YAŞADIĞIN ÖLKƏ RUSİYADIRSA…

U LENİ. KİNO

Yaşadığın ölkə Rusiyadırsa,
Və özgə dildəsə yazdığın əgər —
Nə şeir, nə də ki, əsər sayılar,

Dəyəri oyuncaq əskinas qədər.

 

 

Pula bənzəsə də, yox məzənnəsi,
Uşağın başını bəlkə aldadar.

Özün qızarırsan, kiməsə versən,

İtirər özünü, çaşar alan da.

 

 

Oyuncaq biletdir yazdığın ya da,
Nə səni aparar, nə də özgəni.

Qatarlar nizamla keçər yanından,

Durarsan, yollara gözün zillənər.

 

 

Elə bil uşaqsan, qələbəlikdə,
Birdən itirmisən ata-ananı.

Yumşaq ürəklilər tökülüb gəlir,
Soruşurlar kimsən, nədir ünvanın.

 

 

Duruxub qalırsan, tutulur dilin –

Beləcə bir ömrün zəhməti itir…
Misralar yazmısan bəlkə neçə min,

Ünvana möhtacsan ikicə sətir.

 

05.05.2020, Samara

MESSENCER          

2

Bir zaman vətəndən beş aya gedən,
Hər kəsi yaxınlar qərib bilirdi.

Şəkli asılırdı yuxarı başdan,
Qərib canına da and içilirdi.

 

Məktub yazılırdı hər gün az qala,
Marka çıxardanı qarğıyırdılar.

Məktubu gətirən muştuluq alar,
Məktub saxlanardı ipək sarıqda.

 

Hərdənbir, Novruzda Yeni ildə ya,
Zəng sifariş verib danışardılar.

Bir kəlmə deyən tək ana ağlayar,
Kövrəlib ağlardı o başdakı da…

 

İndi messencerlər…rabitə müftə,
Yox yaxın ya uzaq indi dünyada.

Zəng elə, haranı ürəyin istər,
Yaxının, əzizin düşən tək yada.

 

De necə yatırsan, necə yeyirsən,

De haran ağrıyır, necə ağrıyır.

Göstərə bilərsən, ayıb deyilsə,
Ağrıyan yerini, pis nə var axı…

 

 

Göstər mebelini, yatacağını,
Kamera önünə yığ uşaqları.

Göstər küçənizi, qapı-bacanı,

Göstər fərasətlə yığıdığın varı…

 

 

İndi nə qəriblik… Yurdunu hər an.
Sənə göstərərlər canlı yayımda.

Daha qəriblikdən üzülmür insan,
Yox daha qəribi qərib sayan da.

 

 

Ayrı azar olur…Sovxanın adı,
Dilin ucundadır… Hə, depressiya.

Bilmirsən qəlbini nədir sızladan,
Küsür iştahınsa çörəyə, suya…

 

 

Danışa bilsəydim anamla indi…

“Məmə, azarlısan? Haran ağrayır?”

“Heç yerim… Yaxşıyam…” anam deyəndi,

Susardıq, ikimiz birdən ağlayıb…

 

28. 02. 2020, Samara

 

KÖHNƏ BİLET

U LENİ. KİNO

Nəsə axtaranda, təsadüfən ya,
Tapırsan lap köhnə bileti birdən.

Atmağa gəlməyib əlin haçansa,

Səfərdən yadigar bəlkə bilmisən.

 

 

Təyyarə bileti, ya da ki, qatar,

Saxlanıb əlfəcin əvəzi bəlkə.

Tapanda kitab da yadında çıxar,
Biletə baxarsan, gözün yol çəkər…

 

 

Dinər qulağında mühərrik səsi,
Uçuş həyəcanı yaşarsan yenə.

Diktorun qəribə ingiliscəsi,

Lirik nəğmə kimi yatar qəlbinə.

 

 

Ya da ki, vaqonun plaskartına,

Girərsən, itələr dal da, qabaq da.

Yerini düzəldib, başını atıb,
Yatarsan, bir gözün qalsa oyaq da…

 

 

Hər uzun yolun da sonu var axı —
Gəlib yetişirsən…Həminki ölkə…
Adamlar da həmin. Əlini sıxıb,

Hal-əhval soruşub çəkiləcəklər…

 
Baxıb boylanırsan həndəvərinə,
Bilmirsən dalınca gəldiyin nədir.

Yola çıxacaqsan sən ancaq yenə,
Belə səyahətlər hələ öndədir.

 

 

Cənnət guşələr var yer kürəsində,
Yolu oralara düşən — bəxtəvər!

