Архив тегов | Dədə Qorqud şeirləri

ƏMRANIN KAFƏRƏ DEDİYİ

 

(Bəkil oğlu Əmran boyu)

 

Saxla, itim kafir, hərzə-mərzəni!

Xoşuna gəlmir Al ayğırım mənim? –

Şahə qalxıb oynar görəndə səni!

Əynimdə dəmir don, qısır çiynimi,
Polad üz qılıncım kəsir qınını.

Niyə bəyənmirsən qarğı süngümü?

Dəlib göyə fırlar sənin köksünü!

Tozağacı yayım zar-zar inləyər,
Oxlarım oxdanın kişini dələr.

Başımda igidlər savaş əzmli,

Ərə qorxu vermək ayıb deyilmi?

Vuruşaq, üstələr görək kim kimi.

 

18.04. 2021, Samara

BASILACAĞINI DUYANDA TƏPƏGÖZÜN DEDİYİ

(Basatın Təpəgözü öldürdüyü boy)

Gözüm, yalnız gözüm, incim, əzizim!

Səninlə Oğuzu sındırıb əzdim!

İgid, ala gözdən məni ayırdın,
Canından ayırsın səni Tanrı da!

Bu göz zülmünü ki, çəkirəm indi,

Tanrım çəkdirməsin heç bir igidə!

 

Təpəgöz yenə dedi:

 

Durduğun, qopduğun, igid, nə yerdir?

Azsan qara gecə, ümidin nədir?

Bəs hansı xanınız döyüş günündə,
Byarağı qaldırıb yürüyür öndə?

Ağsaqqal atanın bəs nədir adı?
Adını gizlətmək ərə ayıbdı,

İgid, söylə mənə, öz adın nədir?

 

08-09. 04. 2021, Samara

BASATIN AĞLAYIB QARDAŞI ÜÇÜN DEDİYİ

 

(Basatın Təpəgözü öldürdüyü boy)

 

Qara torpaq üstdə tikdyin evi,
Qardaş, o zalımdır yıxıb dağıdan.

Şahbaz atlarını, girib tövləyə,
Qardaş, o zalımdır seçib aparan.

Sənin təkhürgüclü dəvələrinin,
Odur yaxşını seçən qatardan.

Toylara kəsdiyin kök qoyunları,
Qardaş, o zalımdır qırıb-dağıdan.

Gəlin gətirmişdin sevimli yarı,

Qardaş, o zalımdır sizi ayıran.

Ağsaqqal atamı dərdin əzirdi,
Elə “oğul” deyib ağladı, qardaş.

Ağ üzlü anam da dərdə əsirdi,
Ovunmaq bilmədən sızladı, qardaş.

Qarşı qara dağın zirvəsi qardaş,
İşığım, belimin qüvvəsi qardaş!

07-08. 04. 2021, Samara

DUSTAQLIQDAN ÇIXANDA QAZILIQ QOCANIN DEDİYİ VƏ YEGNƏGİN CAVABI

(Qazılıq qoca oğlu Yegnəg boyu)

Gərək bir dəvəmdən bala alaydım,
Doğulan nərdimi, bilim, ya maya?

Qoyunum yüklüydü qara ağılda,

Dişi bala doğdu ya erkək bala?

Alagöz arvadım hamilə qaldı,
Qızmı ya oğlanmı, bilim, doğulan.

Verin, mərd igidlər, bir xəbər mənə,
Sizi and verirəm Tanrı eşqinə!

YEGNƏGİN CAVABINDA DEDİYİ

Bala gözləyirdin dəvəndən, ata,

Balası nər oldu, gözlərin aydın!

Qoyunun yüklüydü qara ağılda,

Erkək bala doğdu, gözlərin aydın!

Yükü ağır idi arvadının da,
Balan şir oğuldur, gözlərin aydın!

07. 04. 2021, Samara

YEGNƏGİN TANRIYA DEDİYİ

 (Qazılıq qoca oğlu Yegnəg boyu)

Bütün ucalardan, Tanrım, ucasan!
Bilmir indiyəcən kimsə necəsən!

