, hərçənd bu, böyüklük maniyasına bənzəyir – mən kiməm ki, siyahılara salınmağa layiq olum? Lap deyək ki, siyahıdayam. Bəs onda niyə Mehman Əliyevin müdafiəsinə yazanda şərhlərim çap olunurdu?

İndi bu adama mən nə deyim?  Rusca belə adamlara «засранец» deyirlər. Azərbaycanca…

Qalmışam məəttəl…

Bəlkə “qurumsaq”?

31.01. 2019

Samara

BƏXTİYAR VAHABZADƏNİN GÜLMƏLİ “GÜLÜSTAN” POEMASI

GÜLÜSTAN MÜQAVİLƏSİ

Məni İnternetdə Bəxtiyar Vahazadənin tənqidinə görə söyən heyvərələr mənə “Gülüstan” poemasını xatırladırlar: guya bu poemanı yazmaqla Bəxtiyar Vahabzadə bərabəri olmayan milli şücaət göstərib.

Məcburam ki, bu gülməli poema haqqında da yazam. Poema doğrudan da gülməlidir. Adına fikir verirsiniz? “Gülüstan”! Fars sözüdür “gül”(  گل) və stan. Yəni güllü-çiçəkli yer. Fars sözü! Burda təəccüblü heç nə yoxdur. Azərbyacanın şimalında olan xanlıqlar müstəqil dövlət yox, İran monarxiyasının vassalları olublar və öz aralarında daim çəkişiblər, daim Türkiyənin həmlələrinə məruz qalıblar, Rusiya tərəfinə meyllənəndə İran xanlıqarın ərazisinə qoşun yeridib və s.

1804-1813 –cü illərdə Rusiya ilə İran arasında gedən müharibələrdə Azərbaycan döyüşən tərəflərdən biri olmayıb, ola da bilməzdi, çünki o vaxt təbiətdə və tarixdə Azərbaycan dövləti yox idi. Müqavilə bağlanan vaxta qədər şimal xanlıqlarının əksəriyyəti Rusiya imperiyasının tərkibinə keçmişdi (Gəncə — 1804-cü ildə), müqavilə əslində çoxdan yaranmış vəziyyəti qeydə alırdı, 1812-ci ilin oktyabrında ağır məğlubiyyətdən sonra İran Azərbaycanın şimal hissəsindəki ərazilərdən əl çəkməyə məcbur olur: bu o deməkdir ki, şimali Azərbaycan o vaxta qədər beynəlxalq hüqüq normalarına görə İran ərazisi olub, Azərbaycan isə beynəlxalq hüqüq subyekti kimi mövcud olmayıb.

Yəni “Azərbaycanı böldülər” iddiası ağ yalandır.  Əslində Gülüstan, sonra Türkmənçay müqavilələri Şimali Azərbaycan ərazilərinin birləşdirir, feodal dağınqlığına son qoyulurdu. Bu müqavilələrdən sonra azərbaycanlıların vahid millət kimi inkişafı başlayır.

“Gülüstan” poemasını yazanda Bəxtiyar Vahabzadənin 35 yaşı olub, universitetdə sovet (!) ədəbiyyatını tədris edirdi, bunları gözəl bilməliydi. Və onu da bilməliydi ki, Gülüstan müqaviləsi olmasaydı, bəlkə də Şəkidə mal otarardı, çünki Azərbaycanda heç bir sovet ədəbiyyatı və heç bir universitet (cənubda Azərbaycan universiteti var?) olmayacaqdı.

İndiki Azərbaycanın əsası Rusiya imperiyasında qoyulub. SSRİ-də isə bitkin halda formalaşıb. Bunun üçün də biz Vlaıimir İliç Leninə minnətdar olmalıyıq. Çünki 1922-ci ildə SSRİ yaradılanda Stalin təkidlə muxtariyyə planını yeridirdi. Yəni milli ucqarlar Rusiyanın tərkibində muxtariyət kimi qalmalıydılar. Lenin bu planı rədd edir, hər milli ucqara müttəfiq respublika statusu – SSRİ tərkibindən çıxmaq hüququ ilə!- verilməsi təkfini irəli sürür. Yəni əslində Lenin bizə qurulu dövlət bağışlayır. Başqa xalqlar  kimi əsrlərlə mübarizə aparmadan, sərhədlər uğrunda dəryalarla qan tökmədən hazır dövlət alıb qoyuruq cibimizə. Biz Lenindən narazı ola bilərikmi? Hanı Leninin heykəlləri? Qaytarın qoyun yerinə! Bəxtiyar Vahabzadə özü Lenini sevib, ona poema yazıb, Heydər Əliyevin köməyi ilə SSRİ dövlət mükafatı alıb (5 000 r, bir “Volqa”nın pulu)… Yəni Bəxtiyar Vahabzadə həmişə bilib ki, çörəyi hardan çıxır. Gülüstan poeması isə gənclik lotuluğu olub. Hərçənd 35 yaşlı universitet müəlliminə lotuluq yaraşmaz…

