Архив тегов | Petrarka və Laura

FRANÇESKO PETRARKA. «ŞƏRQDƏ EŞQ ULDUZU ALIŞIB YANIR…»

Şərqdə eşq ulduzu alışıb yanır.

Yunonada həsəd hissi doğuran
Başqa bir uLduzsa şimalda bu an,
Yayır parlaq gözəl şüalarını.

 

Erkən durar qarı – cəhrəsi gözlər,
Tamam geyinməmiş ocağı qalar.

Sevişənlər günün bu vaxtı ağlar,
Ayrılıq gətirir açılan səhər.

 

Ümidim əriyib tamam gedəndə,

O gəldi, yuxuda olsa da ürək,

Qəmim də nəmləndi – ayrı cür ancaq.

Ah, bu nı görkəmdir, bu nə dəyişmək!

Sanki deyir: əzmi itirdin nədən?

Yenə əvvəlki tək gözlərimə bax!

 

italyancadan tərcümə

24-27. 07. 2026, Samara

++++++++++++++++++

FRANCESKO PETRARKA

 

Già fiammeggiava l’amorosa stella
per l’orïente, et l’altra che Giunone
suol far gelosa nel septentrïone,
rotava i raggi suoi lucente et bella;

Читать далее

FRANCESKO PETRARKA. «ELƏ Kİ, İNSANIN ƏZABLARINA….»

Elə ki, insanın əzablarına
Son qoyan son günə yaxınlaşıram,

Zamanın sürəti dəyişər tamam,

Aldanıb mən ümid bağladım ona.

 

Xəyalən deyirəm: İtirməyək vaxt,
Sevgi söhbətinə; yükü həyatın 

İlk qar əriyən tək əriyər yəqin.

Ruhumuz dincələr onda  nəhayət.

 

Ümid də bədən tək heçliyə keçər,

O idi xülyanı bizə sevdirən  —

Qorxu, qəzəb, sevinc, göz yaşı gedər.

 

Onda aydın olar: insan adətən,

Seçir şübhəlini, yanlışı seçir.

Önəmli məqsəddən yayınır nəzər.

italyancadan tərcümə

15-17.07. 2026, Samara

++++++++++++++++

FRANCESKO PETRARKA

 

Quanto piú m’avicino al giorno extremo
che l’umana miseria suol far breve,
piú veggio il tempo andar veloce et leve,
e ’l mio di lui sperar fallace et scemo.

Читать далее

FRANÇESKO PETRARKA. «BU İNCƏ RUH BİZİ TƏRK ELƏYƏRƏK…»

Bu incə ruh bizi tərk eləyərək,
Getdi o dünyaya vaxtından əvvəl.
Yaxşı qarşılansa orda o əgər,

Göydə ən şərəfli yer ala gərək.

 

Qalsa Venerayla Mars arasında,
Günəşin işığı bir anda solar.
Ona heyran ruhlar çünki cəm olar,
Bütün dövrəsini qapayar orda.

 

Dördüncü qübbədə, Günəşə yaxın

Yer alsa, çıraqlar həndəvərində

Sönərdi, işığı yanardı onun.

 

Qalxarsa beşinci dövrəyə birdən

İtər kölgəsində gözlliyinin.

Yupiterlə bütün ulduzlar hökmən

italyancadan tərcümə

10-11. 07. 2026, Samara

QEYD: Petrarkanın şeirlərinin əksəriyyəti kimi bu sonet də Lauraya, daha doğrusu, onun ölümünə hsr olunub. Mürəkkəb, dolğun, adekvat tərcüməsim mümkün olmayan metaforlarla şair deyir ki, Lauranın ruhu səmanın yüksək qatlarında mənzil tapacaq və bu ruhun gözəlliyi fonunda bütün ulduzlar sönük görünəcək.

+++++++++++++++++++++++++++

FRANCESKO PETRARKA

Questa anima gentil che si diparte,
anzi tempo chiamata a l’altra vita,
se lassuso è quanto esser dê gradita,
terrà del ciel la piú beata parte.

