Архив тегов | qocalıq haqqında şeirlər

ARSENİY TARKOVSKİ. “SÖNÜR GÖZ İŞIĞIM…”

Məni göz işığım – gücüm tərk elər,

Gözə görünməyən almaz nizələr.

Səs məzarlığıdır qulaqlar indi,

Burnumdan yurdumun qoxusu getdi.

Zəifdir bədəndə hər bir əzələ,
Necə ki, öküzlər şumda üzülər.

Yanmır gecə gözü daha nə vaxtdan,

Mənim kürəyimdə iki qanad da.

Şamam, ziyafətdə yanıb tükənən,
Toplayın mumumu siz səhər erkən.

Mənim bu səhifəm sizə anladar,
Nədə yas yeri var, nədə qürur var.

Son üçdə birini şadlığın necə,
Paylayıb öləsən rahat, asanca.

Seçib təsadüfi bir ev ya koma,

Yanasan, ölümdən sonra, söz kimi.

1977

ruscadan tərcümə

01.12. 2021, Samara

————————

АРСЕНИЙ ТАРКОВСКИЙ

(1907-1989)

Меркнет зрение – сила моя,
Два незримых алмазных копья;
Глохнет слух, полный давнего грома
И дыхания отчего дома;
Жестких мышц ослабели узлы,
Как на пашне седые волы;
И не светятся больше ночами
Два крыла у меня за плечами. Читать далее

ALFRED DE MÜSSE. SON MİSRALAR

On səkkiz aydır ki, əcəl zəngləri,
Dəlir hər tərəfdən qulaqarımı,

On səkkiz aydır ki, yoxdur aramım,
Hər yerdə o mənim dalımca gəlir.

Nə qədər çarpışam həqirliyimlə,
Daha çox duyuram necə miskinəm;

Haçan addım atmaq istəyirəm mən,
Görürəm ürəyim dayana bilər.

Daha yoxdur halım mübarizəyə,

Sonacan döyüş tək hər an keçəcək;

Qaçışdan üzülüb sarsılan at tək,

Ruhum üzülərək məni də əyər.

1857

fransızcadan tərcümə

14-15.11. 2021, Samara

===============

Alfred de MUSSET
1810 — 1857

Derniers vers

L’heure de ma mort, depuis dix-huit mois,
De tous les côtés sonne à mes oreilles,
Depuis dix-huit mois d’ennuis et de veilles,
Partout je la sens, partout je la vois.
Читать далее

PYER RONSAR: «ŞİRİN GƏNCLİYİMİ QOYDUM ARXADA…»

(1524-1585)

Şirin gəncliyimi qoydum arxada,

Yox əvvəlki qüvvə canımda daha.

Dişlərim qaradır, saçlarım ağdır,
Əsəbər pozulub, üşüyür bədən,
Çünki damarlarda düşünürəm mən,
Qan yox, qırmızı su dolanıb axır.

Əlvida, rübabım! Sizə əlvida,
Gözəllər, sizdəydi həyatın dadı.

Duyuram, tezliklə sonum çatacaq.

Gəcliyin nə qədər həzzi var idi!
Qocalıq yaşına qalanı indi,

Şərabdır, yataqdır, bir də ki, ocaq.

Qocalıqgün deyil, sınaqdır ağır,
Yaş üstə yaş gəlir, azar da artır.

Qayğı həmlələri bir an kəsilmir.
Fərq eləməz gedəm, ya da dayanam,

Həmişə arxaya gərək boylanam,
Ölümüm dalımca gəlir elə bil.

Bilirəm, elə bir mənzilə hölmən,
Məni aparacaq o çox çəkmədən,
Orda Pluton ya ayrı bir nəfər,
Qapını hamının üzünə açır,
İçəri asanca hər gələn keçir,
Ancaq qayıdan yox indiyə qədər.

Fransızcadan tərcümə

04-05.10. 2021, Samara

Pierre de Ronsard

Ma douce jouvance est passée,
Ma premiere force est cassée,
J’ai la dent noire, et le chef blanc,
Mes nerfs sont dissous, et mes venes,
Tant j’ai le cors froid, ne sont plenes
Que d’une eau rousse, en lieu de sang. Читать далее

AYAĞIM

Sözümə baxmır daha.

Dönük çıxdı ayağım.