İndi kim Gülüstan müqaviləsindən  narazıdırsa, baxsın Cənubi Azərbaycana. 1812-ci ildə İran Rusiyaya qalib gəlsəydi, bizim şimal əraziləri həmişəlik keçərdi İrana. Biz İranın içində dövlət qura bilərdikmi? Yox! Cənubda otuz milyona yaxın azərbaycanlı var, onlar nəinki dövlət qura bilmirlər, hətta bir məktəb də aça bilmirlər…

Şimalda pis-yaxşı dövlətimiz var. Düzdür, parlamentimiz yoxdur, məhkəməmiz yoxdur, məmurlar oğrudurlar… Ancaq dövlət var, ruslar açan akademiya da var, ruslar yaradan kinostudiya da var, ruslar yaradan (Tuqanov!) teatr var… Məktəblərimiz var, mətbuatımız var. Televiziya da var, hərçənd gecə-gündüz yalan danışır…

Bəli, xalq aralı düşüb. Ancaq xalq həmişə birləşə bilər (buna tələsmək lazım deyil, 1990-cı ildə İran sərhədini dağıdanlar başıpozluq edib, İranı düşmənə çeviriblər). Ancaq Gülüstan müqaviləsi olmasaydı, biz Rusiya imperiyasının tərkibinə keçməsəydik, heç bir dövlət-zad olmayacaqdı…

Bunu azərbaycanca yazıram ki, ruslar oxumasınlar. İndi lazım deyil. Putindən sonra, Rusiyada demokratik rejim yarananda ruslarla oturub Gülüstan müqaviləsinin şərəfinə araq da vurmaq olar…

14.01. 2019

Samara

KOMİK «AYGÜN» POEMASI: «SONRA XAM AT KİMİ HALDAN DÜŞƏRƏK, AXIRDA YORULUB DİNCƏLDİ O DA…»

bağırov_vurğun

Yoldaş Əmirxan gedəndən sonra Aygün özünü danlayır.

“Deyəsən yazığın qəlbinə dəydim,
Yenə Əmirxanı sevə biləydim…”

Ancaq tərəddüd edir, fikirləşir ki, neçə illər “yaşadı evsiz”.

“Bəlkə də qəlbində yurd saldı İblis…”

Yoldaş Əmirxanın evi olmalıdır, yəqin “ailəsiz” demək istəyir. Düzdür, kişi ki, ailəsiz oldu, İblis girir qəlbinə, keçir yuxarı başa…

Səməd Vurğun yenə saçını Puşkin kimi buruq-buruq edib Aygünə üz tutur.

“Aygün, əziz bacım, bilirsən ki, mən,
Dünyaca sevirəm səni ürəkdən”.

Səməd Vurğun Aygünə deyir ki, Əmirxan daha əvvəlki deyil, ağır-ağır olsa da dəyişir, kef məclislərinə getsə də, çox getmir, ayda bir dəfə gedir, içsə də, keflənmir, “pərişan olur”…

“Dəyişir, dəyişir o ürəyini,
İndi halal yeyir o çörəyini…”

Qabaq haram yeyirmiş? Axı bu zalım oğlu qabaq harda işləyirdi, indi harda işləyir? Aqronom diplomuyla Bakıda hara götürərdilər? Hamama kassir? Avtobusa konduktor? Evlər idarəsinin müdiri?

