Архив тегов | italyan soneti

FRANCESKO PETRARKA. «ELƏ Kİ, İNSANIN ƏZABLARINA….»

Июл16

Elə ki, insanın əzablarına
Son qoyan son günə yaxınlaşıram,

Zamanın sürəti dəyişər tamam,

Aldanıb mən ümid bağladım ona.

 

Xəyalən deyirəm: İtirməyək vaxt,
Sevgi söhbətinə; yükü həyatın 

İlk qar əriyən tək əriyər yəqin.

Ruhumuz dincələr onda  nəhayət.

 

Ümid də bədən tək heçliyə keçər,

O idi xülyanı bizə sevdirən  —

Qorxu, qəzəb, sevinc, göz yaşı gedər.

 

Onda aydın olar: insan adətən,

Seçir şübhəlini, yanlışı seçir.

Önəmli məqsəddən yayınır nəzər.

italyancadan tərcümə

15-17.07. 2026, Samara

++++++++++++++++

FRANCESKO PETRARKA

 

Quanto piú m’avicino al giorno extremo
che l’umana miseria suol far breve,
piú veggio il tempo andar veloce et leve,
e ’l mio di lui sperar fallace et scemo.

Читать далее →

FRANÇESKA PETRARKA. «AMUR AĞLAYIRDI…»

Июл1

Amur ağlayırdı, mən də onunla,

Ağlardım, bir addım aralanmadan

Sevgi bağlarını qırdığın andan,

Ağır nəticələr yaşardım belə.

 

Tanrı qoydu səni düz yola indi.

Göylərə üz tutub ədil və rəhman,
Dualarımızı nəzərə alan

Kəsə həqiranəmin şükr dedim.

 

Fəzil istəyindən üz çevirərək,

Yenə eşq yoluna qayıtsan əgər
Qarşına enişlər, yoxuşlar çıxar önünə.

 

Biləsən ki, həyat yolu nə qədər

Çətindir, fəzilət istəyən gərək,

Necə ağır ola dönməyə yenə.

 

italyancadan tərcamə

  1. 07. 2026, Samara

QEYD: Petrarkanın “Canzoniere” məcmuəsindəki şeirlərin çoxu Lauraya həsr olunub, 25-ci sonet isə şairin yaxın dosruna ünvanlanıb və bu dostun Canni Torriani olduğu güman edilir. Dost müvəqqəti olaraq düz yoldan çıxaraq kurtuaz eşqə («l’amorosa vita»)və ya fəzil həyata meyldən imtina etmişdi.

 

+++++++++++++++++

Franceska Petrarka

 

Amor piangeva, et io con lui talvolta,
dal qual miei passi non fur mai lontani,
mirando per gli effecti acerbi et strani
l’anima vostra dei suoi nodi sciolta.

Читать далее →

FRANÇESKA PETRARKA. «GÖYLƏRİN NEMƏTİ…»

Июн29

Göylərin neməti, mötəbər sipər

Zevsin qəzəbindən, şair adına

Layiq hər insanın bəzəyi dəfnə,
Olsaydı mənim də qismətim əgər

 

Dostluq eləyərdim bu əsrin daha

Saymadığı sənət pəriləriylə.

Fəqət Minervanın özündən belə
Qaçıram, dözməyib bu haqsızlığa.

 

Al günəş altında Həbəş qumları
Hətta mən yanan tək qızar çətin ki,
Ən əziz olanı axı itirdim.


Tükəndim qurudum, indi siz ayrı,

Bir bulaq axtarın, məndəsə çünki,
Axan gözlərimin yaşıdır indi.

 

italyancadan tərcümə

29.06. 2026

++++++++++++++++++++++++==

 FRANCESKA PETRARKA

 

Se l’onorata fronde che prescrive
l’ira del ciel, quando ’l gran Giove tona,
non m’avesse disdetta la corona
che suole ornar chi poetando scrive,

Читать далее →

FRANÇESKA PETRARKA. «MİN DƏFƏ, SEVİMLİ DÜŞMƏNİM, SƏNƏ…»

Июн27

Min dəfə, sevimli düşmənim, sənə

Ürəyimi təslim etmək istədim.

Gözlərinlə barış bağlaram, dedim,

Baxdın təkəbbürlə fəqət sən mənə.

 

Ürəyimə ümid bəsləsə birdən

Ayrı xanım əgər, ümidi heçdir.
Ürək təsirinlə çünki dəyişdi,

Mənə də xoş deyil sən bəyənməyən.

