
1.
Əgər azsa, razıyam, çoxsa – sevinirəm mən,
Mənə yaxın gəlirsə haçan Qayğı və Qüssə,
Yaxşı şillələyiəm onları yol üstdəkən,
Pivə içib deyirəm qədim şotland nəğməsi. Читать далее

1.
Əgər azsa, razıyam, çoxsa – sevinirəm mən,
Mənə yaxın gəlirsə haçan Qayğı və Qüssə,
Yaxşı şillələyiəm onları yol üstdəkən,
Pivə içib deyirəm qədim şotland nəğməsi. Читать далее

Bəlkə şübhə edənlər olacaq, ancaq həqiqətən Əliağa Vahid Süleyman Rüstəmə, Səməd Vurğuna şeirlər həsr edib. Bu iki nəfər cəhənnəm, hamısı bir-birinin tayıdır, ancaq Vahidin böyük Sabirə yazdığı şeir milli dühamızın xatirəsi üçün təhqirdir.
Sabir! Ey möhtərəm böyük şair!
Şerdə, nəzm, nəsrdə mahir.
Əliağa Vahidin Sabirə həsr etdiyi şeir o qədər gülməlidir ki, bunu dahi şairimiz sağlığında oxusaydı, bütün xəstəlikləri yadından çıxardı, elə gülməkdən ölərdi…
“Əgər ölsən də, qəm deyil…” zira
Etdiyin fikri xalq edir icra.”
Gülməlidir, eləmi? Necə yəni “ölmüsən, qəm deyil”. Kimə qəm deyil? Sabirin ailəsinə? Dostu Mirzə Cəlilə? Ya Əliağa Vahidə?
İkinci misrada alaverdisi var:
“…zira Etdiyin fikri xalq edir icra”.
Tərcümə eləsək, belə çıxır ki, Sabirin fikrində olanları xalq həyata keçirir, ona görə cavan ölüb getməyinin eybi yoxdur.
İndi görək Sabirin fiki nə imiş.
“Dad edərdin həmişə: “Hürriyyət!””
Yəni Sabir azadlıq istəyirmiş. Deyirdi: «Çünki hürriyyət olan yerdə də insanlıq olur». Ancaq bolşeviklər bu azadlığı xalqa verdilərmi?
“O əsarətdə gördüyün millət
İndi azadə ömr edir, xürrəm”.
Deməli, Vahidin dediyinə görə, Azəribaycan milləti Bağırovun təpiyi altında “azadə” ömr edir, həm də “xürrəm”.
“Bitdi məzlumu ağladan matəm…”
Şükr kərəminə, ya Rəbb, matəm bitib!
“Bəy, xanın qalmamışdır asarı…”
Vahid “əsəri” demək istəyir, qafiyə xatirinə sözün başına pislik gətirib qalın saitlərlə yazır. Yəni bəyin, xanın izi-tozu qalmayıb.
“Onları məhv qıldıq elçarı.”
İndikilər demişkən: əlinizə sağlıq. (Düzü, mən başa düşmürəm”əlinə sağlıq” nədir. Qurban Məmmədli demişkən, “mən anlamadım…”)
Deməli, bəyləri, xanları bütünlüklə məhv ediblər. Vahid qeyd etməyi unudur ki, bolşeviklər milli ziyalıları da, zirək kəndliləri də məhv ediblər.
“Kəndlinin öz əlindədir torpaq,
Hamının keyfı kök, damağı da çağ.”
Burda Vahid Sabirə ağ yalan deyir. Bolşeviklər kəndlilərə torpaq vermədilər, torpağı olanların da torpağını alıb basdılar kolxoza.
“İşləyirlər həvəslə kolxozda”.
Adamların kolxozda həvəslə işləməkləri də yalandır. “Əməkgününə”, bir qarın çörəyə işləyən adam sevinirsə, deməli, dəli olub.
“Mollalar söndülər bütün-bütünə,
Onda dönmüşdülər çoban itinə.”
Heç bilmirəm mollaların “çoban itinə dönməyinə” nə deyəsən…
“Əridi yağla bəslənən qarını”
Yəqin mollaları qarnı əriyib…
Əliağa Vahidə Allahşükürün qarnını görmək qismət oldu?
“Bir təpik gördü zalımın karını.”
Başa düşmək çəitndir – “zalım” deyəndə Vahid mollaları nəzərdə tutur, ya bolşeviklərdən qabaq var-dövlət sahibi olmuş adamları, məsələn, Hacı Zeynalabdin Tağıyevi. Yəqin Tağıyevi və onun kimilərini.
“Bəzən az-maz görünsə də arabir,
Müztərib halda qorxusundan əsir.
Bizi gördükdə quyruğun bulayır,
Qurd kimi şöngəyib, dumb ulayır.”
İndi bildiniz İlham Əliyev quyruq bulatdırmağı kimdən öyrənib? Bolşeviklərdən!
Görək bolşevik şair Əliağa Vahid daha nə yazır.
“İndi bir dərbədər uşaq yoxdur,
Onların zəhmətin çəkən çoxdur.”
Necə yoxdur, a kişi? Bəs on minlərlə güllələnmiş, sürgünə göndərilmiş insanların uşaqları? Onlar dərbədər deyildimi?
