SİBİRKƏ

             Sübü bacımın xatirəsinə

 

O vaxtlar ikiydi o kəndin adı,

Qırmızı Urxana, bir də Sibirkə.

Yaxında molokan kəndi də vardı,
Bu “Sibir” ruscadan gəlirdi bəlkə.

 

Yəqin gediş-gəliş çətinliyindən,

Onların gözündə bu kənd Sibirdi,

Bankədən çox uzaq deyildi hərçənd,
Yağış yağan kimi yol kəsilirdi…

 

 

Qom divarlı evlər üzü qibləyə,
Düzülüb gedirdi Kür qırağıyla.

Elə ki qalxırdı dəniz küləyi,

Bağa-bostana su çəkirdi çarxlar.

 

 

Hava qaralanda on-on beş qayıq,
Ağbalıq ovuna çıxırdı birdən.

Adamlar fəhləydi, tutulan balıq,

Yerli vətəgənin, idarənindi.

 

 

İdarə yanında uca dirəkdən,
Asılan fənərin gur işığında,

Puşkinin bir uşaq kitabını mən,
Oxuyardım… o vaxt mən də uşaqdım.

 

Səkkiz-doqquz yaşda. Yay aylarında,
Gəlib bacımgildə qonaq qalardım.

Nə döyər məni, nə danlayardılar,
Hələ başım hərdən sığallanardı.

 

 

 

Yeznə Zülfüqar da sakit adamdı,

Kələ-kötür üzü elə gülərdi.

Səssiz-səmirsiz də getdi dünyadan,
Gizlədib saxladı içində dərdi.

 

 

O fənər işığı, o yel çarxları,
Bostanlar və ətri təzə xiyarın.

Yadımdan nədənsə hələ də çıxmır,
Girir vaxtaşırı yuxularıma.

 

 

Mehriban bacımın qarabuğdayı,
Üzünün işığı həmişə yanar.

Məni, eybəcər və kifir uşağı,
Sevənin cənnətdə bəlkə yeri var…

 

 

 

Sibir deyilsə də, Sibir tərəfdir,
Mənim on illərlə qaldığım ölkə.

Sibirkə adında uzaq o kəndin,

Çetməz ölənəcən istisi bəlkə…

 

13.02. 2019

Samara

Реклама

DÜNYADAN GETDİYİN ON İKİ İLDİR…

SÜLEYMANLA.jpg

Süleymanın xatirəsinə…

 

Dünyadan getdiyin on iki ildir…

Ağac əkilsəydi qəbrinin üstdə,

Elə ucalardı, kölgəsi indi,
Qonşu məzarlara bəlkə də bəsdi.

 

 

Seyrəlir, çəkilib gedir duman tək,

Sənin xatirənsə on iki ildə,

Üzülür sevgini yaşadan ürək,

Soyuyur, toxtayır incidilən də.

 

 

Özünə yüz il də çətin bəs elər,
Xurma kölgəsində, su qırağında,
Mələk qanadıyla sığal çəkilə,
Gedə mindən biri ağrılarından.

11.02. 2019

Samara

ƏGƏR…

 Sağlam həyat tərzi keçirə bilsən,

İçməsən, çəkməsən, qızarma, yağlı,

Qıcqırmış, turşumuş, köhnə, dünəndən
Qalanı yeməsən, lap ertə qalxıb

 

 

 

Səhərlər  ya qaçsan, işləsən ya da,
Axşam da yerinə lap ertə girsən,
“Gecən xeyrə qalsın” deyib arvada,
Yuxuda bir özgə xanımı görsən,

 

 

 

Yenə ertə qalxıb yorğa yerisən,

Hər yoldan keçənin gülsən üzünə,
İlıq yumurta və “herkules” yesən,
Ələ ala bilsən işdə özünü

 

 

 

Özündən böyüklər danlasa birdən,
Özünü o yerə əgər qoymasan.

