ALEKSANDR BLOK. “CANIM RUSİYA, BİRGƏ CAN ÜZƏK YENƏDƏMİ?”

БЛОК

«Русь моя, жизнь моя, вместе ль нам маяться?…»

Canım Rusiya, birgə can üzək yenədəmi?

Çar və bir də ki, Sibir, Yermak, bir də ki, türmə!

Ayrılmağın, tövbənin vaxtı deyimi indi,

Azad qəlblərə sənin zülmətlərin gərəkmi?

 

 

Vardı bildiyin nəsə? İnanırdın Tanrıya?

Sənin nəğmələrindən hansı məna anlanar?

Çud[i] hoqqalar çıxardı, bataqlıqları Merya[ii],
Qurudaraq saldı qat[iii]lar  və verst dirəkli yollar…

 

 

Çaylarda qayıqları, şəhərləri qırırdın,

Gedib çatmadın ancaq müqəddəs Çarqrada

Çöllərə şahinləri, sonaları yayırdın,
Çöllərdən axıb elə toran qəldi qapqara.

 

 

Qara dənizdən dala, Ağ dənizdən o yana,

Gecənin zülmətində və gündüz işığında.
Baxır donuq lal üzlər, vəhşi kimi boylanır,

Od səpilir elə bil tatar baxışlarından.

 

 

Yurdunun, yatağının hər gecə üstündədir

Sakit, uzun qızartı, qayğı, təlaş oyadan.

Sən ey yuxulu ilğım, səndəki hikmət nədir?

Azad ruhumla bəlkə bu sənin oyunundur?

28 fevral 1910

Ruscadan tərcümə

12.03. 2019

Samara

[i] Çud – qədim rus dilində pribaltika və fin tayfalarının adı

[ii] Merya – Yuxarı Gjvoljyedə yaşamış qədim tayfanın adı

[iii] Qat – bataqlıqdan və qurunun su basmış hissəsindən tir döşəməklər çəkilən yol

Реклама

ALEKSANDR BLOK. «YOX, MƏNİM QİSMƏTİM DEYİLSİNİZ SİZ…»

БЛОК

     Вы предназначены не мне…

 

Yox, mənim qismətim deyilsiniz siz,
Eləsə, yuxuma niyə girdiniz?

Bircə yuxu olur bütöv bir gecə,

Görür cəngavəri Xanım beləcə.

Beləcə yağını görür yaralı.
Yurdunu – yurdundan düşən aralı.

Kapitan yuxuda görür okean,
Qızın yuxusunda – çəhrayı duman.

Fəqət mən gördüyüm yuxu br ayrı,
Onun nə izahı, nə də təkrarı.
Onu görərəmsə yenidən əgər,
Damarda qan donar, ürəyim gedər..

Özüm də anlaya bilmirəm heç mən,

Gizli saxlamıram yuxumu nədən.

Sizə də mənim tək gərəksiz olan,
Sözlətri qoymaram fəqət məhv ola.

 

23 oktyabr 1920

Ruscadan tərcümə

11. 03. 2019

Samara

ALEKSANDR BLOK. «ƏGƏR DOĞULUBSA KAR İLLƏRDƏ KİM…»

БЛОК

 Z.N. Qippiusa

Рожденные в года глухие

Əgər doğulubsa kar illərdə kim

Unudar yolunu; Rusiyanın biz

Ağır illərində dünyaya gəldik,

Heç nəyi unutmaz bizim qəlbimiz.

 

 

 

Ah, bizi yandırıb-yaxan bu illər!

Ağıl aparansız ümid verən ya?-

Üzlərə yayılan qanlı şölələr,

Savaş günlərini gətirər yada.

 

 

 

Lallıq var – həyəcan harayı yəqin,
Dinəndən ağızlar qıfıllanıbdı.

Haçansa ürəklər sevinclə zəngin,

İndisə boşluq var məşum, əbədi.

 

 

Və qoy bizim ölüm yatağı üstdə,
Quzğunlar qıy vurub uçuşsun yenə.

İlahi, kim əgər ləyaqətlisə,
O da qədəm bassın səltənətinə.

 

8 sentyabr 1914

Ruscadan tərcümə

09.03. 2019

Samara

ALEKSANDR BLOK. «FANİ KÖLGƏLƏRİ GÜNDÜZÜN GEDİR…»

БЛОК.jpg

S. Solovyova

Бегут неверные дневные тени…

Fani kölgələri gündüzün gedir,
Zəng səsi ucadır, həm də anlanan.

Nurlanıb kilsənin pilləkənləri,
Gözlər canlı daşlar keçərsən haçan.

 

 

Keçərsən toxunub sən soyuq daşa,
Kilsə buyuran tək abırlı donda.

Bəlkə yaz çiçəyi əlindən düşər,

Surətlər önündə, zərif toranda.

 

 

Çəhrayı kölgələr nədənsə artır,
Zəng səsi ucadır, həm də anlanan.

Qədim pillələrdə qaranlıq yatır,

İçim işıqlanır – lap yaxındasan.

 

4 yanvar 1902

Ruscadan tərcümə

Samara

08.03. 2019

 

BORİS PASTERNAK.  ŞUM

pasternak

Что сталось с местностью всегдашней? 

Necə də dəyişib tanış bu yerlər!

Səmanın və yerin silinmiş həddi.

Dama taxtasında qəfəsə bənzər,

Şumdur hara baxsan, uzanıb gedir

 

 

Təzə malalanmış geniş düzənlər,

Uzanıb uzaqda elə hamar ki,

Deyirsən dağlardır burda düzlənən,
Ya düzə çəkilib süpürgə sanki.