Sarsıdar ruhunu, zəngin edər həm,

Köhnə biletlərə baş tutan səfər!

 

11.02. 2020, Samara

“ÇƏTİN İQLİM DEYİL, ÇƏTİN ÖZÜMƏM…”

U LENİ. KİNO

Hər şeyə öyrəşir insan, ilahi,

Elə mən…Öyrəşdim qara, şaxtaya.

Qış ilıq keçəndə  ürək darıxır,

Gəldi-gedər kimi baxıram yaya.

 

 

Orda… Dörd ildən bir orda deyəsən,
Əsil qış olardı –şaxtalı, qarlı.

Bir gün sevinərdik, sabahı günsə,

İliyə işlərdi soyuq, donardıq.

 

 

Nə isti kürk vardı, nə də gödəkçə
Yazın, yayın, qışın çəkməsi birdi.

İçi islanırdı qar üstdə gəzcək,

Yaş corab ayağı gizildədirdi.

 

 

Hamı qısılırdı evdə ocağa,

Yatacaq soyuqdu, nəmi də vardı.

Məktəbə gedəndə əl-üz yumağa

Tezdən yazıq anam su qızdırardı…

 

 

 

Yemi tükənird  mal-qaranın da,
Acdı qarınlrı, yerləri yaşdı.

Hamı acıqlıyrı, qanı qaraydı,
Orada o vaxtlar qış belə qışdı…

 

 

Məni üşüdərdi qarlı şimallar,

Görsəm ekranında televizorun.

Deyirdim mən hara, şimallar hara,
Yurddan çıxmamışdım ömrüm uzunu…

 

 

Hər şeyə öyrəşir,  insan, ilahi,
Öyrəşdim  şimala, şaxtaya mən də.

Dözürsən – gün ayda bir dəfə çıxır,

Dözürsən – ulduz yox göyün üzündə…

 

 

Monqol səhrasına, Sibir düzünə,
Öyrəşib yaşardım bəlkə beləcə.

Çətin iqlim deyil, çətin özüməm,
Bilmirəm özümlə dil tapım necə…

 

31.01. – 01.02. 2020, Samara

XARİCİ PASPORT

Xarici pasportum elə yaxşıdır,
Bilməyən deyər ki, təzə verilib,

Üzqabığı təmiz, kağızı şaxdır,

Dava-dava deyir qartal elə bil.

 

 

 

Təəssüf , müddəti haçandır keçib,

Çoxdan etibarsız sayılir sənəd.

İkibaş qartallı iddialı gerb,
Daha aça bilməz üzümə sərhəd.

 

 

Kəsilib haçandan xaricin yolu…

Mənim xaricimsə öz vətənimdi.

Bu tayda, o tayda möhür qoyulur,
Bilmirdin hardasan və kimsən indi…

 

 

 

Nə qədər ürəkdə məhəbbət ki, var —

Ana məhəbbəti, yurd məhəbbəti,

Özü yaxşı duyar, özü ayırar,

Hansı tayındadır vətən sərhədin.

 

 

Çoxdan vətənimin xaricindəyəm,
Vətən də xaricə çevrilib daha.

Pasport düzəltdirəm, keçəm sərhədi,
Yadam burda necə, yadam orda da.

 

 

Anamsa çağırır yuxuma gircək,
İndi hardadısa, ora vətəndir…

Nə qədər o sağdı,   qaçaqmalçı tək,
Pasportsuz keçərdim bəlkə sərhədi…

 

08.12. 2019, Samara

ANDRE ŞENYE. «BURDA YOX ATA-ANAM…»

André_Chénier.jpg

ANDRE ŞENYE

                    (1762-1794)

 

Burda yox ata-anam, yox dostum, yurdaşım da,
Qərib ölkədir yerim, yaxınlarım uzaqda.
Mən bu vəhşi adaya dalğalarla atıldım,
Həmişə Fransanın dilimdə şirin adı.

Ocaq başında tənha, taleyimə yanıram,
Ölüm arzusundayam, anları sanayıram. 

Bircə dost da yox səsi qəlbə təsəlli ola,

Yaxınımda otura, üzümə nəzər sala.

Dolub, o da ağlaya, sinəm üstə baş qoya,
Deyib mənə “Necəsən?”,  əlimi ovuclaya.

 

Fransızcadan tərcümə

10-11.08. 2019, Samara

London, dekabr 1787

 

Андре́ Мари́ де Шенье́ 

Sans parents, sans amis et sans concitoyens.
Oublié sur la terre et loin de tous les miens. Читать далее

KARLIQ

25.09.18

Məndə karlığı var böyük almanın,

(Özüm nə almanam, böyüyəm nə də!),

Az qala əsrdir dili anamın,

Yalnız ürəyimdə yaşayar, dinər.

