AQŞİNİN XATİRƏSİNƏ        

ЗА СТОЛОМ ШАМИ И ШАФИГА.jpg

Əziz, şirin nə varsa,
Tanrı, bizə verən sən.

Nəyimiz var, alırsan,

İstəyəndə geri sən.

 

Hazırıq hər cəzaya,
Həqir, lal dayanarıq.

Çılpaq gəldik dünyaya,
Çılpaq da qayıdarıq.

 

Başımıza nə gəlsə,

Diləmərik mərhəmət,

Rəhman da, rəhim də sən,

Özün bilən məsləhət.

 

Lütə, evi yanana,

Yiyə duran tapılar,
Yuvadan qovulana,

Açılacaq qapılar.

 

İncidilən, əzilən,

Əzizlənər, ovunar.

Gedəridir hər gələn,

Hər sınağın sonu var.

 

Nə versən – şükürlüyük,

Baş əyirik nə alsan.

Səndə səxavət böyük,

Ədalətdə alisən.

 

Nəyik, kimik ki, səndən,
Tanrı, istəyək əvəz?

Nə istəsən, bəndədən,

Götür, mehriban, əziz!

 

Verdiyin malı götür,

Tikilənləri dağıt!

Gəlsən övladdan ötrü —

Qurbandır sənə övlad!

 

Əyyuba verdiyinlə,

Bizi ovutma ancaq.

Təzə mal, övlad deyil,

Səbir ver bizə azca…

 

13.01.2018

Samara

 

 

Реклама

UİLYAM ŞEKSPİR. 25-Cİ SONET

shakespear

                                                  Let those who are in favor with their stars

 Xoşbəxt ulduz altda doğulubsa kim,
Öyünsün adıyla, şan-şərəfiylə.

Bundan mərhum edib mənisə bəxtim,

Məhəbbətimdədir sevincim elə.

 

Kimə qismət olur şah himayəsi,

Açılır günəşə gülünbahar tək.

Bircə əyiri baxış solmağa bəsi,

Ləçəklər qürrəni dəfn eləyəcək.

 

Qanıyla min zəfər qazanmış əsgər,
Əgər uduzarsa bircə döyüşü.

Şərəf kitabından adı silinər,

Hamı da unudar gördüyü işi.

 

            Sevir, sevilirəm, bəxtəvərəm mən,         

            Heç kəs ala bilməz bunu ılimdən.

 

İngiliscədən tərcümə

12.01.2018

Samara

SEYRAN SƏXAVƏTLƏ ƏDƏBİYYAT İNSTİTUTUNUN YATAQXANASINDA GÖRÜŞ

Ədəbiyyat institutunun demokratik, yetim qarnı doyduran yeməkxanasına Seyran Səxavət gedə bilərdi, çünki Moskvaya gələndə institutun yataxanasında, azərbaycanlı tələbələrin otağında qalırdı…

Səhv etmirəmsə, 1982-ci ilin lap əvvəlində Seyran Səxavət Moskvaya gəlmişdi və yataqxanada qalırdı. Mən onu tanıdığım azərbaycanlı tələbələrin otağında gördüm və hələ Azərbaycanda olan vaxtlar “Ulduz”a göndərdiyim bir hekayəmi oxuyub-oxumadığını soruşdum. Seyran Səxavət o vaxt jurnalda nəsr şöbəsinin müdiriydi, dedi ki, hekayəni görüb, hətta oxumağa başlayıb (göndərdiym vaxtdan az qala altı ay keçmişdi), qayıdandan sonra oxuyub qurtaracaq, mən burdan zəng vurub yazım barədə jurnalın qərarını öyrənərəm…

Sonra S.B. adlı tələbə mənə yaxınlaşıb dedi ki, Seyran müəllim bir qadınla təklənmək istəyir, sənin otağın lazımdır (aspirantlar tək qalırdılar). Mən də S.B.-ya acıqlandım ki, bu adam indi mənim yatağımda ağnamaq istəyir? S.B. dinc adam idi, məni sakit elədi, dedi ki, başqa yer tapar…

Bildim ki, hekayəmin qərarını özüm çıxardım..

Ancaq bir müddətdən sonra özümü saxlamayıb “Ulduz”a zəng vurdum. S. Səxavət dedi ki, hələ oxuyub qurtarmayıb (əslində hekayəni on dəqiqəyə oxumaq olardı). Bir-iki həftədən sonra yenə zəng elədim. Daha bir dəfə… Seyran Səxat mənə dedi ki, hekayənin yarısına çatmışdı, birdən əlyazması itdi…

Hekayənin surəti mən də də qalmayıb. Adı qalıb: “Rayon qəzetinin müxbiri”…

YUSİF SƏMƏDOĞLU HARDA YEYİB-İÇİRDİ?

