RİTUAL

17 3

Yağır haçandan, batır

Bütün məhəllə qarda,

Bilmək olmur nə vaxtdır,
Səki harda, yol harda.

 

 

Tindən avtobus çıxıb,

Yönəlib məhəlləyə.

Təkərləri qar sıxır,
Qoymur irəliləyə.

 

 

Sürüşür, yolu yonur,

Dartınır, düşür gücə.

Rus avtopromunun,
Yaratdığı möcüzə.

 

 

Söyür, əlbəyaxadır,
Sürücü sükanıyla,

Maşınsa sözə baxmır,

Bir eşşək inadıyla.

 

 

Və nəriltisi birdən,
Ucalır mühərriyin,

Maşın qalxır yerindən,
Bitir qar əsirliyi.

 

 

Tüstü yayıb qar üstə,
Maşın tələsir indi,

Yaralı ya da xəstə,
Elə bil var içində.

 

 

Yox, bir az aralıda,
Binanın qabağında.

Tutqun üzlü adamlar,

Göyərirlər şaxtadan.

 

 

Az qala bir saat var

Gözlənilən maşındır.

Tabutu çıxarıblar,

Bitib vidalaşma da.

 

 

Tabutda yatanınsa,

Xəbəri yox dünyadan.
Dağıla, alt-üst ola,
Duran deyil yenə də.

 

 

Lap bilə qasırğadır,
Lap bilə yol çətindir —

O, son mənzilə gedir,
Qayğılar özgənindir.

 

17. 01. 19

Samara

Реклама

«BU DÜNYA SƏHNƏDİR» — İNGİLİS DEDİ…

“Bu dünya səhnədir” – İngilis dedi,

Ömrü hər insanın kiçik tamaşa.

Mənimki haçandan uzanır, gedir,
Yorub özümü də bezdirir daha.

 

Kim uydurdu, yazdı mənə bu mətni? –

Nə qulağa xoşdur, nə də ürəyə.

O qədər təkrar var, dinləmək çətin,
Və son bilinirsə, yubanır niyə…

 

Faciə deyildir mənim həyatım,

Nə də qəhrəmanlıq dramıdır bu.

Ucuz vodevilsə, tez niyə bitmir? —  

Endirin pərdəni, biabır olduq…

 

25. 12. 2018

Samara

DOKTOR ŞAROVANIN XATİRƏSİNƏ

Əziz Klavdiya Fleqontovna!

Sizin şəhərdəyəm indiyə qədər.

Burdan köçdüyünüz əsrə bərabər,
Haçan gəldiyimi mənsə unutdum…

 

 

Şəhər çox dəyişib, görsəniz ancaq,
Köhnə küçələri tanıyardınız.
Volqa isə qalıb necə vardısa,
Həminki axardır, həminki yataq.

 

 

Adamlar yəqin ki, başqalaşıbdır,
Elə həmin dildə danışsalar da.

Elə bil bir ayrı Rusiyadayam,

Baxıram, bir qadın sizə oxşamır…

 

 

Haçandan burdayam, qırx ilə yaxın,

Deməzdim şəhərə məhəbbətim var,

Qalıb öyrəşirsən, ərin arvada,
Öyrəşdiyi kimi… nə sevgi axı…

 

 

Getməyə qorxursan, elə bilirsən,

Burdan uzaqlaşsan, ölümün çatar.

Ölümsə gələcək, ölümə nə var,
Hansı cəhənnəmdə yaşasan da sən…

 

 

Yad şəhər elə bil bir labirintdir,

Bir dəfə düşdünmü, azıb qalırsan,

Sizi sehrlədi balaca Salyan,
Sizdən orda qalan şübhəli qəbir…

 

 

Torpağa qoyulmaq fikrisə məni,
Heç açmır… qəbir də arzulamıram,
Yandıran, külümü göyə sovuran
Tapılsa, bir savab qazanar yəqin…

07. 12. 2018

Samara

POL VERLEN. OĞLUM ÖLDÜ

verlain-19

Mon fils est mort

 

Oğlum öldü. İlahi, qanununa heyranam. –

Gözümdən axan yaşı sayın yalan şəhadət.