 

Yazdığım sözlərin musiqisini,
Ancaq öz içimdə eşidirəm mən.

Misranın fonetik səliqəsini,

Duymuram, təxmini zənn edirəm mən.

 

 

Vergül harda olur, yaxşı bilirəm,

Nöqtə, sual, nida göz qabağında.

Necə ah çəkilər, köks ötürülər,

Amma, təəssüf ki, çıxıb yadımdan.

 

Çıxıb yaddan çalar, intonasiya,
Sözlərin soyuğu, istisi vardı.

Eləsi çiy idi, ancaq eləsi,
Təndir çörəyi tək bişib çıxardı.

 

Ordan yaddaşımda gətirdiyimi,
Çıxarıb yazıram dərin sükutda,

Yer iqlimi deyil yaddaş iqlimi,
Var istisi ancaq, var soyuğu da.

 

Sehrli çırağın qüdrəti ilə,
Sözləri töhfə tək sanki alıram.

Özümsə yeraltı dünyada elə
Qalmışam, zülmətdə, sükutda aləm.

 

Çıqqıldar astaca klaviatura,
Dayanmaz yağışı narın şriftin.

Ekranda yazılan şeirdən artıq,
Kardioqramdır, anlamaq çətin.

 

Çoxdan eşitmirəm yazdığım dili,
Oxumuram özüm yazdığımı da.

Sözləri tərk edib səslər elə bil,
Dilim yaddaşımda qalsa da, laldır.

 

Kar alman dahisi öz əsərini,

Özü də səhnədə  durub çalardı.

Qorxuram oxuyam mənsə şerimi,

Elə bil həm karam, dilim də laldır…

 

30.09-01.10. 2018

Samara

QƏRİB

qərib

Köçəri xırda quş ovucda əsir,
Nə sığala baxır, yeməyə nə də.

Bütöv bir dünyanın təəssürləri,
Muncuq gözlərində yaşayır indi.

 

 

Üzüm saplağı tək zərif ayağı,
Metal həlqəlidir, həlqə yazılı.

Biləcək yazını hər kəs oxuya,
Hardan uçub gəlib çatıb mənzilə.

 

Sirdir indiyəcən, necə uçurlar,

Qitədən-qitəyə, azmadan yolu.

Vətəndən vətənə hər il köçürlər,

Nə qədər uçalar, qanad yorulmur.

 

Qərib də köçəri, quş deyil ancaq,

Fəsil dəyişəndə düşməz həvəsə.

Nə yollar bağlıdır, nə mənzil uzaq,
Nə də saxlayanı, durub gedərsə.

 

Bəlkə təbiətin sınıb saatı,
Gedişin, gəlişin vaxtını demir.

Quşları haylayan, aparan səda,

Qəribin içində nədənsə dinmir.

 

Buxov, qandal yoxdur ayaqlarında,

Çağıranı olsa, uçar da bəlkə.

Tapılar günlərin bir günü morqda,
Ayaq barmağında nömrəli birka.

 

06.04.2018

Samara

NECƏ QARĞISAQ DA, YAMANLASAQ DA…

Necə qarğısaq da, yamanlasaq da,

Öz üstünlüyü var qəribliyin də.

Qürbətdə yüz ildən artıq olsa da

Ömrün, ölüm fikri yenə gendədir.

 

Bir gün adiləşər bütün qayğılar

Vətəndə, hər fikrin dağıla bilər.

Görərsən bir şey yox arzulamağa,

Onda ölüm fikri girib yer elər

 

Beynində, qəlbində. Qəriblikdəsə,

Tərk etməz sonuncu nəfəsə qədər

Səni yurda dönmək fikri, həvəsi –

Qərib ölüm fikri çəkmədən ölər.

 

                                                      06-13mart 2009, Samara

 

SEVİRƏM QÜRUBLARI…

Sevirəm qürubları –

Çay qırağında durub,

Göz çəkmərəm sonuncu

Qızartı yox olunca.

Uşaqlıqda nədənsə,

Qəlbə dolardı qüssə.

Canım təlaşlanardı,

Üfüqlər alışanda.

Günün gedər çağına,

And da içərdi anam.

Buludları bəzəyən,

Közərən, öləziyən,

Şölələr mənə hər dəm,

Xatırladır qəribəm.

Ölüm yaxın, hardasa,

Yetişər bu gün-sabah.

Bilirəm dönə-dönə,

Ölüm istəyib mənə,

Günün gedər çağından
Neçə sevgili insan…

25-27.06. 2015

Samara