ŞARL BODLER.  BULUDLU GÖY     

бодлер

      Ciel brouillé

Buxarla örtülübdür elə bil ki, baxışın,

Sənin sirli gözlərin (mavi, qonur, yaşılmı?)

Gah zalım, gah mehriban, gah xəyala qapılar.

Onlarda göylərdəki xumarlığın əksi var.

 

İsti və ağ dumanlı günləri yadına sal,
Məftun ürəklər necə duyğulanıb ağlayar.
Tanınmaz bir azarla incidilən sinirlər,
Oyanar və yuxuya gedən ruha gülərlər.

 

Dumanlar mövsümündə alovlanan günəşdən,
O gözəl üfüqlərə bənzəyirsən sən hərdən.

Elə ki parlayırsan, yağışdan nəm peyzajı,

 Buludlu göydən sızan şüalar alışdırır.

 

Sən ey xatalı qadın, ağlı azdıran iqlim!

Qarına da valehəm, şaxtanı da sevirəm,
Aman bilməz qışından ala bilərəmmi mən,

Elə həzz ki, itidir buzdan, həm də dəmirdən?

 

Fransızcadan tərcümə

14.06. 2018

Samara

Реклама

ŞARL BODLER.  BİR YOLDAN ÖTƏNƏ

бодлер

  À une passante

Elə hayqırır küçə, qulaq batır az qala.

Bir ucaboy və arıq qadın keçdi yanımdan,
Yaslı, dərdi möhtəşəm, incə əllə durmadan,
Uzun ətəklərini çəkib sığallayaraq.

 
Kübar, yeyin, mərmərdən yonulub ayaqları,

Qasırğalar yetişən solğun səmaya bənzər

Gözlərindən içirdim mən özümdən bixəbər,

Məst eləyən şirinlik və həzz ki, zəhər dadır.

 

 

Şimşək işığı…sonra gecə! Bircə baxışıyla mən,

Bu ani gözəlliyin təzədən doğuluram,
Səni  əbədilikdə bəlkə yenə görərəm.

 

Uzaqlarda, burda yox! Gecdir! Həmişəlik ya!

Bilmirəm ki, hardasan, hardaym – nə biləsən,

Ah, səni mən sevərdim, ah, bilərdin bunu sən.

 

Fransızcadan tərcümə

12.06.2018

Samara

ŞARL BODLER.  SAQINDIRAN

бодлер

         L’Avertisseur

Kim əgər layiqsə insan adına,
Ürəyində sarı İlan yaşayar.

İnsan “İstəyirəm,” desə, hökmdar

Səsiylə bu İlan “Yox!” deyər ona.

 

Donuq gözlərinə gözlərin baxa,

İstər Satirlərin,  Niksilərin ya,

Diş deyir: “Öz borcun barədə düşün!”

 

Ağac ək, dünyaya ya övlad gətir,
Kağızda, mərmərdə əsərlər yetir,

Diş deyir: “Axşama varmı ümidin?”

 

Nəyə ümid etsə, can atsa nəyə,

İnsan həyatının bircə anı da,
Keçmir ki, Gürzədən, Zalım İlandan,
Acı xəbərdarlıq eşidilməyə.

Fransızcadan tərcümə

11-12.06. 2018

Samara

ŞARL BODLER. NİFRƏT ÇƏLLƏYİ         

 

бодлер

       Le Tonneau de la Haine

Bir çəlləkdir ki Nifrət, doludur Danaidlə,

Bura güclü, qırmızı əlləriylə İntiqam,
Toranda başılovlu vedrə-vedrə əndərir,

Ölənlər axıtdığı göz yaşları, tər və qan.

 

Gizli deşiklər açıb İblis bu girdabdasa,
Onlardan axıb gedir min illərin qan-təri.

Əgər qurbanlarını cana gətirə bilsə,
Yenə də Nifrət sıxıb, qanlarını çəkərdi.

 

Nifrət əyyaşa bənzər meyxana küncündəki,
Təşnəsi şiddətlənər, çox içərsə nə qədər,
Kəsildikcə çoxalan Lerna hidrası kimi.

 

Bəxtəvər əyyaş bilir xumarlıqdan yenilər,
Yaslı tale yazılıb Nifrətinsə adına,
Yuxuya getməz heç vaxt girib masa altına.

Fransızcadan tərcümə

11.06. 2018

Samara

ŞARL BODLER.   KÜRƏN DİLƏNÇİ QIZA

бодлер

     À une Mendiante rousse
Özü ağbənizdir, saçları kürən,
Nimdaş paltarının deşiklərindən,
Onun kasıblığı həm gözə dəyir,
Həm gözəlliyi.

 
Miskin bir şairəm, mənə qalarsa,
Sənin kürən çillər bürüyüb basan,

Cavan və azarlı bədənini mən,
Çox bəyənirəm.

 

Taxta başmaqların ayaqlarına,
Yaraşır, sabolar qəşəngdir daha,
Qədim romanlarda məleykə geyən,
Məxmər səndəldən.

