Архив по авторам | Xeyrulla Xəyal

ROBERT BERNS. ZÜLMKAR ARVAD

Сен15

Lənətə gəlib o şəxs, miskin və zavallıdır,
Müti vassalı kimi baxır ona arvadı.

Hər iş görülür onun ali icazəsiylə,
Ərinsə ciblərində yoxdur altı pens belə!

Dostunun da sirrini ona söyləyə gərək,
Danlağından  çəkinir cəhənnəm əzabı tək!

Olsaydı birdən əgər mənim belə arvadım,
Ürəyini üzərdim, əzmini sındırardım:
Ovsunlardım mən onu, quzuya döndərərdim,

Kötəklərdim ləçəri, kənizləri öpərdim.

ingiliscədən tərcümə

06.09. 2024, Samara

++++++++++++++++

ROBERT BURNS

The Tyrant Wife

Curs’d be the man, the poorest wretch in life,
The crouching vassal to the tyrant wife!
Who has no will but by her high permission;
Who has not sixpence but in her possession;
Who must to her his dear friend’s secret tell;
Who dreads a curtain lecture worse than hell!
Were such a wife had fallen to my part,
I’d break her spirit, or I’d break her heart:
I’d charm her with the magic of a switch,
I’d kiss her maids, and kick the perverse bitch.

OLEQ XLEBNİKOV. “MƏN BAZARDA QARPIZ ALVERİ EDƏN…”

Сен14

Mən bazarda qarpız alveri edən,
Azərbaycanlının xətrinə, bilin –

Bu pis, bu yaxşıdır söhbətini mən,
eləyə bilməzdim onunla – yəqin
Ona məlum idi zövqüm, həvəsim,

Hansı dad mənə xoş, şirinlik hansı.

Hər il payız fəsli gələndə isə,
Ev üçün seçirdi mənə qarpızı..

Seçirdi həmişə o, ustalıqla,

Qarpızın qabığı cırıldayırdı,

Ağ-yaşıl zolaqlı qabığın altda,
Dadı bal, rəngi al lət qızarırdı.

O qarpıza görə, qısası sözün,

Tofiqə görə də mən, əlbəttə ki,

Unudan deyiləm, uşaqlar, sizi.

Gedib yandırdınız siz onun iki
Faner çadırını… Sizin bu miskin,
Terror aktlarınız… Havadar xoru

Dirijorlu-filan.. Demək, siz belə?

Satın indi kökü ya çuğunduru —
Alan deyiləm!

 

Şeir “Drujba narodov” jurnalında çap olunub – 2007, 12

ruscadan tərcümə

  1. 09. 2024, Samara

+++++++++++++

ОЛЕГ ХЛЕБНИКОВ

За того азербайджанца,
что на рынке торговал,
привередничать ни шанса
не давал — Читать далее →

OLEQ XLEBNİKOV. «HEYF, OLMAYACAM MƏN BU DÜNYADA…»

Сен13

олег хлебников

Heyf, olmayacam məm bu dünyada

Nə çayda, nə göldə, nə də dənizdə.

Martda, ilik donan soyuqda hətta,

Və nə kənddə isti sobanın üstdə.

+

Burda yaşamağa öyrəşiklirəm,

Mənə ayrı dünya gərək deyildir —

Bu bəsdir. Sirrini anlamadım, həm
Bilmədim ki, məğzi süjetin nədir.

+

Razıyam lap əfəl qoca da olam,

Yarıkor, yaddaşsız, hətta eybəcər.

Xəlvət eləyərəm ömrümü davam,
Dünyadan getməyə borcluyam məgər?

+

Az-maz nəsə görə bilərəm hərçənd,

Eşidər, duyaram, xatırlaram həm.

Sonrasa — qoy olsun, əsla əlimdə,

Tanrının dalınca götürülərəm.

ruscadan tərcümə

13.09. 2024, Samara

++++++++++++++

ОЛЕГ ХЛЕБНИКОВ

Жалко, что не буду на Земле  —

и на море, озере и речке,

даже — в мартовской промозглой мгле

и на деревенской душной печке. Читать далее →

VLADİMİR NABOKOV. RƏSSAM-DİLƏNÇİ

Сен12

vladimir nabokov

Vaxtaşırı tində mən, altında boz divarın,

Bir dilənçi görürdüm: qıçı yox və azarlı.

Rənglərlə canlanırdı sadəcə ideyası,
Bir qəzet parçasının üstüydü palitrası.

O, daş plitələrdə qırmızı, əsən əllə,
Bulud və çiçəkləri təsvir edirdi səylə.

Budur, iş başa çatdı. Ürkək baxışlarıyla,

Yolgedəni çağırır, əyilir və yanında
Papağı quruş umur, adam keçsə yaxında.

