Архив тегов | italyan poeziyası

FRANÇESKA PETRARKA: «DƏLİLİYƏ DÖNÜB EHTİRAS DAHA…»

Dəliliyə dönüb ehtiras daha —

Sevgi bağlarını tamam qıraraq,

Məni dalda qoyub çapıq və qıvraq,
Qaçanı izləyir qarabaqara.

 

Nə qədər çağıram onu düz, əmin

Bir yola —  az qulaq asır o qədər.

Nə döndərmək olur, saxlamaq  nə də,

Təbiətindədir, bu, Eçqin yəqin.

 

Cilovu əlimdən zorla alan tək,,

Tabeyəm mən ona, istəmədən mən,
Sürüyüb aparır ölümə sarı.

 

Dəfnənin yanına gərək biz gedək

Meyvəsi kal, acı, qüssə törədən,

Kim yesə, ovunmaz, hiss edər ağrı.

İitalyancadan tərcümə

13-13. 05. 2026, Samara

++++++++++++++++++++++

Françeska PETRARKA

 

Sí travïato è ’l folle mi’ desio
a seguitar costei che ’n fuga è volta,
et de’ lacci d’Amor leggiera et sciolta
vola dinanzi al lento correr mio,

Читать далее

FRANÇESKA PETRARKA. «BU, SEVGİ DEYİLSƏ, DUYDUĞUM NƏDİR?»

 

CXXXII

 

Bu, sevgi deyilsə, duyduğum nədir?

Sevgisə, bəs necə sevgidir onda?

Xeyirsə, hardandır bu ağrı canda?

Şərsə, əzabları niyə şirindir?

 

Eşq isə, bu nalə, göz yaşı nədir?

Niyə ağlayıram, öz istəyimsə?

Yaşarı ölümsən, nəşəli şərsən,

Zorla ürəyimi əsir elədin.

 

Könüllü olubsa – peşmanan indi,

Qasırğa oynadır çürük qayığı

Dalğalı dənizdə, sükansızam həm.

 

Düşüncələr yüngül, səhvlər ağır,

Özüm də bilmirən istəyim nədir,

Yayda titrəyirəm, qışda yanıram.

 

 

italyancadan tərcümə

30.04. 2026, Samara

++++++++++++++++++++

FRANCESKA PETRARKA

 

S’amor non è, che dunque è quel ch’io sento?
Ma s’egli è amor, perdio, che cosa et quale?
Se bona, onde l’effecto aspro mortale?
Se ria, onde sí dolce ogni tormento?
Читать далее

FRANÇESKA PETRARKA. «ÖTƏN İLLƏRİMƏ YAS TUTURAM MƏN…»

CCCLXV

Ötən illərimə yas tuturam mən,
Gedəri şeyləri sevib yaşadım.

Uçmadım, bükülü qaldı qanadım,

Cəhd edib ucalmaq imkanı varkən.

 

Rəzil günahlarım bəllidir sənə,
Göylərin görünməz, ölməz padşahı!

Ovundur bu zəif, sərsəri ruhu,

Lütfünlə föhşdən təmizlə yenə.

 

Ömür fırtınalı keşdi – nəhayət,

Ölüm dinc limanda;  gəlişim əgər
Heçsə, gedişimi elə şərəfli.

 

Özün ol ömrümdən qalana rəhbər.
Həm də ölümümə  — mənə əl uzat

Ayrı ümidim yox, bu sənə bəlli.

 

italyancadan tərcümə

29. 04. 2026, Samara

++++++++++++++++++

Franceska PETRARKA

 

I’ vo piangendo i miei passati tempi
i quai posi in amar cosa mortale,
senza levarmi a volo, abbiend’io l’ale,
per dar forse di me non bassi exempi.

 

Tu che vedi i miei mali indegni et empi,
Re del cielo invisibile immortale,
soccorri a l’alma disvïata et frale,
e ’l suo defecto di tua gratia adempi:

 

sí che, s’io vissi in guerra et in tempesta,
mora in pace et in porto; et se la stanza
fu vana, almen sia la partita honesta.

 

A quel poco di viver che m’avanza
et al morir, degni esser Tua man presta:
Tu sai ben che ’n altrui non ò speranza.

MİKELANCELO. DANTEYƏ SONET

 

Öləriydisə də, göydən o gəldi,

Çıxıb ədil Tanrı cəhənnəmindən,

Onun çöhrəsini döndü seyr edə,
Nə ziyası varsa, bizə yönəldi.

 

O, parlaq ulduzdu, şölələriylə,
Mənim yurdum-yuvam işıqlanırdı,

Haqqına bütün bu dünya da azdır,

Haqqını Yaradan  ödəyə bilər.