 
Bu, dizinə çatan əski yerinə,
Gözəl saray donu yaraşar sənə,

Xəfif xışıltılı düşə ətəklər,
Dabana qədər.

 

Sənin corabının deşiklərinə,
Hər bir heyvərənin gözü bərəlir.

Qızıldan bir xəncər gərək yanaydı,
Corabbağında.

 

Yaxşı vurulmayan düyünlərinsə,
Açılıb salalar bizi həvəsə.

Gözlərin tək gözəl məmələrin də,
İşıqlı həm də;

 

Gərək əllərinin  ola qurbanı,
Görmək istəsə kim soyunmağını.
Şeytan barmaqları qəzəblə vura,
Qova kənara.

 

Sənə mirvarilər ən gözəl sudan,
Və sonetlərini Belo ustadın,
Əsirin olanlar daim hədiyyə,
Vermək istəyər.

 

Nökər təbiətli qafiyəbazlar,
İlk kitablarını sənə yazarlar.

Baxarlar gizlənib pilləkən altda,
Ayaqlarına.

 
Neçə paj qapında uğur axtarar,

Nə qədər də senyor və neçə Ronsar.

Yataq otağını sənin güdərlər,
Kef ümidiylə.

 

Odlu busələrin hesabı itər,
Yatağı bəzəyən gülləri ötər.

Sənin xidmətində farağat durar,
Neçə Valua!

 

Fəqət dilənməyə yenə gedirsən,

Hansı bir Vefurun kandarındasa,

Köhnə-əski-üskü atılıb qalıb,

Sənə yararlı.

 

Gedə-gedə ancaq baxırsan oğrun,
Bəzəyə, qiyməti iyirmi doqquz su.

Ah, bağışla, onu alıb sənə mən,
Verə bilmərəm!

 

Elə beləcə get, bəzəksiz-filan,
Nə ətir, mirvari, nə də brilyant,

Arıq çılpaqlığın bəsindir elə,

Mənim gözəlim!

 

Fransızcadan tərcümə

09-10.06. 2018

Samara

ŞARL BODLER. SPLİN 4

бодлер

      Spleen

Qüssə əsirliyində sızıldayan ruhlara,

Ağır və yaxın səma qapaq kimi enəndə,

Aləmi çevrələyən üfüqdən elə qara
Gün doğur üstümüzə, qəmi çox gecədən də.

 

Elə ki torpaq dönür rütubətli zindana,

Ümid Yarasa kimi zərif qanadlarıyla,
Divarları döyərək  uçuq-sökük tavana,
Baş vurar şığıyaraq;
Tükənməz şırnaqları sallananda yağışın,

Barmaqlıqlar bərkidən türməni xatırladar.

Rəzil hörümçəklərin mini birdən daraşıb

Beynimizin dibinə, səssiz tor hörər orda.

 

Qəzəblə səslənərlər birdən qüllə zəngləri,

Tük ürpədən nərələr göylərə ucaldaraq.

 Necə ki, ruhlar olur vətənsiz və sərsəri,
Ağlayıb-sızıldayır inadla yalvararaq.

 

Uzun şayiələrsə təbilsiz və çalğısız

Ləngərli dolaşırlar ürəyimdə;  Ümidsə,
Yenilərək ağlayır, Qüssə qəddar, amansız,
Sərir qara bayrağı əyilmiş kəlləm üstə.

 

Fransızcadan tərcümə

09-10.06. 2018

Samara

     ŞARL BODLER. SPLİN 3

бодлер

             Spleen

Kralam elə bil mən yağışlı bir ölkədə,
Gəncdir, qocadır ancaq, gücü yox, zənginsə də.

Həqir müəllimləri ikrah doğurur onda,
Darıxır itləriylə, başqa heyvanlarla da.
Onun kefini açar nə şahin, nə də qumar,
Eyvanı qarşısında nə can verən adamlar.
Məzəli balladası sevimli təlxəyinin,

Açmr daha bu qəddar azarlının eynini.
Gerb bəzəyən yatağı məzarı xatırladar,

Bütün şahzadələri gözəl sayan xanımlar,

Bilmirlər geyinələr necə açıq-saçıq ki,
Bu cavan skeletin eyni açıla bəlkə.

Bacara bilmə qızıl yaradan kimyagər də,
Varlığından çıxara çürüdücü maddəni.
Romalıllardan bizə gələn qan hamamları,
Ki, dünya aliləri qocalıb yada salır,
Qızdırmazdı onlar da soyumuş bu meyidi,
Çünki Leta suyudur damarında, qan deyil.

Fransızcadan tərcümə

08-09.06. 2018

Samara

SAMİ RƏHBƏRİYƏ MİNNƏTDARLIQLA

Şeirlərimin oxunmadığı fikri məndə elə möhkəmdir ki, kiminsə mənim hansısa yazımı oxuduğunu eşidəndə çox təəccüblənirəm. Ancaq bu gün mənə çatan xəbərdən əməlli-başlı heyrətlənmişəm: təəssüf ki şəxsən tanımadığım bakılı Sami Rəhbəri nəinki mənim ən azı bir şeirimi oxuyub, o hətta bu yazının ingilis dilinə sətri tərcüməsini də hazırlayıb.

