“QAPANIB MƏSCİDLƏR, KİLSƏLƏR İNDİ…”

09.04. 2020

Qapanıb məscidlər, kilsələr indi,
Yəhudi bağlayıb sinaqoqları.

Çıxaraq möhtəşəm tikililərdən,

Yaşayır möminin içində Tanrı.

 

 

Gecəli-gündüzlü asan iş deyil,
Tanrıyla bir canda yaşamaq amma.

Adam var taleyə başını əyir,
Çalışır, özünü salır nizama.

 

 

Dilə nəzarəti ciddi bərkidir,
Gözü ayağının altına baxır.

Sözündə, işində bütövdür indi —

Bilir Tanrı görür, eşidir axı…

 

 

Adam da var çaşır keçməmiş həftə,
Səbrini daraldır Tanrı hüzuru.

Suallar yağdırır, öcəşir hələ,

Cavabı öz bəsit dilində umur.

 

 

Anlamır öz qəlbi indi məbəddir,
Çırpınır, beyninə cin vuran kimi.

Vəhşi qiyamıyla içini didir,

Tanrının evini dağıdan kimi.

 

09. 04. 2020, Samara

“AÇDIR QAPISINI, TANRI, CƏNNƏTİN…”

U LENİ. KİNO

Yaxşı fikirləşsək, hələ ki, boşdur,
Cənnət, həm cəhənnəm. Axı, yox bilən,
Haçan İsrafilin şeypuru dinər,

Qəbrini tərk edər bəşər övladı.

 
Odun qalaqlanıb, neft iyi gəlir,

Yanmır ancaq hələ cəhənnəm odu.

Tiyanların sayı-hesabı  yoxdu,

Hələ qurğuşunsa əridilməyir.

 

 

Zəncir şələ-şələ, baxasan hara,
Qığılcım yayılır həlqələrindən.

Zəqqum ağacııdır bitən, bar verən,
Meyvəsi hələlik yığılıb qalar.

 

 

Cənnət də! Cənnət də boş qalıb axı!

Ora nə soyuqdur, istidir nə də,
Kərpici qızıldan, ətirli həm də,

Hansı meyvə yesən, ürəyi yaxır.

 

 

Orda qaragözlü hurilər də var,

Mirvari kimidir hər biri, nadir.

Onlara nə insan, cin dəyib nə də,
Qocalan deyillər əbədi onlar.

 

 

Süd axır arxlardan, axır şərab, bal,
İstəsən, ağzını söykə Qövsərə,
Nə düşsə xətrinə, yeyə bilərsən,
Orda günah yoxdur, kef və məzə var.

 

 

Çalınır Bethoven, çalınır Şopen,
Qıy vurur Freddi, ürəklər qopur.

Susur İsrafilin fəqət şeypuru,

Haçan çalınacaq – yox bilən, deyən.

 

 

 

İlahi, bir yana yer altdakılar,
Təşnədən yanan var yer üzündə də!

Var əlsiz-ayaqsız, var üzülən də,
Qaçqın var, yurduna həsrət olan var!

 

 

Saysızdır sinəsi dağ-dağ olanlar,
Bala itirənlər, başı itənlər

Başlarına zülm gətirilənlər,

Topa tutulanlar, bombalananlar…

 

 

Çaldır şeypurunu, ilahi çaldır,
Açdır qapısını cənnətin daha,
Xəstəni, miskini qaldır ayağa,

Keçib günahından cənnətə çağır.

 

 

Azarlı uyusun mütəkkələrdə,
Soyusun ürəyi faciəlinin.

İki gün cənnətdə gecələyənin,
Çəkilib qoy getsin yuxuyla dərdi.

 

 

Tanrım, aç qapını, aç müvəqqəti,
Çağır həyatından yorulanları.

İsrafil şeypuru elə gurlasın,

Gəlib diri ikən görək cənnnəti.