Pis uşaqdır, ağlağan,
Mən də onun dustağı.

Ağrıyır yeriyəndə.

Ağrıyır dayananda.

Əcəb gedirəm əldən,
Bir ayağın hayında.

Həvəs nədənsə gedib,

Oxuyam ya da yazam.
Qoymur ayaq şoğərib,
Əlim cibimdə gəzəm.

Otaq dustağı olsam.

Maraqlısı öndədir,

Tapılmaz ki, bir adam,
Bazarlığa göndərim.

Pəncərə dumanından,

Baxaram nə görünsə,

Tanış gələr hər adam,

Sevinərəm hər səsə.

Baxaram səhər, axşam,
Baxaram bütün gecə.

Üzülüncə baxaram,

Gözlərim yumulunca.

Yavaş-yavaş üzülüb,
Ürək də tapar azar.

Ritualçılar gəlib,
Tabutda çıxararlar.

06.06. 21, Samara

BU YAZ SƏNİN YAZIN DEYİLDİR, QOCA…

20.03. 2020

Yaz gəlib, açılmır qaşqabağınsa,

Qoca, bu yaz sənin yazın deyildir!

Nə bir tumurcuğa durub baxırsan,
Nə quşa sevgin var, ötsə də dil-dil.

Mehin yumşağı da titrədir indi,
Ötəri yağış da üzür, sarsıdır.

Yağış nemət idi, bərəkət idi,
İndi rütubətdir, yel ağrısıdır.

Bəlkə də qlobal istiləşmə var
Hardasa. Gəzirlər bəlkə tumançaq.

Günəş eşq oyadar, qanı qaynadar,
Burdasa işığı üşüdür ancaq.

Qoca, bu yaz sənin yazın deyildir!

Yoxdur mövsümlərin yaxşısı daha.

Qışdan müsibətlə çıxmısan, indi
Görək sən bu yazdan necə çıxırsan…

24. 04. 2021, Samara

«GƏRƏK İTİN OLA, TƏK QOCASANSA…»

SONY DSC

Gərək itin ola, tək qocasansa —

Əsil-nəcabətli bahalı olar,
O qədər əsilsiz lanqı küçük var,
Düşəcək dalına, əgər yal atsan.

=

Deyəsən: İlahi, keç günahımdan,
Müsəlmançılığı tamam itirdim.

Mən bu zavallını evə gətirdim,

Təkəm, yoldaş olar mənə bu heyvan.

=

Həftənin bilmirsən hansı günüdür,

Bəzən unudulur tarixi ayın.

Yataqdan qalxırsan, canın ağrıyır,

Başın balışdakən, qüssə göynədir.

=

Qapıdan çıxmağa yox daha meylin,
Qapı dalındakı tanış və yaddır.

Bilmirsən ölmüsən, dirisən ya da,
Yüz ildir tükənib gedib-gələnin.

=

Yaxınlar, əzizlər ölüb haçandan,

Səni ölmüş bilir qalanları da.

Gecələr otağın qaranlığında,
Kölgələr gəzinir gün çıxanacan…

=

İlhai, bilirəm nədir bu heyvan —
Qapıdan girməyə yox ləyaqəti.

Bir yerə dili ya ayağı dəydi,

Natəmiz sayılar, nə qədər yusan.

=

Qocalıq, təklik də, Tanrım, ağırdır,

Var itin günü tək keçən ömürlər,

Əgər yaxınında bir it mürgülər,

Dağılar kədərin, yatar ağrı da.

=

Açıb bir gözünü  qəfildən baxar,
Yatan  sahibinə, baxar həkim tək.

Qocanı salamat, nəfəsli görcək,
Arxayın əsnəyib gedər yuxuya…

=

Mürgü səsi gələr səhərə qədər,
Həm itdə həyat var, sahibində həm,

Vurnuxan kölgələr görünər hərdən,
Baxıb həndəvərə  gözdən itərlər…

18.11. 2020, Samara

«HARDA GÜNƏŞ VARSA, VƏTƏNDİR QUŞA…»

18.11. 19

Ah, necə də yay tələsir köçməyə,
Həsrətik artıq günəşi görməyə!

 

 

Xoş, quru günlər daha düşmür ələ,
Ah, yenə  tezliklə soyuqlar gələr.