Səməd Vurğun Vəkilov deyir ki, yoldaş Əmirxanın böyük bir nöqsanı var, o da ancaq dolanışığını fikriləşməkdir. Ona görə də:

“Nə bir ad çıxarır, nə də ucalır…”

Səməd Vurğun oxucuya məruzə edir ki, şəxsən Aygünlə “bu xüsusda” danışəb və “ürəkləri şad olub”. Ancaq yoldaş Əmirxanı axtaranda eşidibər ki, o, Bakıdan çıxıb gedib…

Aha!

Səməd Vurğun Aygünə deyir ki, narahat olmasın, özü yoldaş Əmirxanı axtarıb tapacaq. Mili, Muğanı vurur bir-birinə.

Ürəyinizə damdı?

Aha!

“Axır sorağını mən Əmirxanın,

“Lenin” sovxozundan axtarıb-tapdım

Molla Nəsrəddinin papağı oğurlananda gedib oturmuşdu qəbiristanlıqda. Deyirdi oğru hara getsə, axırda bur gələcək…

Mən elə bilirdim yoldaş Əmirxan axırda “Lenin” sovxozuna gedəcək. Sovxoz, əlbəttə, qəbirstan deyildi, ancaq elə qəbiristan kimi bir şeydi…

Həm də axı Səməd Vurğun öz qəhrəmanını düzəldib sağlam sovet cəmiyyətinə qaytarmalıdır. Yolunu azmış insan harda düzələ bilər?

Əlbəttə, “Lenin” sovxozunda!

Səməd Vurğun yoldaş Əmirxanı tapır. Qonağı olur. Yoldaş Əmirxan xalq şairinə danışır ki, gül kimi sənəti vardı, “ağacdan ağaca calaq vurardı (haçan vurmuşdu? Bəs Qubadan gətirməmişdi tingləri? Tingləri də şaxta vurmamışdı?). Sonra qəlbinə İblis girir, ehtirasa uyur, pul qazanmaq eşqinə düşür… (bakılını Saaatlıda calaq vuran təsəvvür edursiniz? Bakılının başına iş qəhətdir? Səməd Vurğun Qazaxdan gəlib Bakıda teatr çıxarsın, bakılı Muğan səhrasında bağ salsın?)

Səməd Vurğun deyir ki, eybi yox, pul azarı çox adamda olur, hətta alimlərin də içində pul eşqinə düşənlərə olur…

Oxuyub dəhşətə gəlirsən… Gör necə rəzil alimlər olub o vaxt! Məgər indiki alimlərin, məsələn, akademik Nizami Cəfərovun pul eşqinə düşdüyünü təsəvvür etmək olarmı? Bunu ancaq təsəvvürü pozğun, bir sözlə, başı xarab adam təsəvvür edə bilər…)

Kim pul eşqinə düşən alimləri tanımaq istəyirsə, Səməd Vurğunun bu vacib məlumatını hökmən oxusun:

“Onlar zaman-zaman verib səs-səsə,
Nə xəyala gedir, nə fikrə bir gün”.

Yadınızda qaldı?  Səs-səsə verən, fikrə, xəyala getməyən alim görən kimi bilin ki, bu alim pul eşqinə düşüb. Lazımi yerlərə xəbər verin. Heç olmasa, ASAN xidmətə…

Yoldaş Əmirxan deyir ki, gec olsa da, sevimli sənətinə qayıdıb, istəyir ki, Saatlıda bir bağ salıb heç olmasa,  bir kənddə tanınsın…

(Saatlıda nə bağ?)

Gecəni Səməd Vurğun yoldaş Əmirxanla keçirir (ürəyinizə ayrı şey gəlməsin…)

Səhər açılanda yoldaş Əmirxan bağı Səməd Vurğuna göstərir. Şitillər Səməd Vurğunun üzünə gülür…

Deyirəm, bəlkə ora bostan imiş. Axı şitil bağda olmaz, bostanda olar, dirrikdə olar…

Səməd Vurğun Bakıya qayıdıb Aygünə məruzə edir.

Əmirxan isə yenə Saatlıda darıxmağa başlayır, Bakının küçələri, keflər yadına düşür, işdən soyuyur, ağacların kölgəsində vaxtını keçirir, Araz üstündə piyada gəzir.

“Sonra xam at kimi haldan düşərək,

Axırda yorulub dincəldi o da.