Naharda iştahın olsa yerində,

Həzm eləyə bilsən yeməyi asan,

 

 

 

Gəzsən axşam üstü su qırağında,
Gələnə qabaqdan, gedənə daldan,
Baxsan, cavanlığı salaraq yada,

Gəlib evə çıxsan kefi kök halda,

 

 

Oturub şam yesən arvad-uşaqla,
Doymamış süfrədən çəkilə bilsən,
Və yatsan, mətbəxdə qabla-qaşıqla,

Arvadın əlləşib düşındə əldən,

 

 

 

Səhər yorğa qaçıb, herkules, omlet

Yeyib yenə getsən işinə  əgər,

Nə siyasi durum, nə də siyasət,
Maraq oyatmasa səndə tük qədər,

 

 

 

Yanında əzsılər kimisə birdən,

Ötüb keçərsənsə gözüyumulu
Əlsiz-ayaqsızın olduğu yerdən,

Uzaq sala bilsən həmişə yolu,

 

 

Yanında hönkürüb biri ağlalsa,
Səni də tutmasa əgər ağlamaq,
Həmişə, hər yerdə ağıllı olsan,

Çəksən öz fikrini, dərdini ancaq,

 

 

Yüz il nədir, min il bəlkə yaşarsan.

Ölər həndəvərin, uzaq da ölər,
Qalmaz tanıdığın daha bir insan,
Ölüb gedər səni tanıyan itlər.

 
Yaxından, uzaqdan qurd ulaşması,
Eşidib titrərsən – qiyamətdəsən.
Nə bir kəsin qalar danışılası,
Nə bir yerin olar durub gedəsən.

 

İştahın da qaçar, qaçar  yuxun da,

Qüssədən açarsan televizoru.

Görərsən ekranda dünya həmindir,
Müstəbid də həmin, ya da ki, oğlu…

 

08-09. 02. 2019

Samara

OBAŞLILAR, BUBAŞLILAR…

Uzanıb getsə də Kür qırağıyla,
Kəndimiz elə də böyük deyildi.

Evləri yöndəmsiz, kifirlik yağan,

Hamısının üzü Qibləyə idi.

 

 

Nə klubu vardı, məscidi nə də,

Məktəbin də məktəb adıydı elə…

Tanrının adısa min dəfə gündə,

Qarğış eləyəndə gəlirdi dilə…

 

Kənd qəbiristanı düz ortadaydı,

Bir tərəfi yoldu, bir yanı Kürdü.

Xeyri də, şəri də birgə olsa da,

Əslində ikiyə kənd bölünürdü.

 

 

Kənddə o baş vardı, bu baş da vardı.

Obaşlılar vardı, bubaşlılar da.

Orda obaşlılar bubaşlılardı,
Bubaşlı içində obaşlı yaddı.

 

 

O başla bu başın naxırı ayrı,
Ayrıca gəlirdi suyu bu başın.

Elə ki bu başda toyuq axsayır,
Deyirlər o başdan atıblar daşı.

 

 

O baş bəyənmirdi bubaşlıları,
Bu baş yaralıydı obaşlılardan.

Qoyurdu ənginə hərdən, arabir,

O baş bubaşlının, əksinə ya da.

 

Ancaq qəbiristan yenə ortada.
Həm bu başdan ölən, həm də o başdan,

Torpağa yanaşı girib yatırdı,

Oxşardı başların üstdəki daş da.

 
O başı, bu başı vardı Kürün də,

Yol iki başlıydl, kənd ikibaşlı.

Haçansa başlanan hər ömürün də,

Sonunu bu daşlar nişanlamışdı.

 

 

Ruhlar oyanaraq bəlkə gecələr,

Kəndi bu baş-o baş dolaşırdılar.

Ölüm  — ömürsonu nöqtəyə bənzər,
Nöqtədə nə o baş, nə də bu baş var…

 

06-07. 02. 2019

Samara

TÜMEN-BAKI QATARI

QATARDA 2009.jpg

Dastan

Bir vaxt Tümen-Bakı qatarı vardı,

Keçirdi bu qatar Samaradan da.

Mən ildə bir dəfə yola çıxardım,
O vaxt vətən vardı, sağdı anam da…

 

 

Plaskart vaqona ayaq basandan,
Pasportun qalırdı bələdçilərdə.

İki günlük yolda elə o andan,
Elə bil dustaqdın, “etap” gedirdin.

 

 

Aşağıyaydısa biletin əgər,
Bir neçə soydaşın həmlə edərək,

Qətiyyətlə “xahiş” eləyirdilər,
Yeri bir “bacı”ya verəsən gərək…

 

 

Kirini, tərini bir neçə reysin,

Saxlamış “ağları” sonra alırdın.

