GİYOM APOLLİNER. PİŞİK

apolliner

Deyirəm bir evim olaydı belə:

Ağıllı bir qadın, danışa, gülə,
Kitabların üstdə pişiyim yata,

İl boyu ev dolu dostlarım gələ

Yoxsa bunlar  əgər, yoxdur həyat da.

fransızcadan tərcümə

30.08. 2020, Samara

Le Chat

Guillaume Apollinaire

Je souhaite dans ma maison :
Une femme ayant sa raison,
Un chat passant parmi les livres,
Des amis en toute saison
Sans lesquels je ne peux pas vivre.

Guillaume Apollinaire, Le Bestiaire, ou Cortège d’Orphée, 1911

GİYOM APOLLİNER. TIRTIL

apolliner

Vara, zənginliyə  işdir aparan,
Zavallı şairlər, siz də iş görün!

Tırtıl zəhmət çəkir nəfəs almadan,
Zəngin kəpənəyə bir gün o dönür.

Fransızcadan tərcümə

29.08. 2020, Samara

La chenille

Guillaume Apollinaire

Le travail mène à la richesse.
Pauvres poètes, travaillons !
La chenille en peinant sans cesse
Devient le riche papillon.

Guillaume Apollinaire, Le Bestiaire, ou Cortège d’Orphée, 1911

«PƏNCƏRƏDƏN BAX, MƏMƏ, YA ÇIX YOLA…»

məmə, aprel 2013

Pəncərədən bax, məmə, ya çıx yola,
Alnına qaldır əlini, bax yola.

=

Sorğuya tut, olsa yanından keçən,
Al xəbər əvvəlcə Süleymanı sən.

=

Həm maşınından, həm özündən soruş,

Gör necədir oğlu, qızından soruş.

=

Gör necədr indi Ağənnən, məmə,
Yaş axıdırmı yenə, dərdin mənə…

=

Vardı bir oğlun da, de, qürbətləri,
Gör neçə ildir dolaşır sərsəri…

=

Sonra qayıt gəl, evinə gir yenə,
Sal yadına Salmanı,  hönkür yenə…

28.08. 2020, Samara

YOXSA DƏRD – SEVİNC DƏ BİLMƏRİK NƏDİR…

25.09.18

Məmmədağa Əhədliyə

Leybnits deyənlər əgər doğrusa,                                                           

Başqa dünyalarla müqayisədə,

Bizim dünyamızdan yaxşısı yoxsa,

Elə bu ömür də insana bəsdir.

===========================

Çətin sevindirər davamlananda,
Zülmü ağır olar məhkəmələrin.

Sənə bu dünyada nəşə daddıran,
Hər şey orda günah sayılar yəqin.

=============================

Sevinclə keçərsə gündüzün, gecən,
Nə ağrın olarsa, azarın nə də.

Özün bu halından sən bezəcəksən,

Yoxsa dərd —  sevinc də bilinməz nədir.

================================

Xurma kölgəsində, su qırağında,
Başımız altında gül mütəkkələr.

Yuxuya getmərik, qurdalanaq ha,

Çünki canı yormaz ağır əməklər.

=========================

Şirin yuxu olar ən ümdə istək,
Bezdirər məzəsi  hurilərin də.

Yata da bilimərik yuxuda görək
Azarı, tanıyaq  dadını dərdin…

27.08. 2020, Samara

“AH ANA, NƏ GÖZƏL ZADSAN…”

1

“Ah, nə gözəl zaddır ana!” söyləyən!

Hamıdan üstünsən həqiqətdə sən.

 

 

Dildə, fikirdə elə söz harda kı,
Qüdrəti əks etsin o varlıqdakı.

 

 

Sevgilərin ilki – ana sevgisi,

Qopsa qiyamət də silinməz izi.

 

 

Hər necə övladı mürəkkəbdisə,
Çatmasa anlam da, ana hiss edər.

 

 

Qayğısına möhtacıq hər yaşda da,

Getdisə, övladı yetimlik yaşar.

 

Getdisə, dünyada adamsız, təkik,

Sanki gedir ölkə də, qürbətdəyik.

 

 

“Ah, nə gözəl zaddır ana!” söyləyən,
Ən uca tərif demisən bəlkə  sən…

22.08. 2020, Samara

CON KİTS. BURA, BURA, SEVGİ, GƏL…


CON KİTS

 

John Keats

(1795-1821)

 

Bura, bura, sevgi, gəl,

Bu, bir kölgəli çəmən.

