RADYARD KİPIİNQ MİLLƏTİN SƏRVƏTİ, ADI NAMİNƏ

Rudyard_Kipling

For All We Have And Are

 

Millətin sərvəti, adı naminə,

Taleyi naminə balaların da,
Qalx ayağa, cəbhə gözləyir yenə.

Kəsib qapımızın ağzını hunlar!

Bir əsər qalmadı bizim dünyadan,

İşrətdən çevrildi üstünə altı,

Dəyərli heç nə yox bu günə qalan,

Təkcə daşdır, oddur, bir də poladdır!

Bildiyimiz hər şey itib getsə də,
Əhd-ətiq hələ bizə dayaqdır:

“Saxla ürəyini cəsarətdə sən,

Tükənməz qüvvəylə qolunu qaldır.

 

 

 

Dünyanı bir zaman boğaza yığan
Sözü eşidirik yenidən indi:

“Qınsız, nəzarətsiz iti qılıncdan,
Yer üzündə geclü olan şey nədir?”
O yenə qaldırır bəşəriyyəti,

Yenə də millətlər qalxır ayağa,

Divanə və müti düşmənə qəti,
Zərbə endirərək sarsıda, yıxa.

 

 

Rahatlıq, razılıq, könül xoşluğu,
Əsrlər boyunca yığılan qazanc,

Gecə zülmətinə batıb yox oldu,
Təkcə özümüzük indisə qalan.

Tutub canımızı biz dişimizə,
Gələn sınaqlara sinə gərərik,

Təhdidlə, fitnəylə durub üz-üzə,

Yenə, dönə-dönə yenilənərik.

Nə  yaratmışıqsa, itib getsə də,
Əhd-Ətiq hələ bizə dayaqdır: —

“Yenə ürəyini üzmə səbrdən,

Tükənməz qüvvəylə qolunu qaldır”.

 
Fəqət boş ümidlər, yalanla ya da,
Biz çata bilmərik məqsədimizə.

Burda ruh gərəkdir, həm də iradə,

Qurbanlar qələbə gətirər bizə.

Hamının önündə bir vəzifə var —
Verməyə bir can var hər birimizdə.
Ensə İngiltərə, uca nə qalar?

Dursa  İngiltərə, ölüm yox bizə!

1914

İngilscədən tərcümə

06-08.04. 2019, samara

 

For All We Have And Are

 

 

 For all we have and are,

For all our children’s fate,

Stand up and take the war.

 

 

The Hun is at the gate!

Our world has passed away

In wantonness o’erthrown.

There is nothing left to-day

But steel and fire and stone!

 

 Tough all we knew depart,

 The old Commandments stand: —

 «In courage keep your heart,

 In strength lift up your hand.

 

Once more we hear the word

That sickened earth of old: —

«No law except the Sword

Unsheathed and uncontrolled.

 

 

Once more it knits mankind,

Once more the nations go

To meet and break and bind

A crazed and driven foe.

 

 

Comfort, content, delight,

The ages’ slow-bought gain,

They shrivelled in a night.

Only ourselves remain

 

To face the naked days

In silent fortitude,

Through perils and dismays

Renewed and re-renewed.

 

 

Though all we made depart,

 The old Commandments stand: —

 «In patience keep your heart,

 In strength lift up your hand”.

 

No easy hope or lies

Shall bring us to our goal,

But iron sacrifice

Of body, will, and soul.

 

 

There is but one task for all —

One life for each to give.

What stands if Freedom fall?

Who dies if England live?

Реклама

RADYARD KİPLİNQ.  AĞ ADAMIN YÜKÜ

Rudyard_Kipling

The White Man’s Burden

Birləşmiş Ştatlar və Filippin

 

Götür Ağ adamın ağır yükünü

Yığ oğullarını, yolla qürbətə,
Getsinlər ən nəcib törəmələrin,
Əsirin olana  çətin xidmətə;

Zirehli, silahlı yol gedər onlar,
Ürkək, həm də vəhşi xalqa çatınca.

Sənə təzə əsir düşən adamlar
Yarı uşaqdılar, yarı da şeytan.

 

 

Götür Ağ adamın ağır yükünü –

Səbirlə, əzmlə gərək dözəsən,
Terror hədəsinə məhəl qoymadan.

Və ləyaqət göstər hər bir halda sən;

Nitqini həm sadə, həm açıq elə

Yüz dəfə təkrarla, üzülsən necə.

Özgənin xeyrinə yönəlt səyini,

İşlə, başqası da yesə qazancı.

 

 

 

Götür Ağ adamın ağır yükünü
Barışın amansız və qanlı hərbi –

Aclığın qarnına tök boğazacan,

Çalış, kəs kökündən xəstəlikləri;

Məqsədə yetməyə az qalan zaman,
Yeni çağırışlar durmadan axtar,

Ayıq ol, Tənbəllik, birə Mövhumat,
Bütün ümidini heçə çıxarar.

