Архив тегов | sevgi şeirləri

FRANÇESKA PETRARKA. «İSTƏR GÜNƏŞ ÇIXSIN, TUTULSUN YA DA…»

Май27

İstər günəş çıxsın, tutulsun ya da,
Xanım, saxlayırsan duvağı üzdə.

Bütün arzulardan böyük və ümdə,

 Arzum olduğunu bildiyin andan.

 

Bəzən ölüm hətta arzulayaraq,

Duyğumu qəlbimdə gizlədən zaman,

Şəfqət işığıydı üzündə yanan,

Amur məni sənə tanıtdı ancaq

 

Onda saçlarını qapadı duvaq,
Özünə qapandı baxışların da.

Nəyi çox istərdim, itirdim onda.

 

Duvağa bağlıyam daim həyatda.

İsti yandıra ya dondura şaxta,

İşıqlı gözlərin bağlı qalacaq.

 

italyancadan tərcümə

25-27. 05. 2026, Samara

+++++++++++++++++

Fraanceska PETRARKA

 

Lassare il velo o per sole o per ombra,
donna, non vi vid’io
poi che in me conosceste il gran desio
ch’ogni altra voglia d’entr’al cor mi sgombra.

Читать далее →

FRANÇESKA PETRARKA: «DƏLİLİYƏ DÖNÜB EHTİRAS DAHA…»

Май13

Dəliliyə dönüb ehtiras daha —

Sevgi bağlarını tamam qıraraq,

Məni dalda qoyub çapıq və qıvraq,
Qaçanı izləyir qarabaqara.

 

Nə qədər çağıram onu düz, əmin

Bir yola —  az qulaq asır o qədər.

Nə döndərmək olur, saxlamaq  nə də,

Təbiətindədir, bu, Eçqin yəqin.

 

Cilovu əlimdən zorla alan tək,,

Tabeyəm mən ona, istəmədən mən,
Sürüyüb aparır ölümə sarı.

 

Dəfnənin yanına gərək biz gedək

Meyvəsi kal, acı, qüssə törədən,

Kim yesə, ovunmaz, hiss edər ağrı.

İitalyancadan tərcümə

13-13. 05. 2026, Samara

++++++++++++++++++++++

Françeska PETRARKA

 

Sí travïato è ’l folle mi’ desio
a seguitar costei che ’n fuga è volta,
et de’ lacci d’Amor leggiera et sciolta
vola dinanzi al lento correr mio,

Читать далее →

FRANÇESKA PETRARKA. «BİR GÜNDƏ MİN GÜNAH CƏZALANDIRIB…»

Май8


Bir gündə min günah cəzalandırıb
İncə qisas almaq məqsədi ilə
Sevgi ox götürdü, bıd bir əmələ
Hazır adam necə yer, zaman güdür.

Ürəkdə cəm oldu gücüm bir anda,
Keşikdə saxladım ayıq gözləri,
Amma qabaq bir ox batmayan yeri
Onun oxu deşib batırdı qanda.


İtirdim özümü bu ilk həmlədən
Fəqət nə güc tapdım, nə də ki, macal 
Silaha sarılam zəruri bu an


Hiylə işlədərək çəkiləm ya da,
Uca və keçilməz təpəyə dərhal
Qurtulsun beləcə canım cəfadan.

italyancadan tərcümə
06-08. 05. 2026, Samara
+++++++++++++++


Per fare una leggiadra sua vendetta
et punire in un dí ben mille offese,
celatamente Amor l’arco riprese,
come huom ch’a nocer luogo et tempo aspetta.


Era la mia virtute al cor ristretta
per far ivi et ne gli occhi sue difese,
quando ’l colpo mortal là giú discese
ove solea spuntarsi ogni saetta.


Però, turbata nel primiero assalto,
non ebbe tanto né vigor né spazio
che potesse al bisogno prender l’arme,

overo al poggio faticoso et alto
ritrarmi accortamente da lo strazio
del quale oggi vorrebbe, et non pò, aitarme.