Öz vergim yada düşdü, ilham pərilərinin

Gərəksiz, azömürlü səsləri, görümləri, —

Dünən küçədə küyduyğusuz təkərlərin,

Ətrafı bürüyərkən, mənə çatdı ki, birdən,
Şikəst rəssam görünmür… Sanki dibsiz vedrədən,
Su axıb tökülürdü, və daş plitələrdə
Soyuq parıltı vardı. Getmişdi rəngləri də…

1920-ci illər

ruscadan tərcümə

11.09. 2024, Samara

+++++++++++++++

ROBERT BURNS

Художник-нищий

 

Нередко на углу, под серою стеной,

видал я нищего: безногий и больной,

он в красках выражал свой замысел нехитрый.

Газетный лоскуток служил ему палитрой,

писала тщательно цветы и облака

на плитах каменных. Вот кончил. Робким взглядом Читать далее →

ROBERT BERNS. «SÜLH OLMAZ, NƏ QƏDƏR Kİ, CEMİ DÖNMƏYİB GERİ..»

Сен11

Robert Burns

O qəsr divarının önündə, gün gedərkən,

Eşitdim çalsaç kişi nəğmə deyir ürəkdən.

Müğənni oxuduca yaş axıdır gözləri:

 “Sülh olmaz, nə qədər ki, Cemi dönməyib geri!

 +

Kilsə xaraba qalıb, Dövlətdə çəkişmə var,
Aldanışlar, əsarət və ölümcül savaşlar,

Deməsək də, tanıyır bütün el müqəssiri –

Sülh olmaz, nə qədər ki, Cemi dönməyib geri!

 +

Qılınc çaldı Cemiylə mərd, cəsur  oğlanlarım,

Qəbirlərində indi ot göyərir onların;

Dağ çəkib arvadıma ölümlərin xəbəri,
Sülh olmaz, nə qədər ki, Cemi dönməyib geri.

 +

Həyat  yük olub əyir qəddimi günü-gündən,
Mən öz balalarımı, o, tacı itirəndən.
Deyəcəyəm ölüncə ancaq eyni sözlər6
Sülh olmaz, nədər ki, Jemi dönməyib geri”.

1791

ingiliscədən tərcümə

02. 09. 2024, Samara

Qeyd:

Jemi – James Francis Edward Stuart (10 June 1688 – 1 January 1766), 1701-ci ildən ölənə qədər Srtüartlar  evindən İngiltərə, Şotlandiya, İrlandiya yaxt-tacına iddiaçı olub.

++++++++++++++++++++++++++

 

ROBERT BURNS

There’ll Never Be Peace Till Jamie Comes Hame1.
By yon castle wa’ at the close of the day,
I heard a man sing, tho’ his head it was grey,
And as he was singing, the tears doon came: —
‘There’ll never be peace till Jamie comes hame!’ Читать далее →

ROBERT BERNS. HƏSSASLIQ

Сен10

Robert Burns

Həssaslıq, nemətsən gözəl, füsunkar,

Dost, sən həqiqəti deyə bilirsən;

Fəqət çox dəhşətli bəlalar da var,

Bunu da, əlbəttə, yaxşı bilirsən.

 +

Bax elə bu zanbaq, bu qəşəng çiçək,
Gülümsünür günəş şölələnərkən.

Düzənin üstündə sərt külək əscək,

Qırılıb palçığa batacaq hökmən.

 +

Meşə torağayı  dinir şövq ilə,

O öz sevincini beləcə bölər.

Zavallı quşcuğaz çətin ki, bilə,
Səma qulduruna yem ola bilər.

+

 Baha alınırsa gizli xəzinə,

Daha incə duyğu bəxş edər yəqin.

Ən şirin həzz verən akkordla bəzən,

Dinər həm ən dərin notları dərdin.

 

1786

ingiliscədən tərcümə

01.2024, Samara

+++++++++++++++++

ROBERT BURNS

SENSIBILITY

Sensibility, how charming,

 Thou, my friend, canst truly tell;

But distress, with horrors arming,

  Thou hast also known too well! Читать далее →

VLADİMİR NABOKOV. DOSTUN XATİRƏSİNƏ

Сен9

nabokov

Ikimiz oynardıq giləmeyvələr

İşıqlı nöqtətələr kimi közərən,
Sıx meşəlikdə biz; bir ilə qədər,
Yaşda böyük idi yalnız o məndən.

 +

Cürbəcür, davalı kitablar idi,

Bizi bu oyuna həvəsləndirən.

Şamlardan xışıltı eşidilirdi,

Dünya ətirliydi hüdudsuzdu həm.

 +

Boya-başa çatdıq. Və yetişdi hərb,

Bədnamlıq illəri, əzablı zaman.

Bir dəfə sakitcə mənə dedilər,
Dostun öldürülüb, o şən, şux oğlan.