 

 

 

Götür Ağ adamın ağır yükünü –

Bu, kral həyatı deyil möhtəşəm

Daimi xidmətdir, ağır və həqir –

Bu nağıl hamıya məlum həmişə.

Girməzsən tikdiyin limanlara sən,
Çəkdiyin yollarla gedər özgələr,

Bütün həyatını sərf elə yarat,
İşinə ölümün bir gün ad verər.

 

 

Götür Ağ adamın ağır yükünü:

Bil ki, nə olacaq mükafatın da:

Qınar qayğısına qaıdığın səni,
Nifrət də duyarsam qoruduğundan –

Sənin can yandırıb bir vaxt işığa,
Çıxardıqlarının qəzəbli səsi:

“Niyə köləlikdən qopardın bizi,

Hanı sevdiyimiz Misir gecəsi?”

 

 

 

Götür Ağ adamın ağır yükünü —
Aza qane olub ancaq enmə sən —

Çalışma azadlıq şüarlarıyla
Öz zəifliyini pərdələyəsən;

Sənin harayınla, pıçıltınla da,

Qoyub getdiyinlə, əməllərinlə,
Bu dinib-danışmaz, qaraqabaq xalq,

Səni və Tanrını dəyərləndirər.

 

 

 

Götür Ağ adamın ağır yükünü –

Qaldı uşaqlıq tək uzaqda indi —

Şəninə söylənən səmimi tərif,

Asan qazanılan dəfnə çələngi.

Kişiliyə doğru gedəsən gərək,
Qədirsiz illərin yarıb layını

Qanın soyuq qalar, dolarsan ağla,

Sənə çağdaşların dəyər verəcək.

1899  

 

İngiliscədən tərcümə

02-04.04 2019, Samara

QEYD: Şeir Filippinin, Puerto-Rikonun və başqa İspaniya ərazilərinin ABŞ tərəfindən tutulmasıyla bağlı hadisələrin təsiriylə yazılıb

 

The White Man’s Burden

THE UNITED STATES AND THE PHILIPPINE ISLANDS

 

 

Take up the White man’s burden —

  Send forth the best ye breed —

Go bind your sons to exile

  To serve your captives’ need;

To wait in heavy harness

  On fluttered folk and wild —

Your new-caught, sullen peoples,

  Half devil and half child. Читать далее

RADYARD KİPLİNQ. XAHİŞ

Rudyard_Kipling     

 Rudyard Kipling

The Appeal
Yaratdıqlarım əgər,
Xoşsa, qoy bu gecədə,
Rahat yatım, vaxt gələr

Köçərsən bura sən də.

 

 

Ölənlər lap az zaman,
Yaddaşımızda yaşar.

Qalan kitablarımdan,
Soruş, nə sualın var.

 

Qeyd: ilk dəfə 1939-cu ildə, Kiplinqin ölümündən üç il sonra nəşr edilib.

İngiliscədən tərcümə

31.03. 2019, Samara

 

The Appeal

 

If I have given you delight

By aught that I have done

Let me lie quiet in that night

Which shall be yours anon.

 

 

And for the little little span

The dead are borne in mind

Seek not to questions other than

The books I leave behind

 

RUDYARD KİPLİNG. DİŞİLƏR

Rudyard_Kipling

RUDYARD KİPLİNG

                                                           (1865-1936)

 

           DİŞİLƏR

                                        When the Himalayan peasant meets the he-bear in his pride…

Erkək ayıya birdən rast gəlsə himalaylı,

Qışqırır qorxusandan, çox vaxt da qaçır ayı.

Dişi ayı kəndlini parçalardı bəlkə də,

Erkəklərdən dişilər daha təhlükəlidir.

 

Erkək kobra eşitsə  ayaq səsləri gəlir,

Bacarsa, tez sürünüb, xəlvət yerə çəkilir.

Yol verməzdi dişisi qorxaq hərəkətlərə,

Erkəklərdən dişilər  daha təhllükəlidir.

 

Huron və çoktoları xaçlayan İezuitlər,

Skvo intiqamından dua diləyirdilər.

Hərbilər yox, qadınlar onlara dağ çəkirdi,

Erkəklərdən dişilər daha təhlükəlidir.

 

Sözlər var, kişi deməz, lap ürəyi partlasın,,

Qadını Tanrı vermis, nəçidir onu atsın.

Ovçu da təsdiq edər ərin dediklərini,

Erkəklərdən dişilər daha təhlükəlidir.

 

Kişi bəzən ayıdır, həşəratdır o bəzən

Ancaq danışıq bilir, gedir kompromisə.

