VİKTOR HÜQO. “TANRI GÜLÜMSÜNƏN, TANRI VERƏNDİR…”

kinopoisk.ru

Dieu qui sourit et qui donne
Tanrı gülümsəyən, Tanrı verəndir,

Kim onu gözləsə, yanına gələr.
Və sizi bəxtəvər, razı görəndə,
Razı da qalar.

 

 

Hər şey işıq saçır dünyada, yalnız
Nə bir istisi var, nə də odu var.

Sizin hər biriniz gözəl olsanız,
Görər, vurular.

 

 

Sevgi toranında mənim ürəyim,

Bir cüt gözəl gözün əsiri orda,

Gülsə baxışında bəxtəvərliyin,

Sevinər o da.

 

yanvar 1840

ruscadan tərcümə

20 may 2019, Samara

 

Dieu qui sourit et qui donne
Et qui vient vers qui l’attend,
Pourvu que vous soyez bonne,
Sera content. Читать далее

Реклама

  VİKTOR HÜQO. KOR ŞAİRƏ

viktor_hugo.jpg

 À un poète aveugle

 

Sağ ol, şair! Gəlmisən səcdəgahıma mənim
İlahi qonaq kimi, açır dühanı dilin.

Yanır qızıl haləsi nurlu sətirlərinin
Ulduz dairəsinə düşürəm mən elə bil.

 

 

Oxu, oxudu Milton! Oxu! Oxudu Homer.
Yarıb keçər şairin duyğusu toranları.

İşıqlı bir dünyanı qaranlıqda kor görür,
Bədəndə göz sönəndə, ruh gözü işıqlanır.

Fransızcadan tərcümə

19.05. 2019, Samara

 

 

À un poète aveugle

 

Merci, poète ! — au seuil de mes lares pieux, 
Comme un hôte divin, tu viens et te dévoiles ; 
Et l’auréole d’or de tes vers radieux 
Brille autour de mon nom comme un cercle d’étoiles. 
Chante ! Milton chantait ; chante ! Homère a chanté. 
Le poète des sens perce la triste brume ; 
L’aveugle voit dans l’ombre un monde de clarté. 
Quand l’oeil du corps s’éteint, l’oeil de l’esprit s’allume.

Paris, mai 1842.

MİXAİL LERMONTOV. VƏSİYYƏT

LERMONTOV

ЗАВЕЩАНИЕ

Səninlə oturaydım,

Qardaşım, ikilikdə,
Deyirlər ki, dünyadan,
Az qalıb köçüb gedəm.

Yollanırsan evə sən,
İndi…Düzünü desəm,
Heç mənim taleyimlə,

Qayğılanan yox elə.

 

 

Olsa əgər soruşan,

Xatırlanarsa adım,
De güllə yarasından,
Ürəyim parçalandı.

Öldüm çar uğrunda mən,

Bizim təbiblər, denən,
Naşıdır… Ana yurda,

De məndən salam-dua.

 

 

Atamla anam çətin,
Sağ qala sən gedənə.

Onları istəməzdim,

Düzü, salam dərdə mən.

Sağ olsa əgər biri,
De yazmağa ərinir.

De yürüşdədir alay,
Gözləməsinlər daha.
Orda qonşu qızı var…

Düşünürəm haçandan

Ayrılmışıq! Soruşmaz
O məni… Sən hər halda,
Nə olub, danış ona,
Ürəyi boş olana

Nə qəm? Lap ağlasın da –

Həftə keçməz, unudar!

1840

Ruscadan tərcümə

13 may 2019, Samara

 

ЗАВЕЩАНИЕ

Наедине с тобою, брат,
Хотел бы я побыть:
На свете мало, говорят,
Мне остается жить!
Поедешь скоро ты домой:
Смотри ж… Да что? моей судьбой,
Сказать по правде, очень
Никто не озабочен.
А если спросит кто-нибудь…
Ну, кто бы ни спросил,
Скажи им, что навылет в грудь
Я пулей ранен был;
Что умер честно за царя,
Что плохи наши лекаря
И что родному краю
Поклон я посылаю. Читать далее

    MİXAİL LERMONTOV. İSTƏK

LERMONTOV

ЖЕЛАНИЕ

Niyə quş deyiləm mən, başımın üstdən elə

İndicə uçub keçən çöl quzğunu deyiləm?

