Архивы

SAYINI BİLƏN YOX MƏZARLIQLARIN…

Rusiyada neçə məzarlıq olar? –

Bunu dəqiq demir statistika.

Bəlkə indilərdə yüz minə çıxa,

Düz sayı ölkədə çətin bilən var.

 

Kəndlər ləğv olunur, qəsəbələr də,
Köçə bilən köçür, ölür qalan da,

Şəhərin öləni doğulanından

Artıqdır, kiçilib gedir şəhər də.

 

Şəhərdə, həm kənddə qəbirdir artan.
Qalxır hər gün yeni məzar sırası,
Sıralar uzundur, sıxdır arası,
Bayrağa bürünüb hər qəbirstan.

 

Bağlı tabutlarda basdırılırlar,
Şərəfsiz yürüşdən gətirilənlər,

Pul dalınca gedib ölüb-itənlər,

Hələ tapılmayan gör nə qədər var!

 

Cırılır bayraqlar qış küləyindən,

İslanır qəbirlər yaz yağışından,

Ziyarət edəni, yaş axıdanı,

Tək-tükünün olar, olsa da – hərdən…

 

Onları ölkə, xalq xatırlayacaq?
Dili gələcəkmi “qəhrəman” deyə?

Onlarsa ən qara bir səhifəyə,

Ölkənin adını yazdılar ancaq.

 

Hərdən elə gəlir keçəndə gecə,

Gəzər məzarlığı ruh kimi kimsə,
Sayar qəbirləri, razı gülümsər.

Kimdir o? Bu hərbi törədən qoca?…

 

21.06. 2026, Samara

«ŞEİRİNDƏ HƏMZƏTOV RƏSUL BİR ZAMAN…»

Şeirində Həmzətov Rəsul bir zaman
Demişdi: “cəbhədən geri dönməyən
Əsgərlər torpağa gömülməyiblər,
Onlar ağ durnadır, göydə qıy vuran.”

 

Bənzəsə də bütün müharibələr,

Hökmən bir-birindən fərqlənir onlar.

Bu fərq tərəflərin məqsədində var,

Və qəhrəman deyil ölən hər əsgər.

 

Durna qatarları keçir qara, ağ,

Göydə tükürpədən qıyyalar dinir.

Baxıram, indiki rus əsgərinin,
Sırada yerini görmürəm ancaq…

 

19. 06. 2026, Samara

GÜNÜN GEDƏR VAXTI…

 

anamın xatirəsinə

Qürub çağı salır anamı yada:

Görürəm təndirdən çörək çıxarır,

Kəndin elə bu vaxt gəlir naxırı,
Anam inək sağır mal yatağında.

 

Narahat olardı anam bu vaxtlar,

Bu vaxtlar səbrsiz, kəmhövsələydi,

Elə bil bəd xəbər bu saat, indi,
Kimsə qaranəfəs gəlib çatdırar.

 

Eşitsə bir maşın qəzası əgər

Hardasa baş verib, havalanardı,
“Bəlkə Süleymandır” deyib durardı,
Oğlu sağ-salamat gələnə qədər.

 

Təndir başında ya mal yatağında,
Çörək bişirərkən, inək sağarkən
Günün gedər vaxtı, bilmirəm nədən,

Görərdim anamın ağladığın da.

 

Balası ölmüşdü – gözəl, saf uşaq,

Təsəlli deyildim mənsə… əksinə.

Günəş hər közərib sönərkən, yenə,

Anam kövrələrdi yaş axıdaraq.

 

Günün gedər vaxtı ona and idi,
Qüruba bağlıydı ürəyindəki.

“Günün bu vaxtından istəmişəm ki…”

Duası, qarğışı onun beləydi.

 

Axşamçağıların təlaşı hərçənd,
Evdə bürüyərdi o vaxt hər kəsi.

Heyvan itərdi ya ayrı şey nəsə  —

Qoyma-qışqırıqdan duruxardı kənd…

 

18. 06. 2026, Samara

QOCA DONDURMA YEYİR…

Otuzu da keçib deyəsən isti,
Kölgəli yerlər də şəhərdə qızır.

Volqaya üz tutur sərin istəyən,
Çaydan uzaqdakı havalı gəzir.

 

Kvas içir ya da “pivələyirlər”,

Qızıb içkinin də alveri indi.

Gecə yarıyacan, boğaza qədər

İçəsən, susuzluq elə həmindir.

 

Yanını qumuna çayın basaraq,
Bir qoca oturub “plombir” yeyən.

Ucuzundan alıb, dondurma ancaq,
Nə qiymətə olsa, dadlıdır yenə…

 

Yemir dondurmanı, düzünü desək,
Sümürür, yalayır buzlu neməti,

Dilini çıxarır hərdən ilan tək,

Hərlədir, ucuyla dadır şərbəti.

 

Kiçilir, əriyib gedir plombir,
İnsan ömrü kimi əriyir elə.