 

S’ella riman fra ’l terzo lume et Marte,
fia la vista del sole scolorita,
poi ch’a mirar sua bellezza infinita
l’anime degne intorno a lei fien sparte.

 

Se si posasse sotto al quarto nido,
ciascuna de le tre saria men bella,
et essa sola avria la fama e ’l grido;

nel quinto giro non habitrebbe ella;
ma se vola piú alto, assai mi fido
che con Giove sia vinta ogni altra stella.

FRANÇESKA PETRARKA. «GÖYLƏRİN NEMƏTİ…»

Göylərin neməti, mötəbər sipər

Zevsin qəzəbindən, şair adına

Layiq hər insanın bəzəyi dəfnə,
Olsaydı mənim də qismətim əgər

 

Dostluq eləyərdim bu əsrin daha

Saymadığı sənət pəriləriylə.

Fəqət Minervanın özündən belə
Qaçıram, dözməyib bu haqsızlığa.

 

Al günəş altında Həbəş qumları
Hətta mən yanan tək qızar çətin ki,
Ən əziz olanı axı itirdim.


Tükəndim qurudum, indi siz ayrı,

Bir bulaq axtarın, məndəsə çünki,
Axan gözlərimin yaşıdır indi.

 

italyancadan tərcümə

29.06. 2026

++++++++++++++++++++++++==

 FRANCESKA PETRARKA

 

Se l’onorata fronde che prescrive
l’ira del ciel, quando ’l gran Giove tona,
non m’avesse disdetta la corona
che suole ornar chi poetando scrive,

Читать далее

FRANÇESKA PETRARKA. «MİN DƏFƏ, SEVİMLİ DÜŞMƏNİM, SƏNƏ…»

Min dəfə, sevimli düşmənim, sənə

Ürəyimi təslim etmək istədim.

Gözlərinlə barış bağlaram, dedim,

Baxdın təkəbbürlə fəqət sən mənə.

 

Ürəyimə ümid bəsləsə birdən

Ayrı xanım əgər, ümidi heçdir.
Ürək təsirinlə çünki dəyişdi,

Mənə də xoş deyil sən bəyənməyən.

 

Çıxarıb ürəyi tullasam əgər,

Qəriblik yaşayar, görməz o səndən

Bir kömək və bilməz var çağıranı.

 

Təbii yolunu itirə bilər,

Bu, cinayət olar, sənə xüsusən,

Çünki, xanım, sevir, daha çox səni.

 

italyancadan tərcümə

  1. 06. 2026, Samara

++++++++++++++

FRANCESKA PETRARKA

 

Mille fïate, o dolce mia guerrera,
per aver co’ begli occhi vostri pace
v’aggio proferto il cor; mâ voi non piace
mirar sí basso colla mente altera.

Читать далее

FRANÇESKA PETRARKA. «İSTƏR GÜNƏŞ ÇIXSIN, TUTULSUN YA DA…»

İstər günəş çıxsın, tutulsun ya da,
Xanım, saxlayırsan duvağı üzdə.

Bütün arzulardan böyük və ümdə,

 Arzum olduğunu bildiyin andan.

 

Bəzən ölüm hətta arzulayaraq,

Duyğumu qəlbimdə gizlədən zaman,

Şəfqət işığıydı üzündə yanan,

Amur məni sənə tanıtdı ancaq

 

Onda saçlarını qapadı duvaq,
Özünə qapandı baxışların da.

Nəyi çox istərdim, itirdim onda.

 

Duvağa bağlıyam daim həyatda.

İsti yandıra ya dondura şaxta,

İşıqlı gözlərin bağlı qalacaq.

 

italyancadan tərcümə

25-27. 05. 2026, Samara

+++++++++++++++++

Fraanceska PETRARKA

 

Lassare il velo o per sole o per ombra,
donna, non vi vid’io
poi che in me conosceste il gran desio
ch’ogni altra voglia d’entr’al cor mi sgombra.

Читать далее