Архив по авторам | Xeyrulla Xəyal

HACIBABA HÜSEYNOV. «GÜNÜ-GÜNDƏN HACININ YAXŞILAŞIR İLHAMI». BƏLKƏ LİBİDOSU?

Янв18

hacıbaba Hüseynov

əvvəli burda:https://xeyrulla.com/2024/01/17/hacibaba-huseynov-gunu-gunden-hecinin-yaxslasir-ilhami/

Gözəl bəlkə də çılpaqdır, ancaq əlləri boş deyil:

Bir əlində meyi-gülrəng, bir əlində güli tər

Yəni bir əlində gülrəng mey var ki, xalq ona qırmızı çaxır deyir, o biri əlində isə

 təzə gül.

Mat-məbud eləyər, görsə, Ömər Xəyyamı.

Burda da qrammatik qüsur var, Həci demək istədiyini düzgün qrammatik formada ifadə edə bilməyib. Ancaq başa düşürük nə demək istəyib: Xəyyam bu güləndamlı, əlində qırmızı çaxır olan gözəli görsə, mat qalardı.

Sonrasında, əslində sonunda Həci aləmi qarışdırır, başa düşürsən ki, dördüncü sinifdə oxuyanda müəllimin başına masa çırpmağı düz olmayıb, gərək ən azı yeddinci-səkkizinci sinfəcən oxuyaydı.

Qamətin, xətti-xalın zikrlərin etdikcə…

Yəni Həci demək istəyir ki, əlində qırmızı çaxır olan gözəlin qamətini tez-tez xatırlayır. Ancaq bunu düz-əməlli yaza bilmir. “zikr” cəm halda işlədirmir, “zikr” – edilmir,  “fikir” – edilir…

Yaxşı, deyək ki, başa düşdük. Həci qırmızı çaxırlı qızı tez-tez xatırlayır və:

Günü-gündən Həcinin yaxşılaşır ilhamı…

Gül əndamlı, yəni gül bədənli, əlində qırmızı çaxır olan qız xatırlandıqca ilhamın yaxşılaşmağı şübhəlidir, çünki nəticədə belə yöndəmsiz qəzəl alınır…

Bəlkə Həcinin libidosu yaxşılaşırmış?

Bunlar əslində xırda və qeyri-ciddi şeylərdir. Böyük və ciddi olan şey bilirsiniz nədir? İlhamını güləndam, əlində mey, yəni qırmızı çaxır olan gözəldən alan qəzəlxan qızını oxumağa qoymur, təhsildən yayındırır, ixtisas, peşə qazanmaq perspektivindən məhrum edir.

Füzulidən sonra yazılan (bəlkə də “qoşulan” demək düzgün olar) qəzəllərdə tərənnüm olunan gözəllər məsum qızlar yox, daha çox kişilərimizin ailədənkənar keflərinə xidmət edən qadınlardır – yapon geyşaları, Mulen Ruj rəqqasələri kimi. Vahidin beytinə baxın:

Yüz yol dedim, əğyar ilə gəzmə, yenə gəzdi,
Ölsəm, demərəm bir də dübarə, özü bilsin.

Bunu toylarda, konsertlərdə oxuyurlar.

Dedim əğyar ilə gəzmə, sənə çox yalvardım…

Bunu da Vahid deyir və on illərlə alqışlanır.

“Bağ işrə gəzib yarımı əğyar ilə gördüm…”

Bu da Seyid Əzim.

Mən qəhrəman və müdrik xalqımıza əxlaq dərsi vermək fikrində deyiləm, Allah, eləməsin. Əlbəttə, adamlarımızın, xüsusən kişilərimizin  ikili əxlaqla yaşama problemi var. Ancaq bu, mənlik deyil. Məni maraqlandıran muğamdır. Yəni oxunan musiqiyə uyğun mətnin seçilməsidir. Tanıdığım müğənnilərin heç birində söz zövqü görmürəm. Bilirəm ki, Konservatoriya əsl konservatoriya deyil, manısvatoriyadır, ancaq hər nədirsə, tələbələrə klassik ədəbiyyat dərsləri keçilsəydi, pis olmazdı. Bu halda, məsələn, ən istedadlı müğənnilərimzdən biri Mirələm Mirələm muğamla cəfəg, bayağı, primitiv sözlər oxumazdı…

 

18. 01. 2024, Samara

HACIBABA HÜSEYNOV: «GÜNÜ-GÜNDƏN HƏCİNİN YAXŞLAŞIR İLHAMI…»

Янв17

hacıbaba Hüseynov

mətnin əvvəli burda:https://xeyrulla.com/2024/01/16/hacibaba-huseynov-muellimin-basina-masa-vurub-belke-stul/

Azərbaycan qəzəlxanları üçün şablon qafiyələr var: “ar”la bitən sözlər (var, yar, əğyar, vəfadar və s.), “an” la bitən sözlər (can, qan, zindan, insan, dövran, mehman, aman, yaman, zaman, giryan, firavan və s.)

Muğam – həmişə hüznlüdür, muğam dinləyən hüznli  fiqikirlərə qərq olur, qəlbində hüznlü xatirələr oyanır, bəlkə əğyarın ondan ayırdığı yarı xatırlayır, bəlkə ölmüş ata-anasını, bəlkə itirdiyi şansları, və boğazı qəhərlənir, gözləri yaşarır, hətta hönkür-hömkür ağlayanlar olur. Qəribə görünsə də, muğam dinləyənlərin çoxu yalnız qafiyələri eşidir, həm qəzəlin qəlizliyindən, həm də müğənninin “hü-hü” eləyə-eləyə oxuduğundan mətndə söhbətin nədən getdiyini bilmir. Arxayındır ki, muğam qəmlidirsə, oxunan sözlər də hüznlü olmalıdır.