Bərkidirsiniz yəqin cəzayla siz inamı,

Beləcə bir varlığa zəifləriyr məhəbbət.

 

 

Sizin cəzanız ağır. Əfsus ki, oğlum öldü,
Siz onu vermişdiniz, ixtiyar sizin ancaq,
Yorulmuş ayaqlarım bələdçi diləyəndə,

Bu çətin dar cığırda, onu əlimdən almaq.

Siz onu vermişdiniz, aldınız onu siz də,
Əfsus, cəlalınızı unutdum indiyəcən.
Sevgidən üzülənə yetişən xəzinələr,

Üstündür ömür boyu Əkrəmin verdiyindən.

 

 

Siz onu vermişdiniz, qaytarıram sizə mən

Məhəbbət, səmimilik, sevgi gövhəri tək, saf,

Ona görə də, Cabbar, rəhm et zəifliklə sən

Qəlbini sınadığın insanı, qadir Allah.

 

Qoyun ağlayım, xeyir-dualar da deyim həm,

Seçilmişə; yəqin ki, onun dualarıyla,
İstərsiz yaxınlaşa o an ki, dönə  biləm,
Ölümümdən sonra mən ona, ya həzrət İsa.

 

Fransızcadan tərcümə

22-23. 11. 2018

Samara

POL VERLEN. ÖLÜM

verlain-19

  La mort

Necə ki, biçinçinin kor orağı doğrayır,
Peyğəmbərçiçəyini, vəhşi qanqala qatıb,
Necə ağır qurğuşun od yayır şığıyaraq,
Üzr də diləmədən ürəyinizə batır;

 

 

Eləcə müdhiş ölüm əjdaha yəhərləyib,
İnsanlar arasından keçir ildırım kimi

Oda yaxır, sarsıdır qabağına gələni,
Ağımtıl əllərində yellədərək çinini.

 

Varlı, kasıb, gənc, qoca, itaətdədir hamı,
Onun səltənətinə; bu monstr yol edir,
Hər öləri qəlbinə, caynağı iti vanmpir!
Uşaqların zalımı, əsil qanlı canidir.

 

 

Sakit, qürurlu qartal, başının üstdə nə vaxt,
Görərkən pərvazlanır bu qaraquş səmada,

Bir ikrah (əlbəttə ki, qəzəbdən artıq ikrah),

Doğulur ürəyində, nəcib düha, o anda?

 

 

Nə ölüm, nə də ölüm qorxusunu sayaraq,
Hüqo, sən acıyırsan hüznlü məğlublara;

Yaxşı bilirsən haçan yaş axıtmaq yeri var,
Sıradan gedənlərə bir neçə isti damla.

 

Fransızcadan tərcümə

21-22.11. 2018

Samara

TEOFİL QOTYE. ÖLÜ UŞAĞIN OYUNCAQLARI

gautier_big-min

Les joujoux de la morte

Köçdü bu dünyadan balaca Meri,
Tabutu da elə balacaydı ki,

Onu qoltuğuna asanca vurub,
Aparardın kaman qılafı kimi.

 

Masanın üstünə, yerdə xalçaya,
Dağılıb-tökülüb uşağın irsi.

Ağlar görünüşlü, qolları sallaq,
Yıxılıb kloun, büzük və rəngsiz.

 

İçindəki ağac saxlayır ancaq,
Kuklanı, sökülüb hələ dağılmır.

Gözündə donan yaş elə bil inci,

Çəkdiyi bir ahdan kartonu qalxır.

 

 

Oyuncaq mətbəxdə baxımsız indi,
Boyalı taxtadan nimçələr qalır.

Sanki Frankoni bura sirkidir,
Meydana piyada çıxır atlılar.

 

Musiqi qutusu sükut içində.
Xırdaca əlinin izləri qalan,
Dəstək çəkilərsə əgər yenidən,

Naləli zümzümə ucalar ondan.

 
«Ah, ana, mən sizə söyləyərəm!” də,
Necə də titrəyir, əsir duyğular.

