Архив тегов | Kitabi Dədə Qorqut

TƏPƏGÖZÜN SONDA BASATA DEDİYİ

(Basatın Təpəgözü öldürdüyü boy)

Deyirdim bir qalxıb durum yerimdən

Oğuz bəyləriylə pozum əhdi mən.
Qırım təzəliklə doğulanları,

Yeyim adam əti doyunca barı.

Birdən Qalın Oğuz bəyləri qalxsa,
Salaxan qayası olar xilasım.

Qoyub mancanağa ağır daş atım,
Düşsün öz başıma, ölüb qurtarım.

Məni ala gözdən, igid, ayırdın!

Canından ayırsın səni Tanrı da!

TƏPƏGÖZ DAHA SONRA DEDİ

Ağsaqqal qocalar çox ağlatmışam,
Bəlkə qarğışları gözümü tutdu?

Ağbirçək qarılar çox ağlatmışam,
Bəlkə göz yaşları gözümü tutdu?

Bığ yeri tərləmiş çox igid yedim,
Bəlkə az yaşları gözümü tutdu?

Əlləri xınalı qızları yedim,
Bəlkə qarışları gözümü tutdu?

Elə ki çəkirəm bu göz zülmünü,
Tanrı heç igidə verməsin görüm!

Yalnız gözüm!

Əziz gözüm!

11. 04. 2021, Samara

BASILACAĞINI DUYANDA TƏPƏGÖZÜN DEDİYİ

(Basatın Təpəgözü öldürdüyü boy)

Gözüm, yalnız gözüm, incim, əzizim!

Səninlə Oğuzu sındırıb əzdim!

İgid, ala gözdən məni ayırdın,
Canından ayırsın səni Tanrı da!

Bu göz zülmünü ki, çəkirəm indi,

Tanrım çəkdirməsin heç bir igidə!

 

Təpəgöz yenə dedi:

 

Durduğun, qopduğun, igid, nə yerdir?

Azsan qara gecə, ümidin nədir?

Bəs hansı xanınız döyüş günündə,
Byarağı qaldırıb yürüyür öndə?

Ağsaqqal atanın bəs nədir adı?
Adını gizlətmək ərə ayıbdı,

İgid, söylə mənə, öz adın nədir?

 

08-09. 04. 2021, Samara

YEGNƏGİN YUXUDA DAYISINA DEDİYİ

(Qazılıq qoca oğlu Yegnəg boyu)

Niyə ala gözlü bəy igidləri,
Yanına salmadın durub gedəndə?

Saymadın ad-sanlı bəyləri nədən?

Getdi beş axçaya qulluq edənlər,
Ot-ələf yığanlar getdi səninlə.

Bununçun almadın qalanı elə.

Yenə dedi:

Əti tikə-tikə yemək yaxşıdır,
Yorğunun əlacı bulaq başıdır.

Var, dövlət həmişə gələ, yaxşıdır,
Bildiyin beynində qala, yaxşıdır,

İgid çəkilməsə dala, yaxşıdır.

   06.04. 2021, Samara

DAYISININ YUXUDA YEGNƏGƏ DEDİYİ

(Qazılıq qoca oğlu Yegnəg boyu)

Yel özü yetməzdi mən yetən yerə.

Yeddi dəstədıki igidlərimin,

Bayırın qurduna bənzəri vardı,
Yayımı düz yeddi kişi qurardı.

Qayın budağından oxum düzəli,
Oxumun üstdəki  nişanım qızıl.

Yağdı, külək əsdi, gurladı aləm,
Yeddi dəfə getdim, boş oldu həmləm,
Qala alınmadı, dönüb qayıtdım,

Sən də dön, boş yerə sınama baxtı.

04. 04. 2021, Samara

QANTURALININ FİKRİNDƏN DUYUQ DÜŞƏNDƏ SELCANIN DEDİYİ

U LENİ. KİNO

(Qanlı qoca oğlu Qanturalı boyu)

Aslandır – öyünmək bəyə yaraşar,

Arvad öyünərsə — həddini aşar.

Arvad, öyünməklə ər olmaz axı.

Ağ duvağım altda heç danışmadıq
Ala yorğan altda qucaqlaşmadıq,

Dadlı damaq tutub heç soruşmadıq.

Tez sevib tez doydun, əbləh oğlu, sən.

Qadir Allah bilir sənə sadiqəm,
Yarın, sevgilinəm, igid, elə rəhm!