Uşaqlıq, cavanlıq beləcə gedir,
Çökür xatirəsi damağa, dilə….

 

Bəlkə plombiri yeyir son dəfə,

Bəlkə sonuncudur aldığı bu həzz.

Bizə dondurma da kaş ki, vəd edə,
Xurma kölgəsini vəd eləyən kəs…

 

16. 06. 2026, Samara

FƏRİDİN XATİRƏSİNƏ

 

Ağac böyütməyin nəyi çətindir?-

Əkdin – boy atacaq günlə, saatla.

Suyu göydən gələr, dəni də yerdən,

Ya meyvə gətirər, kölgə salar ya.

 

Bağ, meşə salarsan olarsa əzmin.
Göz açıb-yumunca ərsəyə gələr.

Oğul böyütmək tək deyil bu çətin,

Kim oğul böyüdüb – yəqin ki, bilər…

 

Hər kəs ev də tikər, olsa niyyəti,

Zəngin – dəbdəbəli, kasıbsa – sadə.

Evdəki həyatdır evin qiyməti,
Qiymət nə daşdadır, ağacda nə də.

 

Ağacın quruya, ya meşən yana,

Ağrıdar, əlbəttə, üz verən itki.

Ancaq işə yatar əllərin yenə,
Əkər, becərərsən il ötən kimi.

 

Ev də yana bilər, su dağıdar ya,
Məhv olar həmçinin içindəkilər.

Yenə qollarını çırmalayaraq,

Tikırsən daha da zəngini bəlkə.

 

Heç kim, heç nə yoxdur ancaq həyatda,
Oğul itkisinin yerini tutsun.

Nəinki meyvəsi, kölgəsi hətta
Yox bağın — sərini yara soyutsun.

 

Oğul yox, evinin istisi itər,

Dağıt, tik təzədən – həmindir yenə.

Qəbrinin üstündə bir çiçək bitər,
Gözünün yaşıyla sulayar ana…

 

12. 06. 2026, Samara

LENİNQRADSKAYA KÜÇƏSİ

Bu küçə min yddi yüz doxsan ikinci ildə,

Xəritələrə düşüb, adı dəyişilibdir

O vaxtdan dönə-dönə, indiki ad yüz ildir
Qalır, Leninqradın öz adı dəyişsə də.

 

Elitar küçə olub – sübutdur tikililər,

Divarlarında keçmiş sahiblərin adı var,

Malı, mülkü olanlar, zənginlər, imkanlılar,
Xoş günlər keçiriblər bolşeviklərə qədər…

 

Burunlarından gəlib o xoş günlər onların,
Tikib yaratdıqları alınıb əllərindən.

Arxivlərdə məlumat tapılar hər birindən,
Bir-birinə bənzəyən faciədir sonları…

 

Həyatın hər gününü keflə keçirənlərə,
Burdan min dəfə gözəl yer çox olsa da indi,
Zəngini, imkanlını o da əyləndirəndi,

Ürəyi istəyəni tapar, pul olsa, hərə.

 

Piyada zonasıdır dörd kvartalı çoxdan,

Samaranın Arbatı, Nevskisidir ya da,

Elə ki axşam düşür həftənin sonlarında,
Yayda xüsusən, axır bura neçə min insan.

 

Barlar, qəhvəxanalar, kafelər, restoranlar
Dolur, boşalır, dolur gecə keçənə qədər.

Zənginlər kürsülərdə əyləşib dincəlirlər,

Elə ayaq üstdəcə yetib-içər qalanlar.

 

Cavanlardır oturan, cavanlardır gəzənlər,
Yeniyetmələrin də hərçənd az deyil sayı.

Har kəsə burda yer var qocalardan savayı,

Əlilsiz, qocasızdır elə bil ki, bu şəhər…

 

Piyada zonasının amma lap axırında,
Qızğın şahmat oynayır dörd-beş qoca yığılıb,

Atlar, fillər hücumda, piyadalar yıxılıb,
Qocaların zamanla gedir döyüşü burda…

 

Burdan mənim hücrəmə çox olsa – yüz metrədək,

Çalışıram həmişə uzaq keçəm bu yerdən.

Gizlədirəm üzümü keçməli olsam hərdən,

Burnumun ucunacan başılığı endirərək…

 

 08. 06. 2026, Samara

BAYRAQ

Yazılanlara görə, bayraqlar sırasında,
Danimarkalıların bayrağı ən qədimdir.

Bunu təsdiqi də var iki ya üç mənbədə,
Əhvalatsa belədir onların əsasında:

 

Çox önəmli döyüşdə, on üçüncü əsrdə,

Əslində bu döyüşün kulminasiya çağı,
Danimarka əsgəri göydən enən bayrağı.

Qapıb keçir hücuma, onun olur zəvər də…


Göydənenmə deyildir bizim bayrağımızsa,

Bir növ göydəndüşmədir. Döyüşdə axıdıb qan
Bu bayrağı almadıq mükafat tək Tanrıdan,
Ofisdə ya da evdə yarandı, masa üstdə.

