BİR SƏSİN XATİRƏSİ

Habib_Zarbaliyev.jpg

professor Həbib Zərbəliyevin 65 illiyinə

Həbibi ilk dəfə 1968-ci ilin yayında Əlibayramlıda köhnə şəhərdən təzəyə gedən avtobusda görmüşəm. Lələmlə sənədlərimi pedaqoji məktəbə verməyə gedirdim. ZİS markalı, səhv etmirəmsə, avtobusun ortasında “Kazan” qarmonunu yanına qoyub durmuş ağköynək oğlanı görən kimi ürəyimə damdı ki, o da pedaqoji məktəbə qəbula gedir. Papaq kimi saçı, qırğı burnu, inamlı duruşu ilə nə qədər qeyri-adi görünsə də, onun pedaqoji məktəbə getdiyinə şübhə ola bilməzdi.

Qarmonla yayın bu qızmarında ayrı hara gedərdi?

Pedaqoji məktəbə qəbul imtahanlarından əvvəl musiqi qabiliyyətini yoxlamalıydılar. Məndə şübhə yox idi ki, Salyandan özüylə bir dəvə yükü olan “Qazan” qarmonunu gətirmiş abituriyent məktəbə şuppultu ilə girəcək. O ki qaldı özümə… Məni “danışmışdılar”. Həm də əlaçılıq şəhadətnaməm olduğuna görə imtahansız girirdim. Bircə qabiliyyət yoxlanışından keçməliydim. O da, dediyim kimi danışılmışdı… Ancaq yenə narahat oldum, mən əliboş, qırğı burunlu bu oğlan isə Salyandan bura “Kazan” götürüb gəlib…

İkimiz də girdik…

Həbiblə ayrı qruplarda oxumuşuq, ancaq dörd ilə yaxın vaxt ərzində məktəbin özfəaliyyət kollektivində iştirakımız bizi qrup yoldaşlığından da yaxın eləmişdi. Həbibin musiqi qabiliyyəti yoxlanış zamanı nəinki məktəb rəhbərliyini razı salmışdı. Həbib rəhbərliyi əməlli-başlı sarsıtmışdı. Özü də “Kazan” qarmonu ilə yox. “Kazan” qarmonuun səsindən ancaq fiziki sarsıntı keçirmək olar, baş ağrısına tutulmaq olar. Həbib isə qabiliyyət yoxlanışına şəxsən rəhbərlik edən mərhum Gülbala müəllimin qəlbini sarsıtmışdı. Yəni ürəyinin başını soymuşdu…

Öz səsiylə!

On beş yaşına təzə-təzə çatan Həbibin necə oxuduğunu təsəvvür etmək üçün əfsanəvi müğənnimiz Qədir Rüstəmovun səsini yadınıza salın. İnanılası çətin olsa da, Həbibdə Qədir Rüstəmovun möcüzəli səsi vardı. Bu səs Azərbaycan Dövlət Filarmoniyasının səhnəsindən ucalıb, Azərbaycan teleziyası ilə yayılıb, çoxlu festivallarda, respublikanın müxtəlif yerlərində dinlənilib. Onun səsini hətta cənubda sovet sərhədçiləri də alqışlayıblar. Çox təəssüf ki, Həbibin ifasına valeh olmuş musiqi avtoritetləri onun səsini studiyada yazdırmaq qayğısına qalmadılar, hələ 1969-cu ildə onu böyük Niyazi, gözəl müğənni İslam Rzayev də eşitmişdilər…

Həbib nəinki Əli Bayramlı pedaqoji məktəbinin, hətta bütün Əli Bayramlının sevimlisi idi. O vaxt şəhərdə tez-tez müxtəlif bədii təbbirlər keçirilirdi. Həmişə zal Həbibin çıxışını səbirsizliklə gözləyirdi. Əli Bayramlı pedaqoji məktəbində teatr da var idi, idmançılar da. Ancaq əsas vizit vərəqi Həbib Zərbəliyev idi. Təəssüf ki, bu “vizit vərəqi”ni hər yerdə, vaxtaşırı göstərmək istəyi istismara çevrildi. On altı-on yeddi yaşlarda Həbib oxumağa fasilə verməli idi, yəni bunu ona musiqi müəllimləri deməliydilər. Demədilər. Onlar üçün məktəbin bugünkü “şərəfi” bu nadir səsin gələcəyindən vacib oldu. Həbib səsini itirdi…

Ancaq Əli Bayramlıdan sonrakı on illərdə də Həbibin “səsi” ucadan səslənir. Çox şadam ki, Həbib Zərbəliyev indi Azərbaycanda dilçilik üzrə fövqəladə xidmətləri olan alim, çoxlu tələbələri tərəfindən sevilən pedaqoq, nufuzlu və yüksək ixtisaslı tərcüməçidir.

