ƏYLİSLİNİN YENİ ROMANI: «DƏMİR YUXULAR»

Əkrəm Əylisli səhər tezdən ayılıb oğluna zəng vurur:

— Bala, səhərəcən yuxumda dəmir görmüşəm. Gözüm işlədikcə hər yerə dəmir parçaları dağılıb tökülmüşdü. Şəhərdə bir qəza-zad olmayıb?

— Yox ata. Ancaq azərilər ermənilərin vertolyotunu vurublar.

— Ay bala, elə ürəyimə dammışdı ki, “Daş yuxular”dan sonra “Dəmir yuxular” gələcək…

Реклама

SƏNİN DƏ NOBELİN ÖLDÜ…

Əkrəm Əylisli səhər tezdən durub nəvəsinə deyir:

  • Bala, televizoru aç, görək Nobeldən nə deyirlər.

Nəvəsi deyir:

  • Baba, Nobel yüz ildir ölüb, ondan nə deyəcəklər?

Əylisli məzəmmətlə başını yelləyir.

  • Bala, mən o Nobeli demirəm, mən öz Nobelimi deyirəm…

Oğlu söhbətə qarışır:

  • Ata, başın sağ olsun, sənin Nobelin də öldü…

Mirzə Əlil

POLİTİKA.AZ İNTERNET QƏZETİNDƏKİ YAZIYA ŞƏRH

Əkrəm Əylislinin “Daş yuxular” romanına hər hansı – mənfi, müsbət, neytral – münasibət onun Azərbaycan ədəbiyyatı qarşısındakı xidmətlərinin üstündən xətt çəkə bilmədiyi kimi, onun hər hansı məsələ barəsindəki rəyinə qiymət üçün də əsas ola bilməz. Mən “Azadlığ”ın İsa Hüseynova həsr olunmuş verilişinə qulaq asdım, məndə belə təsəvvür yarandı ki, veriliş iştirakçıları arasında yeganə sağlam fikir sahibi Əkrəm Əylislidir. “Azərbaycan” jurnalını təmsil edən cənabın danışıq və düşüncə səviyyəsi filoloji təhsili olan hər kəsi dəhşətə gətirməyə bilməzdi – niyə ədəbiyyatımız bu günə düşüb?

Mən, təəssüf ki, İsa Hüseynovun son otuz ildəki yaradıcılığına bələd deyiləm, ancaq onun erkən nəsrini çox sevmişəm. Mənə elə gəlir ki, mərhum İsa hüseynov da bir vaxt Asif Əfəndiyevin keçirdiyi faciəni yaşayıb, əslində bu, ruhi xəstəliyə yaxın haldır. Mənim fikrimcə, mərhum yazıçının “xəstəlikdən” qabaq yazılmış mətnlərini qorumaq, ayrıca nəşr etdirmək lazımdır. Qoqol “Ölü canlar”ın davamını yandırıb, qalan parçaları oxuyanda görürsən ki, elə yanmağa layiq imiş. İsa Hüseynovun yazdıqlarını yandırmayıb, ancaq elə-bil ki, cızıq-cızıq edib – elə bil Da Vinçinin ya Rafaelin  tablosunun üstünü lopa-lopa rəngləyirsən…

Əkrəm Əylislinin xalqın maarif geriliyi ilə narahatlığını başa düşürəm və bu narahatlığı qorxmadan ifadə etdiyi üçün onu alqışlayıram.

GÜNEL MÖVLUDLA ƏKRƏM ƏYLİSLİNİN YAZIŞMASI

Günel Mövluddan Əkrəm Əylisliyə

«Əziz Əkrəm can!

Mən indicə qaşlarımı aldırdım, qoltuqlarımın altın təmizlədim. Deməyim odur ki, indi noutbuku, türkümn məsəli, qabağıma qoyub sizə məktub yazıram.

Əkrəm can! Sizin “Daş yuxular” romanında elə ehtiras var ki, daşın özünü qızışdırır. Yanımda erməi dostlar olmayanda, sizin romanə vərəqləyirb qızışıram.

