ALEKSANDR PUŞKİN. ONUNCU ƏMR

ПУШКИН

Tanrım, mənə sənin belədir əmrin:
Çəkim gözlərimi özgə malından;

Ancaq coşur axı  damarımda qan.

İncə duyğularla bacarmaq çətin.

İstəmərəm dostum məndən inciyə,

Onun torpağına tamah salmıram,

Onun öküznü arzulamıram,

Baxıram gözücu, sakit hər şeyə.

Olsun malı, evi, qulları, nə qəm,

Mənə bu nemətlər eləməz əsər.

Bir məsələ var ki, kənizi əgər,
Qəşəngsə…İlahi, zəif bəndəyəm!

Əgər ətli-canı mələk kimisə,
Onun rəfiqəsi,  onda neyləmək?

Günah saymayasan, ilahi, gərək,

Dost səadətinə həsədimi sən.

Öz istəklərinə əmr eləyən kim?

Kim əbəs səylərə kölədir axı?

Necə sevməyəsən lütfkarları?

Cənnət nemətini kim istəmir ki?

Baxır, üzülürəm, yanır içərim,
Hörmətim var ciddi borca da ancaq.

Qorxuram istəyin gedəm dalınca,

Susuram… xəlvətdə əzab çəkirəm.

1821

Ruscadan tərcümə

08.10. 2019, Samara

 

 Десятая заповедь

 

Добра чужого не желать
Ты, боже, мне повелеваешь;
Но меру сил моих ты знаешь —
Мне ль нежным чувством управлять?.
Обидеть друга не желаю,
И не хочу его села,
Не нужно мне его вола,
На всё спокойно я взираю:
Ни дом его, ни скот, ни раб,
Не лестна мне вся благостыня.
Но ежели его рабыня
Прелестна… Господи! я слаб!
И ежели его подруга
Мила, как ангел во плоти,—
О боже праведный! прости
Мне зависть ко блаженству друга.
Кто сердцем мог повелевать?
Кто раб усилий бесполезных?
Как можно не любить любезных?
Как райских благ не пожелать?

Смотрю, томлюся и вздыхаю,
Но строгий долг умею чтить,
Страшусь желаньям сердца льстить,
Молчу… и втайне я страдаю.

1821 г.

Реклама

    ALEKSANDR PUŞKİN. İSTƏK

ПУШКИН

Ağlaram; göz yaşım məni ovudar,

Susaram; ucalmaz bir daha naləm.

Bürüyüb haçandan ürəyimi qəm,
Ruhuma  bu qəmdə acı nəşə var.

 

 

Uç, həyat yuxusu! Gözümdən uzaq!
Boş xəyal, çəkil get, toranda gizlən;

Eşqin əzabıyla  bəxtəvərəm mən,
Ölsəm də, sevərək ölüm qoy ancaq!

 

1824

Ruscadan tərcümə

07. 10. 2019, Samara

 

Желание

 

Я слезы лью; мне слезы утешенье;
И я молчу; не слышен ропот мой,
Моя душа, объятая тоской,
В ней горькое находит наслажденье.

 

 
О жизни сон! Лети, не жаль тебя,
Исчезни в тьме, пустое привиденье;
Мне дорого любви моей мученье,
Пускай умру, но пусть умру любя!

 

1825

 

ALEKSANDR PUŞKİN . “SƏHRADA AZADLQ TUMU SƏPİRDİM…”

ПУШКИН

Изыде сеятель сеяти семена своя[i]
Səhrada azadlıq tumu səpirdim.

Çıxdım ulduzlar da sönməmiş hələ,
Həyat toxumları atıb gedirdim,
Təmiz və günaha batmamış əllə,

Köləyə çevrilmiş şırımlar üstə,

Çəkdiyim zəhmətlər ancaq əbəsdi,

İtirildi nəcib fikirlər belə…

 

 

Otlayın, dinc xalqlar, başıaşağı,
Qeyrət çağırışı oyatmaz sizi.

Sürülər nə bilir azadlıq dadı?

Sürülər qırxılsın gərək, kəsilsin.

Ağır boyunduruq, bir də qamçıdır,
Nəsildən nəsilə onların irsi.

ruscadan tərcümə

05. 05. 2019, Samara

 

 

    Свободы сеятель пустынный,
Я вышел рано, до звезды;
Рукою чистой и безвинной
В порабощенные бразды
Бросал живительное семя —
Но потерял я только время,
Благие мысли и труды…

 

    Паситесь, мирные народы!
Вас не разбудит чести клич.
К чему стадам дары свободы?
Их должно резать или стричь.
Наследство их из рода в роды
Ярмо с гремушками да бич.

 

<Ноябрь, 1823>

 

[i] “Əkinçi əkməyə çıxdı”. (İncil, Matta, 130)

ALEKSANDR PUŞKİN. ELEGİYA

ПУШКИН.jpg

ЭЛЕГИЯ

Düşüncəsiz illərin sönüb gedən şənliyi
Səksəkəli xumarlıq indi, ürək göynəyir.

Fəqət  ötən günlərin qəmi şəraba bənzər,
Nə qədər köhnəlirsə, gücü artır o qədər.

Yolum hüzünlü. Zəhmət və dərddir mənə vədi,
Tale dəryasının ki, gurlayır irəlidə.

İstəmirəm, a dostlar, fəqət gedəm dünyadan,
İstəyirəm yaşayam, düşünəm, əzab dadam.