Bura, bura, sevgi, gəl,

Var ürəyin istəyən.

 

Bura, bura, şəkərim —

Həndəvər sunərgizi

Bura, bura, şəkərim!
Ləçəklərdə şeh izi!

 

Bura, bura, əzizim,
Gəl, nəfəs gətir təzə.

Bura, bura,əzizim!
Gəl bu xoş günü bəzə!

 

Hərçənd anın nəşəsi
Uçub gedir bir anda —

Hərçınd eşq xəzinəsi,

Bir anda dağılandır, —

 

Bitməmiş hələ ansa —

Yaxın, yaxındır, inan!–

Beləcə uzanansa,
Əziz, əzizdir bu an!

 

Sevgi, sevgidir bura,
Sovqatını göndərən.

Ölüm gələ, apara —
Razı ölərəm hökmən!

İngiliscədən tərcümə

19-20. 2020, Samara

 

John Keats

Hither, Hither, Love

Hither hither, love—
      ‘Tis a shady mead—
Hither, hither, love!
      Let us feed and feed! Читать далее

UİLYAM VORDSVORT. GÖYQURŞAĞI

Haçan göyqurşağı görürəmsə mən,
Ürəyim sinəmdə coşar, çırpınar.

Beləydi lap körpə  çağımdan mənim

Böyüdüm, duyğumsa yenə də həmin. 

Belə olacaqdır son günüməcən,
Yoxsa həyatımın nə mənası var!

Dünənki Uşaqdır bugünkü Ata;

Ömür günlərimi istəyirəm ki,

Bağlaya həmişə təbiət eşqi.

 

İngiliscədən tərcümə

16-17.08. 2020, Samara

 

My Heart Leaps Up

William Wordsworth- 1770-1850

My heart leaps up when I behold 
   A rainbow in the sky: Читать далее

«HARDA GÜNƏŞ VARSA, VƏTƏNDİR QUŞA…»

18.11. 19

Ah, necə də yay tələsir köçməyə,
Həsrətik artıq günəşi görməyə!

 

 

Xoş, quru günlər daha düşmür ələ,
Ah, yenə  tezliklə soyuqlar gələr.

 

 

Astaca yel də üşüdür indidən,
Damcı düşən tək yerə sızlar bədən.

 

 

Quş qatarı gah ucalır, gah enir,
Həndəvəri qıyyası diksindirir.

 

 

Harda günəş varsa, vətəndir quşa,
Yox soyuğa etibarı, yox qışa.

 

 

Sənsə, qoca, dur əlin alnında sən,
Quş qatarından elə bil qalmısan.

 

 

Qan soyuyub canda, qanadlarda buz,
İndi şimaldır əbədi yurdumuz…

 

16. 08. 2020, Samara

UİLYAM VORDSVORT. BİZ YEDDİYİK

WILLIAM WORDSWORTH

UİLYAM  VORDSVORT

(1770-1850)

     Biz yeddiyik

Önümdə dayanan xırda uşaqdır,

Bilmirsən heç nəfəs alır ya almır.

Ancaq hər əzası həyat yaşadır.

Beləsi nə bilər ölümdən axı.

 

Kənddə bu qızcığaz  qarşıma çıxdı,

“Səkkiz yaşındayam” – o mənə dedi.

Saçları buruqdu, həm də ki, sıxdı,

Başını bürüyüb kilkələnirdi.

 

 

Onda meşə yerin görkəmi vardı,
Baxdım, yabanıydı elə əyni də.

Gözləri ilə bil işıq saçırdı,
Sevindim uşağın gözəlliyindən.

 

 

 

“Balası, e görüm sən mənə indi,
Neçə qardaşın, neçə bacın var?

“Neçəmi? – qız dedi. “Cəmi yeddidir”.

Bir az təəccüblə mənə baxaraq.

 

 

“Sən alah, de mənə, onlar hardadır?

Uşaq cavb verdi: Cəmi yeddiyik,

İndi məzarlıqda ikimiz yatır,

İkimiz dənizlə harasa gedib.

 

 

 

“Kilsə həyətində iki qəbirdə,
Yatır qardaşımla bacım nə vaxtdan.

Evimiz kilsənin həndəvərində,
Onlara yaxınıq biz də hər zaman.