Əkrəm can! Şəkililərin bir erməni məsəli var, deyirlər “ağzının içində”. İndi elə bilin ki, Nobeli şeyi, yəni türkün məsəli, mükafatı sizin ağzınızın içindədir».

 Əkrəm Əylislidən Günel Mövluda

«Əziz Günel xanım!

Mən hələ uşaq olanda görmüşəm ki, bizim Əylisin erməni xanımları necə qaş aldırırlar, necə qoltuq təmizləyirlər. Bibim məni hamama aparmazdı, mən erməni xanımlarına qoşulub hamama gedərdim. Mən o vaxtdan iki millət arasında fərqi başa düşmüşəm. Mən yüz faiz əminəm ki, sizin Cəbrayıl rayonu ermənilər gələndən çox dəyişib, çox qəşəng olub. Mən bu Nobeldən sizə də arzulayıram».

ƏKRƏM ƏYLİSLİYƏ ERMƏNİLƏR «BESTSELLER» ADI VERİBLƏR

Ermənstan Yazıçılar Birliyi bəyanat vermişdir. Bəyanatda deyilir ki, “bestseller” (ən yaxşı satılan) adı Əkrəm Əylislinin “Daş yuxular” romanına yox, Əkrəm Əylislinin özünə verilmişdir. Bu günlərdə “Bestseller” (ən yaxşı satılan) vəsiqəsi Yerevandan Əkrəm Əylisliyə göndəriləcək.

SARQSYANIN ƏYLİSLİYƏ TƏBRİKİ

“Daş yuxular” romanının nəşrinin bir illiyi münasibətiylə Ermənistan prezidenti Serj Sarqsyan Əkrəm Əylisliyət təbrik teleqramı göndərib. Təbrikdə deyilir: “Əziz Əkrəmk-can! Gec-tez  “daş yuxular” çin olacaq və biz sənin vətənin Əylisi də azərbaycanlıların işğalından azad edəcəyik!”

ƏYLİSLİNİN ERMƏNİ XALQINA TƏMƏNNASIZ XİDMƏTİ

Əkrəm Əylisli rus jurnalına verdiyi müsahibədə “Daş yuxular “ romanını Nobel mükafatı üçün yazdığı barədə deyilənləri yalana çıxarıb. Cənab Əyıisli deyib: “Mən bu romanı erməni xalqım üçün təmənnasız yazmışam. Bir kron da lazım deyil”. 

BİZ İNTERNET MÜZAKİRƏLƏRİNİ DƏ SÜNNƏT TOYUNA ÇEVİRİRİK…

«Azadlıq» radiosunun saytı üçün şərh

Biz azərbaycanlıların çoxunda hətta faciə səbəbiylə qurulmuş yığıncağı lağlağıya çevirmək xüsusuyyəti var, bəzən yas məzhəkəyə dönür, molla çevrilir təlxəyə. Bu, azsavadlı və ya tamam savadsız adamlar üçün çox əlverişlidir, çünki məzhəkə, lağlağı, qapazvurdu iştirakçıların hamısını ən azı zahirən bir səviyyəyə endirir.

Mən hələ qırx il qabaq “Azadlıq” radiosuna qulaq asdığım vaxtları xatırlayıram, radioya müxtəlif antenna əlavələri eləməklə, antennanı ovuca alıb sıxmaqla verilişləri qırıq-qırıq da olsa, eşitməyə çalışardıq. İndi Azərbaycan oxucusu və dinləyicisi üçün ən mühüm resurs olaa biləcək radionun saytındakı lağlağıçılıq, ən ciddi mövzunun müzakirəsini qapazvurduya, balıncatdıya çevirmək səylərini görmək məyusluq doğurur. Əlbəttə, bilik zəif olanda ya heç olmayanda arqument əvəzinə rişxənd, dişağartma, meymunluq üzə çıxarılır. “Oxucu”, “Dilçi” və s. Mən heç kimi təhqir etmək fikrində deyiləm, ancaq niyə bu adamlar öz adlarını yazmırlar yaxud daha neytral mənalı təxəllüsdən istifadə etmirlər? Burda biri mənim ağzımı əyir və yaşadığı yer kimi Samaranı göstərir. Bu nə deməkdir?