Faktın məntiqini o, nadir halda inadla,

Qabağa qoyacaq ki, qəti nəticə ala.

 

Giclikdən ya qorxudan rəzilliyə də gedər,

Məhkəmədə fürsəti qarı düşmənə verər.

Kef kindən yayındırar, Şübhə, Rəhm çaşdırar,

Seksual qalmaqalın həllinə çalışanda.

 

Tanrı verən qadınsa hər bir hüceyrəsiylə,

Təsdiq edir həyatda bircə məqsədi izlər.

Gedirsə söhbət nəsil artırmaqdan elə ki,

Erkəklərdən dişilər daha təhlükəlidir.

 

Bətnindəki həyatçın dözən tanrı zülmünə,

Faktı, jesti saymayan, rəhm, şübhə bilməyən,

Kişilərə aiddr bu hoqqalar, qadının,

Özü – qanun, tabeyik hamımız bu qanuna.

 

Həyata gətirdiyi gücdür onu ucaldan.

Övlad anası kimi, sahibə ya da canan.

Övlad, ər olmasa da, atılır o irəli,

Qadın və insan kimi hüquq tələb eləyir.

 

Əqidəylə ərdədir, başqa nikah tanımır.

Sübutu – uşaqları, vay halına münkirin.

Müzakirə gözləmə, qızıb bir anda köz tək,

Ərdən, övladdan ötrü dişilər döyüşəcək.

 

İttihamlar əsassız, dayanmır dişi ayı,

Nitqi zəhər yağdırır, gürzə elə bil çalır.

Elə bil elmi yolla sinirlər çıpaqlanıb,

Yıxılıb can üstədir işgəncənin qurbanı.

 

İndi qorxaq kişisə toplayır müşavirə ,

İgid yoldaşlarıyla, qadınınsa yox yeri.

Hərbə girib şüurla üz tutur abstrakt,

Ədalət Tanrısına ki, anlamaz qadılar.

 

Kişi bilir Tanrının verdiyi Qadın əmr,
Eləyə bilər, ancaq idarə onluq deyil.

Dəqiq instiktiylə qadın isə bildirir:

Erkəklərdən dişilər daha təhlükəlidir.

 

İngiliscədən tərcümə

26-30dekabr 2017

Samara

REDYARD KİPLİNQ. «ƏGƏR»

Rudyard_Kipling

REDYARD KİPLİNQ

                                             (1865 – 1936)

 

                ƏGƏR

                                           If you can keep your head when all about you   

                                           Are losing theirs and blaming it on you,   

                                           If you can trust yourself when all men doubt you, 

                                           But make allowance for their doubting too…   

 

 

Əgər hamı başıni itirsə və nədənsə

Səni də qinayarsa, sən başını saxlasan;

Sən özünə inansan, hamı şübhələnsə də

Bütün şübhələri də amma nəzərə alsan;

 

Gözləməyi bacarsan yorulmadan əgər sən,

Və min yalan eşidib özün deməsən yalan,

Qəlbində kin olmasa, çoxundan kin də görsən,

Sənə sanballı, aqil deməsə də bir insan;

 

Sən öz arzularına əsir düşməsən əgər.

Əgər fikirlərini çevirməsən məqsədə.

Qarşılaşıb həyatda Fəlakət və Zəfərlə,

Basılmasan onların əgər ikisinə də.

 

 

Dözüb dayana bilsən sənin doğru sözündən

Lotular tor hörəndə sadəlovh insanlara,

Can qoyub qurduqları dağılıb əziləndə

Diz qatlayıb yenidən yığa bilsən onları;

 

Qoya bilsən başqası dərə yetirdiyini,

Riskə gedib hər şeyi ortaya qoya bilsən,

Uduzaraq nəyin var başlaya bilsən yenə,
İtkilərin heç zaman  dilinə də gəlməsə;

 

Əgər sən sinirləri, ürək və damarları
Yenə coşdura bilsən həvəs, sevgi sönəndə,

Çarpışsan, qalmasa da içində heç nə ayrı,

Təkcə “Çarpış” deyərək əmr eləyən İradə;

 

Xalq içində ləyaqət saxlaya bilsən əgər,

Kralla yaxın olub xalqa dal çevirməsən;

Vura bilməsə nə dost sənə, nə düşmən zərər,

Hamı səni sayarsa  ölçü çərçivəsində;

 

 

Əgər hər dəqiqədə neçə saniyə varsa

Qədrini bilsən, necə bilir qaçışçı ancaq.

Onda Dünya sənindir və Dünyada nə varsa,

Ən ümdə: oğlum, adın İnsan çağırılacaq!

 

1895

İngiliscədən tərcümə

26-29.04.2017

Samara