Quş olsaydım əgər mən, göydə qanad çalardım,
Və təkcə azadlığa qəlbimi bağlayardım.

 

Qərbə, qərbə sarı mən uçardım qanad açıb,
Orda əcdadlarımın tarlaları gül açır.

Dumanlı dağ başında, adamsız bir qalada,

Onların unudulmuş cəsədi uyumada.

 

 

İrsi qalxan asılmış qalanın divarında,
Yanında pas bağlamış qədim qılınc da vardır.

Qılıncın və qalxanın uçardım üzərndən,
Çırpardım qanadımla onların tozunu da.

 

 

Şotland arfasının həm simlərinə dəyərdim,

Səs uçub yayılardı qala qübbələrində.

Bu səsin çalanıyla dinləyəni eynidir,

Necə ucalmışdısa, elə susardı birdən.

 

 

Fəqət arzular əbəs, faydasızdır dua da,

Taleyin sərt qanunu sənə qarşı duranda.

Məni neçə dənizin  dalğalarıdır indi

Ayıran ata yurdun uzaq təpələrindən.

 

 

Cəsur döyüşçülərin sonbeşik törəməsi
Solur özgə qarında, ürəyində qüssəsi;

Burda mən doğulmuşam, deyil buralı qəlbim,
Çöl quzğunu kimi kaş bu dünyaya gələydim…

1831

Ruscadan tərcümə

13.05. 2019, Samara

QEYD: Şeir Lermontovun şotland kökləri ilə bağlı rəvayətlərin təsiriylə yazılıb.

 

ЖЕЛАНИЕ

 

Зачем я не птица, не ворон степной,
Пролетевший сейчас надо мной?
Зачем не могу в небесах я парить
И одну лишь свободу любить?

 На запад, на запад помчался бы я,
Где цветут моих предков поля,
Где в замке пустом, на туманных горах,
Их забвенный покоится прах.
На древней стене их наследственный щит
 И заржавленный меч их висит.
Я стал бы летать над мечом и щитом,
И смахнул бы я пыль с них крылом;
И арфы шотландской струну бы задел,
И по сводам бы звук полетел;

Внимаем одним, и одним пробуждён,
Как раздался, так смолкнул бы он.

Но тщетны мечты, бесполезны мольбы
Против строгих законов судьбы.
Меж мной и холмами отчизны моей
Расстилаются волны морей.
Последний потомок отважных бойцов
Увядает средь чуждых снегов;
Я здесь был рожден, но нездешний душой…
О! зачем я не ворон степной?..

29 июля 1831, Середниково

ALEKSANDR PUŞKİN. ŞAİR                              

ПУШКИН

ПОЭТ
O vaxta qədər ki, Apollon hələ,
Şairdən müqəddəs qurban istəmir,
Bu fani dünyanın qayğılarıyla

Yaşayır hamı tək, ağürək, həqir;

Müqəddəs rübabı susur hər zaman;
Soyuq yuxulara ruhu qərq olur.

Bu dünyanın miskin övladlarından,
Kim bilir, bəlkə ən miskini odur.

 

 

İlahidən gəlmə kəlmə necə ki,

Dəyər onun ayıq eşidiminə,

Oyanar şairin ruhu, silkinər,

Yuxudan ayılan qaraquş kimi.

Onu darıxdırar dünya kefləri,

Ara söhbətləri xoşuna gəlməz.

Kütlələr pərəstiş edən kəslərin,
Önündə qürurlu başı əyilməz.

Qaçır cəmiyyətdən, sərt və yabanı,
Səslə, həyəcanla doludur içi,

Yürüyür, adamsız çölləri keçir,
Küylü palıdlıqdır ya da məskəni…

 

Ruscadan tərcümə

09.05. 2019, Samara

ПОЭТ

Пока не требует поэта
К священной жертве Аполлон,
В заботах суетного света
Он малодушно погружен;
Молчит его святая лира;
Душа вкушает хладный сон,
И меж детей ничтожных мира,
Быть может, всех ничтожней он.

