MÜSAVAT SÜLEYMAN RÜSTƏMƏ: «BAYQUŞ ÖZÜNSƏN, NƏSLİNDİR…»

Tanınmış müsavatçı (ya cəbhəçi?) xadim Tofiq Yaqublu öz FB səfifəsində adlı Fatimə Kərimli Fatimə Kərimli bir istifadəçinin öz bloqunda yerləşdirdiyi bir yazını paylaşıb; yazı əslində Süleyman Rüstəmin 1930-cu ildə Müsavat partiyasına və onun xadimlərinə yazdığı həcvdir.

Süleyman Rüstəm, əlbəttə, zəif şairdir, mən hələ otuz il qabaq mərhum müəllifin “Qaytar ana borcunu” şeirinin həm məzmu, həm texniki primitivliyini deyəndə, bir dəfə də fikrimin müsbət qarşılandığını görməmişdim. Məsələ burasındadır ki, sonralar Əli Kərim məhz bu şeirin lekalı əsasında “Qaytar ana borcunu” şeirini yazıb və çox da uzağa getməyib…İndi poeziya incəlikərini başa düşən nə çox adamın olduğuna təəccüblənirəm…

Süleyman Rüstəm çoxdan ölüb gedib. Səməd Vurğundan fərqli olaraq, indiki rejimin  ideoloji sütunlarından deyil (bəlkə də mən yaxşı bilmirəm). Hərdən qəzəlləri oxunur: “Məndən sənə ey gül, nə deyirlərsə, inanma, Səndən də gəlib gündə Süleymana deyirlər…” İndi Süleyman Rüstəmlə mükalimə estetik planda ola bilər, yəni biz onun şairliyinə münasibətimizi ifadə edə bilərik; bu əslində vacibdir, yüksək poetik standartların yaranması, yüksək estetik zövqün yaranması üçün vacibdir. O ki qaldı Süleyman Rüstəmin Müsavatı söyməyinə ya necə söyməyinə, bunu bilmək, əlbəttə, lazımdır, ancaq aktual deyil. Aktual indiki rejimin indiki ideolioji dayaqlarıdır. Ruslar üçün aktual Mayakoskinin inqilaba rəğbəti yox, sənətkarlığıdır. Mənim üçün Səməd Vurğunun sənətkarlıq səviyyəsi onun çuğulçu olub-olmamasından daha vacibdir. Səməd Vurğunun sənətkarlıq səviyyəsi isə zəifdir və bu onun Müşfiqi satmasıyla qətyyyən bağlı deyil.

Məni çox narahat edən Tofiq Yaqublunun səhifəsindəki rəylərdir. Güman etmək olar ki, yazanlar gəncdirlər, yəqin ki, hamısının da umniversitet diplomu var; ancaq görün bunlar necə primitiv yazırlar, bunlar fikir ifadə etmirlər, çünki fikir yoxdur, bunların çoxu “mu-mu” deyir…

Könül Şamilkızı Nesibova Yaltaq bayquş!

Asi Bey Narazi Alçaq məxluq. Başqa sözlər də istifadə etmək olar amma buna yaraşan budur.

bayguw rustemin ozudu.werefsizler

Elxan Zaman Sülyman Rüstəmin Əliyağa Vahidə işilməyini eşitmisiz? Rəhmətlik Əliağa da ona çox gözəl, yeddi qatından keçən cavab verir… ))

Elxan Zaman Süleyman Rüstəmin səviyyəsi bu misralarından bilinir:
Layka qardaşımız edir göydə ham-ham
Biz də baxıb alırıq ilham.
Adam rəsmən itlə qardaş olub… )

Zohrab Ismayil Birinci dəfədir duyuram bunu, Süleyman Rüstəmdən bunu gözləmək olardı. Amma diqqətimi başqa bir şey çəkdi: dil. Aydın görünür ki, Sovet imperiyası zaman-zaman bizim dilimizi dəyişdirib və Anadolu türkcəsindən uzaqlaşdırıb. Bir sözlə indi danışdığımız dil, Sovetlərin bizə sırıdığı bir dildir.

