Архивы

UİLYAM BATLER YEYTS. İRLAND TƏYYARƏÇİ ÖLÜMÜNÜ ÖNGÖRÜR

YEATS

Görüşərəm haçansa taleyimlə, nəhayət,

Buludlar arasında, göy üzündə, hardasa.

Döyüşdüyüm kəslərə yoxdur içimdə nifrət,
Eləcə də sevmirəm kimi qoruyuramsa;

Mənim ata ocağım Kiltartan Krossdadır,

Kiltartan kasıbları yurddaşlarımdır mənim,

Artmaz səfalətləri bu hərb necə bitsə də,

Eləcə yaxşılaşmaz güzəranları yəqin.

Nə borcdur, nə də qanun məni döyüşə atan,
Nə kütlə təntənəsi, siyasətçi nitqi ya.

Bircə anda yaranıb damarda qan qaynadan
Nəşə aparır məni buludlarda qovğaya;

Hər şeyi ölçüb-biçib düşündümsə hər necə,

Məna görə bilmədim öndəki illərdə mən,

 Arxada qalan illər mənasızdı eləcə,

Hər şey eyni, həyatın fərqi yoxdu ölümdən.

1919

ingiliscədən tərcümə

02-03.04. 2022, Samara

++++++++++++++++++++++

William Butler Yeats

An Irish Airman Foresees His Death

I know that I shall meet my fate

Somewhere among the clouds above;

Those that I fight I do not hate

Those that I guard I do not love; Читать далее

BAYRON: “SƏADƏT ÜMİDDƏİR – BELƏ DEYİRLƏR ONLAR…”

I

Səadət – Ümiddədir, Onlar deyirlər belə,

Ancaq keçmişə qiymət verə gərək əsl Eşq.

Oyadır alqış dolu fikirləri xatirə,

Onlardır ilk oyanan, onlarla itər hər şey.

II

İndi Xatirə üçün əziz olan nə varsa,
Bir zamanlar yeganə Ümidimizdi.

Əzizlənən, süslənən, itirilən sonrasa

Ümid əridi getdi, Xatirədədir indi.

III

Yanlış imiş bu tamam, əfsus,, anladıq artıq,

Uzaqlardan  aldadır daim bizi Gələcək.

Xatırladığımız tək olmağı bacarmırıq,

İndi kimik və nəyik – cürət çatmır düşünək.

ingiliscədən tərcümə

09.12. 2021, Samara

George Byron

I.

THEY say that Hope is happiness;

  But genuine Love must prize the past,

And Memory wakes the thoughts that bless:

  They rose the first—they set the last; Читать далее

CORC BAYRON.“ƏLVİDA! HAÇANSA QALXSA GÖYLƏRƏ…”

Əlvida! Haçansa qalxsa göylərə,

Başqa bir insana edilən dua,
Onda mənimki də ucalar elə,

Səmanı adlayar adınla hətta.

Danışmaq, ah çəkib ağlamaq hədər:

Günhakar gözlərdən axıb tökülən,

Qanlı göz yaşından çox deyə bilər,
“Əlvida”, “Əlvida!” – hüznlü kəlmə.

Bu gözlər quruyub, dodaqlarsa lal,

Mənim beynimdə və sinəmdə ancaq,
İndi ağır vicdan əzabları var,
Onlar nə keçəcək, nə də susacaq.

Meylim, cürətim yox şikayət edəm,

Qəm, ehtiras qiyam qaldırırsa da.

Eşqimiz puç imiş, bunu bilirəm,

Qalan bircə kəmə sözdür: “Əlvida!”

ingiliscədən tərcümə

08.12. 2021, Samara

==================

GEORGE BYRON

Farewell! if ever fondest prayer

For other’s weal avail’d on high,

Mine will not all be lost in air,

But waft thy name beyond the sky.

Twere vain to speak, to weep, to sigh:

Oh! more than tears of blood can tell,

When wrung from guilt’s expiring eye,

Are in that word—Farewell!—Farewell! Читать далее

CORC BAYRON. GÜNLƏRİN TÜKƏNDİ, ŞANIN DOĞULUR

I.

Günlərin tükəndi, şanın doğulur;
Ölkəndə qoşurlar indi nəğmələr,

Ali şərəfinə seçmə Oğulun.