Mən də bir vaxt Qədir Rüstəmovun ifasında “Sona bülbülləri” eşidəndə belə düşünürdüm. Bu mahnı ilk dəfə ifa olunanda mənim on beş yaşım vardı, qəlb kövrək, özüm də musiqi ölüsü. Qədir Rüstəmov mahnının ortasında Seyid Əzimin qəzəlini segah üstündə oxuyanda az qalırdım başımı vuram qapının tininə. Qədir rəhmətlik elə yas qururdu ki, sözləri ayırd eəmək olmurdu. Elə “yanımda”, “canımda” eşidirdim. Sonralar Seyid Əzim qəzəlini tapıb oxuyanda bir az təəccübləndim. Diqqətlə baxılsa, bu qəzəl nəinki ağlamalı deyil, hətta gülməlidir də. Məsələn, bu misra horror filmlərinə çəkilən parodiyaları yada salır:

O qara xalı versələr, qanın içərəm…

Gözünün qabağına gətirirsən aşiqi, bu aşid məşuqənin xallı yerini dişləyib qanını içir –ağız-burun qan…

Mən, deyəsən, yayındım. Mövzu Hacbaba Hüseynovdur.

Mən bir baxt Azərbaycandan qayıdanda Bakıda Alim Qasımovun kompakt diskini almışdım. İri həcmli bu diskdə “Şur” da var idi. Məlumdur ki, Sarənc Şurun ən ağlamalı yeridir, əslində Sarənc ayrı oxunsa, onu Segahdan peşəkarlar ayıra bilərlər, yəni Şurun finalında xanəndə Segahla haşiyə çıxır. Mən Vətəndən təzə qayıtmış qərib, Alim Qasımov da Sarənc oxuya… On iki metrlik otağmda dünya müsibəti yarandı. Oxuduğu qəzəlin qafiyələrini eşidirdim: əyyamı, peyyamı, əndamı, camı, Xəyyamı…

Alim Qasımovun elə bil mənə rəhmi gəldi və ayaq verdi:

“Günü-gündən Həcinin yaxşılaşır ilhamı…”

Bunu eşidəndə ağlamağım birdən gülməyə çevrildi. Nə qədər çalışdımsa, özümü saxlaya bilmədim.

“Həcinin ilhamı günü-gündən yaxşılaşır…”

Necə yaxşılaşır? Çiy yumurta içir? Ya araq vurur?

Ay Alim Qasımov, ay dahi müğənni, belə gülməli sözəri “Mehriban olaq”la oxuyarlar, Sarənclə yox, xalq Saqənci ona görə istəyir ki, göz yaşı axıdıb içərisini yüngülləşdirsin. “Həcinin ilhamı yaxşılaşır…”

Kəndçimiz Yavər belə yerdə deyərdi:”Yox, hamam eləyir…”

Qəzəl, əlbəttə Alimin müəllimi Hacıbaba Hüseynovundur. Alim Qasımov sinədəftərdir, Füzulinin qəzəllərini də bilir, yəqin ki, Həcinin qəzəlinin cəfəngiyat olduğunu bilərdi, ancaq müəllimininn xatirinə oxuyub.

İnd də oxuyur. Həcinin başqa şagirdləri də oxuyurlar.

İndi qəzələ əvvəldən baxaq.

“Müjdə, ey dil, yenə də gəldi bahar əyyamı”.

Bunu başa düşdük. Yaz gəlir. Səba yeli bülbülə xoş xəbər gətit. “Qönçəvü gül” açılıb.

Sonra:

Bir tərəf pirü-cavandır, bu tərəfdə məni-zar,

Nə gözəl bəzmdu bu, sqi dolandır camı.

Bunu belə başa düşmək olar: bir tərəfdə qoca və cavanlar yığılıbalar (qrammatik qüsur var), digər tərəfdə isə “məni-zar”, yəni ah-zar edən şair.

Bəzm, yəni kef məclisi gözəldirsə, şair niyə zardır?

Sonra:

Xəbər aldım neçə kəsdən ki, nə həngamədi bu.

Dedilər bir nəzər et, gördüm o gül əndamı.

Burası sadədir. Şair soruşur ki, nə həngamədir. Deyirlər ki, o “gül əndam”lıya bax, bilərsən nədir.

Əndam bədən mənasındadır. Gül əndam, yəni gül bədən. Belə çıxırmı ki, həngaməyə səbəb olan gözəl çılpaq imiş?

(ardı var)

17. 01. 2024, Samara

ЭЙНУЛЛА ФЕЙКОВЫМИ «МЕЖДУНАРОДНЫМИ» ИМЕНАМИ ПЫТАЕТСЯ ОТМЫТЬ СЕБЯ ДОБЕЛА…

Янв17

images (5)

Репутация Эйнуллы Фатуллаева в Азербайджане известна веем тем, кому не безразлично, в чьих руках находится страна и что в ней или с ней происходит. Попав однажды в тюрьму оппозиционным журналистом, вышел оттуда повзрослевшим Павликом Морозовым, всегда готовым сдать полиции, следователям, прокурорам любого, на которого поступает заказ сверху. Если перечислить всех, чьи сфабрикованные уголовные дела он сопровождал разгромными статьями, получится длинный список. Статьями, однако, он не ограничивается. Ему поучено было следить или даже сопровождать Лейлу Юнус, когда та посещала тюремный сортир. Свое наблюдение он красочно пописывал и, вероятно, лично, с выражением читал самому президенту…

Получив тюремный срок не без участия Эйнуллы, Хадиджа Исмаилова на весь этот срок для него стала журналистской Музой. Теперь в тюрьме сразу несколько азербайджанских девушек. Трудно представить, каким счастливым Эйнулла теперь себя чувствует…

Откуда столько лютой ненависти к женщинам? Может, он еще подростком получил сексуальную травму, причиной которой стала женщина? Может, свободолюбивые, сильные способные защищать свое человеческое достоинство своим одним существованием напоминают ему, как он низок, как он подл.

