Архив тегов | Bayronun şeirləri

BAYRON: “SƏADƏT ÜMİDDƏİR – BELƏ DEYİRLƏR ONLAR…”

I

Səadət – Ümiddədir, Onlar deyirlər belə,

Ancaq keçmişə qiymət verə gərək əsl Eşq.

Oyadır alqış dolu fikirləri xatirə,

Onlardır ilk oyanan, onlarla itər hər şey.

II

İndi Xatirə üçün əziz olan nə varsa,
Bir zamanlar yeganə Ümidimizdi.

Əzizlənən, süslənən, itirilən sonrasa

Ümid əridi getdi, Xatirədədir indi.

III

Yanlış imiş bu tamam, əfsus,, anladıq artıq,

Uzaqlardan  aldadır daim bizi Gələcək.

Xatırladığımız tək olmağı bacarmırıq,

İndi kimik və nəyik – cürət çatmır düşünək.

ingiliscədən tərcümə

09.12. 2021, Samara

George Byron

I.

THEY say that Hope is happiness;

  But genuine Love must prize the past,

And Memory wakes the thoughts that bless:

  They rose the first—they set the last; Читать далее

CORC BAYRON.“ƏLVİDA! HAÇANSA QALXSA GÖYLƏRƏ…”

Əlvida! Haçansa qalxsa göylərə,

Başqa bir insana edilən dua,
Onda mənimki də ucalar elə,

Səmanı adlayar adınla hətta.

Danışmaq, ah çəkib ağlamaq hədər:

Günhakar gözlərdən axıb tökülən,

Qanlı göz yaşından çox deyə bilər,
“Əlvida”, “Əlvida!” – hüznlü kəlmə.

Bu gözlər quruyub, dodaqlarsa lal,

Mənim beynimdə və sinəmdə ancaq,
İndi ağır vicdan əzabları var,
Onlar nə keçəcək, nə də susacaq.

Meylim, cürətim yox şikayət edəm,

Qəm, ehtiras qiyam qaldırırsa da.

Eşqimiz puç imiş, bunu bilirəm,

Qalan bircə kəmə sözdür: “Əlvida!”

ingiliscədən tərcümə

08.12. 2021, Samara

==================

GEORGE BYRON

Farewell! if ever fondest prayer

For other’s weal avail’d on high,

Mine will not all be lost in air,

But waft thy name beyond the sky.

Twere vain to speak, to weep, to sigh:

Oh! more than tears of blood can tell,

When wrung from guilt’s expiring eye,

Are in that word—Farewell!—Farewell! Читать далее

CORC BAYRON. GÜNLƏRİN TÜKƏNDİ, ŞANIN DOĞULUR

I.

Günlərin tükəndi, şanın doğulur;
Ölkəndə qoşurlar indi nəğmələr,

Ali şərəfinə seçmə Oğulun.

Qanlı qılıncını xalqın vəsf elər!

Deyilər işlərin, müzəffər yolun,

Yurduna azadlıq gətirən hünər!

II

Sən həlak olsan da, ölü deyilsən,
Azadıq sayəndə biz ki, nə qədər.

Qanını tökdünsə döyüşlərdə sən,

Torpağa hoparaq getmədi hədər.

Bizim damarlarda dolaşar o qan,

Bizim ruhumuza ruhun güc verər!

III

Adın aparacaq bizi irəli,
Dinəcək bir döyüş çağırışı tək.

Məbəddə gənclərin məsum səsləri,
Sənin həlakından nəğmə deyəcək.

Yassa aşağılar sənin tək əri,
Deyil qəhrəmana acımaq gərək.

ingiliscədən tərcümə

06-07. 12. 2021, Samara

===========================

George Gordon Byron

Thy Days Are Done

I

Thy days are done, thy fame begun;

⁠    Thy country’s strains record

The triumphs of her chosen Son,

⁠⁠    The slaughters of his sword!