“Ulan Kadrili” də elə qəmlidir,
Matəm mahnısının onda hüznü var.

 

 

Və  yanaqlarınız  yaşdan islanar
Donna e mobile çarx üzərində,
Hərlənib dinəndə, qəlb alovlanar,
Sonra nəğmə bitər, öləziyər də.

 

Faciə dolaşıq, çətin  anlanan,
Uşaq küsüsüylə ürəyin dolar.

Burda oyuncaqlar mələkdən qalıb,

Tamam bir beşiyi boşaldıb məzar.

 

Fransızcadan tərcümə

08-09. 10. 2018

Samara

Ş. BODLER. «XOŞÜRƏK QULLUQÇU QIZ, SİZDƏ QİBTƏ DOĞURAN…»

бодлер

La servante au grand coeur dont vous étiez jalouse

 

Xoşürək qulluqçu qız, sizdə qibtə doğuran,
Yatır ot altındaca həqiranə hər zaman.

Gərək bir az gül-çiçək yığıb ona aparaq,
Zavallı ölülərin böyük qüssələri var,

Qocaman ağacların qayçısı Oktyabr,

Elə ki mərmər daşı nəfəsiylə dalayır,

İsti yorğan-döşəkdə yatan yaşayanları

Onlar nankor sayarlar; özlərini qaranlıq

Yuxular basır bu baxt; nə yataq yoldaşı var,

Tapılmır heç kim də ki,  əylənib danışalar.

Qurdlar deşib dağıdan qoca skeletləri,

Qış qarının soyuğu iliyəcən titrədir.

Bütöv bir əsr keçir dostları ya ailə

Dəyişincə məzara gətirilən gülləri.

Elə ki axşam ocaq oxuyar, fısıldayar,
Görürəm ki, o gəlib oturub kresloda.

Mavi, soyuq dekabr gecələrində əgər,

Görsəm ki, otağımın bir küncündə gizlənər,

Qalxıb gəlib əbədi yatağından, qayğılı,

Ana qayğısı görsün indi boy atan oğlu.

Görüb boş bəbəyindən göz yaşı sel tək axır,

Mən bu dindar qəlbliyə nə cavab verim axı?
fransızcadan tərcümə

03-04. 08. 2018

Samara

KƏND DƏFNLƏRİ

23..jpg

Kəndin bayramından, toyundan artıq,
Kəndin dəfnləri əzəmətlidir,

Uzaq-yaxın hamı yığılıb gəlir,

Hamı əlindəki işini atır.

 

Bir göz qırpmında qoça, cöngəyə,
Bir yekəpər  bıçaq elə çəkilir,
Yazıq nə tərpənir, nə dinə bilir,

Ancaq qızıl qanı fışqırır göyə.

 

Əlüstü odlanır dədə samovar,
Ocaq yandırılır neçə yan-yana,
Qayırıb asırlar teşti, qazanı,
Bunda ət pörtülür, onda plov var.

 

Gedir iş dalınca qəbirqazanlar,
Belləri çiynində, yerişləri şən,
Yuyucu tapılır yer deşiyindən,
Çox çəkmir, molla da gəlir hüzura.

 

Qalanlar əl-ələ çadır qururlar,
Sözlə, məsləhətlə görürlər işi,
Baxılır, yoxlanır işin gedişi,

Rəhbərlik edən var, ağsaqqal da var.

 

Elə yuyurlar ki, öləni, bəlkə,

Bəlkə sağlığında tamarzı qalıb.

Sonra səliqəylə büküb-bağlayır,

Götürüb gedirlər dəfn eləməyə.

 

Piyada, tabut da çiyinlərində,
Gedirlər, yox ancaq “yoruldum” deyən,
İndi hamı qıvraq,  hamı da yeyin,
Heç kim havadan da çəkinən deyil.

 

Allah deyə-deyə gəlib çatirlar,
Məzara qoyurlar burda öləni,
Bir az dinləyərək molla deyəni,

Təzə qəbrin üstə torpaq atırlar.

 

Düşür qabağına molla kütlənin,
Yenə kənd yoluna camaat çıxır.