 

Sözüm Dantedəndir: nankor adamlar,
Onun dühasına vermədi dəyər,

Layiq olmyanlar dəyər alarlar.

 

O – mən ola biləm! Bu bəxtlə əgər,

Doğulsan, qürbətin zülmü xoş olar,
Tapılmaz dünyada səndən bəxtəvər.

 

italyancadan tərcümə

24. 04. 2026, Samara

+++++++++++++++++

Michelangelo Buonarroti

Dal ciel discese, e col mortal suo, poi
che visto ebbe l’inferno giusto e ’l pio
ritornò vivo a contemplare Dio,
per dar di tutto il vero lume a noi.
Читать далее

MİKELANCELO. «UZUN İLLƏR BOYU VURMUSAN MƏNƏ…»

Uzun illər boyu vurmusan mənə,

Ölümcül yaralar min dəfə bəlkə.

Deyirsən ki, indi saçım ağ ikən,

Sənin vədlərinə uyaram yenə?

 

Şiddəti ağırdı əsirliyimin.

Ağrısı ovunmur hələ bədəndə
Özümə qayıda bilirəm nə də,

Yusa da gözümün yaşı sinəmi.

 

Sənsənkədərimin səbəbi sənsən, Amur

Daha aldanmaram — ox alıb ələ,
Boşluğa atmağın nə mənası var?

 

Qurd yanmış ağacdan nə isə umur?

Qaçar yerişdə də zəifsə belə,
Onunla yarışa axı kim çıxar?

 

italyancadan tərcümə

22. 04. 2026, Samara

+++++++++++++++++

Michelangelo Buonarroti

 

I’ fu’, già son molt’anni, mille volte
ferito e morto, non che vinto e stanco
da te, mie colpa; e or col capo bianco
riprenderò le tuo promesse stolte?

Читать далее

DANTE ALİGYERİ. İLAHİ KOMEDİYA. CƏHƏNNƏM

1200px-Dante_Domenico_di_Michelino_Duomo_Florence

1-Cİ NƏĞMƏ

(FRAQMENT)

1 Ömrün yarısını adladığım dəm,

Qaranlıq meşədə gözümü açdım,
Gördüm azıb yolu itirmişəm mən.

+

4 Ah, mən o meşədən necə danışım:

Yabanı, qorxuncdur, sarsılır ürək.
Saxlar o dəhşəti hələ yaddaşım.

+

7 Acıydı az qala o an ölüm tək,

Elə qılıq gördüm  fəqət mən orda,
Ayrı şeyləri də söyləyəm gərək.

+

10 Ora necə girdim – deyil yadımda,
Elə tutulmuşdum  xumarlıqla mən,

Azıb itirmişdim düz yolu hətta.

 +

13 Bu düzün bitdiyi yerdə yüksələn,
Dağın ətəyinə yetişdiyim an,

Qorxu sancdı mənim qəlbimi birdən.

 +

16 Gördüm baş qaldırıb baxdığım zaman

Arxası qızarır düz yol hər kəsə

Göstərən planet şüalarından.

 +

19 Məni iztirabla üzən o gecə,
Qəlbimin gölünü yel tək əsdirən,

Qorxu azalmışdı sonra bir azca.

 +

22 Necə ki, birisi  dərin dənizdən,

Qaranəfəs halda çıxıb sahilə,

Dönüb baxır qorxunc sulara birdən;

 +

25 Ruhum də eləcə: qaçırkən hələ

Dönür, dalda qalan yerə baxaraq.

Ordan sağ çıxmayıb bir insan belə.

+

28 Bir azca dincimi sonra alaraq,

Üz qoydum adamsız yamac sarı mən,
Qalxdım, ayağımıla verərək dayaq.

 +

31 Və dikin başlanan yerində birdən,

Dayanır cəld, oynaq bəbir önümdə.

Tanınır ləkəli xəz dərisindən.

 +

34 İstəmir çəkilib yolumdan gedə,

Kəsərək yolumu durur  eləcə,

Məcburam dolanam, dönəm yenə də.

 +

37 Gözünü açırdı səhər təzəcə,

Günəş də qalxırdı, həndəvərində

Həmin ulduzlardı, onları necə,

 +

40 Oyatdı İlahi Sevgi ilk dəfə;

Beləcə qəlbimdə ümid yarandı:

Aldım əlvan xəzi indi hədəfə.

 +

43 Hava da gözəldi, şirindi an da,

Qorxudan titrədim fəqət yenə mən,

Şiri göz önündə görən zamanda…

italyan dilindən tərcümə

fevral 2023, Samara