 

Çıxarıb ürəyi tullasam əgər,

Qəriblik yaşayar, görməz o səndən

Bir kömək və bilməz var çağıranı.

 

Təbii yolunu itirə bilər,

Bu, cinayət olar, sənə xüsusən,

Çünki, xanım, sevir, daha çox səni.

 

italyancadan tərcümə

  1. 06. 2026, Samara

++++++++++++++

FRANCESKA PETRARKA

 

Mille fïate, o dolce mia guerrera,
per aver co’ begli occhi vostri pace
v’aggio proferto il cor; mâ voi non piace
mirar sí basso colla mente altera.

Читать далее →

FRANÇESKA PETRARKA. «XANIM, UTANIRAM GÖZƏLLİYİNİN….»

Июн26

Xanım, utanıram gözəlliyinin
Şeirlərimdə yox hələ təsviri,

Axı mən ki səni görəndən bəri,
Vurğunu olmadım ayrı heç nəyin.

 

Bu yük çox ağırdır çiyunlərimçin,

Yox incə cilaya məndə nəharət,

Ağlımı səfərbər elədim, fəqət,
İşə girişməyə çətinlik çəkir.

 

Çox olub ağzımı açmışam dinəm,
Kəsilib sinəmdə səsim, susmuşam —
Belə ucalığa o, necə fəth edər?

 

Çox olub şeir başlamışam mən.

İlk həmlədə əlim, qələmim, zəkam,

Əfsus ki, yenilib geriyə gedər.

 

italyancadan tərcümə

  1. 06. 2026, Samara

+++++++++++++

FRANCESKA PETRARKA

 Vergognando talor ch’ancor si taccia,
donna, per me vostra bellezza in rima,
ricorro al tempo ch’i’ vi vidi prima,
tal che null’altra fia mai che mi piaccia.

Читать далее →

FRANÇESKA PETRARKA. «ELƏ HEYVANLAR VAR, DİK BAXA BAXA BİLƏR…»

Июн25

 

Elə heyvanlar var, dik baxa bilər

Qorxub-çəkinmədən günəşə onlar.

Günəşdən çəkinib yayınan da var,

Yuvadan çıxmırlar axşama qədər.

 

Var dəli həvəsli başqaları da,

Od çəkir onları şölələləndə

İşıq saçdığı tək yandırır həm də:

Əfsus, mən onlarla eyni sırada.

 

Çünki bu xanımın işığına mən,
Nə dözə bilirəm, kölgəli yerlə

Pərdə çəkmək olur aramıza nə.

 

Zəif gözlərimdən yaş axır hərçənd,

Çəkir məni onun yanına tale,

Bilirəm yanaram, gedirəm yenə.

 

italyancadan tərcümə

  1. 06. 2026, Samara

+++++++++++++++++++++

FRANCESKA PETRARKA

 

Son animali al mondo de sí altera
vista che ’ncontra ’l sol pur si difende;
altri, però che ’l gran lume gli offende,
non escon fuor se non verso la sera;

Читать далее →

FRANÇESKA PETRARKA. «AYRILIR ÇALLAŞMIŞ, ƏYİLMİŞ QOCA…»

Июн23

Ayırılır çallaşmış, əyilmiş qoca,

Bütün ömrü keçən doğma məkandan

Ağrılı ayrılır ailə ondan,

Görüb əziz qoca üzülüb necə.

 

 

Toplayır nə qədər canında güc var,

Keçib günlərindən qalanı gedir.

İndi yardımçısı tək iradədir,

Daha zəiflədib onu da yollar.

 

Arzusu Romaya onu çatdırar,
Görsün surətini orda o Kəsin
Ki, bir vaxt özünü görər səmada.

 

Qəlbimdə beləcə bir istəyim var:

Əsl surətini, xanım, mən sənin,

Mümkün ola görəm başqalarında.

 

italyancadan tərcümə

22-23. 06. 26, Samara

++++++++++++

FRANCESKA PETRARKA

XVI SONET

Movesi il vecchierel canuto et biancho
del dolce loco ov’à sua età fornita
et da la famigliuola sbigottita
che vede il caro padre venir manco; Читать далее →

FRANÇESKA PETRARKA. «İSTƏR GÜNƏŞ ÇIXSIN, TUTULSUN YA DA…»

Май27

İstər günəş çıxsın, tutulsun ya da,
Xanım, saxlayırsan duvağı üzdə.

Bütün arzulardan böyük və ümdə,

 Arzum olduğunu bildiyin andan.

