Архивы

RADYARD KİPLİNG. QƏRAR

RADYARD KİPLİNQ

Öz-özümə dedim: “Xəyala gərək

Dalam yay günləri ötüb keçincə”.

Taleyi istədim yuxuda görmək –

Uzandım, yuxuya getdim eləcə,

Və birdən ayıldım qıyya çəkərək

 +

Və qorxuya düşüb dedim gedərəm

Qızılgül qönçəsi qızaranacan

Mən öz çörəyimi qazanacağam” –

Ancaq bilmirdim ki, mən hara gedəm,

Yayın günləri də keçdi bu zaman.

 +

Və dedim özümə: “Gərək duram mən,

Yarpaqlar qəhvəyi rəng alanadək,

Adımı dünyaya tanıdam gərək,

Payız buludları üşütməmişdən,

Budaqlar yüklənib qırılanadək”.

 +

Səslənərək dedim Qışsa gələndə,

Altında islanmış ağacların mən:

 “Dincəlmək vaxtıdır, nəhayət, indi”

Və doldu ürəyim qürurla birdən.

 

ingiliscədən tərcümə

30.11-01.12. 2024, Samara

+++++++++++++

RUDYARD KİPLİNG

Resolve

 

I said to myself— ‘I will dream

   As the summer days go by,

   What  is my  Destiny—’

And I lay and dreamt my dream

   And I woke from it with a cry— Читать далее

RADYARD KİPLİNG. PİRATLAR İNGİLTƏRƏDƏ

RADYARD KİPLİNQ

Sakson müdaxiləsi, 400-600-cü illər

Roma tənəzzül edib dağılmaqda olanda,

Hakimiyyət, səltnət əlindən çıxan zaman,

Piktlər azar kimi divardan hoppandılar,
İngilis torpağını soyub qoyalar viran.

 +

Anbaan yaş axıdır, gülürdülər anbaan,

Dağdan və düzdən gələn xırda qara adamlar,

Nəhləyirdilər onlar tələsməkdən, acıqdan,

Bilərək beş yüz ilin burda qəniməti var.

 +

Tacirlər öldürüldü, bütün dükanlar talan,
Dağıdıblar şəhəri, dağıdıblar məbədi.

Sanki canavardılar, sürü üstə atılan,
Roma, qışqırırdılar, viran qalar əbədi.

 +

Onlar məhv edirdilər əllərinə nə keçsə,

Nəyin varsa qüdrəti, gözəlliyi, dəyəri.

Məhv edə bilməzdilər Vikinq Küləyinisə,

O küləkdir gətirən Şimaldan gəmiləri .

 +

Qarşısında Şimal-Şərq fırtınalarının da,

Onlar aciz idilər, yelkəni tarımlanan,

Pirat gəmilərini fırtına qaldıranda,
Dənizlərdən dənizə onları atan zaman.

 +

Sipərlənən gövdəni onlar unutmuşdular,
Şölələnir necə də üzüb yaxın gələrkən.

Nəcə birdən dərinə qağayı tək baş vurar,

Elə qağayı kimi çıxar üzə yenidən.

 +

Rənglənmiş gözlər necə parlar, qaşqabaq tökər,

Gəminin hündür, ilan şəkilli qabağında,

Baxar hara yan alsın, yelkən endirilərkən –

Onlar unutmuşdular yəqin ki, bunları da!

 +

“Sakson sahillərinin qrafı” orda yoxdu,
Əlbəyaxa döyüşdə onlar qarşılanalar.

Hay-harayla elə ki, dəstə sahilə çıxdı,

Ada içinə doğru piratlar baş aldılar.

 

ingiliscədən tərcümə

28-29. 11. 2024, Samara

 +++++++++++++

RUDYARD KIPLING

The Pirates in England

Saxon invasion, A.D. 400-600

When Rome was rotten-ripe to her fall,

 And the sceptre passed from her hand,

    The pestilent Picts leaped over the wall

To harry the English land.

 

    The little dark men of the mountain and waste,

So quick to laughter and tears,

    They came panting with hate and haste

  For the loot of five hundred years.

 

    They killed the trader, they sacked the shops,

 They ruined temple and town–

    They swept like wolves through the standing crops

 Crying that Rome was down.

 

 

    They wiped out all that they could find

Of beauty and strength and worth,

    But they could not wipe out the Viking’s Win

 That brings the ships from the North.