 

 

Bizi şübhələrdən, İlahi, çıxar,
Çağır Ərşə yaxın, çöhrəni görək.
Bilirik cəhənnəm söhbəti gerçək,
Göstər cənnətini sən bizə axır…

 

06-07. 01. 2020, Samara

KƏNDİMDƏN ALLAHIN QAÇAQ DÜŞMƏYİ

2

        1960-cı illər

Kəndimin adında “ərəb” olsa da,

Bəlkə də ərəblər onu salsa da,
Çoxdan getmişdilər din gətirənlər,
İndi ləğv olmuşdu yazıları da,

Quran tək-tük evdə vardısa əgər,
Oxuya bilənlər lap az qalırdı.

 

 

Traktor yeridib, evini yıxıb,

Qaçaq salmışdılar kənddən Allahı.
Məktəb direktoru gülüb deyərdi:
“Allah qalığıdır keçmişin ancaq.

Dünən ağac əkdim, bu gün göyərdi –

Hanı burda Allah? Mən varam və bağ!

 

 

 

İbtidai insan mağaralarda,
Qorxub qaranlıqdan, deyib “Ya Allah!”

Ərəb işğalçısı gətirib bura,
Allahı, Quranı baş aldatmağa.
Gözəl kommunizmi xalqımız qurar,

Ehtiyac ödənər ətə və yağa…”

 

 
Kəndimə haçansa din gətirənlər,
Çoxdan getmişdilər. Millətə rəhbər,

Tanrı deyənlərdi indi özünə.
Müəllim miskindi, azdı savad da,

Xəlvəti “Ya Allah” deyirdik yenə,
Çünki yaşayırdıq mağaralarda…

 

23. 12. 2019, Samara

BÖYÜK ADAM

Müxtəlif adamlar həyatda gördüm,
Onların çox olub yaxşıları da.

Onlar olmasaydı, çoxdan ölərdim,

Ölərdim, yaddan da çıxarardılar.

 

 

 

Ürəyi yananlar, qəlbi incələr,
Sirri saxlayanlar partizan kimi.

Söhbəti sevənlər uzun gecələr,
Qulaq kəsilənlər danışan kimi…

 

 

 

Olublar, olublar… elə indi var,
Yaxşı adamların tumu kəsilmir.

Elə ki, ya ürək, ya baş ağrıyar,
Salırsan adbaad yadına, bir-bir…

 

 

 

Böyük adamlar var həyatda ancaq,

Nə yaxşı, nə pisdir, böyükdür onlar.

Onlar həm mayakdır, onlar həm dayaq,
Onlarda rəhbərlik cəsarəti var.

 

 

 

Yaralı olasan, azarlı ya da
Çəkər keşiyini, qaldırar hökmən.

Şir ürəyi olur böyük adamda,
Və sığır kiçik bir bədənə bəzən.

 

 

 

İşi bitirməyə həvəsləndirər,
İşi bitirdinsə — göyə qaldırar.

Əlindən yapışar, səninlə gedər,

Keçməli olanda sudan ya oddan.

 

 

 

Çəkidən ağırlar, boydan ucalar,

Qolu güclülər də dost olub mənə.

Onların içində yaxşısı da var,
Ancaq eləsi yox “böyük” adlana.

 

 

Onlar dayanıblar mən dayananda,
Odu söndürüblər, sudan qaçıblar.

Olub işdən-gücdən soyudanı da,
Yaxşı adamın da cürbəcürü var…

 

 

Yaxşını çox gördüm, böyük görmədim,

İşlərim dağınıq, həyatım viran.

Kim bilir, qabağa mən də gedərdim,

Rastıma çıxsaydı, böyük bir insan.

 

 

 

Dağı dağ üstünə bəlkə qoyardm,
Dönərdim millətin qəhrəmanına,
Bəlkə zirvələrə qonardı adım,
Gərək rast gələydim böyük insana…

 

 

Rastıma çıxsaydı böyük bir insan,
Onu ümid sanar, pənah sanardım.

Onun ətəyindən yapışıb hər an,
Bəlkə də Tanrıdan mən yayınardım.

 

 

Çəkilib gedərdi dadı zəhmətin,
Ürək sevinməzdi, gəlsə də uğur.

Böyük adamdısa verən neməti,

Aldığın pay olur, sədəqə olur.

 

Gedirəm, dalımda yüküm, durmadan,
Sadə sırasında qarındaşların.