 

Bəzən ölüm hətta arzulayaraq,

Duyğumu qəlbimdə gizlədən zaman,

Şəfqət işığıydı üzündə yanan,

Amur məni sənə tanıtdı ancaq

 

Onda saçlarını qapadı duvaq,
Özünə qapandı baxışların da.

Nəyi çox istərdim, itirdim onda.

 

Duvağa bağlıyam daim həyatda.

İsti yandıra ya dondura şaxta,

İşıqlı gözlərin bağlı qalacaq.

 

italyancadan tərcümə

25-27. 05. 2026, Samara

+++++++++++++++++

Fraanceska PETRARKA

 

Lassare il velo o per sole o per ombra,
donna, non vi vid’io
poi che in me conosceste il gran desio
ch’ogni altra voglia d’entr’al cor mi sgombra.

Читать далее →

FRANÇESKA PETRARKA. «XEYİRDUALIYMIŞ O GÜN, AY VƏ İL…»

Май2

LXI

Xeyirdualıymış o gün, ay və il,

Fəsil də, zaman da, saat da, an da.

Və o gözəl yurd ki, orda bir anda,

Düşdüm bir cüt gözəl gözə mən əsir.

 

İlk şirin əzab da xeyirdualı —
Sevgiylə qarışıq mən onu duydum

Məni hədəf seçən oxu-yayı da,

Həm sinəmdə dərin ox yaraları.

 

Xeyirduladıır şeirlərim də,
Xanımımın adı xatırlanırsa.

Ahım, göz yaşlarım, istəyim həm də.

 

Nə qədər əsərim şəninə varsa,

Xeyirdualıdır; fikirlərim də

Tək ona məxsusdur, heç kəsə daha.

 

italyancadan tərcümə

01-02. 05. 2026, Samara

++++++++++++++++++++

Francesco Petrarca (1304-1374)

 

Benedetto sia ‘l giorno, e ‘l mese, e l’anno,
e la stagione, e ‘l tempo, e l’ora, e ‘l punto,
e ‘l bel paese, e ‘l loco ov’io fui giunto
da’ duo begli occhi, che legato m’hanno; Читать далее →

CON MİLTON. LORD GENERAL KROMVELƏ

Май6

John Milton

 İncilin təbliği üzrə komitənin bəzi üzvlərinin təklifləri ilə bağlı

 

Rəhbərimiz Kromvel! Savaş buludlarından,

Ağır təhqirlərdən həm keçdin, güvəndin ancaq,
İnama, mətanətə və şərəfli yol açaraq,
Sülhə və ədalətə, getdin sən yorulmadan.

 +

Fortunanı bəzədin aldığınla Tanrıdan,
Tanrı buyuran işdi, Darvenə sən basaraq,
Şotlantlandların qanını suya qarışdıraraq,
Axıtdın, Danbarda da qazandın şərəf və şan.

 +

Dəfnə çələngi aldın Vusterdə; hələ çox var
Qabaqda qələbələr: az önəmli deyildir

Barışkından: qaldırır baş yeni düşmən indi,
+

Dünyəvilik toruna bizi salmaq arzular
Qurtar azad Vicdanı caynağından onların,

İncil cəhəngləridir muzdur canavarların.

1652

ingiliscədən tərcümə

04-05.05. 2024, Samara

QEYD

Oliver Kromvelin üzv olduğu parlament komitələrindən birinin fəaliyyəti ilə əlaqədar yazılmışdır. Komitə vicdan azadlığının ciddi məhdudlaşdırılmasını nəzərdə tutan kilsə təşkilatı layihəsini nəzərdən keçirirdi.Milton Kromvelə imandözümlülük prinsipini xatırladır.

++++++++++++++++++++

JOHN MİLTON

TO THE LORD GENERAL CROMWELL

On the proposals of certain ministers at the Committee for Propagation of the Gospelə

 

Cromwell, our chief of men, who through a cloud

       Not of war only, but detractions rude,

       Guided by faith and matchless fortitude,

       To peace and truth thy glorious way hast plough’d,

And on the neck of crowned Fortune proud

       Hast rear’d God’s trophies, and his work pursu’d,

       While Darwen stream with blood of Scots imbru’d,

       And Dunbar field, resounds thy praises loud,

 

 

And Worcester’s laureate wreath; yet much remains

       To conquer still: peace hath her victories

       No less renown’d than war. New foes arise

 

 

Threat’ning to bind our souls with secular chains:

       Help us to save free Conscience from the paw

       Of hireling wolves whose gospel is their maw.