The deeds he did, the fields he won,

⁠    ⁠The freedom he restored! Читать далее

CORC BAYRON. “BABİL ÇAYLARININ QIRAĞINDA BİZ…”

Babil sularının qırağında biz,
Oturub ağlardıq xatırlayaraq

Necə gəldi quduz qatilləirmiz,

Müqəddəs Səlimi ayaqlayaraq.

Ah, onun qızları, zavallı, aciz,

Əsir gedirdilər yaş axıdaraq!

II

Qəlbimiz qəm dolu, baxırdıq çaya,

Burulub gedirdi sularsa azad,

Bizə buyurdular gərək oxuyaq,
Yox, bu təntənəni görməyəcək Yad!

Gərək həmişəlik o əl quruya,
Çalıb yağıları etsə əgər şad!

III

Söyüddən asılıb indi bu alət,

Gərək azad ola, ah, Səlim, səsi,

Əzəmətin sona yetişən saat,
Vermisən qoruyam mənə bu rəmzi;

Onun xoş səsinə qatılmaz heç vaxt,

Mənə zülm edənin rəzil nəfəsi.

İngilirscədən tərcümə

02-03.11. 2021, Samara

Qeyd: Səlim (Salem; Shalem – Tövratda təsvir olunan çar şəhəridir)

================

GEORGE BYRON

By the Rivers of Babylon We Sat down and Wept

I.

We sate down and wept by the waters

⁠Of Babel, and thought of the day

When our foe, in the hue of his slaughters,

⁠Made Salem’s high places his prey;

And Ye, oh her desolate daughters!

⁠Were scattered all weeping away. Читать далее

CORC BAYRON. YUXUSUZLAR GÜNƏŞİ

(«Yəhudi nəğmələri»ndən)

Hüznlü, dalğın ulduz! Yuxusuun günəşi!

Göz yaşına bənzəyən şölələrin sayrışır,
Dağıda bilmədiyin qaranlıqğı qabardır,

Yaşanmış bir sevinci necə də xatırladır!

Beləcə işıqlanır ömrün ötən günləri

Parlayır, isitməyə fəqət yoxdur hünəri.

Qəm şüasıdır gecə göyü dolaşan, budur,
Görünsə də — uzaqdır, işıqsa da – soyuqdur!

ingiliscədən tərcümə

01.11. 2021, Samara

(George Gordon Byron)
Hebrew Melodies 19. Sun of the Sleepless!

Sun of the sleepless! melancholy star!

Whose tearful beam glows tremulously far,

That show’st the darkness thou canst not dispel,

How like art thou to Joy remembered well! Читать далее

CORC QORDON BAYRON. “QƏLBİM ZÜLMƏT İÇİNDƏ…”

Qəlbim zülmət içində — köklə, ah, tez arfanı,

Musiqi dinləməyə hələ ki, qalmış həvəs.

Dilləndirsin simləri qoy incə barmaqların

Ürəyimi oxşasın ucalan hər şirin səs.

Bu ürəkdə hələ də ümid əgər qalırsa,
Məftun edib oyadar sənin arfan səsiylə.
Bu gözlərdə gizlənib qalan yaş hələ varsa,
Axıb gedər, yandırmaz beynimi indən belə.

Bir gərginlik yarat ki, çılğın olsun, həm dərin,

Sevinc notlarını mən istəmirəm eşitmək.

Ağlamaq istəyirəm, açıq deyim, müğənni,
Yoxsa partlayacqdır dolub tutulmuş ürək.

Çünki onu əzəldən bəsləmiş iztirablar,
Ağrıyıb uzun zaman yuxusuz, için-için.

İrəlidə dadmalı bundan ağır əzab var,

Birkərəlik qırılsın, ya nəğməylə yenilsin.

1815

ingiliscədən tərcümə

30-31. 10. 2021, Samara

=======================

GEORGE BYRON

MY SOUL İS DARK

My soul is dark — Oh! quickly string

     The harp I yet can brook to hear;

And let thy gentle fingers fling

     Its melting murmurs o’er mine ear. Читать далее

CORC ORDON BAYRON. BİR ZAMAN VAR İDİ…

Bir zaman var idi —  vermirəm bir ad,
Unudulan deyil çünki əbədi.