Sonra, axırda…

(ardı var)

Məqalənin tam mətni burda:

https://xeyrulla.com/2018/11/30/səməd-vurgunun-aygun-komik-poemasinin-təhlili-toy-paltarini-soyunmayan-gəlin-və-mugan-səhrasi/

ФАРХАД АХМЕДОВ ПЛЯШЕТ НА «КОСТЯХ МУШФИГА» В ОБНИМКУ С ЭЙНУЛЛОЙ ФАТУЛЛАЕВЫМ

 

ahmedov 2

Прочитав имеющиеся в Интернете материалы о Фархаде Ахмадове, думаю, многие придут к однозначному выводу, что этот человек – ловкач. Может, кто-то назовет его и мошенником, но это уже дело вкуса.

Он выпускник ветеринарного вуза, специальность – товаровед по товарам животного происхождения. Конкретно, по пушнине. Русский Форбс, который брал у Ахмедова интервью в 2006 году, так и пишет: в Лондоне торговал пушниной. Хотя в статье о нем (наверное, сам же составил) говорится, что «в 1987- 1994 году в Великобритании, работал «в английской компании, занимающейся технологиями разработки нефтяных и газовых месторождений».

Товаровед по пушнине и нефтяная компания – не странно?

Между прочим, как в советское время Ахмедову удалось попасть в капиталистическую страну, миллиардер отказался объяснить.

Разбогател, присосавшись к газовой трубе.

В сорок пять лет (!) окончил аспирантуру нефтяного института, защитил (!?) диссертацию по экономике.

У кого хватит воображения, чтобы представить сорокапятилетнего миллиардера, работающего в поте лица над кандидатской диссертацией? Интересно, хоть одну странницу он сам написал?

В 2005 году уступил контрольный пакет Нортгаза государству.

Теперь у него компания Азнар. (Логичнее было бы Газнар…). Председатель совета директоров. Сестра его, выпускница пищевого техникума, Генеральный директор. Там же сын Фархада…

Аз, видимо, Азербайджан. А «нар», скорее всего, гранат. Интересно, что делает Фархад Ахмадов с ними? То есть, с гранатами…

Отец его был расстрелян в советское время. Русский Форбс пишет: «Отца Ахмедова, директора крупного предприятия, осудили за растраты и хищение госсобственности и расстреляли. Сын называет его «Ходорковским 1970-х» и уверяет, что на самом деле отец пострадал за открытое выступление против первого секретаря ЦК Компартии Азербайджана, будущего президента этой страны Гейдара Алиева. О вендетте, впрочем, Ахмедов не помышляет: по его словам, он в хороших отношениях с сегодняшним президентом Азербайджана Ильхамом Алиевым, который встал у руля страны после смерти своего отца».

И вот, теперь Эйнулла Фатуллаев, Гриша Распутин современного Азербайджана, пишет, что якобы Фархад Ахмедов, нашел останки репрессированного поэта Микаила Мушфига, когда искал останки своего отца. Эйнулла Фатуллаев уже создал общественную комиссию, назначив его председателем Чингиза Абдуллаева, который и Мушфига-то толком не знает, так читать и писать по-азербайджански еще не удосужился научиться …

Эйнулла Фатуллаев пишет, что место захоронения Мушфига Фархаду Ахмедову показали бывшие сотрудники НКВД.

Разве это возможно?

Мушфиг расстрелян в январе 1938 года. Те сотрудники, которые расстреливали или производили захоронения, давно отправились на тот свет. Если бы даже они каким-то чудом продолжали жить, они не могли ничего показать: расстреливали поэта практически без суда и следствия, закапывали тело в условиях повышенной секретности, и так, что никто никогда ничего не находил. И вдруг через восемьдесят лет специалист по пушнине находит.

Вероятность нахождения останков конкретного репрессированного в любом случае равна нулю. Останков великих русских литераторов, ставших жертвами сталинского террора, никто не находил. Расстрелянных, умерших в лагерях хоронили в общих могилах штабелями. Тут кого найдешь?

Понятно, что тут афера. Зачем это нужно Фархаду Ахмедову, трудно сказать. Никогда, до появления этого мерзкого сообщения, Фархадом Ахмедовым не интересовался, и мошенник ли он или честный ловкач, мне было все равно. Но тут он начал плясать на костях поэта, еще сладострастно обняв Эйнуллу Фатуллаева. Это не хорошо.

