Архивы

RAYNER MARİYA RİLKE. ÖLÜM TƏCRÜBƏSİ

Biz bu gedişdən heç nə bilmirik, yox deyən də.

bizə bir şey. Yox elə əsasımız da ondan,

vəcdə gələrək coşaq, məhəbbət,  nifrət ya da,

Göstərək biz ölümə, eybəcərlənən zaman


Onun maskalı ağzı hüznlü hönkürtüdən.

dünya rolla doludur, biz də oynarıq elə,

sevilməyin fərqinə varırıqsa biz bu dəm,

ölüm də oynar, ancaq çətin ki, bəyənilə.

 —

Gəldi səhnəyə fəqət, sən bizi tərk edən an

sən çıxdığın yarıqdan bir gerçəklik zolağı

tutdu sənin yerini: həqiqi yaşıl olan,
həqiqi yaşıl meşə, həqiqi gün işığı.

 —

Bizsə oynamaqdayıq, ürəksiz, həm də çətin
Öyrənilən nə varsa, söyləyirik; bu zaman
bütün jestlər tükənir; fəqət sənin getməyin,

uzaq düşən varlığın bizim oyunumuzdan,

 —

həmin o gerçəklikdən hərdən gəlir qoparaq,
sarır bir anlam kimi bizi iliyə qədər

həyat tamaşasından hələ gərək zövq alaq,

rol oynayaraq, alqış haqqında düşünmədən.
1907

almancadan tərcümə

04-07. 2022, Samara

+++++++

RAİNER MARİA RİLKE

Todes-Erfahrung

Wir wissen nichts von diesem Hingehn, das
nicht mit uns teilt. Wir haben keinen Grund,
Bewunderung und Liebe oder Hass
dem Tod zu zeigen, den ein Maskenmund
Читать далее

HERMAN HESSE. KƏPƏNƏK QƏDƏHDƏ

Qədəhimdə şəraba uçub endi kəpənək,
Şirin məhvinə doğru gedir xumarlanaraq.

Ümmanda çırpınsa da, ölmək istətyir ancaq,
Onu xilas edirəm, barmağımla çəkərək.

Ürəyim xumarlanır gözlərində bax elə,
Nəfis eşq şərabında batıb getməyə şaddır.
Cazibənlə məst olub, indi ölməyə hazır,

Köməyinə yetməsən əlinin bir himiylə.

1919

almancadan tərcümə

01.10. 2021, Samara
Falter im Wein

In meinen Becher mit Wein ist ein Falter geflogen,

Trunken ergibt er sich seinem suessen Verderben,

Rudert erlahmend im Nass und ist willig zu sterben,

Endlich hat ihn mein Finger herausgezogen.

Читать далее

HERMAN HESSE. QƏRAR

Daha mən bu toranda dolaşmaq istəmirəm,
Burda cavab tapmıram bircə suala da mən.
İstəyirəm, nəhayət, çıxıb gedəm bu yerdən,

Tərk edəm bu dəhşəti və rahat nəfəs dərəm.

Girib-çıxmaq olubdur günlərlə mənim peşəm.

Ev axtarıb dolaşıq bir dəhlizdə azmışam,

İşıq axtaran zaman zülmətə göz açmışam.

Qaranlıq bir otaqda dustaq uşaq kimiyəm.

Uzaq bir parıltını mən elə bil görürəm,
Qaranlıqlar yarılır, göz önüm işıq var.
Qorxularım yoxalır, torpaq məni aparar,

İşığa yetişərəm, ona qovuşaram həm.

1903
almancadan tərcümə

21-24.09.2021, Samara

Entschluss 

Ich will nicht laenger in dem Dunkel tasten,

das meinen Fragen keine Antwort hat;

Ich will mich endlich still von dieser Statt

des Grauens trennen und auch einmal rasten.

Читать далее

12 АВГУСТА 2071. МИД РОССИИ ЗВОНИТ ИСФАНДИЯРУ ВАГАБЗАДЕ…

12 августа 2071 года. Из Министерства иностранных дел России звонят в Баку господину Исфандияру Вагабзаде.

— Это господин Вагабзаде? Мы рады сообщить вам, что пятьдесят лет истекли и запрет на ваш въезд в Россию снят. Вы хоть сегодня можете приехать к нам. Очень будем рады.

Вагабзаде, которому 127 лет, говорит:

— Я еще подумаю… Не очень-то хочется. У вас свиньи типа Жириновского бегают по улицам и воняют…

Сотрудник МИДа говорит:

— Господин Вагабзаде, у нас на улицах свиней типа Жириновского уже нет. Мы учли ваши рекомендации, теперь мы каждый день моемся, зубы чистим… А свиней с улиц убрали…

Вагабзаде скептически:

— Ну, это надо проверить… Может, и решусь… Мне хотелось бы поговорить с вашим президентом лично.

— С Путиным Владимиром Владимировичем? К сожалению, теперь его в Москве нет, он с Шойгу в тайге отдыхает. С ними еще Лукашенко. Охотятся… Когда приедет в столицу, мы вам позвоним…

Х.Х.

13. 08. 2021, Самара

“AH, KEÇİR İLLƏR, UNUDULMUR VƏTƏN…”

 

08.06 2020

Ah, keçir illər, unudulmur vətən,
Gözdən uzaqdırsa da, könlündədir.