Həbib Leninqrad universitetində oxuyanda mən iki dəfə onun qonağı olmuşam. Moskvada da görüşlərimiz olub. Tələbə yoldaşlarının, müəllimlərinin onu elə Əli Bayramlıda olduğu kimi sevdiklərinin şahidiyəm. “Səsi”nə görə yox, Həbib daha oxumurdu. Səsini itirəndən sonra məlum oldu ki, onun sevilməyi təkcə səsinə görə deyilmiş.

Sonuncu dəfə Həibiblə 1984-cü ildə görüşmüşəm. Yəni çoxdan. Ancaq həmişə səsinni eşidirəm. Uğurlarına şadam. Bütün azərbaycanlılar kimi məndə də yerliçilik var. Ona görə də Həbib Zərbəliyev kimi bir alimin salyanlı olmağı mənim üçün fəxrdir.

Uzun ömür, can sağlığı arzulayiram, Həbib!

Xeyrulla Xəyal

23.09. 2018

Samara

UİLYAM ŞEKSPRİN SONETLƏRİNDƏN İBARƏT KİTAB

Bakıda «Parlaq» imzalar nəşriyyartında Uilyam Şekspirin sonetlərindən ibarət kitab çap olunmuşdur. Məcmuəyə sonetlərin ingilis dilində orijinalı və Azərbaycan dilinə tərcüməsi salınmışdır. Ön sözün müəllifi filologiya elmləri doktoru, Azərbaycan Dillər Universitetinin professoru Həbib Zərbliyevdir.

Kitabı bakılı kompütür mühəndisi Yusif Süleymanlı şəxsi vəsaiti hesabına çap etdirmişdir.

kit1

kit2.jpg

YUXUDA UÇMAQDAN GÖZƏL NƏ VAR Kİ…

                               

                                          HƏBİB İTBURNU.jpg  Həbib Zərbəliyevə

Yuxuda uçmaqdan gözəl nə var ki –

Elə bil ağrıyan dişin çəkilib,

Elə bil ən əziz adamın gəlib,

Daha altda qalıb yol üstündəki.

 

Mebelin üstündən uçursan əvvəl,

Aşırsan bilmədən divarları da.

Nə qədər uçasan yuxularında,

Başın nə ağrıyar, nə gicəllənər.

 

Qanaddır əllərin, ayaqların da,

Nə daş qabağına çıxır, nə adam.

İpək buludlara atırsan addım,

Nə yolu kəsən var, nə də ki, yol var.

 

Sən də ulduzlar tək kainatdasan,

Yox sənə göz üstdə qaşın var deyən,

Nəzarət eləyən, dolaşan, dəyən,

Qolu qanadlısan, həyatın asan…

 

Əbədi deyilsə yuxu, ayıldar,

Səni də ya saat, ya da dalandar.
Elə bil ki, quşsan, daşla vururlar,

Qəzaya uğramış uçarsan ya da…

 

01.02. 2018

Samara

         ALFRED LORD TENNİSON. HEÇ NƏ ÖLMƏYƏCƏK

Alfred_Lord_Tennyson,_autographed_portrait_by_Elliott_&_Fry.jpg        

ALFRED LORD TENNİSON

                 (1809-1892)

 HEÇ NƏ ÖLMƏYƏCƏK

                                                 When will the stream be aweary of flowing
                                                                      Under my eye?

Haçan yürüməkdən axın yorular

Mənim gözümdə?

Əsməkdən yorulub yel haçan durar

Göyün üzündə?

Haçan buludları üzəcək üzmək?

Haçan döyünməkdən bezəcək ürək?

Təbiət də öləcək??

Ah, heç vaxt! Heç nə, heç zaman ölməz!

Axın yürüyər

Gurlayar külək

Üzər buludlar,

Ürəklər vurar

Heç nə, heç zaman ölməz,

 

Heç nə, heç zaman ölməz;

Nə varsa, dəyişəcək

Əbədiyyət boyunca.

Dünyanın qışı gəlib;

Payızları, yayları,

Çoxdan ötüşüb gedib.

Yer quru özəyəcən

Ancaq təzətər bahar

Zəngin, yabanı həm də,

Gələr, küləklər əsər,

Dünyaya nəfəs verər

Qabıqdan özəyəcən.

Ora, bura
Torpaq,

Hava

Yeni bir həyatla dolana qədər.

 

Bu dünya heç zaman yaradılmayıb,

Dəyişər bu dünya, dağılmaz amma.

Eləsə əssin külək;

Zira səhər və axşam

Olacaqdır hər zaman

Əbədiyyət boyunca.

Heç nə doğulmamışdlr;

Heç nə də ölməyəcək;

Nə varsa, dəyişəcək.

1830

İngiliscədən tərcümə

20.01.2018

Samara

(qeyd: bu şeir azərbaycancaya çevirməyi mənə dilçi alim Həbib Zərbəliyev tövsiyə elədi)