Qanlı qılıncını xalqın vəsf elər!

Deyilər işlərin, müzəffər yolun,

Yurduna azadlıq gətirən hünər!

II

Sən həlak olsan da, ölü deyilsən,
Azadıq sayəndə biz ki, nə qədər.

Qanını tökdünsə döyüşlərdə sən,

Torpağa hoparaq getmədi hədər.

Bizim damarlarda dolaşar o qan,

Bizim ruhumuza ruhun güc verər!

III

Adın aparacaq bizi irəli,
Dinəcək bir döyüş çağırışı tək.

Məbəddə gənclərin məsum səsləri,
Sənin həlakından nəğmə deyəcək.

Yassa aşağılar sənin tək əri,
Deyil qəhrəmana acımaq gərək.

ingiliscədən tərcümə

06-07. 12. 2021, Samara

===========================

George Gordon Byron

Thy Days Are Done

I

Thy days are done, thy fame begun;

⁠    Thy country’s strains record

The triumphs of her chosen Son,

⁠⁠    The slaughters of his sword!

The deeds he did, the fields he won,

⁠    ⁠The freedom he restored! Читать далее

EDQAR ALLAN PO. ANAMA

Nədənsə duyuram hətta mələklər,
Göydə bir-biriylə qonuşan zaman,
Çətin tapar “ana” kəlməsi qədər,
Sevgi sözlərindən şərəfli olan.

Səni çağırmışam bu adla çox mən,
Mənə anadan da sən artıq idin.

Mənin Virciniyam ölüb gedəndən,
Yerin ürəyimin başıdır indi.

Anam – doğma anam – öldü çox erkən,

Dünyaya o məni gətirib; ancaq,

Ən çox sevdiyimin anasısan sən.

Anamdan əzizsən buna görə, bax:

Sevgim arvadıma tükənməz idi,

Ruhuma canımdan daha əzizdi.

ingiliscədən tərcümə

19-20. 2021, Samara

QEYD: Şeir şairin xalası Mariya Klemmə, erkən vəfat etmiş arvadı

Virciniyanın anasına həsr edilb.

==========================

Edgar Allan Poe

To My Mother 

Because I feel that, in the Heavens above,

  The angels, whispering to one another,

Can find, among their burning terms of love,

  None so devotional as that of «Mother,» Читать далее

REDYARD KİPLİNQ. ANAMIN OĞLU

 

Bir yuxu görürəm – qorxulu, müdhiş.
Elə yuxu ki, çin olmaz heç zaman.

Bir insan görürəm – zəkaslı itmiş,
Anamın oğludur həm də bu insan.

Atılıb bu adam dəlixanaya,
Azdır buranınsa fərqi qəbirdən.

Nə üstdə yatmağa səni qoyurlar,

Üzünü qırxmağa qoyurlar nə də.

Bu yerə gətirib çıxaran onu,
Nə bir cinayətdir, nə də ki, azar.

Sadəcə belinə Anam oğlunun,

Gücündən çox artıq qoydu yük Onlar.

Olüm qorxusundan, küydən ayılan,
Yaraı-xoralı, üşüyən, əsən.

Anamın oğlunun camını onlar,

Doldurdular daşıb tökülənəcən.

Əzib bədənini, zəkasını da,
Ancaq dəymədilər onun canına.

Tapmazdı bir insan cavab dünyada,
Anamıın oğlundan soruşulana.

Zülm versələr də ona nə qədər,
Görəndə  nə ölür, üzülür nə də,

Çəkə bildiyindən çox incitdilər,

Anamın oğlunu ona görə də.

Bilən yox, o nə vaxt gələr özünə —
Aha, o, hardasa burda olacaq:

Güzgüyə baxanda saqqal da görsəm,

Bilirəm ki, mənəm o insan ancaq.

ingiliscədən tərcümə

23.10. 2021, Samara

 =======

Rudyard Kipling

The Mother’s Son

I have a dream — a dreadful dream —

  A dream that is never done.

I watch a man go out of his mind,

  And he is My Mother’s Son. Читать далее

BEOVULF. GİRİŞ

беовульф

I

GİRİŞ

Dinləyin! Haçandan eşidirik biz

Danlardan, şöhrətli krallarından.