Daha bir lətifədə deyilir ki, guya Seyran Səxavətlə Yusif Səmədoğlu Qorki adına ədəbiyyat institutunun restoranında təsadüfən görüşüblər…

Ədəbiyyat institutunun, əlbəttə, restoranı yox idi və ola bilməzdi. İnstitutun yeməkxanası vardı ki, bura qarnı şişirdən, ancaq doyurmayan ucuz xörəklər verilirdi. Yusif Səmədoğlu isə ЦДЛ (Центральный дом литераторов – mərkəzi ədəbiyyatçılar evi) restorannda yeyib-içərdi. Tez-tez Bakıdan uçub bahalı mehmanxanada qalmağa, bahalı restoranda yeyib-içməyə, arvadbazlığa “Ulduz” jurnalı redaktorunun maaşı və yazıçı qonorarı, əlbəttə, çatmazdı. Səmədoğlu heç məhsuldar yazıçı da deyildi. Sovet vaxtı mən onun cəmi bir neçə yöndəmsiz hekayəsini görmüşdüm…Məlumatlı bir adamdan o vaxt eşitmişdim ki, Yusif Səmədoğlu Bakı sexçiləri ilə (цеховики) şərikdir və pul da ordandır…

YUSİF SƏMƏDOĞLU GÜLLƏ ATACAQDI? NİYƏ SOVET VAXTI HEÇ KƏLLƏ DƏ ATMIRDI?

“Xalq yazıçısı” Yusif Səmədoğlu haqqında lətifələr çap olunub. Birində deyilir ki, guya “xalq yazıçısı” Yazıçılar İttifaqının binasını Türkiyə səfirliyinə vermək istəyən baş nazir Pənah Hüseyni tüfənglə vurmaq istəyirmiş…

Bu hadisə 1992-93-cü illərdə ola bilərdi. O vaxta qədər Yusif Səmədoğlunun gözü qabağında xalqın başına min oyun açıblar, məsələn, yüz minlərlə azyaşlı azərbaycanlı balası ilin dörd-beş ayını dərs oxumaq əvəzinə pambıq, tütün, üzüm tarlalarında köləlik eləyib. Niyə onda Yusif Səmədoğlu bir adama, güllə olmasın, heç olmasa, bir kəllə atmırdı?

O ki qaldı Yazıçılar İttifaqına və onun əmlakına, burda, əlbəttə, yumşaq desək, şəxsi maraq vardı. Yusif Səmədoğluna və elə onun atasına da qərb burjuyları kimi dəbdəbə ilə yaşamaq imkanını dövlət himayəli ədəbiyyat, ideoloji ədəbiyyat və onun Nazirliyi – Yazıçılar İttifaqı yaratmışdı…

Dünya nəsr sənətinin böyük ustaları səviyyəsində Azərbaycanın bircə nasiri var: Cəlil Məmmədquluzadə. O öz şedevrlərini, məsələn, “Kişmiş oyununu” yazanda, heç bir yazıçılar ittifaqı yox idi…

UİLYAM ŞEKSPİR. 24-CÜ SONET

 

shakespear

 

  Mine eye hath played the painter and hath steeled…

Gözlərim elə bil rəssam əliylə,

Çəkdi ürəyimə gözəlliyini.

Şəklə çərçivəyəm mən özüm elə,

Perspektiv sənətdə zirvə bilinir.

 

Yalnız sənətkarın ustalığıyla,

Gerçək surətini görə bilərsən.

Sinəmdə bu şəkil asılıb qalar,

Ora pəncərədir gözlərin sənin.

 

Gözlərimiz eyni həvəsdən yanar —

Mənimkilər sənin şəklini çəkər,

Sənin gözlərindən günəş boylanar,

Baxar sinəmdəki gözəl bu şəklə.

 

           Rəssamlıq qüdrəti varsa da, ancaq,           

           Ürəyin sirrini gözlər anlamaz.

 

İngiliscədən tərcümə

11.01.2018

Samara

    UİLYAM ŞEKSPİR. 23-CÜ SONET

shakespear

                              As an unperfect actor on the stage

Naşı aktyor ki səhnədə necə

Qorxudan rolunu unudub durar.

Ya da dəlisov var,  elə cinlənər,

Ki, öz ürəyini qəzəb sarsıdar.

 

Elə inamsızam özümə mən də

Sevginin düsturu çıxır yadımdan.

Deyəsən eşqim də zəifləmədə,

Eşqimin yükünün ağırlığından.

 

Qoy mənim yerimə kitablar onda.

Desinlər ki, nədir sinəmi didən.

Sevgi etirafı, yalvarışında,
Onlar mükəmməldir mənim dilimdən.

 

                Oxunsa yazdığı lal məhəbbətin,

               Gözlə eşidilər eşqin hikməti.

 

 İngiliscədən tərcümə

10.01.2018

UİLYAM ŞEKSPİR. 22-Cİ SONET

shakespear

                                       My glass shall not persuade me I am old

 

Ayna yalan deyir – deyiləm qoca,

Cavanlıq özüsən sən ki nə qədər.