 

 

Astaca yel də üşüdür indidən,
Damcı düşən tək yerə sızlar bədən.

 

 

Quş qatarı gah ucalır, gah enir,
Həndəvəri qıyyası diksindirir.

 

 

Harda günəş varsa, vətəndir quşa,
Yox soyuğa etibarı, yox qışa.

 

 

Sənsə, qoca, dur əlin alnında sən,
Quş qatarından elə bil qalmısan.

 

 

Qan soyuyub canda, qanadlarda buz,
İndi şimaldır əbədi yurdumuz…

 

16. 08. 2020, Samara

“QOCALDIN — ÖLÜVAY ÖLKƏ KİMİSƏN…”

26.10. 18

Qocaldın – ölüvay ölkə kimisən,
Üstünə yüz yerdən yağı yeriyir.

Kəsilmir həmlələr, ha çəkilirsən,
Bir deyil, beş deyil ağrıyan yerin.

 

 

 

İndi qabaqkı tək yox müdafiə,

Atıblar dostların-müttəfiqlərin.

Xətti sərhədinin keçilmiş daha,
Tutulub atəşə süvər yerlərin.

 

 

Raket qiymətinə iynənin biri,
Dərmanın ucuzu – bombadan baha.

Bir deyil, beş deyil ağrıyan yerin,
Qabağı saxladın, dağırlır arxa…

 

 

 

Daha əsrlərdən qalan qalasan,

Çatlayır divarın, damın dağılır.

Bərkidib qapını əgər bağlasan,
Girər pəncərədən xəstəlik, ağrı.

 

 
Hərbdir, davadır bütün qocalıq,

Çevrilir yatağın, evin səngərə.

Döyüşüb ölərik, təslim olmarıq,
Bənzərik basılmaz, cəsur əsgərə.

 

25.12. 2019, Samara

    TƏKLİK FƏSLİ

             26 SENT 2019. 2

anamın xatirəsinə

 

Təkliyin də fəslə bənzəyişi var,
Adına beşinci fəsil yaraşır.

Gəldimi o ancaq —  dəyişməz qalar,

Payızın yoldaşı, yazın qardaşı.

 

 

 

Var gəlişində də fəsil bənzəri.

Qıraqlar dəyişir, için də elə.

Seyrəlir sırası əzizlərinin,
Soyuyur bir yandan gedir sevgilər.

 

 

 

Bilmirsən qış haçan, bahar haçandır,
Fərqinə varmırsan payız ya yaydır.

Quşlar başın üstdə qıyya çəkəndə,

Bilmirsən köçürlər ya qayıdırlar.

 

 

Fəsil təkliyidir  başlanan indi,

Seçə ki bilmirsən fəsli fəsildən.

Ömrünü təklikdə sən başa vurdun,

Anam, bu bəd fəsli gətirənsə mən.

 

 

 

Azmış övladını bəlkə də gördün,

Qarışıq-dolaşıq yuxularda sən,

Anam, sən ölmədin, sən öldürüldün,
Boynuma alıram – qatilin də mən…

01. 12. 2019, Samara

ALTMIŞ ALTI

18.11. 19.jpg

Bu gündən iki kök altı yazırıq,
Desən, dil dolaşır tələffüzündə.

İki çəki daşı, dəstəyi qırıq,
Qaldırsan, aparsan üzülər bədən.

 

 

İlahi, niyə mən? Nə görkəmim var,
Nə də ləyaqətim. Həqir, miskinəm.

Gərəkli adamlar, zirək adamlar,
O qədər gedir ki…Mən nəyəm, kiməm?

 

 

Nazım çəkilməyib körpəliyimdə,
Başım uşaq vaxtı görməyib sığal.
Qarğış eləyiblər mənə o qədər,

Gərək yox olaydım əlli il qabaq…

 

 

Zəmi bəsləmədim, bağ becərmədim,

Əmələ gəlmədi, nə zəhmət çəkəm.

Qoşduğum, yazdığım içərimdədir,
Bilmirəm hardadır millətim, ölkəm…

 

 

Sənəmi danışım günahlarımdan?

Hər şeydən xəbərli sən deyilmisən?

Niyə bəs gecikir sorğu, imtahan?

Ah, bu uzun ömrün sirrini bilsəm…

 

18.11. 2019, Samara