Ağaverdi Ruşanov Qoyde hurur layka ham-ham, biz yerde aliriq o dan ilham. Buda yeke qulagindir.

Metanet Ismayil Allah süleyman kimi satqın şairlerimizin hamısına lenet etsin Amin.

Süleyman Rüstəm zəif şair də olsa, onun dəqiq sintaksisi vardı, mübtədasıyla xəbəri vhəmişə uzlaşıbı, onun şeirlərindən heç olmasa savadlı yazı öyrənmək olar! (Fatimə Kərimli yazıları köçürəndə çoxlu səhvlərə yol verib — bunlar Süleyman Rüstəmin günahı deyil)

Və əgər Tofiq Yaqublunun dəstəkçiləri, ardıcılları savad cəhətdən bu gündədirlərsə, Azərbaycanı nə gözləyir?

O ki qaldı guya bolşeviklərin bizim dilimizi dəyiməyinə, bu, ağ yalandır. Dilimizi Cavid kimi şairlər dəyişirdilər. Əli bəy Hüseynzadə kimi xadimlər dəyişirdilər. Bolşeviklər gələndə xalqımız “yüz, yok, alev, imdi, kadar; yakdı; çok; uzak; boşkab” demirdi, “yox” əvəzinə “yok” deyən azərbaycanlıların millət kimi varlığını inkar edənlər, bizi osmanlıların kiçik və  intellekt cəhətdən geri  qardaşlarına çevirmək istəyənlər idi. Əgər “yox”u, “alov”u, “indi”ni bolşeviklər xilas ediblərsə, onlara ancaq minnətdar ola bilərik…

30.08.16 Samara

Реклама

UZAQ ULDUZLAR KİMİ…

   anamın xatirəsinə             

Uzaq ulduzlar kimi,

Sozalıb sönən vətən.

Dünya ölkələrinin,

Birinə dönən vətən!

 

Gözlərim yollarına,

Haçandır ki dikilmir.

Ağrıtmır, yaralamır,

Ürəyimi nisgilin.

 

Kəsildi gediş-gəliş,

Unudulur yurd, ocaq.

Vətən – ana deyilmiş,
Ana – vətənmiş ancaq…

 

28.08.2016

Samara

YATAĞIN YIĞILIB, BOŞDUR OTAĞIN…

         anamın xatirəsinə

 

Yatağın yığılıb, boşdur otağın,

Xatirələrdəsən bir ildir ki sən.

Daha bir adama yox ağırlığın,

Hamıya əzizsən indi, şirinsən.

 

Nə qəlbin, nə canın ağrıyar daha,

Nə suya, çörəyə ehtiyacın var.

Nə gündüz gözlərin baxar yollara,

Nə də səksəkəylə keçən gecən var.

 

Gedib hər azarın xatirələrdə,

Sən əlsiz-ayaqsız qarı deyilsən.

İndi xatirənə hamı gəl deyər,

Yatağın yığılıb, boşdur evinsə…

 

27.08.2016

Samara

ПОТОМУ ЧТО НА «ПУ»..

nar

— Алло, это типография «Пушкинская площадь»? Я Евгения Альбац. Я хотела бы знать, почему вы отказываетесь печатать наш журнал?
— Потому что на «Пу»…

FƏTULLA GÜLƏN LAZIM ADIYLA AZƏRBAYCANA GƏLİB ƏLİ KƏRİMLİYLƏ GÖRÜŞÜRMÜŞ!