 

Dövlət təsadüflərin deyilmi nəticəsi?
Byrağımız da elə. Nə səy, nə mübarizə.

Qalxmağı enməyindən fərqli görünmür bizə,

Bizdən asılı deyil o hansı səmtə əssin.

 

Məhkəmədə, polisdə dalğalanır o indi,
Varmı bu mənzərəyə baxaraq qürur duyan?

Sərhəddə dalğalanan düşmənə demir dayan,
Sənə deyir gedişin-gəlişin qadağandır.

 

Bəli şəhid əsgəri bu bayrağa bükürlər,

Şəhid əsgər də kimdir? Fəhlə-kəndli balası…
Ay-ulduz yox, üstünə oraq-çəkic basılsa,

Ədalətli və yerli olmazdımı bu məgər?…

 

28. 05. 2026, Samara

«ATANIN QARĞIŞI TUTUR, DEYİRLƏR…»

lələmin ölümünün ildönümünə

Səhər açılana yaxın keçindin,

Yuxuda, heç kəslə vidalaşmadan.

Yaddaş yerindəydi, ağıl da başda –

Deməyə çox sözün olardı yəqin.

 

Təzə adlamışdım iyirmini mən,

O yaşda yuxudan şirin nə şey var?

Ən ağır xəbər də çətin oyadar,
Gözündən yaş çıxmaz – xəcalətlisən…

 

Məndim övladların yəqin ən pisi:

Qurub-yaratmayan, iş yarıtmayan,

Nə torpağı sevən, nə də mal-heyvan,
Dəftər-kitabadır ancaq həvəsi…

 

Atanın qarğışı tutur deyirlər,

Məni qarğımadın niyə sən, lələ?

Deyəydin: “İlahi, ona sən elə,
Özünə oxşayan fərsiz oğul ver…”

 

Oğulsa oğuldur – fərli ya fərsiz.
Olmasa da işi, pulu, xidməti,
Azacıq sevgisi mənə bəs idi…

…Sevirdim mən səni, lələ, şübhəsiz..

 

21. 05. 2026, Samara

MİÇƏTKƏN

Təmizləyin gülənqəşi,
Kilim-xalçanı döşəyin.

 

Yeddi-səkkiz döşək salın,
Hər biri yumşaq və qalın.

 

Mütəkkə ya balış atın,
Dincəlsin başı yatanın.

 

Qurun yekə miçətkəni,
Nənələr biçib tikəni.

 

İplərini tarım çəkin,
Basdırın ətəklərini.

 

Nə qurd-quş, nə ağcaqanad,
Eləsin bizi narahat.

 

Şam süfrəsi yığılan tək,
Miçətkənə gəlib girək.


Uşaqlığı yada salaq,
Tullanaq, mayallaq aşaq.

 

Ucadan gülüb-danışaq,
Danlayan olmaya ancaq.

 

 Məzələnək, yorulmayaq,

Ev yatıb, miçətkən oyaq…

 

Sərinləyə hava sonra,
Bizi tez yuxu apara.

 

Yarını keçincə gecə,
Anamız gələ astaca.

 

Diz çökərək, miçətkənin

Bərkidə ətəklərini…

 

15. 05. 2026, Samara

«QARA ASLFALT ÜSTDƏ DÖRD-BEŞ AĞ ZOLAQ…»

Zebr nədir? Bütün piyadaların,
Yəqin ən hörmətli yeridir zebr.

Zebrdə piyada arxayın gedir,

Sürücü olsa da hampazor harın.

 

Qara asfalt üstdə ağ zolaqların,
Elə ki üstünə çıxır piyada,
Minir o sanyə qüvvəyə qayda,

Keçib gedir yolu o da arxayın.

 

Rolls roys ola və ya Buqatti,,

Sürücü təcili əyləci basır.

Bəlkə dişi kəsir lap bağırsağı,

Qayda pozmağasa yox cəsarəti.

 

Piyadasa gedir…Məni götürək —
Gedirəm arxayın, gedirəm asta,

Məsafə on-on beş metr olsa da,

Məzəsi uzağın səyahəti tək.

 

Harda bu hörməti daha görərik?

Harda sıraviyə harın yol verir?

Bu zebr bəlkə də yeganə yerdir,
Pozulmaz qayda var, yox böyük, kiçik.

 

Hər yeri zəbt edib hampazor, harın,
Parlament, məhkəmə əllərindədir,
Dünyanı top kimi onlar hərlədir,

Birləşmək vaxtıdır piyadaların!

 

Qara asfalt üstdə dörd-beş ağ zolaq,
Zebr – bayrağımız, zebr – rəmzimiz,

Nəticəsiz qalmaz mübarizəmiz,

Özümüz qanuna sayqılı olsaq…

 

09. 05. 2026, Samara