А Эйнулла Фатуллаев изо всех сил пытается выглядеть солидным, импозантным. И власть не жалеет денег и всевозможных средств, чтобы штатный Павликморозов выглядел по меньшей мере как человек. То есть, пытается «отмыть добела черного кобеля…» Сайт “Haqqin.az, видимо, напрямую подключен к нефтяной трубе, чтобы в финансировании не происходило сбоев…

Я сравнительно недавно писал о том, что, публикуя собственные статьи под разными именами, Эйнулла пытается создать представление о своей редакции как о большом творческом и интеллектуальном коллективе. Раньше это были в основном азербайджанские имена. Теперь появились иностранные. На две из них я обратил внимание. Первое имя – Джемаль Бустани. Пишет на международные, в основном на ближневосточные темы. Он откуда он взялся? Если он международный журналист, его публикации, сведения о нем должны быть в Интернете. Но в Интернете нет ни одного Джемаля Бустани.  Даже близко нет. Можно предположить, что это или сам Эйнулла или Фархад Мамедов или ещё кто-то из его нукеров.

Второй «международник» – Икрам Нур. Пишет об Иране, Пакистане. По имени похож на пакистанца или на афганца. Ищу в Интернете. Долго ищу. А это опасно. Когда долго по одному запросу переворачиваешь страницы, Гугл подвергает тебя тестированию. Это как водителю дыхнуть в трубочку… Наконец, встречаю два источника с Икрамом Нуром. Думаю, что Эйнулла, оказывается не так уж и подл. Открываю. Одно издание, публиковавшее Икрама Нура, некий периферийный турецкий, кажется сайт на русском. Но они взяли статью Икрама Нура из тоже же… Haqqin.az…Второе издание — центральноазиатское, русскоязычное. В 2019 году перепечатало статью из Haqqın. аz с подписью Икрама Нура…

Вот и весь международный статус Эйнуллы Фатуллаева, который для уважающего себя, свое достоинство азербайджанца всегда будет один и один и тот же: «ишверен»…

  1. 01. 2024, Самара

HACIBABA HÜSEYNOV: MÜƏLLİMİN BAŞINA MASA VURUB? BƏLKƏ STUL?

Янв16

Rus bardı Vladimir Vısotskinin səsindən danışanda “голос с хрипотцой» deyirlər – yəni xırıltılı səs yox, bir az xıtrıltısı olan səs. Vısotskini məxməri baritonla ya tenorla təsəvvür etmək mümkün deyil

Bizim Hacıbaba Hüseynovun da səsinin məlahəti və şirinliyi də qismən xırıltılı olmağındadır. Məxməri səslə Hacıbaba Hüseynov da çoxlu Qarabağ xanəndələrindən biri olardı, özü də ən yaxşılarından yox, çünki səs diapozonu ona qarabağlılarla və ya salyanlı Qulu Əsgərovla müqayisədə şans verməzdi.

Ancaq demək lazımdır ki, Hacıbaba Hüseynova səs tembri ilə oxşayan ən azı bir görkəmli xanəndə var – bu, Zülfü Adıgözəlovdur. Zülfü Adıgözəlov ustad müğənni olub, ancaq ifasında Hacıbaba Hüseynovda olan şirinliklər yoxdur.Hacıbaba Hüseynovun da 60-cı illərdə yazılmış ifalarında sonralar onu hamıdan fərqləndirən, tədricən yaranan Hacıbaba məktəbinin əsasında duran muğam improvizələri, şirinliklər yoxdur. Bunlar sonralar, 70-ci illərin ortalarından yaranır.Yaşı əllini haqlayanda xanəndə səsinə sərbəstlik verir, ştamplardan qaçır, muğam ifasına estrada elementləri gətirir. Həm də nəzərə almaq lazımdır ki, Hacıbaba qarabağlı, salyanlı, şamaxılı, kürdəmirli deyil bakılıdır. Bakı toylarında müğənni həm də qonaqlarla him-cimlə, göz-qaşla kontaktda olan estrada ustasıdır.

Hacıbaba Hüsenovun oxuma maneri, texniki yeniikləri onun adıyla məktəb yaradır. Tələt Qasımov, Razi Şükürov, Alim Qasımov, Mirələm Mirələmov – hansının hansı mərtəbəyə qalxdığından asılı olmayaraq —  üzvi şəkildə bu məktəblə bağlıdırlar.

 

               BƏLKƏ MASA YOX, STUL VURUB?

İnternetdə Hacıbaba Hüseynov haqqıında material çox deyil. Qızıyla müsahibənin ayrı-ayrı yerlərini “çırpışdırıb”  müğənni haqında “eksklüziv” kimi naşr edənlər isə çoxdur. Saytların birində oxudum ki, Hacıbaba Hüseynov uşaq yaşlarından dini tərbiyə alıb və hətta məscidə gedib əzan verirmiş. Dördüncü sinifdə oxuyanda müəllimi onun məscidə getdiyini öyrənir və çağırıb danlayır. Onun dini etiqadına təzyiqdən qəzəblənə  Hacıbaba (dördüncü sinif şagirdi) masanı qaldırıb çırpır müəllimin başına və həmişəlik məktəbi tər edir…

Məhkəmə eksperimeni kimi bir şey keçirəsən. Yəni masanı qaldırıb (qaldıra biısən!) çırpasan bunu yazanın başına. Yazan nə günə qalar? Yəni yazandan nə qalar?