Atadan gəlmədin, ana doğmadı,
Heç kimin malında gözün olmadı,

Heç kəsə dünyada güc etmədin sən,
Əhədsən, Allahu səmədsən həm sən.
Adəmə tac qoyub səndin ucaldan,

Sənin lənətinə uğradı şeytan.

Günahı qovdurdu onu qapından.
Nimrod təkəbbürlə göyə ox atdı,
Onun qarşısına balığı tutdun.
Tanrım, ululuqda yox sənin həddin,
Nə boyun, bədənin var, nə də cəddin.

Tanrım, vurduğunu ulatmayansan,
Basdığını açıb-ağartmayansan

Götürdüklərini göyə çəkirsən,
Qəzəbə gələni asıb-kəsirsən.

Tanrım, birliyinə sığınmışam mən,
Yardım et, kafirlə savaşa girsəm.

06. 04. 2021, Samara

YEGNƏGİN YUXUDA DAYISINA DEDİYİ

(Qazılıq qoca oğlu Yegnəg boyu)

Niyə ala gözlü bəy igidləri,
Yanına salmadın durub gedəndə?

Saymadın ad-sanlı bəyləri nədən?

Getdi beş axçaya qulluq edənlər,
Ot-ələf yığanlar getdi səninlə.

Bununçun almadın qalanı elə.

Yenə dedi:

Əti tikə-tikə yemək yaxşıdır,
Yorğunun əlacı bulaq başıdır.

Var, dövlət həmişə gələ, yaxşıdır,
Bildiyin beynində qala, yaxşıdır,

İgid çəkilməsə dala, yaxşıdır.

   06.04. 2021, Samara

DAYISININ YUXUDA YEGNƏGƏ DEDİYİ

(Qazılıq qoca oğlu Yegnəg boyu)

Yel özü yetməzdi mən yetən yerə.

Yeddi dəstədıki igidlərimin,

Bayırın qurduna bənzəri vardı,
Yayımı düz yeddi kişi qurardı.

Qayın budağından oxum düzəli,
Oxumun üstdəki  nişanım qızıl.

Yağdı, külək əsdi, gurladı aləm,
Yeddi dəfə getdim, boş oldu həmləm,
Qala alınmadı, dönüb qayıtdım,

Sən də dön, boş yerə sınama baxtı.

04. 04. 2021, Samara

SELCANIN DA QANTURALIYA ONU SINADIĞINI DEDİYİ

(Qanlı qoca oğlu Qanturalı boyu)

Oyanıb durardım, igid, yerimdən,
Qarayallı Qazlıq atı minərdim.

Çıxardım atamın ağban evindən,
Qalxıb Ala dağa ov eləyərdim.

Əlvan quş qovarıdım, sığın qovardım,

Bircə ox atmaqla hədəf vurardım,

Ucluqsuz oxumla səni sınardım,
İgidim, mən sənə məgər qıyardım?

03. 04. 2021, Samara

BARIŞANDAN SONRA QANTURALININ SELCANA DEDİYİ

(Qanlı qoca oğlu Qanturalı boyu)

Ulduz tək sayrışan incə donlu yar,

Gedəndə yergörməz ayaqların var,
Qar üstdə qan kimi yanaqların al,
Qoşa badam sığmaz, ağzın elə dar!

Qara qaşlarını çəkib qələmçi
Hörəndə qırx tutam qapqara saçın!

Sən sultan qızısan, şir nəsillisən,
Səni öldürməyə qıyardımmı mən?

Özümə qıyaram, sənə qıymaram,
Səni sınayırdım, sarı don yarım!

02. 04. 2021, Samara

QANTURALININ FİKRİNDƏN DUYUQ DÜŞƏNDƏ SELCANIN DEDİYİ

U LENİ. KİNO

(Qanlı qoca oğlu Qanturalı boyu)

Aslandır – öyünmək bəyə yaraşar,

Arvad öyünərsə — həddini aşar.

Arvad, öyünməklə ər olmaz axı.

Ağ duvağım altda heç danışmadıq
Ala yorğan altda qucaqlaşmadıq,

Dadlı damaq tutub heç soruşmadıq.

Tez sevib tez doydun, əbləh oğlu, sən.

Qadir Allah bilir sənə sadiqəm,
Yarın, sevgilinəm, igid, elə rəhm!

02. 04. 2021, Samara