Nəcib kişilərin şücaətindən,

Skild oğlu Skefin düşməni qırıb,
Meyxanalarını dağıtmağından. 5

Atılmış uşaqdı, tapıldı çılpaq,
Heçnəsiz, tale də könlünü aldı.

Çatdı şöhrətə göy qübbəsi altda,

Uzaqdan balina yolu aşaraq,

Tayfalar gəldilər boyun əyməyə 10

Təzimlə, töhfəylə. Nəcib kraldı.

Vaxt ötdü, bir oğlu gəldi dünyaya,

Tanrı görəndə ki, qalanda başsız,

Xalq necə uğrayır fəlakətlərə,

 Beləcə vaxt keçdi. Qadir Yaradan,

Beovulf adını yaydı aləmə.

Şimal torpaqların varisi idi,
Skid törəməsi artıq o zaman.

Başında dostları, varı varıydı. 20

Himayəsindəykən atanın hələ,

Gərək əməliylə, hədiyyələrlə
Bərkidə dostların sədaqətini,
Gələndə düşmənin həmlə xəbəri,
Döyüşə girələr onunla birgə. 25

Zəfərlə tanınar elin rəhbəri.

Gün gəldi, çəkildi Skild Tanrının,

Qanadı altına canı suluykən.

Sağlığında necə buyurmuşdusa,

Gəldi cənazəsi əziz rəhbərin 30
Sahilə çiynində tayfadaşların.

Buzu qığılcım tək işaran gəmi

Dayanıb dənizin dayaz yerində.
Sevimli padşahı, üzük verəni,
Sərvət paylayanı, həlqəyırtanı 35
Gəminin sinəsi üstə yıxdılar.

Böyük bir xəzinə vardı gəmidə,

Hərbi yürüşlərdən gələn qənimət,

Döyüş silahları, qılınc və zireh.

Belə zəngin gəmi görməmişdim heç. 40

İndi gəmidəki bütün bu sərvət
Onunla dənizə yollanacaqdı.

Burdakı xəzinə bircə damcı da
Az deyildi Skild uşaqkən hələ,

Dəniz yürüşünə tək çıxan zaman,

Gəmidə özüylə götürdüyündən.

Dirəyə sarındı  bayraq qızıldan.

Qayıq tapşırıldı axara indi.

Qəlbləri, ruhları hüznlü idi

Nizəli rəhəbri ötürənlərin. 50

Nə saray aqili, nə şanlı əsgər,
Bilər bu yük hansı sahilə yetər.

Qədim ingilis dilindən tərcümə Xeyrulla Xəyalındır

UİLYAM VORDSVORT. GÖYQURŞAĞI

Haçan göyqurşağı görürəmsə mən,
Ürəyim sinəmdə coşar, çırpınar.

Beləydi lap körpə  çağımdan mənim

Böyüdüm, duyğumsa yenə də həmin. 

Belə olacaqdır son günüməcən,
Yoxsa həyatımın nə mənası var!

Dünənki Uşaqdır bugünkü Ata;

Ömür günlərimi istəyirəm ki,

Bağlaya həmişə təbiət eşqi.

 

İngiliscədən tərcümə

16-17.08. 2020, Samara

 

My Heart Leaps Up

William Wordsworth- 1770-1850

My heart leaps up when I behold 
   A rainbow in the sky: Читать далее

UİLYAM VORDSVORT. BİZ YEDDİYİK

WILLIAM WORDSWORTH

UİLYAM  VORDSVORT

(1770-1850)

     Biz yeddiyik

Önümdə dayanan xırda uşaqdır,

Bilmirsən heç nəfəs alır ya almır.

Ancaq hər əzası həyat yaşadır.

Beləsi nə bilər ölümdən axı.

 

Kənddə bu qızcığaz  qarşıma çıxdı,

“Səkkiz yaşındayam” – o mənə dedi.

Saçları buruqdu, həm də ki, sıxdı,

Başını bürüyüb kilkələnirdi.

 

 

Onda meşə yerin görkəmi vardı,
Baxdım, yabanıydı elə əyni də.

Gözləri ilə bil işıq saçırdı,
Sevindim uşağın gözəlliyindən.

 

 

 

“Balası, e görüm sən mənə indi,
Neçə qardaşın, neçə bacın var?

“Neçəmi? – qız dedi. “Cəmi yeddidir”.