A kişi, insafın olsun, heç olmasa, yazaydın stulu qaldırıb vurub. Dördüncü sinif şagirdində o güc hardaydı ki, masanı qaldırıb vursun müəllimin başına…

Qızı müsahibəsində deyir ki, atası zavodda tornaçı işləyib. Bir neçə mənbədə onun xarrat işlədiyi deyilir, guya buna görə onu müharibəyə aparmayıblar. Bunu deyən bəlkə də xarratın nə ya kim olduğunu bilmir. Xarrat “bron”lu peşə sayıla bilməzdi. Əgər Hacıbaba Hüseynvun müharibəyə getmƏməyinin ayrı səbəbi yoxdursa, qızının dediyi ağlabatandır. Tornaçı doğrudan da arxa cəbhədə çox vacib fəhlə idi, silah istehsalı tornaçısız keçinə bilməzdi.

(Yeri gəlmişkən, çoxlarını rusca “tokar” dediyi peşənin azərbaycanca adı çox güman ki, fransız dilindən gəlib: “tourneur”).

              QISQANC ATA, MEHRİBAN, LAKİN SƏRT ATA

Özü dördüncü sinfəcən oxuyan Hacıbaba Hüseynov qızını da oxumağa qoymur, qızı indi də ixtisasının olmadığına heyfslənir, ancaq atasını qınamır.

Qızının səsi də var imiş, məktəb tədbirlərində oxuyurmuş da, Hacıbaba Hüsynov bilən kimi oxumağı qadağan edib.

Məlumdur ki, Hacıbaba Hüseynov xeyli qəzəl də yazıb. Bu qəzəllərdən bəzilərini özü oxuyub, bəzilərini onun şagirdi olmuş və ya şagirdi olmasalar da, onu ustad sayan xeyli müğənni də oxuyub və indi də oxuyur. Hacıbaba Hüseynovun qəzəlləri barədə nə deyəsən? Onları .eir adlandırmaq çətindir ya mümkün deyil. Əslində qəzəl janrında Füzulidən sonra keyfiyyətli şeir tək-tükdür. Vahid ciddi istedadlı şair olsa da, qəzəllərinin əksəriyyəti toyxana üçün və toya əyənməyə yığışanların zövqü səviyyyəsində yazılıb. Ancaq Vahid Şairdir, Hacıbaba Hüseynov isə şair deyil. Əruz ölçülərini yaddaşla bilir, ritm, ölçü duyğusu var. Ancaq şair deyil. Biq çox başqa qəzəlxanlar kimi Hacıbaba Hüsüynov qafiyə sözlərlə mətn yaradır, qəzəlin vahid mövzusu da yoxdur, məqsəd – bir biri ilə məna, mövzu əlaqəsi olmayan beş ya yeddi beyt yaradıb müəllifin adı ilə bitirməkdir…

(ardı var)

16. 01. 2024, Samara

QURBAN MƏMMƏDLİ: «O HEÇ!» ARZU SAYADOĞLU: «BU DA HEÇ!…»

Янв15

Qurban Məmmədli Xoxahsəndə ev

Mən pedaqoji məktəbdə oxuyanda özfəaiyyət ansamblında tar çalırdım. Məndən və ansamblın rəhbərindən başqa, çalanlar muzdla tutulmuşdular, yəni peşəkar toyçu, “manıs” idilər. Manısların özünəməxsus danışıq, davranış, həyat tərzi və yumor hissi var. Onların arasında ciddi, qaraqabaq adam az  tapılır. Əksəriyyəti tərz çıxarandır, oyunbazdır, arvadbazlıq mövzusunda yorulmadan danışmağa və eşitməyə meyllidir. Klarnetçimizin dışdığı bir əhvalatı hərdən xatırlayıram. Dediyinə görə, özü bu əhvalatın şahidi olmuşdu.

İki manısın davası düşür. İndi bilmirəm, manıslar o vaxt əsasən sözlə davalaşırdılar, yumruq, xüsusən bıçaq nadir hallarda işlədilirdi. Bi iki manısın sözləri tükənəndə biri deyir:

— Sənin arvadın… Filankəslərlə…

O biri manıs halını pozmur və cavabında deyir:

— O heç. Sənin də arvadın filankəslərlə…

Bu manıs da  halını pozmur:

— Bu da heç…

Qurban Məmmədli ilə Arzu Sayadoğlunun deyiişməsinə baxanda bu əhvalat yenə yadıma düşdü. Arzu Sayadoğlu üç il bundan əvvəl Kanal 13-də ağzını marçıldada-marçıldada, özünü aktyora bənzədə-bənzədə guya Qurban Məmmdəliyə məxsus mülklərin uzun siyahısını oxuyub. İndi bu çıxışı Q.M. təzədən efirə çıxarır ki, Arzu Sayadoğlu baxıb xəcalət çəksin və üzr istəsin. Mülklərin adı çəkildikcə Qurban Məmmədli iki cür reaksiyta verir. Ya deyir “mənim elə mülküm yoxdur”, ya da deyir “o heç”. “O heç” deyəndən sonra qısa izahat verir ki, baxanlar da onun ardınca desinlər “o heç”. Ancaq bitərəf tamaşaçı kimi deməliyəm ki, “o heç” kimi markalanan xeyli mülk var imiş. Məsələn, Xocahəsən qəsəbəsində iki fərdi ev. Q. M. deyir ki, o evi (demir “evləri”, hərçənd siyahıda iki evdir) kürəkəninin nənəsi nəvəsi üçün alıb, keçirib onun, yəni Qurbanın  qızının adına. Evin bir ya iki olması kimi, nənənin mülkü öz nəvəsinin adına yox, “yad qızının” adına keçirməyi də maraqlıdır. Q. M. deyir ki, nənə o evi (ya evləri?) almaq üçün Naxçıvanda üçotaqlı evi satıb. Sonra əlavə edir ki, nənə arxivdə işləyib. Yəni üçotaqlı evin necə alındığına sübut kimi.

Arxiv işçiləri sovet vaxtı qəpik-quruş alırdılar. Əlavə qazancları arxiv sənədlərini istəyənlərə pulla satmaqdan ola bilərdi…

Sonra Bİləcəridəki evə “o heç” deyir. Onu da qızına ya kürəkənnə vəsiyyət ediblər.