Bütün hisslərimiz bir idi o vaxt,
Necə ki, sevirəm səni mən indi.

Elə ki, mən səni sevdiyim qədər

Məni sevdiyini dilinlə dedin,

O vaxtdan qəlbimi üzdü çox kədər,

Sən özün bu halla tanış deyildin.

Belə dərinlərə heç kim enməmiş –

Eşq gedib, buraxmır  fikri yenə də.

Ani, sədaqətsiz öpüş kimiymiş,

Aniymiş ancaq o  sənin sinəndə.

Tapdı təsəlli də ürəyim hərçənd,
Sonralar çatanda mənə sorağı,

Bir vaxt eşidənə doğru tək gələn,
Tövrlə xatirə danışmağının.

Bəli! Sən mələksən, həm də bədəməl!

Bilirəm bir daha sevməyəcəksən.
Mən ikiqat şadam buna görə də,
Eşqi yaşadırsan yaddaşında sən.

Bəli! Həz alıram mən bu fikirdən,

Və qəlbim bir daha sızıldamayacaq:

Harda ya da haçan kim olsan da sən,
Mənimsən əzizim, mənimsən ancaq.

ingiliscədən tərcümə

10 iyun 1808

29-30.10. 2021, Samara

===================

GEORGE BYRON

There Was A Time, I Need Not Name

There was a time, I need not name,

    Since it will ne’er forgotten be,

When all our feelings were the same

    As still my soul hath been to thee. Читать далее

CORC QORDON BAYRON. SƏNİ AĞLAYAN GÖRDÜM…

Ağladın – işıqlı, iri gilələr,

Axdı gözlərinin maviliyindən.

Bənövşədən daman gecə ya səhər,
Şehə göz yaşların bənzədi birdən.

Səni gülən gördüm – öləziyərək,
Yaqutun işığı söndü yanında
Sənin baxışında alışan od tək

Parlayan inci yox bütün dünyada.

Bax, orda buludlar günəşdən necə,

Rəngə boyanırlar şirəli, qatı.

Axşam yaxınlaşıb toran düşüncə,
Onlar göy üzündən silinər çətin.

Kədərli ruhlara təbəssümünlə,
Sevinc gətirirsən eləcə sən də.

Qalır işığından həmişə şölə,

Onunla açılır ürək sinədə.

1815

İngiliscədən tərcümə

28-29.10.2021, Samara

===============

George Gordon Byron

 (From «Hebrew Melodies»)

 I saw thee weep – the big bright tear

    Came o’er that eye of blue;

And then methought it did appear

    A violet dropping dew: Читать далее

CORC BAYRON. GƏNC LEDİNİN ÖLÜMÜNƏ

Byron_1813_by_Phillips

Müəllifin əzizi olmuş kuzeninə
On The Death Of A Young Lady

 

İndi küləklər yatıb, düşüb axşam toranı,

Bir yarpaq da titrəmir bütün pöhrəlik içrə.

Marqaretin qəbrinə yenə də qayıdıram,
Sevimli torpaq üstə düzürəm çiçəkləri.

 

 

 

Bu dar hücrə içində yatır onun qubarı,
Həyat coşub daşırdı bu qubarda haçansa.

Qənimət tək apardı Onu Dəhşət Kralı,

Onu qurtara bildi nə gözəllik, nə ad-san.

 

 

Ah, Dəhşət Kralında olsaydı əgər insaf,
Döndərə bilsəydilər tale hökmünü göylər,

Göz yaşı tökərdimi qəlbi yaralı insan,
Onun dəyərlərini sadalayaraq məgər?

 
Fəqət niyə ağlamaq? İndi onun ruhu var
Dünyanın cəlalını yaradan bu işıqda

Mələklər onu cənnət mənzilinə aparar

Sonsuz məzəylə orda veriləcək haqqı da.