Lap çıxasan doğma elindən dünən –

Tüstülənir həsrəti, göz göynədir.

=

Ah, bu günün getməyi… göylər yanar —

Bənzəyir axşamçağına kəndimin.

Təndiri odlar, durub ağlar anam,

İzləyər ancaq qızaran kündəni…

22.09. 2020, Samara

FYODOR TYÜTÇEV. “AYRILIQDA ALİ MƏNA VAR…”

TYÜTÇEV

Ayrılıqda ali məna var, inan:

Bircə gün sevəsən, bir əsr ya da,
Məhəbbət yuxudur, yuxusa – bir an,

Ötüşüb gedincə, ayılır insan,

Yatan geci-tezi ayılmalıdır…

1820-ci illərin sonu

ruscadan tərcümə

14.09. 2020, Samara

В разлуке есть высокое значенье:

Как ни люби, хоть день один, хоть век,

Любовь есть сон, а сон — одно мгновенье,

И рано ль, поздно ль пробужденье,

А должен наконец проснуться человек…

AH, ÖMRÜN GÜNLƏRİ NƏ SÜRƏTLİDİR…

08.06 2020

Ah, ömrün günləri nə sürətlidir,

Su ovuc içindən sızır elə bil.

Sən xəbər tutmamış həndəvərindən,
Günəş yer üzünü hərlənib gedər.

Yayın istisiylə canın qızmamış,
Bir də görürsən ki, qapındadır qış.

Yarı ömür keçir gözləmələrdə,

Gözümüz də yolda, gedir ömür də.

Görüşdən doymamış haqlar ayrılıq,
Nə qədər tələsək, geri qalırıq.

Qarıyar ağaclar, çiçəklər solar,
Güldana qoyula, kolda ya qala.

O qız dünənəcən çiçək kimiydi,
İndisə… Baxmasan yaxşıdır indi…

15-16.07. 2020, Samara

GÖYDƏLƏN

 

s poduşkoy

Ah, ucalır gör necə bu göydələn,
Gözdən itir zirvə — buludlardadır.

Anlamaq olmur necə qalxır, nədən,
Ustası, kərpickəsəni hardadır.

 

 

Kim oraya toplamış özbəkləri? —
Tər axıdır işdə, dayanmır əkə.

Qorxusu yox, zirvədə quş tək səkir
Bəlkə auldan sarı xiffət çəkə.

 

 

Bax, bu krandır. Hanı bəs qülləsi?

Bəlkə də yeddinci qata baş vurur.

Kərpici bəlkə elə göylər kəsir,
Həm axıdır palçığı, həm daş verir.

 

 

 

Vaxt ötə, tezliklə bu Babil bitə,
Gur çırağıyla bəzəyə göyləri.

Şükr eləyib Allaha özbək gedə,
Tikməyə bundan da uca öyləri.

 

 

Ah, mən olam kaş o evin sakini,
Ən yuxarı mərtəbədə mənzilim.

Ən uzaq ulduzlara həsrət çəkim,
Ən yaxın ulduzlara çatsın əlim…

 

08.07. 2020, Samara

OTUZ İL BƏS DEYİL MİLLƏT OLMAĞA…

08.06 2020

Tayfayıq hələlik, uzağı xalqıq,
Biz indi millətik yalnız ağızda.

Fransız, ingilis, alman olmağa,
Otuz il bəs deyil, əlli il azdır.

 

 

Kasıbıq yaddaşdan, nə gizlədək ki,
Əsrdən o yana  az insan aşar.

Bilən yox babanın babası kimdi
Nə kağız sənəd var, nə də ki, daş var.

 

 

Güdülən, qorunan sərhəd olmayıb,
Vuruşan vuruşub yad ordularda.

Qılınc çalan olub, zəfər çalmayıb,
Papaq özgənindi, yaddı şüar da.

 

 

 

Bəs deyil otuz il millət olmağa,
Qoltuq axtarırırq dürtməyə başı.

Qardaşıq gah türkə əziz və doğma,
Gah da səfəviyik biz, qızılbaşıq.

 

 

 

“Farsdili Nizami bizə fəxrdir”

Deyən həm də farsı söyür nədənsə.

Urus məktəbinə övladı gedir,
“Urus bizi qırdı” söyləyən kəsin…

 

 

Ərəbi söyürük, salmırıq yada,
Kitab da, məscid də ərəbdən gəlib.

Ərəb muğamıyla qidalanaraq,
Bizim müğənninin səsi yüksəlib.

 

 

 

Qurtula bilmirik tayfaçılıqdan,
Vətəndaş deyilik, tayfadaşlarıq.

Hərənin vətəni  hasar dalında

Hərənin sərhədi hasar başıdır.

 

 

Himnimiz, gerbimiz, bayrağımız var,
Varmı dövlətimiz – demək çətindir.

Doğulur, yaşayır, ölür adamlar,
Bilinmir onları xalq edən nədir.

 

 

 

Korporasiyadır ölkə, ya şirkət,
Canı bəsləyən var, canı üzən də.

Millət yaranacaq haçansa bəlkə,
Buna bəs eləməz əsrin özü də.

 

 

Çəkilib hardasa xətti sərhədin,
Nə vaxtdan mövqedə dayanıb ordu.

Hələ qələbəsi yoxdu millətin,
Millətin özü də hələ ki, yoxdur.

 

17.06. 2020, Samara