Ödəməli olduğu, ancaq ödəmədiyi milyonun izahatı inandırıcı deyil. Mən Q. Məmmədlinin xətrini çox istəyirəm. Ancaq inandırıcı olmayanda inana bilmirəm. Bu izahatı verəndə cənab Məmmədli özü də qızardı…

Qurban Məmmədli neçə vaxtdır ah-zar edir ki, qızları, nəvələri çöllərdə, kirayələrdə qalıblar.

Bəs Xocahəsəndə, Bİiəcəridə kim yaşayır?

Mən Qurban Məmmədlinn evinin dağıdılmasını qətiyyətlə pisləyirəm və nümunəsiz bu hampazorluğu və özbaşınalığı Azərbaycandakı feodal rejimin ittihamı üçün tarixi hadisə sayıram. Ancaq ədalətsiz rejimlə qarşı-qarşıya duran, açıq üzlə onunla mübarizəyə atılan adam sözündə və və əməlində düz, bütöv olmalıdır. Təəssüf ki, Qurban Məmmədlinin çoxlu ləyaqət və istedadını həlləm-qəlləmlik heçə çevirir. Yəni manıslar deyən heçə yox, əsl heçə…

O ki qaldı Arzu Sayadoğluna, bu insan Dostoyevsinin bəzi pertsonajları  kimi böyük iddiaları, ambisiyaları ilə uzlaşmayan iradə zəifliyi üzündən özünü dolaşdırmış, müxtəlif cildlərə, intriqalara, əlaqələrə  və sövdələrə girmiş, mənəvi oriyentirlərini, bir sözlə, şərəfini itirmiş, xilasını yeni-yeni maskalar taxmaqda görən bədbəxt bir insandır…

X.X.

15. 01. 2024, Samara

 

XURŞİD BANU NATƏVAN VƏ NAMƏLUM XULİQAN

Янв13

natəvan fransa

Bu gün azərbaycanlıların etiraz aksiyası keçirdiyi barədə oxudum. Elə bilirsiniz Avropa demokratiyasının beşiklərindən birində min hoqqa ilə məskunlaşmış soydaşlarımız Azərbaycanda keçiriləcək seçkilərin qeyri-qanuniliyinə etiraz edirlər? Yox, özlərini Azərbaycan bayrağına bürümüş bu cüvəllağılar və lotular yekdilliklə Əəliyevə səs verəcəklər. Onlar Natəvanın büstünün götürülməsinə etiraz edirlər.

Sual: Fransada Natəvanın heykəli niyə olmalıdır? Natəvanın yazdığı on-on beş qəzəldən heç azərbaycanlı özü baş çıxarmır, biz onu fransıza sırıyırıq.

Azərbaycanda Balzakın, Hüqonun, Zolyanın, Kamyunun, Bodlerin, Verlenin heykəlləri var? Biz Molyerə niyə heykəl qoymuruq? Axı Molyersiz Axundov dramaturgiyası ola bilməzdi! Volterə heykəl qoyuruq? Voltersiz filosof Axundov yoxdur!

Biz niyə dahi fransız rəssamlarına heykəl qoymuruq? Axı Azərbaycan rəssamlığında az-çox yaxşı nə varsa, fransız sənətkarlarının sayəsindədir.

Niyə belə üzlülük, sırtıqlıq edirik? Dərəbəylikdir?

Bunlar öz yerində.

Azərbaycanlıların yöndəmsiz aksiyası məni Natəvanın şeirlərinə təzədən baxmağa vadar elədi. Yaxşı ki, İnternetdə bu şeirlər var. Qısaca bunu demək olar: Leyla Əliyeva necə rus şaridirsə, Natəvan da elə Azərbaycan şairidir.

Maraqlı bir detal: oğlunun ölümünə yazdığı şeirlərdən başqa, Natəvanın qəzəlləri, kişi şairlərin şeirləri kimi, qıza, qadına ünvanlanıb. Həm də Natəvan özünü Corc Eliot kimi özünü kişi təxəllüsü ilə gizlətmir, son beytdə öz adını çəkir. Müraciət etdiyi sevgili isə ay üzlü dilbərdir.

Səninlə, ey büti-məhruy, mehriban mən idim,

Ənisü-munis idim, yari-mehriban mən idim.

“Ey büti-məhruy” – yəni ay üzlü büt, sənəm.

Fransada gey gəncin baş nazir təyin olunması, elə bilirəm ki, Azərbaycan ictimaiyyətini dərindən həyəcanlandırıb, Avropa  homoseksuallığı aktual mövzuya çevrilib. İndi deyək ki, azərbaycanlı bir qız başqa bir qıza Natəvan kimi sevgi şeiri yazır. Ona nə deyərlər? Bəli, lesbian. Natəvan isə yazır:

Səba, ol məhliqa dilbər, alıbdır canımı yeksər,

Könül ancaq onu istər, neçin gəlməz, neçin gəlməz?

Yeri gəlmişkən, xanəndələrin ifasında Natəvanın qəzəllərini dinləyən soydaşlarım, keyfiyyətli filoloji təhsili olanlardan başqa, yalnz rədifləri başa düşürlər: “neçin gəlməz”, “getmə”, “getdi”, və s. Qəzəllərin son dərəcə arxaik leksikası hazırlıqsız oxucu ya dinləyici üçün anlaşılmazdır.

Daha bir mülahizə: Natəvanın adı ilə tanınan şeirlərin çoxunun doğrudan da Natəvanın yazdığına mənim şübhəm var. Ancaq mən mətnşünas deyiləm, klassik ədəbiyyat mütəxəssisi deyiləm, şübhələrim intuisiya səvyyəsindədir.