Vətən qoxusundan başqa nə desən,
Yıpranmış balışda, döşəkdə vardı…

 

 

Vaqondakı iki ayaqyolundan,
Bələdçi birini açırdı ancaq.

Onun qabağına elə obaşdan,

Kütlə yığılırdı küy qopararaq.

 

 

Haçandan-haçana növbə çatırdı,

Girirdin lap böhran yetişən anda…

Ancaq ayaqların …. a batırdı,

Əlini-üzünü yaxalayanda…

 

 

Yerini biletsiz sərnişinlərə,
Satıb künc-bucaqda yatan bələdçi,

Gəzirdi ruh kimi, kirli, heyvərə,
Öndə daha bir gün, daha bir gecə…

 

 

Qatar Rusiyanı qoyub arxada,
Dağıstan yoluna çıxırdı birdən.

Vaqonda dustaqdın əgər bayaqdan,
Bu andan elə bil hərbi əsirdin.

 

 

Girirdi vaqona dağıstanlılar,

Hər biri təsbehli, avtomatlı həm.

Deyirdilər tez ol, “torpaqbasdını”
Ödə, gözlərini yoxsa tökərəm.

 
Rus poqonu vardı çiyinlərində,
Rusca da pis-yaxşı danışırdılar.

Ancaq  qafqazlı tək yol gedənlərin,
Girib ciblərinə daraşırdılar.

 

 

Keçirdik, nəhayət, yarımcan halda,
Doğma Azərbaycan sərhədini biz.

Girib qapıları bağlayırdılar

İndi bizimkilər salam-kalamsız.

 

 

İndi nə dustaqdın, nə də əsirdin,
İndi mal-heyvandın dilsiz-ağızsız.

“Rəis” qabağında durub əsirdin,
“Hörmətimi elə!” deyirdi rəis…

 

 

 

Poqonları vardı çiyinlərində,
Poqonun ulduzu, bayrağı vardı.

Ölkə şərəfiylə alver edənlər,
Soydaşını belə qarşılayırdı…

 

 

“Yoxlama” uzanır, gicəllənirdi,

Başın tər iyindən, sidik iyindən.

Vaqonun içi bir cəhənnəm idi,
İnana bilmirdin tərpənib gedər…

 

 

Düşüb poqonlular gedirdi birdən,

Qatar üz tuturdu Bakıya sarı.

Paytaxt vağzalına çatıb düşəndə,

Cinə və şeytana biz oxşayırdıq…

 

 

Günlüyün altında pilləkən üstdə,
Oturub yolumu gözləyən anam,

Baxıb deyəcəkdi, dəyişməsəm də:

“Bala, nə gündəsən, nə sınıxmısan…”

 

 

Boş qalıb günlüyün altı haçandan,
Çürüyüb dağılır taxta pilləkən.
İndi gözləsəydi yolumu anam,
Gedərdim o yolu piyada bəlkə…

 

04-05. 02. 2019

Samara

TƏNDİR

TƏNDİR.png

Ərəbqardaşbəyli, 1960-cı illər

 

Çörək satılmazdı o vaxt dükanda,

Xəmiri  təndirə hamı yapardı.

Bağçası, çəpəri olmayanın da,
Hökmən həyətində təndiri vardı.

 

 

Palçıq tutulardı bəlim qatqılı,

Qalıb qıcqırardı göyərənəcən.

Hər arvad bir memar ustalığıyla,
Təndir yaradırdı baxımlı, incə.

 

 

Təndirin yanında payıza yaxın,
Qalxlb ucalırdı odun tayası,
Yığılıb gəlirdi cüyürün şaxı,
Pambığın çöpüydü yaxşı yanansa.

 

 

Asan iş deyildi təndirə girmək,

Divarı qızarıb dönürdü közə.

Güllənib, qızarıb bişincə çörək,

Qızarır, bişirdi bişirən özü.

 

Uşaqlar təndirin həndəvərindən,
Getmirdi alınca  yağlı kökəni.

Axırdı ağzının suyu itin də,

Qapırdı, yeyirdi kütə gedəni.

 

 

Büküb basdırırdı dolma balıq da,

Təndirə, vardısa imkanı kimin,

Bir cənnət qoxusu kəndi basırdı,

Hamı acıyırdı canavar kimi.

 

 

Çətin vaxtlar idi, kasıbdı hamı,
Yavanlıq qəhətdi, qıt idi çörək.

