SABİR ƏLƏKBƏROVUN ÖLÜMÜNƏ

sabir.jpg

 

Niyə doğuluruq, niyə ölürük? –

Bilmirik mənası həyatın nədir.

Gah ilahi nemət, gah da ağır yük,

Sevinclə gün gəlir, ağrı tək gedir.

 

 

Mənası varsa da, o, sirdir ancaq,
Bilən yaradandır o sirri təkcə.

Tanrı tək əlçatmaz, Tantı tək uzaq,

Nə qədər düşünək, axtaraq necə.

 

 

 

Həyatda sevinc var, həyatda dərd var,
Sevir, sevilirik, aldanırıq da.

Sevən, qayğımıza qalan adamlar –

Gedəndə düşünək qalanları da.

 

 

Bilmirik mənası nədir həyatın,
Bizə açan deyil sirrini Tanrı.

Özün nə elədin, nəsə yaratdın –

Tək bunun mənası, qiyməti vardır.

 

 

Məna axtaraydın kaş bir əlli il,
Qolunun gücündən  yer-göy əsərdi.

Faciə yaratdı fəqət əllərin,
Mənasız. Dərdinsə anana bəsdir.

 

19. 08. 2019

Samara

Реклама

ANAMIN SƏSİ

Otuz beş il, qırx il geri dönəsən,
Qayıdıb dünyanı həmin görəsən.

Həmin Amerika, həmin SSRİ,

Brejnev də həmin, çənəsi əsir.

Xariclə arada dəmir pərdə var,
Nə yaxşı yemək var, nə yaxşı paltar.

Ayaqqabıların çıxır dabanı,
Dəyişək şalvarı yox hər adamın.

Maşını olanın hörməti də var,
Maşın da nə maşın – sürən ağlayar..

Telefon yüz evin birində vardı,
Telefonluların adı ağırdı…

Zəngi uzaq yerə vuranda isə,
Gedirdin danışıq məntəqəsinə.

Sifariş verirdin iki gün qabaq,
Qorxurdun bəlkə heç alınmayacaq…

Qayıda o günlər yenə, deyirəm,
Gedib bir danışıq sifariş verəm.

Vaxt gəlib yetişə, mən də tələsəm,
Yüyürəm danışıq məntəqəsinə.

Dəstəyi əlimə alanda əsəm,
Çaşam və az qalam sinəmə basam…

Əvvəlcə xışıltı gələ o başdan,

Sonra əziz o səs dinə yavaşdan…

“Xeyrulla!” deyərək ağlaya anam,
Gözümün yaşından dəstək islana…

Ah, beş-on il geri qayıda aləm,
Anamın səsini eşidə biləm…

 

17. 08. 2019, Samara

MARİNA TSVETAYEVA. “SƏNİN QƏLƏMİNƏ SƏHİFƏYƏM MƏN”

cvetaeva

Sənin qələminə səhifəyəm mən,

Nə var – götürərəm. Səhifəyəm ağ.

Mən —  sənin malına qarovul çəkən:

Çoxaldıb qaytarram yüz dəfə artıq.

 

 

Mən bir kənd yeriyəm, qara torpağam,
Sən mənə  şöləsən, yağış nəmisən.

Sən mənim Tanrımsan, sən mənim Ağam,

Mən qara torpağam, ağ kağızam mən.

 

 Ruscadan tərcümə

15-08. 2019
Samara

 

Я — страница твоему перу. 
Всё приму. Я белая страница. 
Я — хранитель твоему добру: 
Возращу и возвращу сторицей. ! 
Я — деревня, черная земля. 
Ты мне — луч и дождевая влага. 
Ты — Господь и Господин, а я — 
Чернозем — и белая бумага.

MARİNA TSVETAYEVA. “YOX, BÜTÜN HƏYATDAN MƏNƏ ƏZİZDİR…”

cvetaeva

«Нет, легче жизнь отдать, чем час…»

 

Yox, bütün həyatdan mənə əzizdir.

Bircə saatı da bu xoş dumanın.
Mənə buyurursan – yeganə əmr! —

Həm yatım və həm də erkən oyanım.

 

 
Üstəlik gözlərim qapanan andan,

Gərək yuxular da görməyəm gecə.

Əgər gözlərimi özün qapasan,
Etibarlı olar qadağa məncə.

 

 

Qorxuram yatmaya gözlərim amma

Tabutda – gəlməyə ölüm yuxusu.

Bayquşu gecəyə burax, yatmayan —

Yuxusuz qalanın yanına uçsun.

 

Ruscadan tərcümə

14.08. 2019, Samara

 

 

Нет, легче жизнь отдать,  чем час

Сего блаженного тумана! —

Ты мне велишь — единственный приказ! —

И засыпать, и просыпаться — рано.

 

 

 Пожалуй, что и снов нельзя

Мне видеть, как глаза закрою, —

 Не проще ли тогда — глаза

Закрыть мне собственной рукою?

