Архив тегов | Dədə Qorqut şeirləri

QAZAN XANIN BASATA DEDİYİ

(Basatın Təpəgözü öldürdüyü boy)

Qara əjdaha tək qalxdı Təpəgöz,
Göydə cəhd elədim, yenə bilmədim

Qara qaplan kimi qalxdı Təpəgöz,

Dağda dəf elədi məni yenə də.

Quduz bir aslana döndü Təpəgöz,
Döndüm, qamışlıqda döyüş gedəndə.

Nə qədər olasan, Basat, igid, ər,

Olmazsan Qazana bil ki, bərabər!

Ağsaqqal atanın qəlbi dağlanar,

Ağlayar ağbirçək anan da zar-zar!

08. 04. 2021, Samara

SELCANIN YATMIŞ QANTURALIYA DEDİYİ

U LENİ. KİNO

(Qanlı qoca oğlu Qanturalı boyu)

Yatma, igid,  qara başını qaldır,
Ala gözlərinlə gör bu nə haldır.

Hələ qollarını bağlamayıblar,
Hələ dirənməyib ağ alnın yerə,
Başını kəsməyib “uf” deyilmədən,
Yerə dağılmayıb al qanın nə də.

Yağı yaxındadır, çatar indicə,

Oyan, dur, hazır ol döyüşə tezcə.

Qayalar oynamır, ovuldu yersə,
Qoca bəylər sağdır, dağılıb elsə.

Qatı sıralarla enərək dağı,

İndicə üstünə yeriyər yağı.

Vaxtmı, yermi tapdın, igid, yatmağa?
Sənə nə olubdur, tez dur ayağa!

30. 03. 2021, Samara

SELCANIN YATMIŞ QANTURALIYA DEDİYİ

U LENİ. KİNO

(Qanlı qoca oğlu Qanturalı boyu)

Yatma, igid,  qara başını qaldır,
Qıyma ala gözlə gör bu nə haldır.

Hələ qollarını bağlamayıblar,
Hələ dirənməyib ağ alnın yerə,
Başını kəsməyib “uf” deyilmədən,
Yerə dağılmayıb al qanın nə də.

Yağı yaxındadır, çatar indicə,

Oyan, dur hazır ol döyüşə tezcə.

Qayalar oynamır, ovuldu yersə,
Qoca bəylər sağdır, dağılıb elsə.

Qatı sıralarla enərək dağı,

İndicə üstünə yeriyər yağı.

Vaxtmı, yermi tapdın, igid, yatmağa?
Sənə nə olubdur, tez dur ayağa!

30. 03. 2021, Samara

QANTURALININ QIRX YOLDAŞINA DEDİYİ

U LENİ. KİNO

(Qanlı qoca oğlu Qanturalı boyu)

Mənim qırx yoldaşım, arxadaşlarım!

Yarışıb ötərəm mən hər yüyrəyi,
Güclünün dalını vuraram yerə.

Əgər mənə yardım eləsə Tanrı,
Basıb öldürərəm üç canavarı,

Alsam Sarı donlu gözəl Selcanı,
Qayıtsam evinə ata-anamın,
Qırx igid yoldaşım, igid qardaşım,
Qurban qırxınıza  mənim bu başım!

30. 03. 2021, Samara

QANTURALININ ATASINA DEDİYİ

U LENİ. KİNO

(Qanlı qoca oğlu Qanturalı boyu)

Deyib-söylədiyin nədir, can ata?

Bu işdən qorxana ər deyilərmi?

İgidi qorxutmaq ayıb deyilmi?

Tanrı yardımını əsirgəməsə,
Dediyin yolları gecə keçərəm.

Palçığında atlı batırsa əgər,
Düşüb qum döşərəm o yollara mən.

Meşəsində ilan olursa pərçim,
Çaxmaq çəkərəm ki, yandrıb keçim.

Başları göydələn qalalarını,
Tanrı yardımıyla vurum salaram.

Cəlladsa gözəlin əgər baxışı,
Boynundan öpərəm, alıb ağuşa.

Qılınclı-qalxanlı atasınınsa,
Başını kəsərəm, Tanrı qoyarsa.

Gedəm ya getməyəm, gələm-gəlməyəm,
Qara dəvə altda əzilə sinəm,
Buğa buynuzuna ilişib qalam,
Ya didə caynağı quduz aslanın,

Gedəm ya getməyəm, gələm-gəlməyəm,
Atam, salamat qal, anam qəm yemə!