Yox daha küsülü, qanlı-bıçaqlı,
Dostu-qardaşıdır hamı hərənin.

 

İndi toyuq-cücə, çəpər davası,
Hamının elə bil çıxıb yadından,

Yolu kəsilənlə yol kəsən indi,

Qol-boyun gedirlər evlər arası.

 

Qonşu savaşları soyumayan kənd,
Bir saat içində təşkilatlanır.
Üç günlük, beş günlük icma yaranır,
Ölüm bahasına olsa da hərçənd.

 

Bəlkə parçalanıb beş-altı ürək,

Qalan ürəklərdə yaxşı havadır.

Kəndiçi davası ağır davadır,

Yəqin yatmağının qurbanı gərək…

 

23.07. 2018

Samara

MƏKTƏB YOLDAŞIM ELDAR       RÜSTƏMOVUN ƏZİZ XATİRƏSİNƏ

13.05.jpg

Əllini keçibsə yaş, vəziyyəti

Güzgüdən öyrənmə, yaşıdına bax,

Önündə durduğun güzgü deməyən,

Üz-üzə dayanan özgə deməyən,
Sən özün barədə hər həqiqəti,

Bilərsən ona bir nəzər salaraq…

 

Qırx il ayrılıqdan sonra görüşdük,
Qırx ilin gücünü mən onda gördüm,
Elə bil alışıb külə dönmüşü,
Küldən qaldırıblar, ya da qəbirdən…

 

Telefonla gəldi ölüm xəbəri,

Zəngləşə bilmədik sağdı nə qədər.

Mən də ki… Elə bil sabah gedirəm –

Kimdi zəng eləyən? Kimə zəng edər?…

 

Xərçəngdən, İrandan, on saat çəkən,
Əməliyyatından danışdı onda.

Həkimə pul gedib orda bir ətək,
Xəstəlik də yaman, xərc də yamandı..

 

Qənaətcil idi, həm də ki, düzdü

Həyat da ki, bir az çətin həyatdı…

Abırlı şalvarı heç vaxt ütüsüz

Olmazdı, saxlardı döşəyin altda…

 

Qiymət həvəsiylə can vuruşduran,
Beşi dərman kimi istəyən, alan.

Qardaş, çatdı sona yarışlar indi,
Ayrıdır sən gedən yerdə imtahan…

 

… Özündən xəbəri yoxdu elə bil,
Torpaq hayındaydı, qazanc hayında.

Varisi özü tək çox çox zirək deyil,
Baxmasa, deməsə batar ziyanda…
 

Yəqin ağlaşıblar qrup qızları,
Yığılıb gediblər bəlkə yasına,

Tədbirli, qılıqlı, həlim, tikansız,
O vaxt belə idi…Dəyişmədisə…

 

Yerimiz əlifba sırasıyladı,
Bir parta həmişə yeri qabaqdı…

Elə bu qaydayla aparsaydılar,
Mənim də gedişim bu gün-sabahdı…

 

13.05. 2018

Samara

ŞARL BODLER. ÖLÜMDƏN SONRAKI PEŞMANLIQLAR

 

бодлер           

Remords posthume

Gələr zaman, uyuyarsan, mənim əsmər  gözəlim,

Qara mərmərdən olan abidənin altında.

Daha dünyada sənin mənzilin də, taxtın da,

Bir məzardır ki, damından sızıb yağış süzülər.

 

Əzər məzar daşı o vaxt sənin ürkək sinəni,
Böyür-başın sıxılıb yumşalar və incələr həm.

Susar, döyünməz ürək, arzun, istəyin keçinər,

Ayaqların daşımaz indi kef dalınca səni.

 

Sirdaşım, arzularımdan tamam xəbərli  məzar,

(Şairi yaxşı kim anlar ki, məzardan özgə)

Gələr gecə elə ki, burda yasaq yatmaqsa:

 

Sənə deyər: Kimə nə indi, günahkar dilbər,

Xəbərin olmayıb sənin ki, ağlayır ölü də.

Elə peşmanlığın kimi səni qurdlar da didər.

Fransızcadan tərcümə

23-24.04.2018

Samara