Bir az təəccüblə mənə baxaraq.

 

 

“Sən alah, de mənə, onlar hardadır?

Uşaq cavb verdi: Cəmi yeddiyik,

İndi məzarlıqda ikimiz yatır,

İkimiz dənizlə harasa gedib.

 

 

 

“Kilsə həyətində iki qəbirdə,
Yatır qardaşımla bacım nə vaxtdan.

Evimiz kilsənin həndəvərində,
Onlara yaxınıq biz də hər zaman.

 

 

 

“Deyirsən ikiniz məzarlıqdadır,
Dəniz aparıbdır ikinizi də.

Yenə yeddisiniz! Bunu mən axı,
Necə başa düşüm, əziz bala, de!”

 

 

Uşaq cavabında belə qayıdıb

Dedi: “yeddi bacı-qardaşıq, ağa.

Kilsə həyətində ikimiz yatır,

Qəbirləri üstdə ucalır ağac”

 

 

 

“Ay balaca xanım, sən həndəvərdə,
Gəzib dolanırsan, sağ-salamatsan.

Deyirsən ikibniz yatır qəbirdə,

Beləsə, yeddi yox, beş olur qalan”.

 

 

 

“Yaşıl məzarları uzaq deyildir”, —

Cavab verdi uşaq, düşünüb bir an.

 “Yanaşı qazılıb bu iki qəbir,
On-on beş addımdır evdən oracan.

 

 

“Tez-tez orda corab toxuyuram mən,

Yaylıq da biçirəm orda özümə.

Nəğmə oxuyuram onlara hərdən,
Elə çəmənliyə vurub dizimi.

 

 

Bacım Ceyn oldu birinci ölən,
Uzanıb yataqda inildəyrdi.

Tanrıımız qurtardı sonra zülmdən,

Bacım gözlərini yumdu əbədi.

 

 
Kilsə həyətində indi oyatır o,
Otlar yaş deyilsə əgər çəməndə,
Qardaşım Con ilə gedib biz ora,
Qəbriin oynayırdıq  həndəvərində.

 

Tez-tez, nəcib ağa, günbatan çağı,
Haha işıqlısa, təmizsə əgər,
Götürüb çörəyi və yavanlığı,
Ordaca oturub şam eləyirəm.

 

 

Əgər yer ağ qarla örtülürdüsə,
Gedib sürüşürdüm, qaçırdım orda.

Qardaşım Conun da gəldi növbəsi,
Ceynlə yanaşı yatır məzarda”

 

 

Onda neçəsiniz axı” —  dedim mən,
“Göylərə köçübsə əgər ikiniz.

Uşaq cavab verdi fikirləşmədən:

“Ah, cənab, yeddiyik indi yenə biz”.

 

 

“Axı ölüb gedib sizdən ikisi!

Ruhları göydədir onların daha”

Nə qədər desəm də, ancaq hədərdi,

Uşaq inamından çətin dönərdi:

Və dedi: “Yeddidir sayımız, ağa!”

1798

İNGİLİSCƏDƏN TƏRCÜMƏ

12-14.08. 2020, Samara

 

We Are Seven

William Wordsworth — 1770-1850

 

 

—A simple child,
That lightly draws its breath,
And feels its life in every limb,
What should it know of death? Читать далее

Uilyam BLEYK. AH! GÜNƏBAXAN!

NPG 212; William Blake by Thomas Phillips

Günəbaxan! Zaman yorğunu çiçək,

Günün addımını elə bil sayır.
Axtarır beləcə səyahətçilər

Gedən əfsanəvi, qızıl diyarı.

 

Gənci şövq apardı orda ki, qəbrə,
Kəfənə büründü Bakirə qardan:

Çiçəyim yollanmaq istəyən yerə,

Getmək istəyirlər, çıxıb məzardan.

1794-cü ildə ilk dəfə nəşr olunub

İngiliscədən tərcümə

20.04. 2020, Samara

 

WILLIAM BLAKE

AH! SUN-FLOER

Ah Sun-flower! weary of time,

Who countest the steps of the Sun:

Seeking after that sweet golden clime

Where the travellers journey is done. 

 

 

Where the Youth pined away with desire,

And the pale Virgin shrouded in snow: 

Arise from their graves and aspire, 

Where my Sun-flower wishes to go.