 

 

Но лишь божественный глагол
До слуха чуткого коснется,
Душа поэта встрепенется,
Как пробудившийся орел.
Тоскует он в забавах мира,
Людской чуждается молвы,
К ногам народного кумира
Не клонит гордой головы;
Бежит он, дикий и суровый,
И звуков и смятенья полн,
На берега пустынных волн,
В широкошумные дубровы…

1827

 

ALEKSANDR PUŞKİN. ELEGİYA

ПУШКИН.jpg

ЭЛЕГИЯ

Düşüncəsiz illərin sönüb gedən şənliyi
Səksəkəli xumarlıq indi, ürək göynəyir.

Fəqət  ötən günlərin qəmi şəraba bənzər,
Nə qədər köhnəlirsə, gücü artır o qədər.

Yolum hüzünlü. Zəhmət və dərddir mənə vədi,
Tale dəryasının ki, gurlayır irəlidə.

İstəmirəm, a dostlar, fəqət gedəm dünyadan,
İstəyirəm yaşayam, düşünəm, əzab dadam.

İşgəncələr, bəlalar, qayğıların içində,
Bilirəm ki, olacaq şirin nəşələrim də:

Hərdən harmoniyadan yenə də həzz alaram,
Göz yaşı axıdaram canlanan xəyallara.

Və bəlkə də kədərli qürubum yetən zaman.

Vida təbəssümüylə sevgi alışar bir an.

1830

Ruscadan tərcümə

01.05. 2019, Samara

 

ЭЛЕГИЯ

Безумных лет угасшее веселье
Мне тяжело, как смутное похмелье.
Но, как вино — печаль минувших дней
В моей душе чем старе, тем сильней.
Мой путь уныл. Сулит мне труд и горе
Грядущего волнуемое море. Читать далее

MİXAİL LERMONTOV. “SARALAN ZƏMİLƏR DALĞALANANDA…”

LERMONTOV

Когда волнуется желтеющая нива…

Saralan zəmilər qayğılananda,
Küləkdən dinəndə meşəlik həzin,

Gizlənəndə qızıl gavalı bağda,
Şirin kölgəsində sütül pöhrənin;

 

 

Al yanaqlı axşam ya altın səhər,

Baxıb kol alttından ləçəklərini
Damlalar bəzəyən gümüşü təhər
İnciçiçəkəri salamlar məni;

 

Yarğanda oynayıb fikri qərq edən

Dərin bir yuxuda, buz kimi bulaq,

Mənə söz açanda gəldiyi yerdən

Sirr dolu bir saqa pıçıldayaraq —

 

Yatır həyəcanı qəlbimin onda,

Qırışlar alnımdan dağılır o dəm, —

Bilirəm səadət nədir dünyada,

Göydə Tanrını da görə bilirəm…

1837

Ruscadan tərcümə

  1. 04. 2019

Samara

 

Михаил ЛЕРМОНТОВ

 

Когда волнуется желтеющая нива, 
И свежий лес шумит при звуке ветерка, 
И прячется в саду малиновая слива 
Под тенью сладостной зеленого листка;  Читать далее

MİXAİL LERMONTOV.  TƏKLİK

LERMONTOV

Одиночество

Həyatın zənciri necə ağırdır,
Əgər təkcəlikdə sürüyürüksə.

Kefə şərikliyə hər insan hazır,
Tapılmır nədənsə dərdə şəriksə.

 

 

Hava sultanı tək burda mən təkəm,
Sıxır ürəyimi iztirablarım.
Görürəm taleyə boyun əyərək,

İllərim, yuxudur elə bil, axır.

 

 

Və yenə qayıdır, gəlir həminki,
Arzuyla, qızıla tutulub ancaq.

Tənha bir tabutdur göz önündəki:

Gözləyir: dünyada niyə yubanaq?

 

 

Gedişim kimisə çətin sarsıda
Ölüm xəbərimə (buna əminəm),

Gülüb sevinənlər ötər sayda da,
Doğulduğum günə sevinənləri.

1830

Ruscadan tərcümə

27.04. 2019, Samara

 

ОДИНОЧЕСТВО

Как страшно жизни сей оковы
Нам в одиночестве влачить.
Делить веселье — все готовы:
Никто не хочет грусть делить. Читать далее

BÖYÜK ADAM

Müxtəlif adamlar həyatda gördüm,
Onların çox olub yaxşıları da.

Onlar olmasaydı, çoxdan ölərdim,

Ölərdim, yaddan da çıxarardılar.