Etibarlı mənbələrdən məlum olub ki, Fətulla gülən son illərdə dönə-dönə Azərbaycana gəlib və Əli Kərimliylə görüşüb. Əlbəttə, ortaya sual çıxır: Gülən Azərbaycan sərhədinin necə keçə bilib? Sualın cavabı sadə olduğu qədər də mürəkkəbdir: Gülən Azərbaycan sərhədini Lazım adıyla keçirmiş! Bəli, bu zalım oğlu sərhədçilərə deyirmiş ki, mən Lazımam və gedirəm möhtərəm prezident əlahəzrət İlham Əliyevlə görüşməyə! Sərhədçilər də onun Lazım olduğuna inanıb buraxırlarnış!

İndi başqa bir sual çıxır: bəs əsil Lazım hardadır? Bu sualın cavabı sadə, ancaq faciəvidir: əsil Lazımı Gülənin adamları ələ keçirib Pensilvaniyada elə gizli yerdə saxlayırlar ki, ABŞ hökuməti də tapa bilmir!

Belə-belə işlər, qırılmasın keşişlər…

Mirzə ƏLİL

26.06.2016

 

«ПРАВОЗАШИТНИК» ЛЕЙЛА ЮНУС НАЗВАЛА МРАКОБЕСА «СИМВОЛОМ ЧЕСТИ»

Нардаран. Перед толпой, собравшейся в мечети, выступает Тале Багиров. «Рафиг Таги отправился в геенну», — сообщает проповедник ненависти. Толпа с радостными возгласами встречает это сообщение…

 

Доктор Рафиг Таги – азербайджанский писатель и публицист. Был средь бела дня зарезан мусульманскими фанатиками. Своим выступлением, которое состоялось через считанные дни после зверского убийства,  в мечети Тале Багиров не оставляет сомнения в том, кто именно был заинтересован в смерти доктора и, кто направлял убийц.

И вот к этому человеку обращается Лейла Юнус, нашедшая убежище в Европе: «Тале, вы очень сильный и храбрый человек. Такие люди, как вы, остаются в истории своих народов как идеалы (может, символы? – Х.Х.) чести и мужества». (обратный перевод с азербайджанского мой – Х.Х.)

И такой человек, который невинно убиенного писателя и доктора «отправляет в геенну», символ чести? А не фашист и исчадие ада?

Симптоматично, что всеми правдами и неправдами нашедшие убежище именно в Западной Европе люди так рьяно вступают в защиту откровенного мракобеса и фашиста, который моделью для будущего Азербайджана называл Иран и Йемен. Азербайджанские правозащитники, отправляясь в эмиграцию, почему-то выбирают не Йемена, не Ирана, не Саудовскую Аравию, а христианские страны. В таком случае им ли рассуждать о чести?

Что касается лично Лейлы Юнус, этой истеричной бабы, то она едва ли глубоко приникает в то, что на самом деле происходит в Азербайджане. Человек, глубоко презирающий язык и культуру страны, которой формально принадлежит, все происходящее оценивала и оценивает с точки зрения своей «профессиональной» правозащитной деятельности, которая дает ей благополучие. А кого и что защищать, ее сильно не интересует…

26.08. 2016

QƏFİL QARA XƏBƏR GƏLİB QADINA…

Qəfil qara xəbər gəlib qadına,

Bir anda əyilir gözəl gənc üzü.

Qolları boşalıb düşür yanına,

Başını qoymağa bir çiyin gəzir…

 

 

Otuzca saniyə çəkən bu kadr,

Bəlkə çəkilibdir otuz-qırx dəfə.

Rejissor mərəkə bəlkə qaldırıb,

Çəkiliş uzanıb bəlkə bir həftə.

 

Söyülüb anası operatorun,

Söyülüb aktyor, aktrisa da.

Çəkiliş qrupu üzülü, yorğun,

Şedevr yaranıb ancaq axırda.

 

İndi milyonları sarsıdır kadr,

Gözləri yaşarır kişilərin də.

İllər öütb gedər, yenə ağrıdar,

Baxanı oynanan faciə indi.