 

    They could not wipe out the North-East gales

 Nor what those gales set free–

    The pirate ships with their close-reefed sails,

 Leaping from sea to sea.

 

    They had forgotten the shield-hung hull

Seen nearer and more plain,

    Dipping into the troughs like a gull,

And gull-like rising again–

 

    The painted eyes that glare and frown

 In the high snake-headed stem,

    Searching the beach while her sail comes down,

 They had forgotten them!

 

    There was no Count of the Saxon Shore

To meet her hand to hand,

    As she took the beach with a grind and a roar,

 And the pirates rushed inland!

RADYARD KİPLİNG. ALİ ŞÖHRƏT

RADYARD KİPLİNQ

Ümidlə işləsək, çəkəcək onda
Oyuna çəkən tək hökmən o bizi.

O davam edəcək biz olmayanda,
O da yaşadacaq adlarımızı,
Qəbirdaşlarınmız əyiləndə də,
Və yazı üstündən pozulan zaman,
Bol məhsul gətirər hər il, yenidən.

Sürü də, ilxı da, əməkçi insan!

ilk dəfə 1908-ci ildə nəşr edilib

ingiliscədən tərcümə

27.11. 2024, Samara

+++++++++++++++++

RUDYARD KİPLİNQ

Gloria

 

Work with the hope that lures us on
Headlong to the game;
This shall last when we are gone,
This shall bear our name.
When the tombstone tilts awry.
When the date is blurred.
This shall bear abundantly
Mower, flock, and herd.

RADYARD KİPLİNQ. XATIRLARAM KİMƏM MƏN…

eleph_wild4

Xatırlaram kiməm mən. Kəndirdən və ciyədən daha yorulmuşam mən,

Yada düşər qabaqkı gücüm və meşələrdə gördüyüm bütün işlər.

Daha satan deyiləm belimi bir neçə dərz şəkər qamışına mən,

Gohum-qardaş yanına üz tutaram, mənə də məskən olar meşələr.

 +

Gedərəm bütün günü, hava qaralanacan, açılanacan səhər,

Dadaram küləklərin məsum öpüşlərini, saf sular çəkər sığal.

Sındıraram dirəyi, düşməz heç yadıma ki, topuğumda həlqə var,

Sevimli yoldaşlara qoşulub oynayaram, bilmədən nədir ağa.

ingiliscədən tərcümə

26.11. 2024, Samara

+++++++++++++

RUDYARD KIPLING

I will remember what I was

 

I will remember what I was.  I am sick of rope and chain—

    I will remember my old strength and all my forest-affairs.

I will not sell my back to man for a bundle of sugar-cane.

    I will go out to my own kind, and the wood-folk in their lairs.

 

 

I will go out until the day, until the morning break,

    Out to the winds’ untainted kiss, the waters’ clean caress.

I will forget my ankle-ring and snap my picket-stake.

    I will revisit my lost loves, and playmates masterless!

RADYARD KIPLINQ. TƏLXƏK

RADYARD KİPLİNQ

Üç dərəcəsi var bəxtəvərliyin,

Ayaqaltısında Tanrı taxtının

Sahibi olacaq ən uca yerin,
Kim oda atılır, ölümə yaxın
Gedir qardaşını xilas naminə,
Tanrının qüdrəti belə bilinər!

 +

Üç dərəcəsi var bəxtəvərliyin,

Cənnət bağlarında, budur həqiqət.

O kəs sahibidir ikinci yerin,

Verib qardaşına gözəl məsləhət,

Məhvdən ruhunu onun qurtarar,
Tanrının Cəlalı çünki orda var!

 +

Bəxtəvərliyin üç dərəcəsi var,

Üç kəsə sakindir bəxtəvər məkan,

O kəs ən aşağı pilləni tutar,

Ruha xilas gəlib zarafatından.

Qardaşının ruhu indi məzədə,

Ordadır mələklər ancaq özü də!

 

1911

ingiliscədən tərcümə

24-25. 2024, Samara

++++++++++++++++++

RUFYARD KİLİNG

The Jester

 

There are three degrees of bliss

At the foot of Allah’s Throne

And the highest place is his

Who saves a brother’s soul

At peril of his own.

There is the Power made known! Читать далее

RADYARD KIPLINQ. CEYN SMIT

RADYARD KİPLİNQ

Səfərə çıxmışdım qış günündə mən,
Kimsəsiz bir düzdən yolum keçirdi,

Quş səsi gəlmirdi həndəvərimdən,

Və həmin gün hava çox soyuq idi.

