ŞARL BODLER. NİFRƏT ÇƏLLƏYİ         

 

бодлер

       Le Tonneau de la Haine

Bir çəlləkdir ki Nifrət, doludur Danaidlə,

Bura güclü, qırmızı əlləriylə İntiqam,
Toranda başılovlu vedrə-vedrə əndərir,

Ölənlər axıtdığı göz yaşları, tər və qan.

 

Gizli deşiklər açıb İblis bu girdabdasa,
Onlardan axıb gedir min illərin qan-təri.

Əgər qurbanlarını cana gətirə bilsə,
Yenə də Nifrət sıxıb, qanlarını çəkərdi.

 

Nifrət əyyaşa bənzər meyxana küncündəki,
Təşnəsi şiddətlənər, çox içərsə nə qədər,
Kəsildikcə çoxalan Lerna hidrası kimi.

 

Bəxtəvər əyyaş bilir xumarlıqdan yenilər,
Yaslı tale yazılıb Nifrətinsə adına,
Yuxuya getməz heç vaxt girib masa altına.

Fransızcadan tərcümə

11.06. 2018

Samara

Реклама

ŞARL BODLER.   SED NON SATİATA

бодлер

Sed non satiata[i]

Gecənin zülmətinə bənzəyən qəribə sənəm,
Havana müşk ilə ətrində qarışmış elə bil,
Hansı Faust ya cadugar əlinin qüdrətidir,
Bu qaranlıq bədənində, ya doğuldun gecədən?    

 

 

Nə şərabın, nə tiryəkin, yuxunun  ləzzətini,
Sevirəm sevgili ağzındakı cövhər kimi mən.

Yürüyər üstünə karvan tək ehtirasım, o dəm,

Qəlbim istər soyuda  gözlərində xiffətini,

 

 

O qara gözlərin ki, qəlbinin nəfəsliyidir,
Rəhmsiz huri! Məni odlayır, Stiks deyiləm,

Dolanım mən necə doqquz dəfə dövrəndə sənin.

 

 

Föhşə mail Meger, əfsus, nə gücüm var, nə halım,

Əzib iradəni yoram səni, əldən düşəsən,

Sənin yataq cəhənnəmində Prozerpin olam.

 

Fransızcadan tərcümə

26-27.05. 2018

Samara

[i] Sel non satiata – fəqət doymamış (lat.)

ŞARL BODLER.  DUELLUM

 

Duellum

  Deux guerriers ont couru l’un sur l’autre, leurs armes


Yürüyür döyüşçülər bir-birinin üstünə,
Onların silahından qan damır, tər çilənir.

Harayıdır bu oyun, bu dəmir cingiltisi,

Qəddar bir məhəbbətə əsir olan gəncliyin,

 

Qılıncların tiyəsi sınıb! gəncliyimiz tək,

Ah, canım! Ancaq iti dişləri, dırnaqları,

Qılıncı və xəncəri indi əvəz edəcək.
  — Eşq azarlı ürəyin sönməz  hiddəti vardır!

 
Vaşaq və panterlərə oylaq olan yarğana,
Tutaqlaşan igidlər sürüşüb yıxıldılar.
Yaxaraq çiçək kimi kollara qızıl qanı.

 

Bu uçurum, cəhənnəm, burda dostlarımız var!

Ağrısız enək ora, mərhəmətsiz amazon,

Beləcə qoy bilməsin nifrət alovumuz son!

 

Fransızcadan tərcümə

25-26.05. 2018

Samara

ŞARL BODLER.  SƏS

 

бодлер

(La Voix)

Beşiyim evdə kitabxananın önündə idi,
Roman, nağıl və elm vardı bizim Babildə.

Külü latınların yunan tozuyla birləşən yerdi,

O vaxt mənimsə boyum bir kitab qədərdi elə.