 

 

 

Ürəyi yananlar, qəlbi incələr,
Sirri saxlayanlar partizan kimi.

Söhbəti sevənlər uzun gecələr,
Qulaq kəsilənlər danışan kimi…

 

 

 

Olublar, olublar… elə indi var,
Yaxşı adamların tumu kəsilmir.

Elə ki, ya ürək, ya baş ağrıyar,
Salırsan adbaad yadına, bir-bir…

 

 

 

Böyük adamlar var həyatda ancaq,

Nə yaxşı, nə pisdir, böyükdür onlar.

Onlar həm mayakdır, onlar həm dayaq,
Onlarda rəhbərlik cəsarəti var.

 

 

 

Yaralı olasan, azarlı ya da
Çəkər keşiyini, qaldırar hökmən.

Şir ürəyi olur böyük adamda,
Və sığır kiçik bir bədənə bəzən.

 

 

 

İşi bitirməyə həvəsləndirər,
İşi bitirdinsə — göyə qaldırar.

Əlindən yapışar, səninlə gedər,

Keçməli olanda sudan ya oddan.

 

 

 

Çəkidən ağırlar, boydan ucalar,

Qolu güclülər də dost olub mənə.

Onların içində yaxşısı da var,
Ancaq eləsi yox “böyük” adlana.

 

 

Onlar dayanıblar mən dayananda,
Odu söndürüblər, sudan qaçıblar.

Olub işdən-gücdən soyudanı da,
Yaxşı adamın da cürbəcürü var…

 

 

Yaxşını çox gördüm, böyük görmədim,

İşlərim dağınıq, həyatım viran.

Kim bilir, qabağa mən də gedərdim,

Rastıma çıxsaydı, böyük bir insan.

 

 

 

Dağı dağ üstünə bəlkə qoyardm,
Dönərdim millətin qəhrəmanına,
Bəlkə zirvələrə qonardı adım,
Gərək rast gələydim böyük insana…

 

 

Rastıma çıxsaydı böyük bir insan,
Onu ümid sanar, pənah sanardım.

Onun ətəyindən yapışıb hər an,
Bəlkə də Tanrıdan mən yayınardım.

 

 

Çəkilib gedərdi dadı zəhmətin,
Ürək sevinməzdi, gəlsə də uğur.

Böyük adamdısa verən neməti,

Aldığın pay olur, sədəqə olur.

 

Gedirəm, dalımda yüküm, durmadan,
Sadə sırasında qarındaşların.

Çıxmadı qarşıma heç Böyük adam,
Şükür sənə, Tanrım, belə yaxşıdır.

 

23-24. 04. 2019

Samara

MİXAİL LERMONTOV.  DUA

LERMONTOV

Молитва

 

Demə günahlı bəndənəm, Tanrım,

Və asıb-kəsmə məni, yalvarıram,

Ki, torpağın məzar qaranlığını,
Sevirəm ehtiraslarıyla tamam.

 

 

Ki, girir ruhuma yalnız hərdən,
Adınla bağlı sözlərin nuru.
Ki, uzaqlardadır ağlım səndən,
Dolaşır zülməti, qəflətdə durur.

 

 

Ki, coşur, qaynayır sinəmdə mənim,

İlhamımdan yaranan vulkanlar.

Ki, qaraldır gözümün aynasını,

Candakı vəhşi, qızğın həycanlar.

 

Ki, bu dünya mənə dardır çoxdan,
Qorxuram mən sənə nüfuzdan da.

Günahlı mahnı səsləriylə hər an,
Sənə mən etmirəm, İlahi, dua.

 

 

Hər şeyi yandırıb-yaxan ocağı,

Tanrı, bu möcüzəni söndür sən,

Toxtayım, aləmə sakitcə baxım,
Qəlbimi, Tanrı, daşa döndər sən.

 

 

Qurtarım qoy, Yaradan, azad olum,
Bəlalı nəğmə təşnəsindən mən.

Çıxaram onda dar xilas yoluna,

Tutaram üz sənə, Tanrım, yenidən.

 

1829

Ruscadan tərcümə

22.04. 2019, Samara

 

Лермонтов М.

 Молитва

 

Не обвиняй меня, всесильный,
И не карай меня, молю,
За то, что мрак земли могильный
С ее страстями я люблю; Читать далее