İşgəncələr, bəlalar, qayğıların içində,
Bilirəm ki, olacaq şirin nəşələrim də:

Hərdən harmoniyadan yenə də həzz alaram,
Göz yaşı axıdaram canlanan xəyallara.

Və bəlkə də kədərli qürubum yetən zaman.

Vida təbəssümüylə sevgi alışar bir an.

1830

Ruscadan tərcümə

01.05. 2019, Samara

 

ЭЛЕГИЯ

Безумных лет угасшее веселье
Мне тяжело, как смутное похмелье.
Но, как вино — печаль минувших дней
В моей душе чем старе, тем сильней.
Мой путь уныл. Сулит мне труд и горе
Грядущего волнуемое море. Читать далее

Aleksandr PUŞKİN. QURANA BƏNZƏTMƏLƏR I

 

                         I

 

And içirəm cütə, həm də təkə mən

Səhər ulduzuna and içirəm mən.

Qılınca, cihada and içirəm mən,

Axşam namazına and içirəm mən.

 

Heç də yayınmadın sən nəzərimdən,

Kimdi bəs zəkana sevgi bağalayan?
Dinc, ürək oxşayan yurda yetirən

Sayıq güdgüklərdən səni saxlayan?

 

Təşnədən alışıb yananda kimdi,

Səhra sularını sənə içirdən?

Beyinlər üstdə də hakimiyyəti,

Mən oldum dilinə sənin bəxş edən.

 

Topla cürətini, tapda yalanı,

Həqiqət yolunu tut, yürüş elə

Yetimə mehriban ol və Quranı,

Bu qorxaq, ağürək məxluqa söylə.

 

1824

tərcümə: 23-25.02.2014 Samara

Aleklsandr Puşkin. QURANA BƏNZƏTMƏLƏR III

   

 

Dalınca bir korun qarabaqara,

Görüb düşdüyünü nəbi darıxdı.[1]

Getdi, addımını iti ataraq,

Korasa məzəmmət deməyə qorxdu.

 

 

Peyqəmbər, bu kitab gəlib səmadan,

Dərs deyil ancaq o, tərsə, höcətə.

Quranı təmkinlə gərək yayasan,

Zorla tərsi salma sən itaətə.

 

 

Nədən qürrələnir axı bu insan?

Çılpaq bü dünyaya gəldiyinəmi?

Ya bəlkə ömrünün az olduğundan?

Zəif gəlib, zəif öldüyünəmi?

 

Ya bəlkə tanrının iradəsindən,

Öldürülüb, sonra dirilməyinə?

Onu xoş günündə, pis günündə də
Göylərdə kimsə var qoruyan yenə?

 

Çörəklə, xurmayla o qürrələnir?

Bu neməti verən tanrı deyilmi?

Üzümü, taxılı kimdi bəs verən?

Xeyirdualayan işini kimdi?

 

Mələyin şeypuru çalınar fəqət
Göydən ildırımlar tökülər yerə

Qardaş atıb qaçar qardaşı xəlvət,

Övlad anasına arxa çevirər.

 

 

Təlaşdan, qorxudan eybəcərlənib.

Allahın önünə hamı yürüşər,

Torpağa, alova  batıb, bələnib,

Bütün şərəfsizlər üz üstə düşər.

       

              1824

tərcümə: 18-20. 02. 2014

 


[1] 80—ci surədən

Aleksandr PUŞKİN. QURANA BƏNZƏTMƏLƏR IV

  

                                    С тобою, о всесильный…

Sənlə, qadir Allah, qədim zamanda,

Yarışmaq istədi güclü bir insan.

Divanə qürrəsi coşdu canında,
Onu itaətə saldın həmin an.

Dedin: “bu dünyaya həyat verən mən,

Yerə ölümü də mənəm gətirən.

Bütün bu kainat əlimin altda”.

“Mən də həyat verə bilirəm dedi,

Ölüm cəzası da gəlir əlimdən.

Sənə bərabərəm mən də, ey Allah”.

Fəqət susduruldu tərifi föhşün,

Sənin qəzəb dolu kəlmələrinlə:

Şərqdən qaldırıram dedin günəşi,

Qərbdən qaldır onu, varsa hünərin.

 

1824

 

tərcümə: 18.02.2014

Aleksandr PUŞKİN. QURANA BƏNZƏTMƏLƏR. II

 

           II

О жены чистые пророка…

Siz ey Məhəmmədin saf arvadları,

Başqa arvadlara tay deyilsiniz.

Onun kölgəsi də sizi sarsıdar,

Təklikdən həzz alıb ömür sürün siz.

Bakirə qızları gizlədən örpək,

Sizə də yaraşır. Saxlansın gərək

Qanunlu, həyalı naza, işvəyə,

Qorunsun vəfalı, sadiq ürəklər.

Hiyləli, şərəfsiz bir baxış, nəzər,

Sizin üzünüzə qona bilməyə.

Siz ey Məhəmmədə qonaq gələnlər,

Axşam məclisinə çağırılan vaxt,

Söhbəti uzadıb gecəyə qədər,

Etməyin nəbimi yorğun, narahat.

Nəcib düşüncələr ona qanaddır.

Qəliz çıxışlarsa qəlbinə yaddır.

Heyvərə boş sözə nəbi həvəssiz,

Gəlin məclisinə həqir, iznli.

Peyğəmbərin cavan kənizlərinə

Hədsiz ehtiramla təzim edin siz.

 

1824

tərcümə: 16.02. 2014