 +

Fayton atlarının sayı dörd idi,
Ağdılar (birisə qaraydı hərçənd)

Dayanmadan onlar çapıb gedirdi,

Sürət də, deyim ki, kefin istəyən.

 +

Yanda xırdaca qız göründü birdən,
Yaman üzgün idi, arıq idi həm.

“Ser, lütfən faytona məni mindirin,

Anama bu cini gərək çatdıram.”

+

Dedim: “Min faytona, sevimli bala,
Əlbəttə, mənimlə gedə bilərsən.

Qorxma, çatdırarsan, gedib mənimlə,

Anana bu həyat suyunu hökmən.

 +

Amma meyxanaçı soyuq və sərtdi,

Dedi anasının hesabı çoxdan,

Yazılıb qapıya vurulub, indi,

Özün də görərsən, yaxşıca baxsan.

 +

Gözümün yaşıyla hesabı sildim,
Borcunu ödədim meyxananın mən,

On üç yaşlı qızsa faytona mindi,

Apardım anası olan yerəcən.

 +

Ayırır bizi xoş xatirələrdən,

Keçmiş hərçənd çılğın dalğalarıyla.,
Heç vaxt o səfəri unutmaram mən,

Ruhumu tərk ütməz o xoşbəxt bala.

1884

ingiliscədən tərcümə

20-21. 11. 2024, Samara

++++++++++++++++

RUDYARD KİPLİNG

Jane Smith

I journeyed, on a winter’s day,

   Across the lonely wold;

No bird did sing upon the spray,

   And it was very cold. Читать далее

RADYARD KİPLİNQ. UŞAQLARIN NƏĞMƏSİ

RADYARD KİPLİNQ

1.

Sənə məhəbbətimiz, doğma yurd, əbədidir,
Xidmətində yorulmaq bilmərik heç vaxt nədir;

Böya-başa çataraq tutanda yerimizi,
Millətin içində biz kişi və qadın kimi.

2.

Sən ey Göydəki ata, sən sevirsən hər kəsi.
Ah, kömək əsirgəmə, eşitsən uşaq səsi;

Və onlar da nəsildən-nəslə yarada bilsin,

Mayası şərdən uzaq saf və qənirsiz irsi.

3.

Cavanlıqda əsarət çəkməyi bizə öyrət,
Göstərərək mətanət, həqiqətə sədaqət;

Ki, vaxtımız çatanda bəxş edə bizə Lütfün,

Xalqlara qanun olan Həqiqəti də bir gün.

4.

Öyrət öz-özümüzü idarə edək necə,

Nəzarətli və təmiz olaq gündüz, həm gecə.

Qurban gətirə bilək, zərurət olsa əgər,
Bir eybi də olmasın, görən də versin dəyər.

5.

Öyrət nə əməlimiz olsa həytda, ancaq
Dostlara yox, tək Sənə bir hakim kimi baxaq.

Həm əzmli, həm ötkəm səninlə gedə bilək,

Kütlənin hədəsinə, tərifinə də gülək.

6.

Öyrət elə Gücə ki, fikirdə, həm əməldə,

İncidə bilməyək biz zəifi seçib hədəf,

Sənin idarən altda bizə elə Güc gərək,
Fəlakət üz verənə təsəlli ola bilək.

7.

Öyrət adicə şeydə Ləzzəti dadaq, duyaq,
Sevincə öyrət acı çeşmələri olmayan.

Şərdən və kindən azad Mərhəmət nədir, öyrət,
Və günəş altındakı hər insana Məhəbbət.

8.

Ana, doğma yurdumuz, bizə fəxr, inamsan,
Uğrunda axıdıblar atalar, babalar qan.

Ah, ana torpağımız, and içirik əbədi,

Sənin xidmətindədir ürək də, baş da, əl də.

1906

ingiliscədən tərcümə

22-24.11. 2024, Samara

+++++++++++++++++

RADYARD KİPLİNG

The Children’s Song

1

Land of our Birth, we pledge to thee

Our love and toil in the years to be;

When we are grown and take our place

As men and women with our race. Читать далее

RADYARD KİPLİNQ. QORXAQ

RADYARD KİPLİNQ

Bir vaxt Kral idim mən, olmuşam indi məhrum

Tacdan və xəızinədən.