Salarsa üzünə zaman iz ancaq,

Ölüm həyatımı götürüb gedər.

 

Sənin büründüyün gözəllik ki var,

Mənim qəlbimə də  bəzəkdir elə.

Bizim sinəmizdə bir ürək vurar,

Necə səndən yaşlı ola bilərəm?

 

Bax belə, sevgilin, gözlə özünü,

Mənim xətrimə yox, özündən ötrü.

Sənin ürəyinin mənsə nazını,

Çəkirəm, elə bil əziz körpədir.

         

                           Ölər səninki də, ölsə ürəyim,

                           Necə qaytararam onu geriyə?

 

İngiliscədən tərcümə

09.01.2018

UİLYAM ŞEKSPİR. 21-Cİ SONET

shakespear

                                         UİLYAM ŞEKSPİR

        21-Cİ SONET

                              So is it not with me as with that muse

Xeyir, mən deyiləm ilhama gəlib,

Süni gözəllikdən şeirlər yazan.

Səmanı da naxış bilir eləsi,

Sayır-sadalayır gözəl nə varsa.

 

Əl atır görkəmli müqayisələrə:

Yer, dəniz incisi, günəş və ay da.

İlk aprel çiçəy və nadir hər nə,

Gizlənər göylərin yeddi qatında.

 

Sevgim həqiqətdir, yazılarım da.

Anadan doğulan hər bir uşaq tək,

Sevdiyim də gözəl, parlamır amma,

Səmanı bəzəyən qızııl çıraq tək.

   

          Belə təşbehlərə, yox, əl atmaram,
          Niyə tərifləyim, mən ki satmıram.

 

İngiliscədən tərcümə

08.01.2018

С ДНЕМ РОЖДЕНИЯ, НИНЕЛЬ ЮРЬЕВНА!

Сегодня день рождения замечательного человека, ученого и педагога из Петербурга Нинели Юрьевны Егоровой. Она с немалой симпатией и с некоторым любопытством относится к нам, азербайджанцам, многие годы живо интересуется с нашей жизнью в Самаре, где она однажды успела побывать. Любопытство Нинели Юрьевны счастливо выразилось в ее интересе к азербайджанскому языку. Будучи хорошим литератором и стихотворцем, она даже решила заняться переводами. А потренироваться совершенно правильно решила не на классиках, а на моих заслуженно непризнанных и никуда не годных стихах. Вот один из переводов Нинели Юрьевны, в котором она безуспешно пыталась хоть немножко улучшить то, что улучшить в принципе невозможно.

С днем рождения, дорогая Нинель Юрьевна!

 

нинель.jpg

ON İLDƏN SONRA
Ötər neçə fəsil, ötər neçə il,

Həsrət qəlbimizi incidər, yorar.

Yaxşı bilirəm ki, sağalan deyil,

İndi ayrılığın vurduğu yara

“On ildən sonra.”

 

Tale yelkənimiz bizi, əzizim,

Kim bilir atacaq hansı sulara.

Ayrılıq ağardar saçlarımızı,

Nə xurmayı qalar, nə də ki qara,

“On ildən sonra.”

 

İndi nə biləsən… Bəlkə də həyat,

Bizi dəyişdirər, başqalaşdırar.

Bizə bu günlərdən qalar quru ad,

Biz də can atarıq dövlətə, vara,

“On ildən sonra.”

 

Vəzifə arzusu, şöhrət həvəsi,

Salar qəlbimizi bəlkə də tora.

Xırda qayğıların ağır nəfəsi,

Söz-söhbət, qalmaqal, günümüz qara,

“On ildən sonra.”

 

İndi nə biləsən… Qəfil bir görüş,

Bəlkə bir də bizi qarşılaşdırar.

Dəyişmə, gözəlim, ya da az dəyiş,

Deməyim o hara, indiki hara,

“On ildən sonra…”

 

ЧЕРЕЗ ДЕСЯТЬ ЛЕТ

 

Многократно сменятся сезоны,

Зарастет травой твой милый след,

Но сердцам все так же будет больно

От разлуки – через десять лет…

“Через десять лет

 

Время вдруг нас сделает иными?..

Неизвестен жизненный сюжет —

Может, станем алчными и злыми,

Обольстит обоих звон монет..

“Через десять лет”…

 

Оба предадим карьеры ради

И забудем в суете сует,

В повседневном сумраке и смраде

Наших дней минувших нежный свет?..

“Через десять лет”…

 

На вопросы эти не отвечу,

Твой храню, красавица, портрет…

Может, нам судьба подарит встречу —

Не меняйся, дорогая, нет!

“Через десять лет”…

****************************

 

> Вариант перевода второго пятистишия:

> Паруса судьбы нас, дорогая,

> Принесут куда – пока секрет,

> Может, будешь ты уже седая,

> Может, буду я уж не брюнет…

> “Через десять лет”

 

Перевод: Нинель Егорова