Смело можно предположить, что после того как в России у Ахмедова дела пошли не лучшим образом, да еще бывшая жена грозится снять с него последние штаны, бывший российский миллиардер ветеринар все теснее прижимается к Азербайджану. Тут, думаю, не только гранаты. В Азербайджане много чего есть. Оказав услугу Ильхаму Алиеву, немало можно приобрести. А «нахождением» костей Мушфига, Фархад Ахмедов, по его мнению, оказывает услугу Алиеву. Торжественные похороны, речи, Фархад Ахмедов рядом с Ильхамом Алиевым…

И фейковые кости в могиле…

Если такое произойдет, это будет очередной позор в новой нашей истории. Не только будут осквернены имя и память невинно убиенного поэта. Этот спектакль станет позорищем для всей нации.

Боюсь, что этого нам не избежать…

23.10. 2018

Самара

FƏRHAD ƏHMƏDOV İNDİ DƏ MÜŞFİQİN ÖLÜSÜNDƏN QAZANMAQ İSTƏYİR!

ahmedov 2

Rusiyada işləri o qədər də yaxşı getməyən, keçmiş arvadıyla əmlak davasında əlbəyaxa olan Fərhad Əhməd vaxtaşırı Azərbaycan millətinin hamısını da olmasa, çoxunu sarsıdan təkiflərlə, proqnozlarla, “kəşf”lərlə çıxış edir. Fərhad Əhmədovun sonuncu kəşfi ixtisası baytarlıq olan bu insanın yeni sahədə özünü sınamaq istədiyini göstərir.

Fərhad Əhmədov Mikayıl Müşfiqin qalıqlarını tapıb!

Cüvəllağəlıqda Fərhad Əhmədovdan yalnız sərvətinin miqyası ilə geridə qalan Eynulla Fətullayev bu “sensasiya”nı iki gündür ki, Azərbaycanda Ebola virusu kimi yayır. Guya keçmiş NKVD işçiləri Müşfiqin sümüklərini Fərhad Əhmədova göstəriblər.

Müşfiq 1938-ci ilin yanvarında güllələnib. O vaxtın çekistləri qalsaydılar, ən cavanının yaşı yüzdən çox olardı. Deməli, bu, ağ yalandır! Müşfiqin sümüklərini Fərhad Əhmədova göstərə biləcək heç bir NKVD işçisi ola bilməz. Və Müşfiqin sümüklərinin yeri məlum olsaydı, bunu on illərlə NKVD-də, KQB-də işləmiş və hətta ona başçılıq etmiş Heydər Əliyev çox yaxşı bilərdi Deməli sümük-zad yoxdur, bir torba sümük yığıb basdıracaqlarsa, bu, yüz faisz o deməkdir ki, Müşfiqin adıyla özgə adamın qalıqları dəfn olunacaq. Bu, Azərbaycanın yeni trarixində daha bir rüsvayçı səhifə olacaq!

O ki, qaldı Hüseyn Cavidin qalıqlarının tapılmasına və dəfninə, bu da son dərəcə şübhəlidir. Hüseyn Cavid tapılırdısa, niyə Mandelştam tapılmır? Tsvetayeva güllələnməyib, özünü asıb, Yelabuqada dəfn olunub, ancaq qəbrinin dəqiq yeri bilinmir. Niyə gedib biz Uzaq Şərqdən Hüseyn Cavidi tapırıq, ruslar ağızlarının içində o nəhəngliyində Tsvetayevanın qəbrini tapmırlar?

Hərçənd buna ümid azdır, ancaq istərdim ki, İlham Əliyev Fərhad Əhmədova yaxşı bir şapalaq çəkə və deyə ki, get işinlə məşğul ol, dirilərdən qazandığın bəs deyil, indi ölülərə girişirsən…

Və əgər şapalaqlamasa və bunları deməsə, Azərbaycanın rəhbəri Fərhad Əhmədovla Eynulla Fətullayevin fıırıldağına qatılmış olacaq. Və yəqin ki, beş-altı aydan sonra azərbaycanlılar Müşfiq adıyla Bağırovun güllələdiyi hansı kolxoz sədrininsə ya “qolçomağ”ınsa sümüklərini ziyarət edəcəklər…

!938-ci ildə Müşfiqi həyatdan mərhum eləmişdilər. İndi deyəsən ləyaqət və şərəfdən də mərhum edcəklər…

22.10. 2018

Samara