 

Xəbərlər alırıq – qəfil həm qara

Nə üz əyilməyi –sınır belimiz…

Hamı ötüb keçir, yox məhəl qoyan,

Nədir çatışmayan? – rejissor əli…

 

24-25.08. 2016

Samara

 

 

 

 

 

 

 

ŞİRVANDA FÖVQƏLADƏ HADİSƏ

ŞİRVAN.jpg

Məlumdur ki, Azərbaycanda əsrlərlə şuluq uşaqları Xortdanla, Xuxanla, Qulyabanı ilə qorxudublar. Ancaq son günlər təhsil nazirliyinin göstərişi ilə uşaqları Gülənlə qorxudurlar. Sözə baxmayana, qulluğa getməyənə, hindən yumurta oğurlayana, qonşu bağına girənə, dərsdən qaçana, pəncərə sındırana, yerinə işəyənə valedeynləri deyirlər ki, sən öləsən, özünə qoyulmasan, Gülən gəlib səni aparar. Gülənin adını eşidən kimi uşaq  elə dəyişir ki, öz valideynləri tanımırlar. Daxili İşlər Nazirliyinin məlumatına görə azyaşlı uşaqlar arasıında cinayətkarlıq xeyli azalıb.

Ancaq Şirvan şəhərinin Çılpaqlı qəsəbəsində qəribə bir hadisə baş verib. Üç yaşlı uşağa nənəsi deyib ki, az atıl-düş, Gülən gəlib səni aparar. Uşaq da qayıdıb deyib ki, mən gecə-gündüz Güləni gözləyirəm ki, gəlib məni aparsın Amerikaya, bu Çılpaqlı mənim qara ciyərimə vurub…

Nənə “Amerika” sözünü eşidən kimi özündən gedib yıxılıb. Uşağın valideynləri əlahəzrət prezidentə təcili teleqram vurublar ki, uşaqdan imtina edirlər. Şirvan şəhər polisi cinayət işi qaldırb verib Baş prokurorluğa…

Çılpaqlı sakinləri jurnalistlərlə görüşməkdən qətiyyətlə imtina edirlər…

Mİrzə ƏLİL

25.08.2016

İKİ BACILAR YAN-YANA…

Lələm hələ əlli il bundan qabaq deyərdi ki, Salyanda köklü salyanlı qalmayıb, köklü salyanlılar çoxdan köçüb gediblər Bakıya.

Sonralar özüm də hansı salyanlıdan kökünü soruşurdum, məlum olurdu ki, Dayıkənddəndir, Quyuçudandır, Şorsuludandır,  Qızılağacdandır, Marışlıdandır…

Salyanın özündə də salyanlılıq az qalıb. İndi şəhərdə qədim heç nə yoxdur, bir hamam qalmışdı, onu da bir neçə il bundan əvvəl sökdülər. Salyan çoxdadır ki, salyanlıların deyil – gəlmə rəhbərləri Salyanın tarizi yox, burda yığacaqları sərvət maraqlandırır…

Hələ son əlli ildə şəhərin küçələrinin adları dönə-dönə dəyişdirilib. Lenin, Kalinin, Kirov – son illərəcən mərkəzdən günçıxana, Köhnə bərə ağzına gedən üç paralel küçə bu adları daşıyırdı. İndiki adlarını bilmirəm…

Salyan şəhəri var, salyanlılar yoxdurlar, əsil şəhərlilər, əsil salyanlılar şəhərlərinin başına bu oyunları gəririlməsinə yol verməzdilər.

Keçən əsrin 70-ci illərdində mən Salyan əfsanəsi doktor Şarovanın ailəsiylə dostluq edirdim. Doktor Şarovanın əməkdar həkim kimi imtiyazlarından biri limitli nəşrlərə abunə yazıla bilmək idi – “İnostrannaya literatura”, “Literaturnaya qazeta”, “Roman-qazeta”. Elə o vaxtdan mən də bu nəşrləri oxumağa başladım. Rus yazıçısı Çivilixinin “Roman-qazeta”da çap olunmuş böyük oçerki yadımdadır. Bu əsər yazıçının İsveçə səfərini təsvir edir. Mərhum Çivilixini Stokholmda gördüyü bir hadisə sarsıtmışdı. Şəhər parkındakı qoca bir palıdı şəhər rəhbərliyi kəsmək istəyəndə əhali ayağa qalxıb, paytaxt sakinləri parkda çadır qurub başlayıblar ağacın keşiyini çəkməyə — rəhbərlik qərarını dəyişməyə məcbur olub…

Salyanda bütöv bir tarixi  bağı məhv elədilər – heç kimin səsi çıxmadı…

İndi bir ayrı məsələ.