 

 

Elə bu günlərdə ruha gələrək,

Ağaclar şumların qırağı boyu,
Yaşıl tumurcuqdan geyindi köynək,

Qalxdı, dikəldi də elə bil boyu.

 

 

Duruşu qənirsiz sütül küknarın.

Tozağaclarının ağuş rəngi tək,

Və boz rəngi qədər təzə şumların,

Tapılmaz dünyada təmiz və saf rəng.

 

May 1958

Ruscadan tərcümə

21.02. 2019

Samara

DAVİD SAMOYLOV: “KƏNDDƏ MİNNƏTDARAM EV-EŞİYƏ MƏN…”

David_Samoylov

В деревне благодарен дому

 

Kənddə minnətdaram ev-eşiyə mən
Dama minnətdaram, sobaya həm də.

Ulduzlar şam kimi sönəndə yeldən,
Ağaclar başını düzə əyəndə.

 

 

Kənddə minnətdaram sisəyə hətta,

Eləcə fitilə və kerosinə.

Xüsusən qasırğa guruldayanda,
Nərəsində dinən ayı səsinə.

 

 

 

Kənddə minnətdaram qonşularıma,

Qapını qoruyan köpəyimə də.

Xüsusən gecələr ay budaqların,
İçindən qıyqacı baxanda yerə.

 

Minnətdaram iti zəkaya kənddə,
Xeyirxah məktuba minnətdaram həm.

Şükür sevgisinə, hər şeyinə də,
Kəndin hər şeyinə mən şükürlüyəm.

 

Ruscadan tərcümə

19-20.02. 2019

Samara

DAVİD SAMOYLOV. HAYDNIN 45-Cİ SİMFONUYASI

David_Samoylov

Исчерпан разговор. Осточертели речи…

 

Nitqlər bezdirdi. Söhbət tükəndi.
Hər şey əyani, aydın.

Gedər günlərimiz, şamı söndürər,
Necə yazıbsa Haydn.

 

 

Özümlə çox şeyi axı neynirəm:
Ülgüc, köynək və yaylıq.

Götürmək istərdim son pyüpitrdən,
Sonuncu şamı yalnız.

 

 

Külək vıyıldarkən, hökmümü gecə
Dilimə gətirəndə,

Birdən ayılaram, görərək necə,
Şamım çıxır dəridən.

 

 

Tərcüməçidən:

Haydnın 45-ci simfoniyası musiqiçilərin pultlarına bərkidilmiş şamlar yana-yana ifa olunur. Finaldan sonrakı yavaş əlavə hissənin ifası zamanı musiqiçilər bir-birinin dalınca ifanı bitirir və şamı söndürüb səhnəni tərk edirlər.

Ruscadan tərcümə

19.02. 2019

Samara

DAVİD SAMOYLOV:  “GECƏ YUXU GÖRDÜM, CANÜZƏN, AĞIR…”

David_Samoylov

             Мне снился сон. И в этом трудном сне

Gecə yuxu gördüm canüzən, ağır,

Atam ayaqyalın durub önümdə
Ağlayırdı, mənə deyirdi: “Oğul,

Gəldi bu zülmlər başına nədən?!

 

 

Qarğıdı taleyi, müharibəni,

Əvəz tələb etdi əzablarıma.

Deyirdim atama həqiranə mən:
 — Heç nədə günahı yoxdur onların.

 

 

 

Və gördüm. İkiqat anladım da mən,

Necə duracağam sənin önündə

Ürək dolu ağrı, ürək dolu kin…

Əziz oğlim! Məni yuxunda gör sən!

 

Ruscadan tərcümə

17.02. 2019

Samara

DAVİD SAMOYLOV: “EVDƏN KÜLƏK ƏSƏN VAXTI ÇIXASAN…”

David_Samoylov

                                    Выйти из дому при ветре…

Evdən külək əsən vaxtı çıxasan,
Çıxasan havanın, günün pisində.

Buludda, meşədə şölələnir dan,

Ciddi hadisələr ərəfəsində.

 

 

Soyuq və sərbəstlik. Qorxusuz, mətin.

Küləkdir. Soyuqdur. Sərbəst, azadsan.

Tökülür göylərdən sübh neməti,
Çəkdiyimi çəkdim – bəsimdir daha!

 

 

 

Çıxasan həmişə əsəndə külək,

Yurda baş əyəsən həqir duraraq.

Hazırlıq görəsən ölümə gərək,

Həyata hazırlıq gördüyün sayaq.

Ruscadan tərcümə

16-17.02. 2019

Samara

DAVİD SAMOYLOV.  «EVDƏ ÖLƏNLƏRƏ YAZIĞIM GƏLİR…»

David_Samoylov

  Жаль мне тех, кто умирает дома

 

Evdə ölənlərə yazığım gəlir,
Döyüş meydanında ölən bəxtəvər.

Ağrıdan əyilən başını dəlir,
Qanını soyudan sərin küləklər.

 

 

Gələr tibb bacısı iniltisinə,
Yaralı igidə gətirər su da,

Əsgər içə bilmir, istəyirsə də,

Dağılıb tökülür yerə su qabdan.

 

 

Gözünü zilləyib baxır, danışmır,
Bir bahar saplağı girir ağzına.

Ətrafda nə divar, nə də ki, dam-daş,
Buludlar dolaşır göyün üzünü.

 

 

Ondan xəbəri yox doğmalarının,
Bilmirlər can verir çölün düzündə,

Ölümcüldür onun aldığı yara…

Cəbhə məktubları çox uzun gedir.

 

Ruscadan tərcümə

16.02. 2019

Samara