İslam banilərinin şəxsi həyatı niyə öyrənilməli və niyə bu məsələyə hökmən tənqidi və obyektiv yanaşılmalıdır? Əlbəttə, onları ictimai qınaq hədəfinə çevirmək üçün yox. Min üç yüz ildən də əvvəl yaşamış insanları mühakimə etmək mənasız və səmərəsiz işdir. Ancaq yeddinci əsrdə mövcud olmuş həyat tərzini, əxlaqi normaları və təsəvvürləri nümunə, model adlandırıb bugünkü cəmiyyətdə tətbiq etmək iddiasında ya arzusunda olanlara qarşı durmaq üçün İslamı yaratmış, onu qılıncla və Qumilyovun termini ilə desək, passionarlıq havası ilə böyük əraziyə yaymış insanların necə şəxsiyyət olduqları barədə mövqeyimiz birmənalı və obyektiv olmalıdır. Yeddinci əsrin islamçı yaşayış modelini bu günə tətbiq etmək cəhdləri hökmən fəlakətlə nəticələnir. Xomeyni İrana azadlıq, rifah, inkişaf yox, kütləvi qırğın, mənəvi əsarət, ilgəkləri 45 ildə boş qalmayan dar ağacları, hətta kütləvi fahişəlik gətirdi. Yeddinci əsrin modelinin “autentik” tətbiqini İŞİD həyata keçirirdi. Necə dövlət qurduqları məlumdur.
İslam banilərini, Məhəmməd və onun yaxın ətrafını təşkil edənləri əsrlər boyu ilahiyyatçılar, müsəlman tarixçilər qüsursuz şəxsiyyətlət kimi təsvir edir, onların atdıqları ən şübhəli, hətta açıq-aydın eyibli addımları belə absurd arqumentlərlə təmizə çıxarmağa çalışırlar. Məhəmməd də, xəlifələr də fözqəladə şəxsiyyətlər olsalar da, insan idilər və insana xas olan zəifliklər onlarda da olub və bu zəifliliklərdən yaranan fitnələrin hamısına qarşı dura bilməyiblər. Məhəmmədin doqquz arvad almağını heç bir siyasi məqsədəuyğunluqla izah etmək olmaz – Allahdan birbaşa təlimat alan peyğəmbər üçün nə siyasi məqsədəuyğunluq? Niyə deyilməsin ki, peyğəmbərdə də bütün insanlara xas ehtiraslar olub və və hətta daha artıq olub. Demək olmazmı ki, əlində məhdudiyyətsiz dini və dünyəvi hakimiyyət toplayandan sonra fitnələrə qarşı dura bilməmiş, quranın öz dili ilə desək, öz havasının, yəni ehtirasının dalınca getmişdir? Axı bu belədir! Allah onu Zeydin arvadına evləndirmək üçün ayə göndərə bilməzdi! Allaha inanan, onu bütün bu sonsuzluğun yaradanı sayan bir kəs belə buna inana bilməz! Allahı vasitəçi saymaq Allahı təhqir etməkdir!
Hər müsəlman bilirmi ki, Əli ibn Əbu Talib Məhəmmədin həm qızını, həm də nəvəsini alıb? Hər kəs bilirmi ki, Əli qardaşının da arvadını alıb?
Məhəmmədin qızı Fatimənin Əliyə miladla 623-cü ildə getdiyi təxmin edilir. Guya Əbu Bəkr və Ömər də onu almaq istəyiblər, ancaq Məhəmməd onların elçiliyini rədd edib. Ərə getdiyi vaxt yaşını müxtəlif mənbələr doqquzdan iyirmi birə qədər göstərirlər. 632-ci ildə, atasından altı ay sonra ölüb. Və ölüm yatağında olarkən, rəvayətə görə, Əlidən xahiş edib onun bacısı qızı Ümaməyə evlənsin ki, uşaqlarına yaxşı baxılsın.
Ümamə bint Abi əl As Məhəmmədlə Xədicənin, qızları Zeynəbdən olan nəvəsidir.
Əli Ümaməyə Fatimə öləndən az sonra evlənib, Hilal və Aun adlı iki oğulları olub.
661-ci ildə Əli qətlə yetiriləndən sonra I Müaviyə onal elçilik edir. Rəvayətə görə, Ümayə Muğira ibn Navfal ilə məsləhətləşir. Muğira guya deyir ki, “sən qara ciyər yeyənin oğluna gedə bilməzsən”. Ümayə onunla razılaşanda Muğhira deyir: “Səni özün alacağam”. Onların nikahından Yəhya adlı bir oğlan olur…
Fatimə öləndən bir qədər sonra (nə qədər? Yəqin bir neçə ay ya bir neçə həftə) Əli Ümmül Bənin kimi tanınan Fatimə bint Hişam əl-Kulabiyyəni alır. Ondan dörd oğlu olur.
Sonra (nə qədərliyi məlum deyil) Əli yenə evlənir və Əsma bint Umeysəni alır.
Əsma çox maraqlı həyat yolu keçib.
Əvvəl o, Cəfər ibn Əbu Talibin, yəni Əlinin qardaşı (!) arvadı olub. Cəfərdən üç oğlan doğub. Əri 629-cu ildə Mütə döyüşündə həlak olub. Bundan sonra Əsma Əbu Bəkrə (!) ərə gedir və ondan Məhəmməd adlı bir oğlan doğur.
Əbu Bəkr öləndən sonra Əli Əsmaya, yəni mərhum qardaşı Cəfərin və birinci xəlifə Əbu Bəkrin ardadı olmuş qadına evlənir və onda iki oğlu olur…
Müxtəlif mənbələrə görə Əlinin doqquz rəsmi arvadı, on yeddi qızı və on birdən on səkkizə qədər oğlu olub…
05. 11. 2024, Samara
xeyrulla xayal 