Bunlar öz yerində. Mən Vikimənbədə, yəni Vikipediyanın mətnlər qoyulan bölməsində çox gülməli bir şeyə rast gəldim. Burda Natəvanın on səkkzi qəzəli var. O cümlədən bu qəzəl:

 

Nə yaxşı munis idi, heyf, nagəhan getdi,
Məni bu möhnət əta qoydu firavan getdi.

 Sonrakı beyt belə olmalıdır:

O sərvi-nazdan ayrı baxarmı sərvə gözüm?
Hilal tək qədimi eylədi kəman, getdi.

Ancaq belə deyil! Belə deyil!

Hansı vələdəzzinasa, hansı bastardsa, hansı atasından bixəbərsə girib bu Vikimənbətyə, yəni qeydiyyatdan keçib, redaktor səlahiyyəti alıb və görün ikinci beytin birinci misrasını nə günə qoyub:

“Salax Rahim Elekberovdan ayrı baxarmı sərvə gözüm?”

xurşid banu

Bunu eləyən qız da ola bilər, yəni bu qız öz sevgilisi Salax Rahim Elekberova sədaqətini bu cür bildirib!

Bu qəzəllər Vikimənbəyə 2016-cı ildən gec qoyulmayıb, bu tarixdən əvvəl qoyulub, yəni ən azı səkkiz ildir. Əgər Natəvan Azərbaycanda sevilirsə, oxunursa, bu xuliqanlığı, bu barbarlığı niyə ndiyəcən heç kim görmür?

Fransada bayrağa bürünüb Makrona dil uzatmağa nə var ki…

Yazıq Makron…

X.X.

13.01. 2024, Samara

В БАКУ ЕВРЕЙСКИЙ ЦЕНТР? А КОГДА ТАЛЫШСКИЙ ЦЕНТР БУДЕТ?

Янв12

На днях государственные СМИ Азербайджана радостно сообщили, что «… по указу президента в Баку строится еврейский религиозно-культурный центр».

Когда был издан указ, и где именно строится центр, не сообщается. Откуда и кем была дана команда СМИ сообщать о строящемся центре можно только догадаться. Но почему такая полусекретность, непонятна.

Агентство Туран, о котором ниже отдельно, дополнительно обобщает, что в Баку «…пройдет съезд раввинов».

Тут все понятно. Где же еще проводить съезд раввинов Европы, если не в Баку? Другое дело, что даже после такого съезда нас не признают Европой.  Мы —  азиаты и, простите за произвольную рифму, — в этом мы сами виноваты…

Ильхам Алиев верен себе. Управляя государством как мафиозной структурой, с внешним миром свои отношения строит характерным для мафиозных групп образом. Испортив отношения тем государством, которое и есть настоящая Европа, то есть с Францией, он дружбой с Израилем и съездом раввинов хочет смягчить возможный удар со стороны Европы, которую он тоже воспринимает как большую мафиозную группировку. Еврейские раввины в данном случае являются для Алиева влиятельными решалами.

В этом заигрывании можно усмотреть некоторые обстоятельства психологического и даже психиатрического свойства. Развращенный абсолютной власть. И потерявший берега склонен к демонстративным шагам, поступкам. Посадив несколько сот верующих шиитов по фальшивым обвинениям, лишив их семьи кормильцев, теперь Алиев наносит дополнительный ура по поверенному врагу, коим они считает проявляющих не лояльных его власти верующих. Он им как бы говорит: я плюю на вашу веру, захочу – всю страну сделаю иудейской.

еврейский культурный центр в азербайджане

Я против еврейского центра ничего в принципе не имею. Но почему в таком центре отказывают талышам, коренным жителям Азербайджана? Азербайджан – их родина, их земля. Я против сепаратизма, но поему талыши не могут иметь свой театр? Телевидение на родном языке? Талышский ансамбль песни и танца? Почему нет издательства, выпускающее книги на талышском языке?

Сколько евреев принимало участие в карабахских войнах? Один человек или больше? Назовите число! Был один танкист, это я знаю. НО знаю я и другое: Из маленького Лерика больше павших, чем из столичного Баку, население которого около трех миллионов. В то же время в официальных источниках численность всех алышей указывается 70 тысяч. Это даже не смешно, это возмутительно.

Разве государство не имеет, кроме юридических, моральные обязательства перед народом, сотни и тысячи представителей которого отдали свою жизнь за Карабах?

Юдофилы, которые в Азербайджане растут как на дрожжах или по команде из президентской адмигнистрации, заявляют, что мы Израилю обязан, потому что он дал нам оружие.

Все здесь правда, кроме глагола «дал». Израиль заработал на продаже оружие пятнадцать миллиардов долларов. А талыши и на самом отдали самое дорогое, что у человека может быть – жизнь, посмертно получив железные медали…

Симпатия к Израилю, юдофилие последнее время стали практически элементом государственной политики. Посмотрите материалы о войне Израиля в Газе на сайте Эйнуллы Фатуллаева. – по заголовкам, акцентам они являются более антиарабскими, чем публикации правых израильских СМИ. Удары по больницам, школам, жилым домам арабов в Газе для в свое время оскорбленного, опущенного в тюрьме, глубоко закомплексованного, испытывающего наслаждение от чужих страданий Фатуллаева как праздничный фейерверк.

 О СИОНИСТЕ ИЗ ГАХА

Есть еще один сионист азербайджанского розлива. Его зовут Камал Али, работает в агентстве Туран и имеет блог на объявленном в России иноагентом сайте «Кавказский узел». Этот подлец и подонок недавно призывал к полному уничтожению арабов. Материал был настолько одиозен, что через несколько часов после публикации редакция убрала места, которые тянули на статьи международного уголовного кодекса…

И вот новый перл сиониста из Газа: «Мои симпатии целиком на израильской стороне. Азербайджанцев с арабами ничто не связывает, а с евреями связывает многое, да хотя бы общая Родина – Азербайджан»

Не исключено, что носящий арабские имя и фамилию этот мозефакер  сам не этнический азербайджанец. Но по какому праву он говорит от имени всех азербайджанцев? Арабами азербайджанцев связывает все: с о рождения до скончания дне – и хоронят нас по мусульманскому обряду. Который мы приняли у арабов. Нас с арабами связывает язык, потому что всем богатством нашего языка мы обязаны арабам. Кто хоть поверхности знаком я арабским языком, знает, что это один из богатейших языков мира. Классической литературой, музыкой мы обязаны тоже арабам. А что с евреями у нас общая родина – слышу впервые…

Судя по его публикациям в «Узле», этот мозефакер имеет бакинскую квартиру, дом в бакинской деревне. Дом в Гахе, машину, собак и еще что-то… Для независимого азербайджанского журналиста слишком жирно, не так ли? Может, его финансирует МОССАД?