FRANÇESKA PETRARKA. «XEYİRDUALIYMIŞ O GÜN, AY VƏ İL…»

Май2

LXI

Xeyirdualıymış o gün, ay və il,

Fəsil də, zaman da, saat da, an da.

Və o gözəl yurd ki, orda bir anda,

Düşdüm bir cüt gözəl gözə mən əsir.

 

İlk şirin əzab da xeyirdualı —
Sevgiylə qarışıq mən onu duydum

Məni hədəf seçən oxu-yayı da,

Həm sinəmdə dərin ox yaraları.

 

Xeyirduladıır şeirlərim də,
Xanımımın adı xatırlanırsa.

Ahım, göz yaşlarım, istəyim həm də.

 

Nə qədər əsərim şəninə varsa,

Xeyirdualıdır; fikirlərim də

Tək ona məxsusdur, heç kəsə daha.

 

italyancadan tərcümə

01-02. 05. 2026, Samara

++++++++++++++++++++

Francesco Petrarca (1304-1374)

 

Benedetto sia ‘l giorno, e ‘l mese, e l’anno,
e la stagione, e ‘l tempo, e l’ora, e ‘l punto,
e ‘l bel paese, e ‘l loco ov’io fui giunto
da’ duo begli occhi, che legato m’hanno; Читать далее →

FRANÇESKA PETRARKA. «BU, SEVGİ DEYİLSƏ, DUYDUĞUM NƏDİR?»

Апр30

 

CXXXII

 

Bu, sevgi deyilsə, duyduğum nədir?

Sevgisə, bəs necə sevgidir onda?

Xeyirsə, hardandır bu ağrı canda?

Şərsə, əzabları niyə şirindir?

 

Eşq isə, bu nalə, göz yaşı nədir?

Niyə ağlayıram, öz istəyimsə?

Yaşarı ölümsən, nəşəli şərsən,

Zorla ürəyimi əsir elədin.

 

Könüllü olubsa – peşmanan indi,

Qasırğa oynadır çürük qayığı

Dalğalı dənizdə, sükansızam həm.

 

Düşüncələr yüngül, səhvlər ağır,

Özüm də bilmirən istəyim nədir,

Yayda titrəyirəm, qışda yanıram.

 

 

italyancadan tərcümə

30.04. 2026, Samara

++++++++++++++++++++

FRANCESKA PETRARKA

 

S’amor non è, che dunque è quel ch’io sento?
Ma s’egli è amor, perdio, che cosa et quale?
Se bona, onde l’effecto aspro mortale?
Se ria, onde sí dolce ogni tormento? Читать далее →

FRANÇESKA PETRARKA. «HƏR ADDIMDA GERİ BOYLANAM GƏRƏK…»

Апр26

«Nəğmələr kitabı»ndan 15-ci sonet

 

Hər addımda geri boylanam gərək,

Üzür bədənimi ağrı, ağırlıq,

Sənin ruhun dolu havanı alıb,

Ovunur, gedirəm “Ya bəxt!” deyərək.

 

Necə şirin nemət qoydum arxada,
Bu yol çox uzundur, ömür qısadır.

Üzümü gözümün yaşı isladır,

Durmuşam özümü itirmiş halda.

 

 

Belə məyus ikən qəlbimə dolur

Şübhə: bədən necə yaşaya bilər
Öz ruhundan uzaq düşürsə birdən?

 

Eşqsə cavab verir: bilmirsən məgər,

Bu, imtiyazıdır, kim ki, vurulur,

Və azaddır bəşər təbiətindən.

 

italyancadan tərcümə

26-27.04. 2026, Samara

++++++++++++++++

Francesco Petrarca

(1304-1374)

 

Io mi rivolgo indietro a ciascun passo
col corpo stancho ch’a gran pena porto,
et prendo allor del vostr’aere conforto
che ’l fa gir oltra dicendo: Oimè lasso! Читать далее →

MARİNA TSVETAYEVA. «YAXŞI Kİ, MƏN DEYİLƏM SİZİ AZARA SALAN…»

Фев24

Yaxşı ki, mən deyiləm sizi azara salan,
Siz də mənim dərdimi, yaxşı ki, çəkmirsiniz.