Bir də görürdün ki, tikə qalmayıb,
Qonşulara borca gedəydin gərək…

 

 

Alıb-verərdilər çörəyi sayla,

Ancaq ötüşmürdü davasız yenə.

Xırda qaytarırdı yekəni alan,
Ya boyat verirdi təzə yerinə…

03. 02. 2019

Samara

BIÇAQ

Bıçaq nə qılıncdır, nə də ki, xəncər,
Çiyindən, kəmərdən asılıb qala.

Bıçaq sahibinin cibində gəzər,
Çəkmə boğazına taxanlar da var.

 

 

Cibdə ya çəkmədə yata nə qədər,

Oyanıb çıxmağa can atır hərdən.

Canı varmış kimi dəstəyi titrər,

Elə bil dil açar tiyəsi birdən.

 

 

 

Şığıyıb çalmağı var ilan kimi,
Ürəyə, ciyərə sancıla bilir.

Boyunu, boğazı elə deşir ki,
Basır həndəvəri qızıl qan seli.

 

 

Xəbərdarlıq nədir, tanımır bıçaq.
Şığıyar pusqudan, qəfildən vurar.

Şərəf məcəlləsi silaha ancaq
Yazılıb, bıçaqda silahlıq nə var…

 

 

Çəkmə boğazından ya da ki, cibdən,
Sıçrayır, soxulur, batır, sancılır.

Zülmət dalanları sevsə də, bəzən,
Şığıyır, doğrayır aylı gecələr.

 

 

Ürəyə sancılır, deşir ciyəri,

Sarsılır, yıxılır, ölür cavanlar,
Ölür millətimin gül gəlinləri,
Hər cibdə bıçaq var, bıçaqda qan var…

 

Ötüb yüzilliklər gedir dalbadal,
Dəyişir bayırı, içi insanın.

Mənim soydaşımsa durub dalanda,
Cibində bıçağı güdür qurbanı…

 

01.02. 2019

Samara

ŞƏHİD HAQQINDA BALLADA

Oğul elə-belə dünyaya gəlmir,
Oğul əvvəl olur ürəkdə istək.

Tanrıya ibadət, seyidə nəzir,

Hələ həkimləri görəsən gərək.

 

 

Naz-nemət içində gün görənlərin,

Varisi doğulur, oğulsa əgər.

Kasıb, əli qabar kənd gəlinləri,
Doğurlar ölkəyə əməkçi, əsgər.

 

 

İşdədir, ayağı yer tutan andan,
Mal-qara otarır, çəpər bərkidir.

Ota, suya gedir yol tanıyandan,

Sökür köhnələni, təzəni tikir.

 

 

Səhər bir tikəni gəvələr çıxar,
Naharın və şamın vaxti bilinməz.

Yanından qız keçsə, qızarıb baxar,
Başı sığallanmaz, əzizlənılməz.

 

 

Yaşının üstünə yaş gəlib düşər,

Ata-ananın da gəlməz eyninə.

Elə ki, on səkkiz yaşı yetişər,

Əsgər paltarını alıb geyinər.

 

 

Anası ağlayar, kövrələr ata,
Oxşayar, saç yolar, varsa nənəsi.

Avtobus aparar, ya da ki, qatar,

Məlum bir ünvana: cəbhə bölgəsi.

 

 
Deputat oğlunu, nazir oğlunu,
Ana-doğma vətən yollamaz ora.
Onu əli qabar bir gəlin doğub,

Ölsə, eləsindən yenə doğular.

 

 

Qurğuşun tabutda bəlkə qayıdar,
Üçüncü dərəcə dəmir medalla.

Qıy vurub dünyanı ana oyadar,
Qurğuşun tabutda oyanmaz bala.

 

 

Bəlkə nazir gələr, gələr deputat,
Vətənə xidmətdən nitq deyərlər.

Harın balaları indi, bu saat,
Cənnət bir guşədə yəqin kef elər…

 

 

Mərasim üz qoyar qəbiristana,
Arvadlar üz cırar, baş da yolarlar.
Yaylım atəşiylə basdırılaraq,
Başqa bir dünyaya şəhid yollanar.