К сожалению, между Израилем и Азербайджаном ничего общего нет. Израиль бьет других. Азербайджанская власть бьет, унижает, угнетает своих. Вы можете представить, что молодые израильские девушки-журналисты сидели в Израиле в тюрьме за критику Нетаньяху?

Да, мы азиаты и в этом мы сами виноваты. И никакой съезд раввинов Европы “не обелит добела нашего кобеля…”

 

12. 01. 2024, Самара

YATDIQ ƏSRLƏRİ FİL QULAĞINDA…

Янв10

 Napoleon gedən iki yüz il  var,
Ömrüsə həm tarix, həm əfsanədir.

O miqyas heç kimdə yoxsa da indi,
Çoxdur Napoleon iddialılar.

 +

“Əsgər, sənə baxər qırx əsr!” dedi,
Üz-üzə duranda fransız osman,
Gələndə inglis donanmasıyla.

O an ehramdan o, möhtəşəm idi.

 +

Yatdıq əsrləri fil qulağında,

Biz harasındayıq indi tarixin?

Dəyənək əsridir bizə ən yaxın,
Fərqi yox: rezindir, zoğaldır ya da.

 +

Ehram zirvəsindən bizə qırx əsr,

Baxmamış. Nə tarix, nə şanlı ad var.

Bizi Napoleon iddialılar,
Hərlədir, fırladır, asır və kəsir.

10. 01. 2024, Samara

DTX ALEKSANDR DÜMANI CASUSLUQDA İTTİHAM EDİR

Янв8

Azərbaycan Dövlət təhlükəsizlik xidməti məşhur fransız yazıçısı Aleksandr Dümanın əleyhinə cinayət işi qaldırıb.b. Cinayət işi hələlik ata Dümanın əleyhinə açılıb, güman etmək olar ki, tezliklə oğul Düma da cinayət məsuliyyətinə cəlb ediləcək. Çünki Azərbaycan qanunlarına görə oğul ataya, ata oğula cavabdehdir.

DTX-nın verdiyi açıqlamada deyilir ki, Aleksandr Dümanın 1858-ci ildə Bakıya səfəri onun casusluq fəaliyyəti ilə bağlı olub. Aleksandr Dümanın Fransanın kəşfiyyat orqanlarından aldığı tapşırıqlardan biri Qız qalasının necə tikildiyini öyrənək imiş. Çünki fransızlar belə bir möhtəşəm qalanın surətini Parisdə tikmək istəyiblər. Ancaq bilməyiblər ki, qalanı şaquli, yəni altdan yuxarı hörsünlər və ya yerdə böyrü üstə hörüb sonra təkanla qaldırsınlar. Görünür ki, Düma Bakıda bu tapşırığı yerinə yetirə bilməyib, ona görə fransızlar Qız qalası tikmək arzusiyla vidalaşıb əvəzində yöndəmsiz Eyfel qülləsini ucaldıblar…

DTX-nın məlumatına görə, Aleksandr Düma Bakıda olarkən xan qızı Natəvanı casusluq fəaliyyətinə cəlb edib və bizim şairə uzun illər “Natali” təxəllüsü ilə Fransız kəşfiyyatının agenti olub. Bakıda olarkən Dümanın Natəvanla şahmat oynaması və uduzub ona şahmat dəstini bağışlaması da casusluq gəaliyyəti ilə bağlıdır. Dümanın bağışladığı şahmat fiqurlarında çiplər olub, bu çiplərlə Natəvan Qarabağa aid məlumatları Dümauya ötürürümüş. Düma da, əlbəttə, bu məxfi informasiyanı Fransa ermənilərinə çatdırırmış…

Aleksandr Dümanın əleyhinə qaldırılmış cinayət işinin necə cərəyan edəcəyi məlum deyil. Yüz əlli il bundan qabaq ölmüş yazıçı-casus necə mühakimə olunacaq və ona hansı cəza kəsilə bilər? Vallah, qabaqda görəcəkli günlərmiz var…

Mirzə Əlilin fikrincə, dünyada ən ədalətli məhkəmə olan Azərbaycan məhkəməsinin hökmü ilə Aleksandr Dümanın sür-sümüyünü Fransadan almaq və gətirib Kürdəxanı türməsində basdırmaq lazımdır.

Sözümü burda bitirib deyirəm:

Yaşasın DTX!

Yaşasın Əli Nağıyev!

Yaşasın Paşaholdinq!

Yaşasın dəmir yumruqlu müzəffər və əbədi prezident!

Mirzə Əlil

  1. 01. 2024, Samara

MÜXALİF JURNALİSTİN 20-Cİ SAHƏDƏ QANUNSUZ EV TİKMƏYİ İKİ STULDA OTURMAQ CƏHDİ KİMİDİR

Янв6

İdeal adam, əlbəttə yoxdur, ancaq müxalif siyasətçi və özünü müstəqil sayan jurnalist qüsursuz olmalıdır – xüsusən maliyyə məsələlərində. Çünki Azərbaycanda iqtidara qarşı yürüdülən ən birinci və ən ciddi ittiham onun oğru olmasıdır.

