Bir gündə min günah cəzalandırıb
İncə qisas almaq məqsədi ilə
Sevgi ox götürdü, bıd bir əmələ
Hazır adam necə yer, zaman güdür.
Ürəkdə cəm oldu gücüm bir anda,
Keşikdə saxladım ayıq gözləri,
Amma qabaq bir ox batmayan yeri
Onun oxu deşib batırdı qanda.
İtirdim özümü bu ilk həmlədən
Fəqət nə güc tapdım, nə də ki, macal
Silaha sarılam zəruri bu an
Hiylə işlədərək çəkiləm ya da,
Uca və keçilməz təpəyə dərhal
Qurtulsun beləcə canım cəfadan.
italyancadan tərcümə
06-08. 05. 2026, Samara
+++++++++++++++
Per fare una leggiadra sua vendetta
et punire in un dí ben mille offese,
celatamente Amor l’arco riprese,
come huom ch’a nocer luogo et tempo aspetta.
Era la mia virtute al cor ristretta
per far ivi et ne gli occhi sue difese,
quando ’l colpo mortal là giú discese
ove solea spuntarsi ogni saetta.
Però, turbata nel primiero assalto,
non ebbe tanto né vigor né spazio
che potesse al bisogno prender l’arme,
overo al poggio faticoso et alto
ritrarmi accortamente da lo strazio
del quale oggi vorrebbe, et non pò, aitarme.
Архивы
FRANÇESKA PETRARKA. «XEYİRDUALIYMIŞ O GÜN, AY VƏ İL…»
LXI
Xeyirdualıymış o gün, ay və il,
Fəsil də, zaman da, saat da, an da.
Və o gözəl yurd ki, orda bir anda,
Düşdüm bir cüt gözəl gözə mən əsir.
İlk şirin əzab da xeyirdualı —
Sevgiylə qarışıq mən onu duydum
Məni hədəf seçən oxu-yayı da,
Həm sinəmdə dərin ox yaraları.
Xeyirduladıır şeirlərim də,
Xanımımın adı xatırlanırsa.
Ahım, göz yaşlarım, istəyim həm də.
Nə qədər əsərim şəninə varsa,
Xeyirdualıdır; fikirlərim də
Tək ona məxsusdur, heç kəsə daha.
italyancadan tərcümə
01-02. 05. 2026, Samara
++++++++++++++++++++
Francesco Petrarca (1304-1374)
Benedetto sia ‘l giorno, e ‘l mese, e l’anno,
e la stagione, e ‘l tempo, e l’ora, e ‘l punto,
e ‘l bel paese, e ‘l loco ov’io fui giunto
da’ duo begli occhi, che legato m’hanno; Читать далее
FRANÇESKA PETRARKA. «BU, SEVGİ DEYİLSƏ, DUYDUĞUM NƏDİR?»
CXXXII
Bu, sevgi deyilsə, duyduğum nədir?
Sevgisə, bəs necə sevgidir onda?
Xeyirsə, hardandır bu ağrı canda?
Şərsə, əzabları niyə şirindir?
Eşq isə, bu nalə, göz yaşı nədir?
Niyə ağlayıram, öz istəyimsə?
Yaşarı ölümsən, nəşəli şərsən,
Zorla ürəyimi əsir elədin.
Könüllü olubsa – peşmanan indi,
Qasırğa oynadır çürük qayığı
Dalğalı dənizdə, sükansızam həm.
Düşüncələr yüngül, səhvlər ağır,
Özüm də bilmirən istəyim nədir,
Yayda titrəyirəm, qışda yanıram.
italyancadan tərcümə
30.04. 2026, Samara
++++++++++++++++++++
FRANCESKA PETRARKA
S’amor non è, che dunque è quel ch’io sento?
Ma s’egli è amor, perdio, che cosa et quale?
Se bona, onde l’effecto aspro mortale?
Se ria, onde sí dolce ogni tormento? Читать далее
FRANÇESKA PETRARKA. «ÖTƏN İLLƏRİMƏ YAS TUTURAM MƏN…»
CCCLXV
Ötən illərimə yas tuturam mən,
Gedəri şeyləri sevib yaşadım.
Uçmadım, bükülü qaldı qanadım,
Cəhd edib ucalmaq imkanı varkən.
Rəzil günahlarım bəllidir sənə,
Göylərin görünməz, ölməz padşahı!
Ovundur bu zəif, sərsəri ruhu,
Lütfünlə föhşdən təmizlə yenə.
Ömür fırtınalı keşdi – nəhayət,
Ölüm dinc limanda; gəlişim əgər
Heçsə, gedişimi elə şərəfli.
Özün ol ömrümdən qalana rəhbər.
Həm də ölümümə — mənə əl uzat
Ayrı ümidim yox, bu sənə bəlli.
italyancadan tərcümə
29. 04. 2026, Samara
++++++++++++++++++
Franceska PETRARKA
I’ vo piangendo i miei passati tempi
i quai posi in amar cosa mortale,
senza levarmi a volo, abbiend’io l’ale,
per dar forse di me non bassi exempi.