 +

Daha sərt  və sadə olsa da hər şey,
Oynadığı oyun həminki idi,

Yaxşı yadımdadır: meşədə mərsin

Elə bil qızıl qan gilələriydi.

ruscadan tərcümə

09. 09. 2024, Samara

     +++++++++++++++

Владимир НАБОКОВ

          Памяти друга

 

В той чаще, где тысяча ягод
краснели, как точки огня,
мы двое играли; он на год,
лишь на год был старше меня. Читать далее →

ROBERT BERNS. ƏSKİNAS ÜSTÜNDƏ YAZILMIŞ ŞEİR

Сен8

Robert Burns

Lənət qüdrətinə, kağız parçası!

Sağalmaz dərdimin sənsən əsası,

İtirdim yarımı sən olmayanda,
Yoxsan – boş qalacaq stəkanım da!

Uşaqlar görürəm zavallı, aciz,
Yoxluğun onları qoyub köməksiz.

Gördüm gülümsünür bədəməl yenə,

Baxıb qurbanını saldığı günə,

Əbəs arzuladım səni, istədim,

Rəzili əzməkdi mənim məqsədim.

Yoxsan – doğma yurdu tərk edəm gərək

Bir də qismət olmaz Şotlandı görmək.

1786

ingiliscədən tərcümə

  1. 08. 2024, Samara

+++++++++++++++++++++++

ROBERT BURNS

Lines Written on a Bank Note

Wae worth thy power, thou cursed leaf!
Fell source of a’ my woe and grief,
For lack o’ thee I’ve lost my lass,
For lack o’ thee I scrimp my glass! Читать далее →

VLADİMİR NABOKOV. «YAŞA ŞİKAYƏTSİZ, YAŞA SAYMADAN…»

Сен7

vladimir nabokov

Yaşa şikayətsiz, saymadan yaşa,
Ötən illəri və planetləri.

Nizamlı fikirlər axar, qovuşar
Verər sənə “yoxdur ölüm” xəbəri.

 +

Həlim ol və tələb etmə səltənət,

Hər şeyin qədrini bil, şükrlü ol.

Buludsuz səmaya elə ibadət,

Dalğalı çovdarı görüb de sağol.

 +

Ötən xülyalara eləmə rişxənd,

Çalış yaradasan daha yaxşını.

Şükrlü, minnətdar olmağı öyrən,

Titrək və xırdaca quşlara baxıb.

fevral 1919

ruscadan tərcümə

02.09. 2024, Samara

++++++++++++

ВЛАДИМИР НАБОКОВ

 

Живи. Не жалуйся, не числи

     ни лет минувших, ни планет,

     и стройные сольются мысли

     в ответ единый: смерти нет. Читать далее →

ROBERT BERNS. KEŞİŞ DEYİLƏM YAZAM, MOİZƏLƏR DEYƏM MƏN

Сен6

 

Keşiş deyiləm yazam, moizələr deyəm mən,

Fitnəyə, qəsdə hazır xadim də deyiləm mən,

İş adamı deyiləm rəqibə tələ qurum,

Qaneyəm yekəqarın bir şüşə olsun, vurum.

 

Yox perə həsəd hissim, baş əyirəm – vəssalam;

Kəndliyə nifrətim yox, miskin olsa da tamam;

Meyxanadakı hər kəs — canlara dəyən qoçaq,
Qayğım da, şöhrətim də dolu şüşədir ancaq.

 

Atı qamçılayaraq, budur, keçir mülkədar,
Sələmçi kisəsini faiz-faiz doldurar,

Görürsənmi havada  kron parlayır necə?

Mənə bu yekəqarın şüşədir müalicə.

 

Əfsus, köçdü dünyadan, can-ciyərim – arvadım,

Təsəlliyçin özümü tezcə kilsəyə atdım,

Dedilər Solomonun ədalətli hökmü var:

Yekəqarın şüşədə dərdinə çarə axtar.

 

Riskli işə bir dəfə məni sövq elədilər,

Sonra məktub gəldi ki, bütün iş gedib hədər.

Qalxırdı zəngin tanış pilləkənləri bu dəm,

Əlində  yekəqarın şüşə — dərdimə məlhəm.

 

“Qayğılarda məzə var” – söylədi qara paltar,

Geyən şair, adını deməyim artıq olar.

İnanmağa hazıram bu qoca pedantla mən,

Qayğın  kefdir, varinsa yekəqarın bir şüşən.

 

MASON LOJASINDA ARTIRILMIŞ BƏND

Dodaqyeri qoymadan qədəhləri doldurun,

Masonlar şərəfinə içməyə hazır olun:

Pərgara, Kvadrata qardaş olan hər kəsin,

Yekəqarın şüşəsiz açılmasın süfrəsi.

1782

ingiliscədən tərcümə

28-29.08. 2024, Samara

++++++++++++++

ROBERT BURNS

No Churchman Am I

 

No churchman am I for to rail and to write,
No statesman nor soldier to plot or to fight,
No sly man of business contriving a snare,
For a big-belly’d bottle’s the whole of my care. Читать далее →