Архив | Февраль 2022

Marina Tsvetayeva. “GÜNƏŞ – TƏK, ANCAQ BÜTÜN ŞƏHƏRLƏRİ O GƏZƏR…”

marina

Günəş – tək, ancaq bütün şəhərləri o gəzər,

Günəş – mənimdir. Onu vermərəm mən heç kəsə.

—

Heç kəsə və heç zaman! Bir an da, bir şölə də,

Qoy məhv olsun şəhərlər aramsız gecələrdə.

—

 Əllərimə alaram! – Qoy hərlənməsin daha,

Əllərim, dodaqlarım  ürəyim də yansa da!

—

Düşərəm izinə mən, zülmət gecədə itsə —
Mənim günəşim! Səni vermərəm mən heç kəsə!

1919

ruscadan tərcümə

23.02. 2022, Samara

++++++++++++

Марина Цветаева

Солнце — одно, а шагает по всем городам.

Солнце — мое. Я его никому не отдам.

—

Ни на час, ни на луч, ни на взгляд.— Никому. Никогда!

Пусть погибают в бессменной ночи города!

—

В руки возьму!— Чтоб не смело вертеться в кругу!

Пусть себе руки, и губы, и сердце сожгу!

—

В вечную ночь пропадет,— погонюсь по следам…

Солнце мое! Я тебя никому не отдам!

Март 1919

MARİNA TSVETAYEVA. «SİZ HƏM UNUTQANSINIZ…»

marina

Siz həm unutqansınız, siz həm də unudulmaz,

Öz təbəssümünüzə, ah, necə bənzərsiniz!

Yenə deyimmi? – Qızıl səhərdən gözəlsiniz!

Yenə deyimmi? – Sizə kainatda tay olmaz!
Eşqin özünə cavan hərbi əsirsiniz siz,

Siz Çellini əlindən çıxan və yaranan vaz!

—

Dost, icazə verin mən,  köhnə dəb ilə sizə,
İncələrdən də incə məhəbbətimdən deyim.

Sizi sevirəm. Dinir sobada yelin qıyı.

Dirsəklənib baxaraq yanıb-qızaran közə,

Sevirəm sizi. Safdır, məsumdur mənim eşqim,

Xırda uşaqlar kimi bunu deyirəm üzə.

—

Hər şey keçər, dost! Sıxır gicgahları ovuclar

Həyat bir gün açacaq! – Gənc əsir, vaxt olacaq,
Eşq sizi buraxacaq, mənim səsimsə ancaq,

İlhamla qanadlanıb dünyaya çəkəcək car

Ki, haçansa dünyada yaşamış bir bəxtiyar —
Özü unutqandısa, o unudumayacaq.

1918

ruscadan tərcümə

22.02. 2022, Samara

++++++++++++++

МАРИНА ЦВЕТАЕВА

Вы столь забывчивы, сколь незабвенны.
— Ах, Вы похожи на улыбку Вашу! —
Сказать еще? — Златого утра краше!
Сказать еще? — Один во всей вселенной!
Самой Любви младой военнопленный,
Рукой Челлини ваянная чаша.

—

Друг, разрешите мне на лад старинный
Сказать любовь, нежнейшую на свете.
Я Вас люблю. — В камине воет ветер.
Облокотясь — уставясь в жар каминный —
Я Вас люблю. Моя любовь невинна.
Я говорю, как маленькие дети.

—

Друг! Все пройдет! Виски в ладонях сжаты,
Жизнь разожмет! — Младой военнопленный,
Любовь отпустит вас, но — вдохновенный —
Всем пророкочет голос мой крылатый —
О том, что жили на земле когда-то
Вы — столь забывчивый, сколь незабвенный!

MARİNA TSVETAYEVA. “GECƏLƏR QARADIR BÜTÜN OTAQLAR…”

marina

Gecələr qaradır bütün otaqlar

Zülmətə doğulur hər səs. Gecələr

Dünyada nə qədər gözəl xanım var –

Hər biri məsumdur, hər biri gəzər.

—

Gecələr gözəllər səhərə qədər,

Oğrularla şirin söhbət eləyir.

Keçsən öz evinin yanından əgər,

Görərsən ki, evin həmin ev deyil.

—

Qonşun da özünə sanki bənzəmir,

Və hər kürəkdə də qanlı bıçaq var.

Və gücsüz qəzəblə hərlənir, gəzir

Küçələrdə nəhəng, qara ağaclar.

—

Yeraltı çarpayı, dardır, ah, necə

 Gecələr, gecələr, qara gecələr!

Qorxuram yerimdən duram mən gecə,

Pıçıldayam, öpəm səhərə qədər…

—

Mənimçin, uşaqlar, dua edin siz,
Gecə yarısı və sönəndə ulduz.