 

 

Nə varlı, nə kasıb var orda bəlkə,

Vətən hamınındır, varsa da əgər.
Hamının dərdini hamı da çəkər,

Analar bölünməz dərəcələrə…

 

 

Üçü, dördü gedər, qırxı da ötər,
Atanın, ananın, dikələr beli.
Düşüb üzüqoylu prezidentin

Ayağına, bir az pul diləyərlər…

 

29. 01. 2019

Samara

İT ƏSARƏTİ

26.01. 19.jpg

Şəhərdə keçibdir ömrümün çoxu,
İt var iki evdən birində burda.

Ancaq it görəndə canımı qorxu
Alır, adamtutan olmasalar da.

 

 

Uşaqlıqdan qalıb bu qorxu məndə,

İliyə işləyib, çəkilməz daha.

Bəlkə də tək-tük it olardı kənddə,

Kiminsə qanına dişi batmaya.

 

 

Kənd yastı-yapalaq, adamlar kasıb,
Ancaq it yatırdı çəpər dalında.

Elə həyət vardı, yalan olmasın,

İtin sayı çoxdu mal-qaradan da.

 

 

Kənd yolunda hər an təhlükə vardı,
Yol boyu həyətdi, həyət köpəkli.

Birdən çəpər altdan çıxıb cumardı,
Qana bələnərdi ayağım, əlin.

 

 

Qonşuya getmək də deyildi asan,

Gedən ürəyini yeyib gedirdi.

Minadan qorxurdu elə bil insan,
Nə deyim, kəndimiz xatalı yerdi…

 

 

Elə ev var idi, vahiməsindən,
Bağrı yarılırdı  yaxın gedənin,

Bir sürü acıqlı köpək səsindən,

Çevrilib qaçardı “dədəm vay!” deyib.

 

 

İşğal olunmuşdu kənd elə bil ki,
Hər addım başı post yol qıraqları.

İtlər gecə-gündüz qarovul çəkir,
Bir adam hampazor, on beşi fağır…

 

 

Keçib oğru kimi yolu gedirdin,
Yanını-yörənı güdüb baxırdın.

Ürəyin düşürdü gələn hənirdən,

Adam çağıranda köpək çıxırdı.

 

 

İtqapan kəndiydi kəndimiz bizim,

İt dişi batmayan tək-tük olardı.

Budu parçalanan, çənəsi, üzü,
Əli gəmirilən adam da vardı.

 

 

 

İtin tökdüyü qan qalırdı yerdə,

Udaraq təhqiri dolanırdılar.
Burda fironluğu itlər edərdi,
Zəncirlə bağlıydı sanki adamlar.

 

 

Məhkəmə, parlament, diplomatiya,

Ya adət, ənənə — bu da yox idi.

Orta əsrlərdə yaşayırdı xalq,
İti bəd olanın sözü keçirdi…

 

25-26. 01. 2019

Samara

YAXŞI Kİ, SƏN VARSAN YENƏ, İLAHİ…

24 4.jpg

Ömür getməmişdən gedir canından,
Nədənsə dünyanın həvəsi birdən,
Canında suyun var, axır qanın da,

Yox heç nə qəlbini daha titrədən.

 

 

Gözün yorulmayıb, işığı da var,

Yoran gördüyindür, təzələnsə də.
Birdən gözümüzdən düşür qürublar,
Nə qədər möhtəşəm və zənginsə də.

 

 

Sevgilər soyuyur  qan soyumamış,
Əl-ələ dəyəndə ürəyin əsmir.

Duruş, yeriş tanış, baxış, söz tanış,

Yox daha ruhunu əsirləyən sirr.

 

 

Hələ qüvvə çoxdur ayaqlarında,
Getdiyin yollardır yoran, bezdirən.

Gün kimi aydındır nə var qabaqda,
Arxada qalana bənzəyər hökmən.

 

 

Adiləşir gedir şəkil də, səs də.

Bunu kim oxusa, güləcək indi:

Gecə də, gündüz də əgər dinləsən,

Mozart usandırar, yorar Vivaldi…

 

 

Yaxşı ki, sən varsan yenə, İlahi,

Adın var, sözün var, görünməsən də.

Bu dünyanı fəna demisən axı,
Təzə bir dünyanın ümidi səndə.

 

 

Məni vəd olunan yerə sən apar,

Şükr nemətinə, yoruldum ancaq.

Bilirəm, cəhənnəm ehtimalı var,

Apar, Tanrım, apar, öldürür maraq…

 

24.01. 2019

Samara