02. 04. 2021, Samara

SELCANIN YATMIŞ QANTURALIYA DEDİYİ

U LENİ. KİNO

(Qanlı qoca oğlu Qanturalı boyu)

Yatma, igid,  qara başını qaldır,
Ala gözlərinlə gör bu nə haldır.

Hələ qollarını bağlamayıblar,
Hələ dirənməyib ağ alnın yerə,
Başını kəsməyib “uf” deyilmədən,
Yerə dağılmayıb al qanın nə də.

Yağı yaxındadır, çatar indicə,

Oyan, dur, hazır ol döyüşə tezcə.

Qayalar oynamır, ovuldu yersə,
Qoca bəylər sağdır, dağılıb elsə.

Qatı sıralarla enərək dağı,

İndicə üstünə yeriyər yağı.

Vaxtmı, yermi tapdın, igid, yatmağa?
Sənə nə olubdur, tez dur ayağa!

30. 03. 2021, Samara

SELCANIN YATMIŞ QANTURALIYA DEDİYİ

U LENİ. KİNO

(Qanlı qoca oğlu Qanturalı boyu)

Yatma, igid,  qara başını qaldır,
Qıyma ala gözlə gör bu nə haldır.

Hələ qollarını bağlamayıblar,
Hələ dirənməyib ağ alnın yerə,
Başını kəsməyib “uf” deyilmədən,
Yerə dağılmayıb al qanın nə də.

Yağı yaxındadır, çatar indicə,

Oyan, dur hazır ol döyüşə tezcə.

Qayalar oynamır, ovuldu yersə,
Qoca bəylər sağdır, dağılıb elsə.

Qatı sıralarla enərək dağı,

İndicə üstünə yeriyər yağı.

Vaxtmı, yermi tapdın, igid, yatmağa?
Sənə nə olubdur, tez dur ayağa!

30. 03. 2021, Samara

QANTURALININ QIRX YOLDAŞINA DEDİYİ

U LENİ. KİNO

(Qanlı qoca oğlu Qanturalı boyu)

Mənim qırx yoldaşım, arxadaşlarım!

Yarışıb ötərəm mən hər yüyrəyi,
Güclünün dalını vuraram yerə.

Əgər mənə yardım eləsə Tanrı,
Basıb öldürərəm üç canavarı,

Alsam Sarı donlu gözəl Selcanı,
Qayıtsam evinə ata-anamın,
Qırx igid yoldaşım, igid qardaşım,
Qurban qırxınıza  mənim bu başım!

30. 03. 2021, Samara

QANTURALININ ATASINA DEDİYİ

U LENİ. KİNO

(Qanlı qoca oğlu Qanturalı boyu)

Deyib-söylədiyin nədir, can ata?

Bu işdən qorxana ər deyilərmi?

İgidi qorxutmaq ayıb deyilmi?

Tanrı yardımını əsirgəməsə,
Dediyin yolları gecə keçərəm.

Palçığında atlı batırsa əgər,
Düşüb qum döşərəm o yollara mən.

Meşəsində ilan olursa pərçim,
Çaxmaq çəkərəm ki, yandrıb keçim.

Başları göydələn qalalarını,
Tanrı yardımıyla vurum salaram.

Cəlladsa gözəlin əgər baxışı,
Boynundan öpərəm, alıb ağuşa.

Qılınclı-qalxanlı atasınınsa,
Başını kəsərəm, Tanrı qoyarsa.

Gedəm ya getməyəm, gələm-gəlməyəm,
Qara dəvə altda əzilə sinəm,
Buğa buynuzuna ilişib qalam,
Ya didə caynağı quduz aslanın,

Gedəm ya getməyəm, gələm-gəlməyəm,
Atam, salamat qal, anam qəm yemə!

29. 03. 2021, Samara

QANLI QOCANIN OĞLUNA DEDİYİ

U LENİ. KİNO

(Qanlı qoca oğlu Qanturalı boyu)

Oğul, indi sənin getdiyin yerin,
Dolama-dolama yolları olur.

Batır at belində palçığa girən,
Meşəsində ilan dolaşıb qalır.

Başı qalasının göyləri dəlir,
Baxışı qəlb ovlar gözəllərinin.

Cəllad “hay” deməmiş orda baş kəsir,
Qılınc-qalxanlıdır qızın atası.

Bəd yerə gedirsən, oğul, dön geri,
Bax, atan qocadır, anan da qarı.

27. 03. 2021, Samara