Mən iki səs eşidirdim. Mətin və içdən olan,
Deyirdi: “Sanki qutabdır bu Dünya ləzzətli;

Sənə o boyda mən iştah verərəm, var imkan,
Elədə kef çəkəcəksən həmişə qiymətli”.

İkinci : “Get, xəyallarında  dolaş aləmi sən

Mümkünü adla və aş hər nə varsa məlum olan!”

Dinirdi zümzümə ki, mehlə gələr sahildən.

Ya da kabusdu bu, ağlar və bilinməz hardan.

Səsiylə oxşayar həm, həm də qəlbə qorxu salar.

Söylədim: “Bəli, şirin səs!”  Nə biləydim ki, fəqət,

O zamandan mənim, əfsus, fəlakətim başlar
Və hüdudsuz bu həyatın bəzəyindən xəlvət,

Səhnələr arxasında qapqara bir girdabda,

Açıq-aşkar göründü çox qəribə dünyalar
Mən, bəsirət azarlısı, dolaşmışam burda,
İlandır hər tərəfim ki, necə qaçsam da vurar.
O zamandan da elə mən, necə peyğəmbərlər,

Sevirəm incə eşq ilə dəniz və səhranı.

Ağlaram toyda və bayramda, yasda mən gülərəm,
Şərabın ən acıısında şirin həzz alıram.

Mənə tez-tez həqiqətən olan yalan görünər,
Gözüm səmada qalır, xəndəyə yuvarlanıram.

Verir təsəlli səs: “yaşat xəyallarını, divanə!
Tanımaz, bil, bu gözəl neməti ağıllılı olan!”.

ilk dəfə 28 fevral 1861-ci ildə çap olunub

Fransızcadan tərcümə

15.05.2018

Samara

UİLYAM ŞEKSPİR. 145-Cİ SONET

sonnet 145.jpg
                              Those lips that love’s own hand did make

Sevgi kimi şirin dodaqlarından,
İki söz ucaldı: “Nifrət edirəm!”

Onun həsrətiylə yandığım zaman;

Qüssəli halımı amma görən dəm,

 

Şəfqət ürəyində yarandı birdən,
Dilini qınadı, şirin bilirdim,
Dilini həmişə, indi yenidən,
Elə bil ki, lütfə öyrədilirdi.

 

“Nifrət edirəmi” dəyişdi sonda,

Gecənin sonunda necə gün doğar.
Cin kimi qovulub gedər səmadan,
Gecə cəhənnəmə bəlkə qərq olar.

 

              “Nifrət edirəm”ə “sənə yox”u da,
              Artırıb, qaytardı məni həyata.

 

İngiliscədən tərcümə

07-08. 2018

Samara

QEYD: 145-ci sonet Şekspir sonetləri içində unikallığı ilə seçilir, çünki başqa sonetlərdən fərqli olaraq yambik pentametrlə deyil, yambik tetrametrlə yazılıb. Heca sayı ilə desək, hər misrada on yox, səkkiz heca var. Azərbaycancaya bu sonet də 11 heca ilə çevrilib, çünki bizim səkkizhecalı şeirlə, təəssüf ki, Şekspir sintaksisini orijinala nəinki adekvat, hətta yaxın da vermək mümkün deyil. Orijinala yaxın ölçü seçən rus tərcüməçiləri sonetdən çox az şey saxlaya bilirlər.

ŞARL BODLER. GİRDAB       

бодлер

La Gouffre

Paskalın girdabı vardı, gəzərdi girdabla,

Əfsus! Hər şey də ki, girdab – hərəkət, arzu, həvəs.

Söz! Və tez-tez canımda qorxudan küəklər əsər,

Duyuram tüklərim başımda biz durur hətta.

 

Göydə də, yerdə də, hər yerdə dərinlik, sahil,
Səs-səmir yox, ərazi qorxulu və cazibəli.

Yorulmadan gecələr Tanrımızın mahir əli,
Çəkir mənim yuxumda  eybəcər və qanlı şəkil.                        