 

 

 

“Deyirsən ikiniz məzarlıqdadır,
Dəniz aparıbdır ikinizi də.

Yenə yeddisiniz! Bunu mən axı,
Necə başa düşüm, əziz bala, de!”

 

 

Uşaq cavabında belə qayıdıb

Dedi: “yeddi bacı-qardaşıq, ağa.

Kilsə həyətində ikimiz yatır,

Qəbirləri üstdə ucalır ağac”

 

 

 

“Ay balaca xanım, sən həndəvərdə,
Gəzib dolanırsan, sağ-salamatsan.

Deyirsən ikibniz yatır qəbirdə,

Beləsə, yeddi yox, beş olur qalan”.

 

 

 

“Yaşıl məzarları uzaq deyildir”, —

Cavab verdi uşaq, düşünüb bir an.

 “Yanaşı qazılıb bu iki qəbir,
On-on beş addımdır evdən oracan.

 

 

“Tez-tez orda corab toxuyuram mən,

Yaylıq da biçirəm orda özümə.

Nəğmə oxuyuram onlara hərdən,
Elə çəmənliyə vurub dizimi.

 

 

Bacım Ceyn oldu birinci ölən,
Uzanıb yataqda inildəyrdi.

Tanrıımız qurtardı sonra zülmdən,

Bacım gözlərini yumdu əbədi.

 

 
Kilsə həyətində indi oyatır o,
Otlar yaş deyilsə əgər çəməndə,
Qardaşım Con ilə gedib biz ora,
Qəbriin oynayırdıq  həndəvərində.

 

Tez-tez, nəcib ağa, günbatan çağı,
Haha işıqlısa, təmizsə əgər,
Götürüb çörəyi və yavanlığı,
Ordaca oturub şam eləyirəm.

 

 

Əgər yer ağ qarla örtülürdüsə,
Gedib sürüşürdüm, qaçırdım orda.

Qardaşım Conun da gəldi növbəsi,
Ceynlə yanaşı yatır məzarda”

 

 

Onda neçəsiniz axı” —  dedim mən,
“Göylərə köçübsə əgər ikiniz.

Uşaq cavab verdi fikirləşmədən:

“Ah, cənab, yeddiyik indi yenə biz”.

 

 

“Axı ölüb gedib sizdən ikisi!

Ruhları göydədir onların daha”

Nə qədər desəm də, ancaq hədərdi,

Uşaq inamından çətin dönərdi:

Və dedi: “Yeddidir sayımız, ağa!”

1798

İNGİLİSCƏDƏN TƏRCÜMƏ

12-14.08. 2020, Samara

 

We Are Seven

William Wordsworth — 1770-1850

 

 

—A simple child,
That lightly draws its breath,
And feels its life in every limb,
What should it know of death? Читать далее

«TANRIM, UŞAQLARI BƏLADAN QORU…»

1

Tanrım, uşaqları bəladan qoru,

Zəngin, sağlam elə cavanları sən.

Çıxarma yadından biz qocaları,
Bir az ömür artır, eləyə bilsən.

 

 

Möhtəşəm planlar cızmırıq hərçənd,
Demirik qayıdıb cavanlıq gələ.

Biz İlon Mask kimi Mars həvəsində
Deyilik, yerimiz pis deyil elə…

 

 

Çıxar bizi qışdan mərhəmətinlə,
Sonra yazdan çıxar, payızdan çıxar.

Bu il dəymə, Tanrım, çıxar o ilə,

Yaşasaq, baxarıq, görərik nə var…

 

 

Tanrım, arzu qalıb ürəyimizdə,
Ondan gözlərimiz nurlanıb yanır.

O arzu şirindir, həm də əzizdir,

Qıyma arzumuza, rəhm elə, Tanrı.

 
Yox səxavətinin, İlahi, həddi,
Sonsuz sərvətindən ver zaman payı.

Üç ayın, beş ayın bəlkə də bəsdir,

Bir neçə il artır, çatmasa ayın.

 

 

İlahi, rəhm elə, bir az ömür ver
Görək gözümüzlə devrilir Tiran.

Görək yer axtarır, yer tapa bilmir,

Görək sarayını, taxtını viran.

 

 

Marslara uçmağa  bizdə yox həvəs,
Nə də cənnətləri qəlbimiz istər.

Hava möhtacıyıq və azad nəfəs,
Tanrım, müstəbidin sonunu göstər!

 

12.08. 2020, Samara