Məmurlar müxtəlif yollarla varlanırlar – ölkənin təbii sərvətərini ələ keçirməklə, inhisarçı bizneslə və rüşvətlə. Yüksək rütbəli məmurlar ailədən ya ailəyə yaxın dairələrdəndirlər, təbii sərvətlər, iri biznes (orta biznes, Azərbaycanda demək olar ki, yoxdur) onlardadır. Orta və aşağı rütbəli məmurlar büdcə pulların mənimsəməklə və rüşvət almaqla varlanırlar.

Və Azərbaycan, əlbəttə, rüşvətxorlar ölkəsidir.

Ancaq müxalif siyasətçi və ya müstəqil jurnalist rüşvət verirsə, o da olur guya mübarizə apardığı məmurların tayı.

Anar Orucov, Kanal 13-ün rəhbəri, öz kanalındakı çıxışında “aşağı ranqlı məmurların” – rayonlarda təhsil və maliyyə şöbələrinin müdirlərinin, Bakıda “liftlər idarəsinin müdirinin” on milyonlarla rüşvət pulunu xaricə çıxardıqlarını deyir.

Anar Orucovun qardaşı jurnalist Əziz Orucovu 20-ci sahədə qanunsuz torpaq zəbt edib ev tikməkdə ittiham edirlər.

20-ci sahədə torpağı necə “zəbt edirlər”? Əlbəttə, heç kim, silahlı basqın edib bir neçə sot torpağı ələ keçirmr. Torpağı məmurlarla və inzibati orqanlarla əlbir adamlar satırlar. İnternetdə elanlar da var. Yəni Əziz Orucov torpağı rüşvətlə “zəbt edib”. Torpaq alınandan sonra üstündə tikinti aparılmağına, yəqin ki, yenə rüşvət verilib. Yəni Əziz Orucov bir ətək rüşvət verərək məmurları və polisləri varlandırıb. İndi deyirlər ki, qanunsuz tikilən yüz minlərlə ev var, niyə gözünüz ancaq Əziz Orucovu gördü?

20-ci sahə torpaq

Bu sualın cavabı çox sadədir: qanunsuz torpaq zəbt edib üstündə qanunsuz ev tikən on minlərlə insan, Əziz Orucovdan fəqli olaraq, İnternet televiziyasında rejimi ifşa eləmir, məmurların talançılığından danışmır. On minlərlə insan dilini qarnına qoyub başını girələyir. Sən əgər ölkəyə yiyəlik edənlərin oğurluğundan danışırsansa, onlar da cavab tədbirti görəcəklər. Burda gözlənilməz nə var? Qanunsuzluğa qarşı açıq mübarizə aparan gərək qanunu pozmaya. Həkimə rüşvət verməyi mən istisna edirəm, çünki verməsən, özünü və ya yaxınını əməliiyyat eləmək əvəzinə bıçaqlayıb öldürər. Ancaq torpaq “zəbt eləmədən”, üstündə mülk tikmədən yaşamaq olar. Məsələn, kirayə mənzildə. Xəncərinin qaşı düşəcək? Totalitar rejimlə mübarizəyə qalxmış adam gərək hər cür məhrumiyyətlərə tablaşa. Komfort həyat istəyirsənsə, get sığın rejimə, sən də daraş bir tərəfdən ye.

Əgər torpağın pulunu, məmura, polisə verilən rüşvəti, tikintiyə sərf edilən vəsaiti təxminən hesablasaq, ciddi məbləğ alınar. Bu qədər pulu çətin ki, İnternet kanalı ilə qazanmaq olar. İngilis seqmetində olan videolara cəmi 300-400 baxış olur. Bu nə qədər pul gətirər? Hələ ailənin dolanışığı da var.

Başqa bir çıxışında Anar Orucov onlara qarşı sürülən başqa bir ittihamı, avtomovil hissələrinin ölkəyə qanunsuz gətirilməsini  izah edərək deyirdi ki, hissələri dost-tanış üçün göndərib, qazanc olmayıb.

İnandınız? Mən yox.

Əlbəttə, avtomobil hissələri ilə alverdə pis heç nə yoxdur. Ancaq gərək əvvəlcə telekanalını bağlayasan, ya da Əliyevlərin tərifi kanalına çevirəsən.

Müxalif siyasətçi, jurnalist verdiyi hər bəyanatda, dediyi hr sözdə belə səliqəli və dəqiq olmalıdır. Tofiq Yaqublunun evində axtarışdan sonra arvadı deyirdi ki, evdə bir qəpik olmayıb, qızı deyirdi balışın altında 200 avro olub. Əlbəttə, ailə üçün 200 avro çox kiçik məbləğdir. Ancaq ailə üzvlərinin bir-birinə zdidd getməsi onları etibardan salır.

Anar Orucov bir şəhid anasını məmurun necə təhqir etdiyindən danışır. Məmur deyib ki, “sənin oğlun mənə görə ölməyib”. Jurnalist əlavə edr ki, ananın oğlu canını qurban verib, “dövlət ona bir manat yardım verməyib”.

Bu, doğrudurmu? Şəhid ailəsinə 11 min sığorta pulu verilmirmi? Başqa ödənişlər də var. Demirəm ki, bu, yaxşıdır ya çoxdur. Ancaq “bir manat da verməyib” ittihamı yalandır və bu, Anar Orucovun başqa iddialalrına da şübhə yaradır.

Üstəlik bu monoloqunda Anar Orucov cəsur, mübariz adamlar sırasında Rüfət Muradlının adını çəkir.

Rüfət Muradlı Qarabağın hansı hissəsində, hansı müharibəsində vuruşub və bədəninin hansı hissəsini itirib? Rüfət Muradlıın cəi bir itkisi olub – nədənsə türməyə bığlı girib, bığsız çıxıb. Bığın başına nə gəlib, məlum deyil…

X.X.

06.01. 2024, Samara