Monarx idim bir zaman, getdi bütün var-yoxum,

Yaslıyam həmişə mən.

 +

Etibarlı həmişə qorunurdu xəzinəm

Sədaqətli ürəklə —

Düşünürdüm verilib əbədilik tac mənə,
Əfsus, verildi yelə.

Tacımı itirmişəm, xəzinəm çıxıb əldən,

Heç nə görmürəm daha qəmli gözlərimlə mən.

 +

Dünya ilə üzləşib sübut etdim kişiyəm,
Həm sözdə, əməldə həm.

Özgə ehtiyacına, bilirdim ki, həmişə,
Sərf edilir xəzinəm.

Dost, sənə nə təsəlli verə bilərəm axı –

Tacım başımdan gedib, xəzinəm əldən çıxıb.

 +

Yenə qaytarın mənə tacını ötən ömrün,

Qayıtsın yenə sərvət —

Ağır oldu sınağım, ağrıdan canım üzgün,

Qoy dadım yenə ləzzət –

Yenidən sinəmdəki xəzinəni qaytarın,

Bu həyatda – qalanı öz işidir Tanrının.

1882

ingiliscədən tərcümə

19-20. 11. 2024, Samara

++++++++++++

RUDYARD KİPLİNG

A Craven

 

I who was crowned King am now bereft

  Of crown and treasure.

I, who was Monarch, have no good thing left

  To give me pleasure. Читать далее

RADYARD KİPLİNQ. NƏFİS MƏNZƏRƏ ÜÇÜN MÜNASİB ŞEİR

RADYARD KİPLİNQ

Elə bəzənmişdi çöl qırmızı lalələrlə,

Mənim şlyapam kimi dolaşalar qapqara,

Yataqda yorğan kimi haşiyəli çəpərlər,
Bamazı qaytan kimi çay da qıvrılıb axar.

+

Bu nadir mala-mülkə durub salınca nəzər,
Öz-özümə düşündüm, irişib  hərracçı tək:

“Tanrım, yerdə bunları yaratmısansa əgər,

Min dəfə gözəl ola sənin cənnətin gərək”.

1884

ingiliscədən tərcümə

13-14. 11. 2024, Samara

QEYD:

Görkəmli ingilis şairi Uilyam Kuperin (William Cowper – 1731-1800) şeirinə parodiya kimi yazılıb.

++++++++++++++

RUDYARD KİPLİNG

Appropriate Verses on an Elegant Landscape

The fields were upholstered with poppies so red,

  And black as my hat was each rook;

And the hedges were bordered, like quilts on a bed,

  With the bombazine braid of the brook. Читать далее

RADYARD KİPLİNG. ALTI QULLUQÇUM VAR

RADYARD KİPLİNQ 

(fil balası)

Altı qulluqçum var düz və çalışqan

(Onlardan alınıb bütün billiyim);

Adları da budur: Nə, Niyə, Haçan,
Bu, üç, qalanısa: Necə, Harda, kim.

Göndərdim onları şərqə və qərbə

Quru yolu gedib aşdılar dəniz.

İstirahət verdim hər birinə də,

Elə ki, işimi gördülər təmiz.

 +

Doqquzdan beşəcən dedim dincəlin,
Mən özüm məşğulam çünki bu vaxtlar.

Həm səhər yedilər, nahar həmçinin,

Çünki bu şəxslərin acımağı var.

Xasiyyət ayrı ancaq hərənin,

Az-çox bir xanımı mən tanıyıram –

Sayı on milyondur nökərlərinn,

Vermir aman dəyə yerə yanları.

 +

Xaricə göndərir iş buyuraraq,

Gözünü ki, açır – həmin saniyə

Milyon Necə, iki milyon Harda var,

Yeddicə milyon da üstəlik Niyə!

1902

ingiliscədən tərcümə

12. 11. 2024, Samara

Qeyd:

Kiplinqin qızı Elsi xatırlayır ki, bu şeir ona həsr edilib, çünki uşaqlıqda çoxlu suallar verəmiş və buna görə ona evdə “Elsi nyə” deyirlərmiş.

+++++++++++++++++++++

 RUDYARD KİPLİNG

I Keep Six Honest Serving Men

(The Elephant’s Child)

I keep six honest serving-men

   (They taught me all I knew);

Their names are What and Why and When

   And How and Where and Who.

I send them over land and sea,

   I send them east and west;

But after they have worked for me,

   I give them all a rest. Читать далее