Tu che vedi i miei mali indegni et empi,
Re del cielo invisibile immortale,
soccorri a l’alma disvïata et frale,
e ’l suo defecto di tua gratia adempi:
sí che, s’io vissi in guerra et in tempesta,
mora in pace et in porto; et se la stanza
fu vana, almen sia la partita honesta.
A quel poco di viver che m’avanza
et al morir, degni esser Tua man presta:
Tu sai ben che ’n altrui non ò speranza.
FRANÇESKA PETRARKA. «YÜKÜ GÜNAHLARIN, PİS ADƏTLƏRİN…»
LXXXI
Yükü günahların, pis adətlərin,
Elə üzüb məni, düşmüşəm əldən;
Qorxuram yolumu azam, onda mən,
Yağının əlinə keçərəm yəqin.
Ulu dost yetişdi xilasa o dəm,
Acizdir lütfünü dilim təsvirə.
Elə tez çəkildi, mən əbəs yerə
Onun çöhrəsini çalışdım görəm.
Dinir fəqət səsi əkssədayla:
Budur həqiqi yol, ey əzab əhli,
Ruhunuz azadsa, yanıma gəlin.
Hansı lütf, sevgi, ya hansı tale,
Məni göyərçin tək qanadlandırar,
Ki, yeri tərk edib dincələ bilim?
İtalyancadan tərcümə
27-28. 04. 2026, Samara
++++++++++++++++++
FRANCESKA PETRARKA
Io son sí stanco sotto ‘l fascio antico
de le mie colpe et de l’usanza ria
ch’i’ temo forte di mancar tra via,
et di cader in man del mio nemico. Читать далее
MİKELANCELO. «UZUN İLLƏR BOYU VURMUSAN MƏNƏ…»
Uzun illər boyu vurmusan mənə,
Ölümcül yaralar min dəfə bəlkə.
Deyirsən ki, indi saçım ağ ikən,
Sənin vədlərinə uyaram yenə?
Şiddəti ağırdı əsirliyimin.
Ağrısı ovunmur hələ bədəndə
Özümə qayıda bilirəm nə də,
Yusa da gözümün yaşı sinəmi.
Sənsənkədərimin səbəbi sənsən, Amur
Daha aldanmaram — ox alıb ələ,
Boşluğa atmağın nə mənası var?
Qurd yanmış ağacdan nə isə umur?
Qaçar yerişdə də zəifsə belə,
Onunla yarışa axı kim çıxar?
italyancadan tərcümə
22. 04. 2026, Samara
+++++++++++++++++
Michelangelo Buonarroti
I’ fu’, già son molt’anni, mille volte
ferito e morto, non che vinto e stanco
da te, mie colpa; e or col capo bianco
riprenderò le tuo promesse stolte?
MİKELANCELO. «MÜMKÜNDÜRMÜ BU, DONNA? TƏCRÜBƏSİ İLLƏRİN…»
Mümkündürmü bu, donna? Təcrübəsi illərin,
Təsdiq edir ki, hərçənd daha artəq ömr elər
Surət ki, dağ daşında yaradılır kəsərlə.
Yaradanısa zaman külə döndərər yəqin.
Gec ya tez – nəticəyə səbəb yenilir hökmən,
Təbiət üzərində sənət qələbə çalır.
Mənim gözəl heykəlim bir daha yada salır:
Əsərə bata bilər nə ölüm, nə də zaman.
Ömür verə bilərəm ikimizə də uzun,
İstənilən formada, rənglərlə ya daş üstdə,
Təki çöhrələrimiz yaxşı görünə bilə.
Sən köçəndən min illər sonra da qoy görünsün,
Sənin gözəlliyin də, məndəki bu qüssə də.
Və necə müdrikmişəm mən səni sevməyimlə.
italyancadan tərcümə
21. 04. 2026, Samara
+++++++++++++++++++++++++
Michelangelo Buonarroti
Com’esser, donna, può quel c’alcun vede
per lunga sperïenza, che più dura
l’immagin viva in pietra alpestra e dura
che ’l suo fattor, che gli anni in cener riede?
MİKELANCELO. «YUXU XOŞDUR, DAŞA DÖNMƏK FƏQƏT İSTƏRDİM MƏN…»
Yuxu xoşdur, daşa dönmək fəqət istərdim mən.
Hökm sürürsə cinayət və rəzilliklər əgər,
Nə görərsəm, nə duyarsam, bu mənə qəm gətirər,
Danışın astaca, lütfən, oyanmayım birdən.
1546
italyancadan tərcümə
20.04. 2026, Samara
==================
Michelangelo Buonarroti
Caro m’è ‘l sonno, e più l’esser di sasso,
mentre che ‘l danno e la vergogna dura;
non veder, non sentir m’è gran ventura;
però non mi destar, deh, parla basso.
xeyrulla xayal 