Vikipediyada Salyan haqqında məlumata baxdım. Əlbəttə, Vikipediya rəsmi mənbə deyil, ancaq bu tipli məlumatlar rəsmi statusa yaxın olur.

Milli tərkib
Etnik qruplar 2009 sa.[2]
Cəmi 121 871
türk 121 793
rus 5
kürd 4
tatar 2
ləzgi 2
Osetin 1

 

Bu cədvələ görə, şəhərdə azərbaycanlı yoxdur. Türklər var. Mən Salyanı babat tanıyıram, mən orda türk görməmişəm. 1918-ci ildə türk əsgərləri olublar, şücaətlə yerli əhalini erməni qırğınından qurtarıblar. Ancaq indi bu qədər türk hardan gəldi? Bəs azərbaycanlılar hara getdilər?

Bu cədvələ görə, Salyanda bir nəfər də talış yoxdur. Bir nəfər osetin var, talış yoxdur. Ancaq ən azı bir talışı mən özüm tanıyıram, avtovağzal bazarında meyvə-tərəvəz satır, bir neçə dəfə ondan kəklikotu almışam. Salyana son onilliklərdə onlarla talış qızı gəlin gəlib – onlar bəs hanı?

Rusların sayı bütün rayon üzrə cəmi beş nəfərdir. 1939-cu ilin məlumatına görə təkcə şəhərdə 1644 rus yaşayıb. Bu onu göstərmirmi ki, bizim “tolerantlığımız” əslində qondarma bir şeydir, biz istəyirik ki, Kamçatkadan tutmuş Kalininqarada qədfər hər yerdə özümüzü öz evimizdəki kimi aparaq. Gedirik də, aparırıq da. Əgər ruslar qaçıblarsa, deməli,onların rus kimi yaşaya bilməyinə şərait olmayıb. Bəlkə belə beyil?

 

Yenə talışlara qayıdıram. Salyanda talışların olduğunu gizlətməklə nə qazanırıq? Ümumiyyətlə, kim bu cədvəli tərtib edib və niyə azərbaycanlıları “türk” adlandırıb? Bu, azərbaycanlıların millət kimi mövcudluğunu danmaq deyilmi?

SALYAN ETNİK

Azərbaycanlılar, təəssüf ki, səhər yerdən durandan gecə yatana qədər yalan eşidirlər: qədim tarix – yalan, dünənimiz – yalan, bugünümüz – yalan… Uşaqlar yalan eşidə-eşidə böyüdürlər, qulaqları yalana öyrəşir, dilləri də yalan deməyə. Ətraf mühit insan xarakterinin formalaşmasında müfüm rol oynayır – arxitekrura, landşaft, hətta yer adları yazılmış lövhələr insan xasiyyətinə və hətta psixologiyasına, insanın öz ölkəsinə münasibətinə təsir edir. Bizi qondarma adlar, qondarma binalar, qondarma “rarixi” yerlər əhatə edir. Adamlar bilirlər ki, bunların hamısı əldəqayırmadır, saxtadır, qondarmadır, buna görə də bütün bu yalançı tarix, əlbəttə, hörmət doğurmür, gülüş doğurur, uşaqlar da öz tarixlərinə lağlağıyla yanaşmağa başlayırlar, şəhərin qondarma tarixi yöndəmsiz bir lətifəyə çevrilir…

 

24.08.2016

Samara