Çıxmadı qarşıma heç Böyük adam,
Şükür sənə, Tanrım, belə yaxşıdır.

 

23-24. 04. 2019

Samara

YAXŞI Kİ, SƏN VARSAN YENƏ, İLAHİ…

24 4.jpg

Ömür getməmişdən gedir canından,
Nədənsə dünyanın həvəsi birdən,
Canında suyun var, axır qanın da,

Yox heç nə qəlbini daha titrədən.

 

 

Gözün yorulmayıb, işığı da var,

Yoran gördüyindür, təzələnsə də.
Birdən gözümüzdən düşür qürublar,
Nə qədər möhtəşəm və zənginsə də.

 

 

Sevgilər soyuyur  qan soyumamış,
Əl-ələ dəyəndə ürəyin əsmir.

Duruş, yeriş tanış, baxış, söz tanış,

Yox daha ruhunu əsirləyən sirr.

 

 

Hələ qüvvə çoxdur ayaqlarında,
Getdiyin yollardır yoran, bezdirən.

Gün kimi aydındır nə var qabaqda,
Arxada qalana bənzəyər hökmən.

 

 

Adiləşir gedir şəkil də, səs də.

Bunu kim oxusa, güləcək indi:

Gecə də, gündüz də əgər dinləsən,

Mozart usandırar, yorar Vivaldi…

 

 

Yaxşı ki, sən varsan yenə, İlahi,

Adın var, sözün var, görünməsən də.

Bu dünyanı fəna demisən axı,
Təzə bir dünyanın ümidi səndə.

 

 

Məni vəd olunan yerə sən apar,

Şükr nemətinə, yoruldum ancaq.

Bilirəm, cəhənnəm ehtimalı var,

Apar, Tanrım, apar, öldürür maraq…

 

24.01. 2019

Samara

POL VERLEN.  SEVMƏK İSTƏYİRƏM MƏN TƏKCƏ ANAM MƏRYƏMİ

verlain-19

            Je ne veux plus aimer que ma mère Marie

Sevmək istəyirəm mən təkcə anam Məryəmi,
Bütün başqa sevgilər tövsiyədir, tələb ya.

Bəlkə zəruridirlər, tək mənim anam amma,
Onu sevən ürəkdə işıq yandıra bilər.

 

Tək onun xətrinədir bu qurbanı verməyim,
Düşmənlər əzizlənə Onun xətrinə gərək.

Ürəyimə şirinlik, xidmətə həvəs və səy,

Haçan diləmişəmsə, O mənə bəxş eləyib.

 

Onun sayəsində xoş mənə bütün bu qəmlər,
Ondan ötrü ürəyim Beş Yaradan ağrıyar.

Bu nəcib canatmalar xaçlara, yaralara,
Onu çağıran kimi, çanağımı bürüyər.

 

Yalnız anam Məryəmi istəyirəm düşünəm,

Müdrikliyin zirvəsi, mərhəmətlərə mənbə,

Fransaya ana həm, ondan həmişə, hökmən,
Biz şöhrət və ləyaqət gözləyirik vətənə.

 

Qənirsiz Məryəm ana, məhəbbətin cövhəri,
Həyati və səmimi bir inamın məntiqi,

Sənin məhəbbətinlə nə eləsəm, həqiqi,

Təkcə səni sevərək, ey Qapısı Göylərin!

 

Fransızcadan tərcümə

25-26. 11. 2018

Samara

POL VERLEN. OĞLUM ÖLDÜ

verlain-19

Mon fils est mort

 

Oğlum öldü. İlahi, qanununa heyranam. –

Gözümdən axan yaşı sayın yalan şəhadət.

Bərkidirsiniz yəqin cəzayla siz inamı,

Beləcə bir varlığa zəifləriyr məhəbbət.

 

 

Sizin cəzanız ağır. Əfsus ki, oğlum öldü,
Siz onu vermişdiniz, ixtiyar sizin ancaq,
Yorulmuş ayaqlarım bələdçi diləyəndə,

Bu çətin dar cığırda, onu əlimdən almaq.

Siz onu vermişdiniz, aldınız onu siz də,
Əfsus, cəlalınızı unutdum indiyəcən.
Sevgidən üzülənə yetişən xəzinələr,

Üstündür ömür boyu Əkrəmin verdiyindən.