 

 

Но я боюсь, что все ж не будут спать

Глаза в гробу — мертвецким сном законным.

Оставь меня. И отпусти опять:

Совенка — в ночь, бессонную — к бессонным.

14 мая 1920

MARİNA TSVETAYEVA. GÜNÜN YEKUNU

cvetaeva

Ah, bu nə yorğunluq axşama yaxın,

Dünyadan narazı, həm də özümdən.

Rastıma gələnə xoş üzlə baxdım,
Bilmirəm heç niyə gülümsədim mən.

 

 

Sual çox, ürəksə alışmır elə,
Yaş töküb cavabı ödəməyə də.

Danışdıq, fal açdıq, hərə özüylə
Qeyri-müəyyənlik apardı fəqət.

 

 

Sayı həddən artıq pərt baxışların,

Mərhəm söhbətlər də uzanıb gedir.

Muncuqdan tikilən bu naxışların,
Sayı ox. Və mələk…Nəyə gərəkdir?

 

 

Ah, bu nə yorğunluq! Asanmış demə,

Adiliyə gedən pilləni aşmaq!
Qapıla bilərdim axı özümə…

Tanrıdan yayındım bütün gün ancaq!

 

Ruscadan tərcümə

13. 08. 2019, Samara

 

Марина Цветаева — Итог дня

 

Ах, какая усталость под вечер!
Недовольство собою и миром и всем!
Слишком много я им улыбалась при встрече,
Улыбалась, не зная зачем.

 

 

 

Слишком много вопросов без жажды
За ответ заплатить возлиянием слез.
Говорили, гадали, и каждый
Неизвестность с собою унес.

 

 

Слишком много потупленных взоров,
Слишком много ненужных бесед в терему,
Вышивания бисером слишком ненужных узоров.
Вот гирлянда, вот ангел… К чему?

 

Ах, какая усталость! Как слабы
Наши лучшие сны! Как легка в обыденность ступень!
Я могла бы уйти, я замкнуться могла бы…
Я Христа предавала весь день!

MARİNA TSVETAYEVA. “KİMİ DAŞDAN YARANIB, KİMİ GİLDƏN YARANIB…”

ЦВЕТАЕВА

Kimi daşdan yaranıb, kimi gildən yaranıb,
Mənsə gümüşlənir, parıldayıram!

Mənə iş – xəyanətdir, adımsa – Marinadır,
Dəniz köpüyüyəm, həyatım fəna.

 

 

Gildən yaranan da var, ətdən yaranan da var.

Onların qisməti məzar, başdaşı,

Dəniz suyunda xaça çəkilmişəm, vurublar

Məni, qanad açıb haçan uçmuşam.

 

 

Keçər hər bir ürəkdən, hər toru yarıb keçər,
Təbiətimdəki özbaşınalıq.

Görmürsənmi saçımda bu buruqlaraı məgər?

Necə hamı kimi mən olum axı?

 

 

Qranit dizinizə çırpılıb dağılaraq,

Hər təzə dalğayla dirilirəm mən!

Qoy yaşasın bu köpük – şən havalı və şaqraq –

Dənizin səthindən göyə yüksələn!

 

Ruscadan tərcümə

08. 08. 2019, Samara

 

 

Кто создан из камня,  кто создан из глины,—

А я серебрюсь и сверкаю!

Мне дело — измена, мне имя — Марина,

Я — бренная пена морская.

 

 

 

Кто создан из глины, кто создан из плоти —

Тем гроб и надгробные плиты…

— В купели морской крещена — и в полете

Своем — непрестанно разбита!

 

Сквозь каждое сердце, сквозь каждые сети

Пробьется мое своеволье.

Меня — видишь кудри беспутные эти? —

Земною не сделаешь солью.

 

 

Дробясь о гранитные ваши колена,

Я с каждой волной — воскресаю!

Да здравствует пена — веселая пена —

Высокая пена морская!

AILƏ

            I

 

Ah, o necə isti, necə xoş ocaq,

Həmişə körpəsən, beşikdir o da.

O ilk sığınacaq, son sığınacaq,
İnsan arxayın və arxalı onda.

 

 

Soyuqdan gələnin isinir canı
Odu cəhənnəmin həm də soyuyur.

Dadı başqa olur çörəyin, çayın,
Həm ürəyə yatır, həm qarın doyur.

 

 
Dərindir, şirindir yuxular onda,

Yuxuna girənlər – məzə və kefdir.

Ləzzəti ayrıdır ayılmağın da,

Səni sevənlərdir dörd tərəfində.

 

 

Sənə can deyirlər, can eşidirlər,
Başın sığallanır, əgər darıxsan.

Əgər ailən var – yerin behiştdir,
Həyatın cəhənnəm əzabı – yoxsa…

 

II

Ah, ikinci elə zülm ocağı,
Varmı bu dünyada ona bənzəyən?

Onda ürəklərdən qara qan axır,
Hamı bir-birinin ətini yeyən.