 

 

 

Və məğrur ölərilər Göyü indi qınaya,

Taleyə qarğış deyə, başını itirib ya?

Siz ey fəna cəhdlər, mənə yaxın durmayın,

İtaətdən çıxmaram mən heç zaman Tanrıya.

 

 

 

Xatirəsi əzizdir nəcibliyinin hərçənd,
Onun gözəl çöhrəsi hərçənd gözüm önündə.

Gözlərimdən yaş axır onu düşündüyüm dəm,
Qalır adı, sevgisi ürəyimdə indi də.

 

1800

İngiliscədən tərcümə

20-22.07. 2019, Samara

 

On The Death Of A Young Lady

 

Cousin to the Author, and very dear to him

Hush’d are the winds, and still the evening gloom,
Not e’en a zephyr wanders through the grove,
Whilst I return, to view my Margaret’s tomb,
And scatter flowers on the dust I love.
Within this narrow cell reclines her clay,
That clay, where once such animation beam’d;
The King of Terrors seized her as his prey,
Not worth nor beauty have her life redeem’d.

 

Oh! could that King of Terrors pity feel,
Or heaven reverse the dread decree of fate,
Not here the mourner would his grief reveal,
Not here the muse her virtues would relate. 
But wherefore weep? Her matchless spirit soars
Beyond where splendid shines the orb of day;
And weeping angels lead her to those bowers
Where endless pleasures virtuous deeds repay.

 
And shall presumptuous mortals Heaven arraign,
And, madly, godlike Providence accuse?
Ah! no, far fly from me attempts so vain;—
I’ll ne’er submission to my God refuse.

 
Yet is remembrance of those virtues dear,
Yet fresh the memory of that beauteous face;
Still they call forth my warm affection’s tear,
Still in my heart retain their wonted place. 

CORC BAYRON. QADINA

Byron_1813_by_Phillips

To Woman

Qadın! Təcrübəmdən yaxşı bilirəm,
Vurğunun olacaq səni hər görən.

Təcrübə, şübhəsiz, deyə bilərdi,
Ciddi vədlərin də sənin heçnədir.
Cilvələnən kimi ancaq önümdə,
Valehəm, heyranam sənə yenə də.

Ah, yaddaş! Seçdiyin xoş anlar idi,
Qəlbdə ümid, canda nəşə var idi.

Səni lənətlədi sevənlərin də,
Ehtiras sönəndə, ümid öləndə.

Qadın! Özü gözəl, sözləri yalan,
Yüksəlir nəbzimiz ilk görən zaman,

Mavi dərinlikdə gözü anbaan,

Köz kimi qızarır, qonur qaş altda,

Atır şüaları ox kimi ya da!

Tezcə inanırıq necə hər anda,
Aldadır vədlərlə bizi qadın da!

Deyirik deyilən əbədilikdir,

Fəqət dəyişməyi bircə gün çəkir.
Ölməz həqiqətdir bu məsəl: “Qadın,
Qumlara cızılan yazıdır andın”.

 

İngiliscədən tərcümə

19-20.07. 2019, Samara

 

QEYD: Sonuncu misra, Bayronun öz qeydinə görə, ispan atalar sözünün tərcüməsidir.

 

To Woman

Woman! experience might have told me,
That all must love thee who behold thee:
Surely experience might have taught
Thy firmest promises are nought:
But, placed in all thy charms before me,
All I forget, but to adore thee.
Oh memory! Thou choicest blessing
When join’d with hope, when still possessing;
But how much cursed by every lover
When hope is fled and passion’s over.
Woman, that fair and fond deceiver,
How throbs the pulse when first we view
The eye that rolls in glossy blue,
Or sparkles black, or mildly throws
A beam from under hazel brows!
How quick we credit every oath,
And hear her plight the willing troth!
Fondly we hope’t will last for aye,
When, lo! she changes in a day.
This record will for ever stand,
‘Woman, thy vows are traced in sand.’