 

 

Siz onu vermişdiniz, qaytarıram sizə mən

Məhəbbət, səmimilik, sevgi gövhəri tək, saf,

Ona görə də, Cabbar, rəhm et zəifliklə sən

Qəlbini sınadığın insanı, qadir Allah.

 

Qoyun ağlayım, xeyir-dualar da deyim həm,

Seçilmişə; yəqin ki, onun dualarıyla,
İstərsiz yaxınlaşa o an ki, dönə  biləm,
Ölümümdən sonra mən ona, ya həzrət İsa.

 

Fransızcadan tərcümə

22-23. 11. 2018

Samara

POL VERLEN.  XİLASKARA SONETLƏR. V

verlain-19

Il faut m’aimer…  Je suis ces Fous que tu nommais…

 

Sev məni… Adım elə sən deyən Dəlilərdir,
Mən yeni bir Adəməm, yox daha köhnə insan,

Sənin Roman, Parisin, Sodomun və Spartan,

Miskin süfrə önündə oturan bir fəqirdir.

 

 

Mənim sevgim bir oddur, külə döndərər, yaxıb,
Ehtirasla qovrulan bədəni və sovurar

Ətir tək. Mənim eşqim güclü daşqına oxşar,
Yuyar özüm əkdiyim bütün bəd toxumları.

 

 

Harda ki, mən ölmüşəm, haçansa ucalar Xaç,

Bir gün mərhəmətimin sehrli gücüylə sən,

Müti, həqir və miskin, hüzuruma gələrsən.

 

 

Sev.  Sıyrıl çıx gecədən, baxımsız və yazıq kəs,
Bütün əbədilikdə fikrim və surətimdir,
Sənin sevə bildiyin və tək mənəm əbədi.

 

Fransızcadan tərcümə

11-13.11. 2018

Samara

POL VERLEN XİLASKARA SONETLƏR. I

verlain-19

Mon Dieu m’a dit : Mon fils, il faut m’aimer

 

Tanrım söylədi: “Oğlum, gərək sevəsən məni,

Görürsən, böyrüm deşik, ürəyim qan ağlayır.

Madlenin göz yaşıyla yuyulan ayaqlarım,
Əllərim əzab çəkir günahlarından sənin

 

Çəkildiyim çarmıxı görürsən önündə sən,

Mismar, sirkə və süngər; onlar sənə deyir, bax,
Bədən hökm sürdüyü dünyada  mənim, ancaq

Bədənimi, qanımı, sözümü sevməlisən.

 

Mən özüm ölənəcən səni sevməmişəmmi,

Ey Atabir qardaşım, Ruhi bir övlad mənə,
Əzab çəkməmişəmmi yazılan kimi eynən?

 

Məni də sıxmamışmı gecələrinin qəmi,

Sənin ali qüssənə tökməmişəmmi mən yaş,

Məni gəzib axtaran ürəyi yaslı qardaş?”

 

Fransızcadan tərcümə

07/11. 2018

Samara

ANNA AXMATOVA. «HAÇANSA RİŞXƏNDLƏ «ÇAR» ÇAĞIRILAN…»

AKHMATOVA

ANNA AXMATOVA

        Кого когда-то называли люди…

 

Haçansa rişxəndlə “çar” çağırılan,

Ancaq tanrı olub öldürülənin,
İşgəncə aləti kimi anılan,
Xaç qızır oduyla sinəmin indi.

 

İsa şahidləri ölüm daddılar

Əsgərlər, qeybətçi dul qarılar da.

Öldü Ponti Pilat, getdi kim, nə var.

Orda haçansa ki, tağ ucalırdı,

Qayalar qaralır, coşurdu dəniz,

Şəraba qatılıb içildi onlar.
Uduldular çiçək qoxulu tozla.

 

Qızılı pas basar, polad çürüyər,

Mərmərsə ovular – ölür yaranan.

Dünyada hər şeydən davamlı – kədər,

Və şahanə Sözdür əbədi olan.

1945

Ruscadan tərcümə

02.12.2017

Samara