Ayağımız altlndan, beləliklə heç zaman,
Ağır yer kürəsini yəqin itirmərik biz.

Yaxşı ki, yox gülməli olmağı ayıb sayan,

Həm də açıq – birbaşa deyilə bilə hər söz.

Paltarlarımız hətta toxunanda bircə an,

Boğucu dalğa ilə yanmayaq hər ikimiz.

 

Nə yaxşıdır ki, elə siz mənim yanımdaca,
Başqasını ağuşa alırsınız, görürəm.

Qarğımırsınız məni odunda cəhənnəmin,

Yanım ki, mən siz yox, özgəsini öpürəm.

Mənim əziz adımı, mehribanım, siz yəqin,

Çəkmirsiniz nə gecə, nə gündüz, boşa hər dəm.

Nə yaxşı ki, heç zaman sükutunda kilsənin,
Oxunmaz təntənəylə bizə “Alilluya!” həm.

 

Sağ ol deyirəm sizə ürəyimlə, əlimlə,

Ondan ötrü ki, məni özünüz də bilmədən,

Siz belə sevirsiniz: gecələrimin hələ,

Rahatlığından ötrü, ki, görüşürdük hərdən,

Qürubda, çıxmasaq da ay altında biz çölə,

Ki, doğurdu, batırdı günəş də görünmədən,

Sağ olun ki, dərdimdən deyilsiniz siz dəli,

Nə də ki, dərdinizdən, yaxşı ki, dəliyəm mən.

3 may 1915

ruscadan tərcümə

24. 02. 2026, Samara

++++++++++++++++

Марина ЦВЕТАЕВА

МНЕ НРАВИТСЯ…

 

Мне нравится, что вы больны не мной,
Мне нравится, что я больна не вами,
Что никогда тяжелый шар земной
Не уплывет под нашими ногами.
Мне нравится, что можно быть смешной —
Распущенной — и не играть словами,
И не краснеть удушливой волной,
Слегка соприкоснувшись рукавами. Читать далее →

FYODOR TYÜTÇEV. ÖNYAZI (QƏDƏR)

Фев21

Sevgi, sevgi – deyil bu hikmət dərin:

Qəlbin birliyidir doğma qəlb ilə

Bu, cütləşməyidir tək iki qəlbin,

Və bu qovuşmanın məhvi də yəqin,

Məşumdur ölümcül döyüş tək elə.

 

Mübarizə isə qeyri-bərabər,

İkisindən daha incəsə hansı,

Onu hökmən üzər iztirab, kədər,

Sevgi məstliyini qüssə üstələr,

Kəsilər, nəhayət, döyüntü səsi…

1851

ruscadan tərcümə

21. 02. 2026, Samara

++++++++++++++++++++

 ФЕДОР ТЮТЧЕВ

ПРЕДОПРЕДЕЛЕНИЕ

Любовь, любовь — гласит преданье —
Союз души с душой родной,
Их съединенье, сочетанье,
И роковое их слиянье,
 И… поединок роковой Читать далее →

MOLLA PƏNAH VAQİFİN GÜLMƏLİ ŞEİRLƏRİ. «ƏFƏNDİ»

Окт10

Molla Pənah Vaqifin “Əfəndi” rədifli qoşması var. Bu şeir hansı əfəndiyəsə xitabən yazıldıından belə güman etmək olar ki, Molla Vaqifin türk dostu var imiş, yəni əlaqəsi təkcə ruslarla yox, osmanlılarla da olub. Bunu Cəmil Həsənli yaxşı bilər.

“Siyah telli bir sənəmin ucundan
Badə getdi din-imanlar, əfəndi!”