29. 03. 2021, Samara

QANLI QOCANIN OĞLUNA DEDİYİ

U LENİ. KİNO

(Qanlı qoca oğlu Qanturalı boyu)

Oğul, indi sənin getdiyin yerin,
Dolama-dolama yolları olur.

Batır at belində palçığa girən,
Meşəsində ilan dolaşıb qalır.

Başı qalasının göyləri dəlir,
Baxışı qəlb ovlar gözəllərinin.

Cəllad “hay” deməmiş orda baş kəsir,
Qılınc-qalxanlıdır qızın atası.

Bəd yerə gedirsən, oğul, dön geri,
Bax, atan qocadır, anan da qarı.

27. 03. 2021, Samara

DƏLİ DOMRULUN ARVADINDAN ÖTRÜ TANRIYA DEDİYİ

U LENİ. KİNO

 (Duxa qoca oğlu Dəli Domrul)

Ucalardan ucasan,
Kimsə bilməz necəsən!

Gözəl tanrı, səni cahil adamlar,
Yer üzündə istər ya  göydə arar.

Sənsə möminlərin ürəyindəsən,
Hər şeyə qadisən, əbədisən həm.

Adına ucaldım imarətləri,
Ac görsəm, doyurum adına, Tanrım,

Əyni yalınlara don geyindirim.

Alırsan, birgə al canımızı sən,
Almırsan, can alma hər ikimizdən.

Qadirsən, tükənməz, Tanrı, kərəmin!

27.03. 2021, Samara

ARVADININ DƏLİ DOMRULA DEDİYİ

U LENİ. KİNO

 (Duxa qoca oğlu Dəli Domrul boyu)

Nə söylərsən!

Göz açıb gördüyüm, könül verdiyim!
Nədir, qoç igidim, mənə dediyin?

Dadlı damaq verib soruşduğum bəy,
Bir yatağa girib əmişdiyim bəy!

Qarşı yatan qara dağları demə —

Səndən sonra dağlar nəyimə gərək?

Getsəm, qəbir olsun mənə o yaylaq!

Soyuq sularını mən əgər içsəm,

Qan kimi burnumdan gəlib tökülsün.

Qızılın, gümüşün gəlsə eynimə,

Xərclənə o pullar kəfən-dəfnimə.

Şahbaz bir atını minsəm əgər mən,

Nəşimi salalar onun belindən.

Səndən sonra sevsəm bir igid əgər,

Ala ilan çalıb məni öldürə.

Bil ki, yaramazdır  atan və anan,
Canı şirin bilib sənə qıymayan.

And olsun Tanrının uca adına,
Özü şahid olsun Tanrı andıma,

Mənim canım sənin canına qurban!

26. 03. 2021, Samara

DƏLİ DOMRULUN ARVADINA DEDİYİ

U LENİ. KİNO

(Duxa qoca oğlu Dəli Domrul boyu)

Bilirsənmi nələr gəlib başıma?

Alqanad Əzrayıl gəldi uçaraq,

Qonub mənim ağca sinəm üstünə,
Alırdı canımı, xırıldadaraq.

Vermədi, atamdan can istəyəndə.

Anama yalvardım, anam vermədi,
“Oğul, can şirindir, qıymaram” dedi.

İndi uca-uca qara dağlarım,
Yayın istisində yaylağın olsun,
İndi ayna üzlü soyuq sularım,

Sənindir, sərini sinənə dolsun.

Bir ilxı şahbaz at qoyuram sənə,

Hansını istəsən, indi minərsən.

Altın ban evimdə kölgələnəsən,
Bir qatar dəvəmi indi yüklə sən.
Yaylaqda bəslənən ağca qoyunum,
Bişib mətbəxində səni doyursun.

Könlün kimi sevsə, ərə get ona,
Qoy yetim qalmasın iki oğlanım.

26. 03. 2021, Samara

ANASININ DƏLİ DOMRULA DEDİYİ

U LENİ. KİNO

(Duxa qoca oğlu Dəli Domrul)

Oğul, ay oğul!
Doqquz ay qarnımda səni daşıdım,
Bələdim, yatmadım beşik başında.

Dünyaya gətirdim onuncu ayda,
Verib ağ südümü səni doyurdum.

Ağqüllə qalada kaş tutulaydın,
Murdar kafirlərə dustaq olaydın!

Səni qurtarardım qızıl pul verib,
Ancaq indi, oğul, yamandır yerin,

Ora mənlik deyil, can da şirindir,
Yox, qıya bilmərəm sənə canı, bil!

26.03. 2021, Samara