“Bu təfaxir sənə kifayətdir,
Millətin istəyincə rahətdir.”
Yalançının lap…
Öldün, əfsuslar ki, bihörmət,
Vermədi, varlılar sənə qiymət.
Sabirə nə qiymət? Sabir satılmalıydı? Ramiz Rövşən olub mənzil almalıydı? Prezident təqaüdü? Xanəndələrdən Əliağa Vahid kimi qırmızı onluqlar yığmalıydı?
Sabirin vaxtında onlarla qəzet və jurnal çıxırdı. Və kitabı sağlığında çıxmasa da, şeirləri geniş çap olunub yayılırdı. İndi hanı o qəzetlər və jurnallar? Hanı Mirzə Cəlil?
“Gər olaydın Sovet zamanında.”
Sovet zamanında Sabir “gər olsaydı”, səsi Kürdəxanıdan gələrdi və ya heç səsi çıxmazdı..
Necə şairlər indi xoş güzəran
Keçirirlər günəş kimi xəndan.”
Quyruq bulayırlar? Xoş güzəran – bu, yal yeməkdir?
Vahidin məğrur insan olmağı barədə mif necə yaranıb? Həm rejimlə, həm də lotu-potu ilə çaşqa-lojkalıq eləyib yüzlərlə həm məzmunca, həm dil tələbləri baxımından pozğun mətnlər yazaraq millətin xeyli hissəsinin zövqünü və mənəviyyatını nəsil-nəsil korlayan adama mığrur deyiriksə, bizim əxlaq barədə təsəvvürlərimiz yanlışdır…
Mirzə ƏLİL
19. 07. 2024, Samara
«NECƏ YAŞADIMSA…»
1991-ci ilin aprelində Məmməd Araz, yəqin ki, qıtlıqdan əsəbiləşib xalqı yaxın ölümü ilə qorxudur.
Heç nə qalmayacaq, bilirəm, heç nə;
Nə şöhrət çələngi, nə şöhrət tacı.
Şair əlbəttə, bəlkə acığından təvazökarlıq edir. Necə heç nə qalmayacaq? Bəs kürəkən Aqil Abbas?
Sonra ritorik sual:
“Nə əkdi, nə dərdi şair əllərim?”
Yəqin şairin əli də adi əl deyil, xüsusi əldir, xüsusən Azərbaycan xalq şairinin. Hələ sovet tarixindən bildiyimiz kimi, şairin əli əkmir və biçmir, elə rəhbərliyin qarşısında uzanıqlı və açıq vəziyyətdə olur: “Ver!”
Gözləri yumulu getməyim haqdı:
Bəlkə gördüyümə şahid əllərim
Oyub gözlərimi oyadacaqdı.
Soruşmaq ayıb olmasın: ölənlərdən gözü açıq gedən olur?
Gözləri açıq olsaymış – diqqət! – “şahid əlləri gözlərini oyub oyadacaqmış”!
Belə müsibət olarmı?
Necə qan ağlamasın daş bü gün…
“Səhərlə göz açdım, axşamla batdım».
A kişi, ilkaxşamdan hara yatırsan? Bəs ərlik vəzifəsinin icrası?
“Şax durdura qəhrəman heykəli kimi…”
Axşam yatandan sonra şax durdu? Bu necə olur? Bəlkə şair “şax durdu” demək istəyərək ayrı şeyə işarə edir?
Vallah, çaşıb qalmışam!
“Dünyaya gözləri yumulu baxdım,
Dünyanı görmədim görməli kimi.”
Burası azərbaycanca deyil, yoxsa ən azı yarısını başa düşərdim. Bu iki misra ayrı dildə yazılıb.
“Sinəmdə od tutdu söz yığın-yığın..»
Bu qədər cəfəngiyatı sinəyə yığanda bilmirdinmi yanğın baş verər?
“Əllərim dil gəzdi bu lallıq üçün.”
Quql bu misranı ingiliscəyə belə çevirdi: «My hands and tongue wandered for this stupidity.» Yəni əllərim və dilim bu sarsaqlıq üçün dolaşırdı”.
“Dünya ocağında bişən nemətin
Tüstüsü mənimdir, hisi mənimdir.”
Yəni kurortlarda Məmməd Arazı tör-töküntü ilə yemləyiblər? İnanmalı deyil…
“Gizlədib gözümdə günahlarımı
Göz yuman olmadım göz yumanlara.”
Nəyə “göz yumanlara”? Göz yuman olmayıb? Bəs neyləyib? Güllə atıb? Piketə çıxıb? Brejnevə məktub yazıb?
“Necə yaşadımsa, elə də ölləm:
Gözləri yumulu, əlləri açıq…”
Gözləri yumulu yaşadığını deyə bilmirəm, bəlkə özünü korдuğa qoyub əlavə pensiya alıqmış? Ancaq əlləri açıq yaşadığını doğru deyir. Bu açıq əllərə çox çox şeylər qoyublar: mükafatlar, ordenlər, kürəkən üçün əbədi deputat mandatı və s.
Rus deyərdi: “Чтобы я так жил…» Yəni kaş mən də belə yaşayaydım…
05.06. 2024, Samara