Niyə Vaqif “qara telli” yox, “siyah telli” yazır, başa düşmək çətindir. Bu heç. İlk beytdən məlum olur ki, Pənah yenə eşq azarına tutulub və elə tutulub ki, imanı cəm halda işlədir: “din-imanlar”. İmanı cəm halda olan müsəlman deyil, bütpərəstdir…


Ol oda ki, mən düşmüşəm yanıram,
Düşməsin heç müsəlmanlar, əfəndi!

Burda “lar”, əlbəttə, artıqdır. “heç müsəlman düşməsin” olmalıdır. Ancaq ölçü və qafiyə problemi yarananda Pənah müəllim ağına-bozuna baxmır.

“Könül deyil sən gördüyün havada”

Yəni türk əfəndi havada könül görürmüş?
“Dərdim olur gündən-günə ziyada,
Hər zaman düşəndə ləbləri yada
Tökülür gözümdən qanlar, əfəndi!”

Yəni xanımın dodaqları yadına düşəndə Pənahın gözündən qanlar axır. Klassikimiz burda çox şişirdib. Desəydi ki, ağzımın suyu axır, inandırıcı olardı və yerinə də düşərdi…
“Bilməm nə nəhs gündə çıxdım bu dağa”

Bu misrada ustalıq məsələsi var. Vaqif kimi usta gərək “nə nəhs” deməyə, çünki nə-lər tələffüz anında qarışır bir-birinə…
“Bir lalə üzündən düşdüm irağa,
Yana-yana qaldım belə fərağa,
Bərbad olsun ol zamanlar, əfəndi!”

Bu bəndi Molla Pənah kimi ustad şairə yaraşdrmaq olmaz. “İrəğa” – yəni hara? Necə yəni “belə fərağa”? “Ol zamanlar” – hansı zamanlar?…Yaxşı, deyək ki, burasını şagirdi ya nökəri yazıb.

“Mənim meylim yoxdur sultandan, xandan,
Yarımın arzusun saxlaram candan.”

Bir şey başa düşdünüz? Mən – yox…
Xalq da bilir, mənim könlümdür andan
Olsa yüz min növcavanlar, əfəndi!

 Bunu da başa düşmədim…
“Molla odur hər nə görsə kitabda,
Onu şərh eyləyə haqda-hesabda”

Yaxşı, deyək ki, mən mollaym. Bu cəfəngiyatı “haqda-hesabda” necə şərh edim?

Bəs bunu:
Vaqif deyir sənə, mənə bu babda,
Hələ azdır bu divanlar, əfəndi!

Hansı divanlar? “Ləblərə” tamarzı qalmaq? Niyə azdır? Nə xata çıxarmısan? Deyək ki, xatanı sən çıxarmısan. Onda divanlar sənə olmalıdır. O əfəndi kimdirsə, ona  niyə olsun?…

Elə deyilmi, bəy əfəndilər?

10.10. 2025, Samara

 

«ÖZ QOCALIĞIMA MƏN DARIXMIRAM…»

Окт7

Öz qocalmağıma mən darıxmıram,

Duyğusuz baxıram təzə şəklimə.

Saçın ağarmağı, can ağrıları,

Çoxdan adiləşib, öyrəşikliyəm.

 +

Elə bil keçmişi silib yaddaşım,

Elə bil nə uşaq, nə gənc olmuşam.

Sənəddəki deyil elə bil yaşım,

Elə bil  dünyaya qoca gəlmişəm.

 +

Sənsə gözəl idin, sənsə gənc idin,

Minlərin içində seçiləndin həm,

Əllərin, gözlərin gözəldi… indi,

Əllərin titrəyir, gözlərinsə nəm…

 +

Bəlkə gəncliyini, gözəlliyini,

Sən də unutmusan, səni ağrıdan,

Günlər, aylardır ki, öndə gözləyir.

Əllərinə baxır gözlərin hər an.

 +

Məyusam…Mən necə unudum axı,
Bir zaman gənc idin, həm də gözəldin…

Neyləyə bilərəm? Yolun axırı

Əgər yaxındırsa, qoy gedim öndə…

 07. 10. 2025, Samara