17.12. 1917

ruscadan tərcümə

21-22.02. 2022, Samara

++++++++++

МАРИНА ЦВЕТАЕВА

По ночам все комнаты черны,

Каждый голос темен. По ночам

Все красавицы земной страны

Одинаково — невинно — неверны.

—

И ведут друг с другом разговоры

По ночам красавицы и воры.

Мимо дома своего пойдешь —

И не тот уж дом твой по ночам!

 —

 И сосед твой — странно–непохож,

И за каждою спиною — нож,

И шатаются в бессильном гневе

Черные огромные деревья.

—

Ох, узка подземная кровать

По ночам, по черным, по ночам!

Ох, боюсь, что буду я вставать,

И шептать, и в губы целовать…

 

— Помолитесь, дорогие дети,—

За меня в час первый и в час третий.

 

17 декабря 1916

MARİNA TSVETAYEVA. ANAMA

marina

İlk dəfə Ştrausun valslarında bir zaman,
Eşitmişik biz sənin sakit çağırışını.

Bütün canlı olanlar bizə yaddı o vaxtdan
Sevmişik əqrəblərin yüyürük yerişini.

—

Biz də salamlayırıq qürubları sənin tək

Dərin nəşə duyaraq yaxınlığıyla sonun.

Ən yaxşı axşamda biz nə ilə zənginiksə,

Sən nemət tək qoymusan ürəyimizə onu.

—

Uşaq yuxularını qoruyub yorulmadan

(Göydən ay nəzər salır sənsiz onlara indi)

Sən öz körpələrini aralı aparırdın,

Acı həyatın ağır fikrindən, əməlindən.

—

Erkən yaşdan yaxındır bizə, kim kədərlisə,

Gülüş — darıxdırıcı, ev-eşik isə yaddır…

Gəmimiz bəd saatda yola düşüb deyəsən,

Küləklər istəyincə indi onu oynadır.

—

Rəngini itirmədə mavi ada – uşaqlıq,

Biz nə vaxtdan gəminin göyərtəsində təkik.

Dünyadan köçəndə sən, kədəri irs tək alıb

Səndən qızcığazların, ay ana, elə bil ki.

1907-1910

ruscadan tərcümə

20-21. 02. 2022, Samara

++++++++++++

Марина Цветаева

Маме

В старом вальсе штраусовском впервые

Мы услышали твой тихий зов,

С той поры нам чужды все живые

И отраден беглый бой часов. Читать далее →

MARİNA TSVETAYEVA. CƏNNƏTDƏ

marina

Xatirə çiyinləri əzib ağrıdır yaman,

Cənnətdə də ağlaram bu dünya dərdləriylə,

Köhnə sözləri, bil ki, yenə görüşən zaman

Gizlədəsi deyiləm.

—

Mələklərin qatarı orda uçar nizamla,

Zanbaqlar və arfalar, uşaq xoru orda həm,

Hamı rahat; təlaşla gözlərimi mən amma,

Gözlərindən çəkmərm.

—

Cənnətdə görünənə  baxdıqca qımışaraq,

Məsum-ciddi qızların çevrəsində durub tək,

Nəğmə oxuyaram mən– dünyəvi, həm yad, uzaq,

Burda oxuduğum tək.

—

 Xatirə çiyinləri əzib yaman ağrıdır,

Göz yaşımı gizlədən deyiləm — gələndə gün.

Nə burda, nə də orda – niyə görüşək axı,

Cənnədə oyanmarıq heç də görüşlər üçün.

1909-10

ruscadan tərcümə

19.02. 2022, Samara

+++++++++++++

МАРИНА ЦВЕТАЕВА

В раю

Воспоминанье слишком давит плечи,

Я о земном заплачу и в раю,

Я старых слов при нашей новой встрече

Не утаю. Читать далее →

MARİNA TSVETAYEVA.»MƏHVİN QADINDANDIR…»

marina

                         O. E. Mandelştama

Məhvin qadındandır. Əlamətisə,
Ovcun içindədir sənin, bax, oğlan.

Dua elə! Qorun! Gecəyarısı,

Gözdə-qulaqdadır düşmənin bu an.

—

Yetməz harayına nəğmə dedirən

Səmavi vergi.

Sevilirsən elə ona görə sən,

Özün səmavisən yazdığın kimi.

—

Geriyə qanrılıb, ah sənin başın,
Gözlər yarıbağlı – gizlədilən nə?

Vaxt olar, qanrılar, ah, sənin başın,

Başqa cür hərçənd.

—

Yalın əllə alarlar – ötkəmsən! inadlısan!

Qışqırığın gecəni yarar səhərə qədər!