Sami müəllimə uzaqdan-uzağa dərin minnətdarlığımı və yazıma göstərdiyi diqqətdən, onun tərcüməsinə çəkdiyi zəhmətdən son dərəcə təsirləndiyimi bildirirəm.

X.X.

14.06. 2018

Samara

 

DİFFİCULT MAN

 

People are different in the world

Everyone is on different in the world

I am a different person in this world

Not now, from beginning I am difficult

Difficulty has been cut to my neck

 

They say I am like Physics, Algebra

Inverse Geometry, Organic Chemistry

It is always black the day of difficult man

Because around you only easy people

Only you are difficult among them

Relatives easy, neighbours easy

As if you disrupt the world’s order…

Everyone’s cheerful, everyone‘s kind

They sacrifice to each other

This sacrifices to that that sacrifices to this.

Everyone is embarrassed seeing me

Someone looks sighs deeply

Someone turns his face, someone his back

The rest goes away silently

Even they have different kinds

Cutting the neck with cotton

Such one can take you from Earth

As if, there is no solution of this issue

On the planet of easy people

It is difficult for difficult people

 

ÇƏTİN ADAM

 

Adamlar cürbəcür olur dünyada,

Mən də bu dünyada çətin adamam.

İndi yox, əvvəldən elə çətinəm,

Çətinlik boynuma biçilib mənim.

Deyirər fizika, cəbr kimiyəm,

Tərsimi həndəsə, üzvi kimyayam.

Çətin adamın da qaradır günü,

Asan adamlardır çünki yan yörən.

Evdə hamı asan, işdə eləcə,

Çətinsən onların içində təkcə.

Qohum-qardaş asan, qonşular asan,

Dünya nizamını sanki pozursan.

Hamı üzügülər, hamı mehriban,

Bu ona qurbandır, o buna qurban.

Hamı da tutulur məni görəndə,

Baxır, köks ötürür biri dərindən.

Biri üz çevirir, biri dalını,

Dinməzcə çəkilib gedir qalanı.

Ancaq hər cürü var asanların da,

Var boynu pambıqla kəsənləri də.

Silər yer üzündən eləsi səni,

Elə bil həlli yox bir məsələsən.

Asan adamların planetində,

Çətin adamların günü çətindir…

 

24 11.16

Samara

 

ŞARL BODLER. SPLİN 2

 

бодлер

                  Spleen

Yaşım mindir elə bil, o qədər xatirəm var,
Böyük dolab, yığılıb gözlərində hesablar,

Rəsmi sənədlər, roman, şeir, sevgi məktubu,
Ağır saç kəsikləri qəbzlərlə burulub.

Burda sirr kədər dolu beynimdəkindən də az,

Bu bir piramidadır, bu bir nəhəng sərdaba.

Bura qardaş qəbrindən tutar daha çox meyit,

 — Mən qəbiristanlığam, ay mənə nifrət edir.

Uzun qurdlar sürünür peşmanlıq ağrısı tək,

Ən əziz ölülərin üstünə tökülərək.
Solğun çiçəklər dolu buduaram mən qədim,

Hara baxsan, atılıb zamanı keçmiş geyim.

Ağımtıl və hüznlü pastelləri Buşenin,

Qoxusunu alırlar ağzı açıq şüşənin.

Uzunluqda bu axsaq günlərə yox bərabər,
Qarlı illərin ağır lopaları tökülər.

Yaslı inamsızlığın acı meyvəsi qüssə,
Qəlbi bürüyər, alar ölümsüzlük miqyası.
Daha bil indən belə, ey həyati maddə, sən!
Qorxular döyəcləyən bir parça qranitsən.

Ilğımlı Saharanın ucqarında uyuyan,
Qoca bir sfinks, onu almır eyninə dünya.

Silinib xəritədən və ovqatı yamandır,
Nəğmə demək həvəsi gələr günəş batanda.

Fransızcadan tərcümə

07-08.06.2018

Samara

ŞARL BODLER. SPLİN 1

бодлер

                        Spleen

Plüvioz elə bil bütün şəhərdən küsüb,

Nəhəng camından soyuq dalğaları əndərir,
Çürüdür məzarlığın yazıq əhalisini,

Dumanlı məhlələrdə islanır ölərilər.

 

Bir döşəkçə axtarır döşəmədə pişiyim,
Birəli arıq bədən titrəyir dayanmadan.

Ruhu qoca şairin navalçada dolaşır,

Zökəmli kabus səsi sanki ucalır ordan.

 

Nalə çəkir böyük zəng,  tüstüləyən kötüksə,
Falsetiylə dəm tutur kəfgirdən gələn səsə

Kartlardansa yayılır ətrafa mənfur iylər.

 

Əli-ayağı şişli qarıdan fatal bir irs,
Ürək açır valetlə indi qaratoxmaq qız,

Xatırlanır nə vaxtdan ölüb gedən sevgilər.

 

 

Fransızcadan tərcümə

08.06. 2018

Samara