Əkrəm Əylisli, səhv etmirəmsə, “Kür qırağının meşələrində” müəllif adından yazırdı ki, bu kənd nəinki elektrikləşsə, hətta hər evdə yüz lampalıq çilçırraq yansa da, adamlar həminki olacaqlar…(Mən yaddaşda qalan kimi yazıram və təhrif etdiyimə görə üzr istəyirəm). İndi də bu Azərbaycan İnterneti…Amerika Konqresinin (səhv etmirəmsə) maliyyələşdidiyi və dünyada insanın ruh və fikir azadlıqlarının qorunmasına və inkişafına yönəlmiş “Azadlıq” radiosunda gedən müzakirələrin sünnət toyları səviyyəsinə endirilməsi təəssüf doğurur. Bundan artıq təəssüf doğuran özünü müxalifət fəalları sayan adamların bu radioya biganəliyidir, bu radio onlar üçün yalnız özləri çıxış edəndə maraqlı oliur və bu, müxalifətin xalq içində zəif dayağı olmağının səbəblərindən biridir…

O ki qaldı cənab Əylislinin romanına, mənə elə gəlir ki, Əkrəm müəllim bir vacib şeyi ya unudur ya özünü unudan kimi göstərir: Əkrəm Əylisli müharibədə basılmış, oğulları qırılmış, qadınları, uşaqları əsir getmiş xalqın nümayəndəsidir və düşmən tərəfə, özünün dediyi kimi, sülh məsajları göndərməklə özünü cəbhə xəttinin o tərəfinə qoyur. Və yaxşı olardı ki, Əkrəm müəllim özünü Tolstoyla mümkün qədər az müqayisə edəydi, qraf Tolstoy, nəhəngliyindən başqa, imperiya ordusunun zabiti olub, dağlılarla döyüşüb və dağlılardan üzr istəməyə mənəvi haqqı da vardı…

 

ROMAN MÜƏLLİFİNİN FACİƏSİ

Əkrəm Əyilisli “Daş yuxular” romanının erməni nəşrini vərəqləyir və qəmli-qəmli başını bulayaraq deyir:

— Eh, bu millətçi  azərbaycanlılar bizi elə sıxışdırdılar ki, öz kitabımı ana dilində oxuya bilmirəm…

«BU» MİLLƏT? HANSI MİLLƏT?

Əkrəm Əylisliyə qoşulub ermənilərə olan sevgilərini ifadə edən “liberal” bakılı cavanlar (20-35 yaşlılar) məxsus olduqları milləti “bu millət” adlandırırlar. Və əslində “Bu” əvəzliyi ilə özləri ilə millət arasında məsafə yaradırlar. Yəni millət zibildir, onlar isə bu zibilin içində qızılgül kimi boy atıb böyüyüblər və xarıci kömək axtarırlar ki, onları bu zibilidən qoparıb nəcib bir yerə əksin…

“Bu millət üçün heç yazmaq lazım deyil!” –Bunu deyən xanım sanki “Hərb və sülh romanını yazmağa hazırlaşırmış, millətinin vəhşiliyini görüb qələmi qoyub yerə…

Və dediyimiz yaşda olan bakılı gənclər nə müasir dövrün azdalıq hərakatında iştirak ediblər, nə Qarabağda vuruşublar. Qız qalaasını, Şirvanşahlar sarayını onlar tikməyiblər. “Koroğlu”nu da onlar yazmayıblar – nə dastanı, nə operanı… Və dastanı da, operanı da yaradanlar “bu millət” deməyiblər. Ancaq onların haqqı olub ki, Andrey Platonov  kimi “Без меня народ неполный» desinlər…