Sənin qanadlarını yolub yelə verərlər!

Mələk! —  Qartal balası!

17.03. 1916

ruscadan tərcümə

18.02. 2022, Samara

++++++++++++++

МАРИНА ЦВЕТАЕВА

О. Э. Мандельштаму

Гибель от женщины. Вот знак

На ладони твоей, юноша.

Долу глаза! Молись! Берегись! Враг

Бдит в полуночи. Читать далее →

YEVGENİ BARATINSKİ. “İSTEDADDA MİSKİNƏM, SƏSİM DƏ DEYİL UCA…”

Без названия (11)

İstedadda miskinəm, səsim də deyil uca,

Fəqət yaşayıram mən, dünyada varlığıma,

Düşünürəm kiminsə yəqin ki, marağı var:

Onu uzaq törəməm bəlkə bir gün tapacaq
Mənim şeirlərimdə; kim bilir? Görüşüncə,

Qəlbiylə qəlbim onun qatılar ünsiyyətə

Necə ki, dost tapmışam mən həməsrlərimdə,

Oxucumu taparam törəməmdə eləcə.

1828

ruscadan tərcümə

17.02. 2022, Samara

+++++++++++++

ЕВГЕНИЙ БАРАТЫНСКИЙ

Мой дар убог, и голос мой не громок,

Но я живу, и на земли мое

Кому-нибудь любезно бытие:

Его найдет далекий мой потомок Читать далее →

AFANASİ FET. «GÖZƏLLİK GÖRÜRSƏN HƏNDƏVƏRİNDƏ…»

Афанасий Фет

Gözəllik görürsən həndəvərində,
Canlının, cansızın gözəlliyi var.

Tapmazsan fikrinin ən dərinində,,

Onun mənbəyini – ha düşün, axtar.

—

Gün nədir, il nədir, ya əsr nədir,

Əbədi olanla müqayisədə.

Yaşamır, əlbəttə, bəşər əbədi,

Ancaq bəşəridir nə əbədisə.

 

1874-1886-cı ilər arasında

ruscadan tərcümə

16-17. 02. 2022, Samara

+++++++++

АФАНАСИЙ ФЕТ

 

Целый мир от красоты,

От велика и до мала,

И напрасно ищешь ты

Отыскать ее начало. Читать далее →

AFANASİ FET. “SALAMLA GƏLMİŞƏM SƏNİN YANINA…”

Афанасий Фет

Salamla gəlmişəm sənin yanına,

Gəlmişəm deyəm ki, günəş oyanmış.

Qaynar işığını yaymış hər yana,
Hər sütül yarpaqda şölə oynamış.

—

Gəlmişəm deyəm ki, meşə oyanmış,

Ayılmış yuxudan hər budağıyla,

Canında titrəyiş qoparmış hər quş,

Bahar təşnəsi də yaxır az qala.

—

Gəlmişəm deyəm ki, bu gün də yenə,
Qaynar ehtirasınm dünənki qədər,

Elə əvvəlki tək ürəyim sənə 

Xidməti özünə səadət bilər.

—

Gəlmişəm deyəm ki, şənlik havası,
Qəlbmi doldurur bir yerə çıxcaq.

Bilmirəm hələ nə oxuyasıyam —

Nəğmə, bilirəm ki, yetişir ancaq.

1843

ruscadan tərcümə

15-16.02. 2022, Samara

++++++++++++++++

АФАНАСИЙ ФЕТ

Я пришел к тебе с приветом,

Рассказать, что солнце встало,

Что оно горячим светом

По листам затрепетало; Читать далее →

AFANASİ FET. «İNTİZARLI QAYIĞI…»

Афанасий Фет

İntizarlı qayığı bircə təkanla qovmaq

Dalğaların yalayıb hamarladığı qumdan,

Başqa həyata qalxmaq bircə ləpəylə ancaq,

Çiçəkli sahillərin ətrini duymaq hər an,

—

Kəsmək darıxdırıcı yuxunu bircə səslə,

Birdən doğma, maməlum olanla nəşələnmək.

Gizli ehtirasları şirinlətmək eşq ilə,

Duymaq özgə olanı özünkü tək, doğma tək.

—

Dilə topuq vurduran sözləri pıçıldamaq,
Titrəməz ürəklərin – çoxaltmaq döyümünü,
Bütün bunları seçmə şair bacarır ancaq,

Budur onun çələngi, budur tanıdan onu!

28 oktyabr 1887

ruscadan tərcümə

14-15. 02. 2022, Samara

++++++++++

Афанасий ФЕТ

Одним толчком согнать ладью живую

С наглаженных отливами песков,

Одной волной подняться в жизнь иную,

Учуять ветр с цветущих берегов, Читать далее →