 

Yuxudan qorxuram, nəhəng o, deşikdir, qaradır.
Zülmətin dəhşəti, məlum deyil ki yol haradır.

Və fəzanın sonu yox, baxsan hansı pəncərədən.

 

Və burulğanla mənim daim izlənən ruhum,

Duyğusuz heçlik arzusunda, yox ancaq umudum

Mən bu Varlıqları atam, çıxam Rəqəmlərdən!

 

İlk dəfə 1 mart 1862-ci ildə çap olunub

08.05.2018

Fransızcadan tərcümə

 

Samara

UİLYAM ŞEKSPİR. 108-Cİ SONET

sonnet 108.jpg

                                  What’s in the brain that ink may character

 

Beynimdə yazmağa nə var dəyərli,

Qəlbimlə deməmiş olam mən sənə?

Axı mən təzə nə deyə bilərəm,

Dəyə sənin ali ləyaqətinə?

 

Heç nə, gözəl oğlan; amma dua tək,

“Sən mənm”, “mən sənin” deyəm gərək mən,

Köhnə olduğunu düşünməyərək,

İlk dəfə adını sanki çəkirəm.

 

Solmaz təravəti əbədi eşqin,

O bilməz zamanın qubarı nədir.

Yeri yox heç yaşda onda qırışın,

Onun zaman özü xidmətindədir.

 

 

                          Harda doğulubsa, yaşayar orda,

                          Eşqim, zaman onu ölü saysa da.

İngiliscədən tərcümə

04.04 2018

Samara

UİLYAM ŞEKSPİR. 68-Cİ SONET

Sonnet_68_1609.jpg

                     Thus is his cheek the map of days outworn…

Onun üzündəki zaman başqadır —

Gözəllik gül ömrü yaşardı onda.                                               

Yapma yaraşıqlar yaranmamışdı,

Yoxdu bər-bəzəklə  üz yaradan da.

 

Qızılı saçları ölən gözəlin

Torpağa gedərdi, kəsilir indi,

Ayrı baş onlarla yenə bəzənir,

Kiməsə ölənin teli sevincdir.

 

Ondasa görünür ötən xoş zaman,

Hər şey bəzəksizdi, doğru, əsildi.

Yayı yaratmırlar saxta yaşıldan,
Gözəldə heç nə yox köhnə əsirdən.

                     

                           Yaşar bu gözəllik bir nümunə tək,

                           Əsili saxtadan ayıra bilək.

İngiliscədən tərcümə

24.02.2018

Samara

    UİLYAM ŞEKSPİR. 8-Cİ SONET

shakespear

                                                    Music to hear, why hear’st thou music sadly? 

Özün musiqisən, musiqi niyə,

Səndə qəm oyadır? Özün sevincsən,

Sevirsən qəm-qüssə gətirən şeyi,

Sevirsən sən özün öz işgəncəni.

 

Sən gözəl köklənmiş səslərin nədən,

Nikah vəhdətiylə sinirlənirsən?

Boşdur bu həmahəng birlik içində,

Yəqin anlayırsan, səsinin yeri.

 

Simlər ailəyə, eşit, bənzəyir,

Bir himlə titrəyib verər səs-səsə.

Ata, xoşbəxt ana, övlad elə bil,

Üçü bir nəğməylə gələr həvəsə.

 

                Sözsüz də mənası nəğmənin aydın:

                 Səsin eşidilməz, yoxsa övladın.

İngiliscədən tərcümə

17.12.2017

Samara

ANNA AXMATOVA. «BEATRİÇE DANTE TƏK…»

AKHMATOVA.jpg                                                 

ANNA AXMATOVA

               EPİQRAM

                           Могла ли Биче словно Дант творить…              

 

Beatriçe Dante tək yarada bilərdimi,

Eşqin tərənnümünə qadirdimi Laura?

Mən oldum qadınlara danışmağı öyrədən…

İlahi, indi necə susdurum mən onları!

1958

Ruscadan tərcümə

02.11.17

Samara