 

 

 

Ən ağır danlaqlar həmişə onda,
Tapdanan yeridir ləyaqətlərin,
Söyülüb, döyülüb qapazlananda,

Qarsıdır alovu qiyamətlərin.

 

 

 

Yaxınlar qarğıyır yaxınlarını,
Deyir “qan qusasan, ciyərin yana”,

Od düşür gecələr yuxularına,
Durursan – peşmansan ayılmağına.

 

 

 

Üzündə, gözündə, qıçında əgər,
Varsa bir qüsurun, çevrilir ada,

Çolaqsan, pəltəksən, kor ya da keçəl,

Üstəlik deyirlər “kül başına” da.

 

 

 

Bəzən haram olur onda çay-çörək,
Tökülür burnundan yediklərin də.

Söyür, burunlayır acizi zirək,
Başıaşağılar çəkir içində.

 

 

Ya ər müstəbiddir, ya arvad dəli,
Ya gəlun qaniçən, ya da qaynana.

Ya bacıya qalxır qardaşın əli,
Oğulun əlində ya ölür ana.

 

 

 

Hamı bir-birindən küsülü, incik,
Səhv düşüb hamının yeri elə bil.

Yox ürəyi yanan, dərdinə şərik,

Sevgi olubsa da, qeybə çəklib.

 

 

Kənardan, əlbəttə, göz oxşayandır,
Özünün olmayan  həsədlə baxır.

Ah, onda hər nemət irin və qandır,

Ürəyi cəhənnəm istisi yaxır…

 

11-12. 08. 2019, Samara

ANDRE ŞENYE. «BURDA YOX ATA-ANAM…»

André_Chénier.jpg

ANDRE ŞENYE

                    (1762-1794)

 

Burda yox ata-anam, yox dostum, yurdaşım da,
Qərib ölkədir yerim, yaxınlarım uzaqda.
Mən bu vəhşi adaya dalğalarla atıldım,
Həmişə Fransanın dilimdə şirin adı.

Ocaq başında tənha, taleyimə yanıram,
Ölüm arzusundayam, anları sanayıram. 

Bircə dost da yox səsi qəlbə təsəlli ola,

Yaxınımda otura, üzümə nəzər sala.

Dolub, o da ağlaya, sinəm üstə baş qoya,
Deyib mənə “Necəsən?”,  əlimi ovuclaya.

 

Fransızcadan tərcümə

10-11.08. 2019, Samara

London, dekabr 1787

 

Андре́ Мари́ де Шенье́ 

Sans parents, sans amis et sans concitoyens.
Oublié sur la terre et loin de tous les miens. Читать далее

      ANNA AXMATOVA. “İNSAN BU DÜNYADAN ÖLÜB GEDƏNDƏ…”

Anna_Ahmatova

İnsan bu dünyadan ölüb gedəndə,
Onun şəkilləri dəyişir hökmən.

Baxışlar dəyişir, təbəssüm indi

Başqa cür görünür üzündə birdən.

 

 

Mənə bu müəmma çatdı, bir tanış

Şairin dəfnindən geri dönərkən.

Və bildim gümanım həqiqət imiş,
O vaxtdan nə qədər yoxladımsa mən.

Ruscadan tərcümə

O7.08. 2019, Samara

QEYD: Şeirin orijinalı qafiyəsizdir.

Когда человек умирает

 

Когда человек умирает,
Изменяются его портреты.
По-другому глаза глядят, и губы
Улыбаются другой улыбкой.
Я заметила это, вернувшись
С похорон одного поэта.
И с тех пор проверяла часто,
И моя догадка подтвердилась.

MARİNA TSVETAYEVA. “KİMİ DAŞDAN YARANIB, KİMİ GİLDƏN YARANIB…”

ЦВЕТАЕВА.jpeg

Kimi daşdan yaranıb, kimi gildən yaranıb,
Mənsə gümüşlənir, parıldayıram!

Mənə iş – xəyanətdir, adımsa – Marinadır,
Dəniz köpüyüyəm, həyatım fəna

 

 

Gildən yaranan da var, ətdən yaranan da var.

Onların qisməti məzar, başdaşı,

Dəniz suyunda xaça çəkilmişəm, vurublar

Məni, qanad açıb haçan uçmuşam.

 

 

Keçər hər bir ürəkdən, hər toru yarıb keçər,
Təbiətimdəki özbaşınalıq.

Görmürsənmi saçımda bu buruqlaraı məgər?

Necə hamı kimi mən olum axı?

 

 

Qranit dizinizə çırpılıb dağılaraq,

Hər təzə dalğayla dirilirəm mən!

Qoy yaşasın bu köpük – şən havalı və şaqraq –

Dənizin səthindən göyə yüksələn!

 

Ruscadan tərcümə

08. 08. 2019, Samara

 

 

Кто создан из камня, кто создан из глины,—

А я серебрюсь и сверкаю!

Мне дело — измена, мне имя — Марина,

Я — бренная пена морская. Читать далее