Архивы

NİNA İSKRENKO. NƏSƏ AVTOBUSDA YAZIR YƏHUDİ

Окт23

 NİNA İSKRENKO

                                  (1951 – 1995)       

 

                         сидит еврей и что-то пишет
                                  в автобусе сидит и пишет…

 

 Avtobusda nəsə yazır yəhudi 

Nəsə avtobusda oturub yazır

Açıb vərəqləyir o bir kitabı

Kitabın cıldində portreti var,

Başqa bir yəhudinin

Baxır yanı-yanı, yazır yəhudi

Pəncərəyə baxır, yenə də yazır

Tamamiə sakit, deyərdim hətta təmkinlə, ağılla

Hoqqasız-filan (yəni ki, baxın, yaıçıyam, ha)

Sadəcə anladım məsələni xırp

(kim bilir bəlkə heç yəhudi deyil)

Güclə nəfəs alır yanındakı rus,
Ah çəkir yenə də təngiyir qalır

Üzünü-gözünü əyir, hıçqırır

Harasa ruhunun işiq düşməyən

Dərin toranına göz qapayaraq
Sanki nəfəs almır – gözünü döyür

Avtobus tərpənir – iztirab çəkir

Tərpənir – nəfəsi tutulur yenə

Hıçqırır üzünü turşudur belə

Bax elə beləcə  gedirlər onlar

İztirabla hikmət gedir yan-yana

Avtobusda qoşa oturacaqda

Oturub eləcə gedirlər onlar

Gedir iki hikmət iki iztirab

Bax belə

 

12.12. 91
Ruscadan tərcümə

23.10.2016

Samara

 

 

İOSİF BRODSKİ. ZƏVVARLAR

Окт13

  İOSİF BRODSKİ

         ZƏVVARLAR

 

                                      «For then my thoughts — from far where I abide –

                                        Intend a zealous pilgrimage to thee…

  1.                                                                                    SHAKESPEAR, SONNET 27[i]

 

 

Meydanların, pirlərin,

Barların, məbədlərin

Möhtəşəm məzarların,

Cəlallı bazarların,

Türmənin, məhkəmənin,

Romanın və Məkkənin,

Keçib gedər yanından,
Zəvvarlar dayanmadan.

Qozbeldirlər ya çolaq,

Yarıac, yarıçılpaq.

Gözlərində gün gedir,

Qəlblərində səhərdir.

Şəfəq yanar, oxuyar,

Arxalarınca səhra.

Ulduzlarsa əriyir,

Quşlar qıy vurub deyir:

Ki, dünya həminki tək,

Qalıb dəyişməyəcək.

Qarlı, göz qamaşdıran,

İncə, ağlı çaşdıran.

Yalandır yenə vədi,

Yenə də o, əbədi.

Bəlkə də anlanandır,

Sonu ancaq gümandır.

Yəni əbəsdir inam.

Özünə, Tanrıya həm,

Nədir onda bu dünya?

Bir yol, bir də ki, xülya.[1]

Yer üzünü durmadan,

Yenə bəzər qürub, dan.

Əsgər Yeri gübrələr,

Şair onu vəsf elər.

 

1958

Ruscadan tərcümə

13.10.2016

Samara

 

 

 

[1]

[i] İ.Brodski bu şerinə Şeksprin 27-ci sonetindən bir beyti S. Marşakın tərcüməsində epiqraf verib.Beytin sətri tərcüməsi: “Sən məndən nə qədər uzaq olsan da, mən sənə doğru zəvvar yolu gedirəm”.

PUŞKİN: «ALDADARSA SƏNİ HƏYAT…»

Янв25

 Aleksandr PUŞKİN

   Если жизнь тебя обманет…

 

Aldadarsa səni həyat,

Acıqlanma, batma qəmə.

Yas üz versə, inildəmə,

Xoş günün də gəlib çatar.

 

Gələcəklə qəlb döyünər,

İndidəsə can üzülür.

Hər şey keçir, hər şey ani,

Nə keçirsə — əziz olur.

1825

ruscadan tərcümə

25.01.16 Samara

AMARSANA ULZITUYEV. İ.V.

Май16

   Помню, как-то взбрело мне на пианино учиться…

 

Bir vaxt fortepiano çalmaq eşqinə düşdüm,

Köməkçi, dəstək oldun mənə bu ağır işdə.

Litinstitut, yataqxana – uşaq tək yüyürüşdük,

Xarms qarıları tək pəncərədən sürüşdük.

 

Hansı yaram vardısa, sən olurdun sağaldan,

Bir gözəldin, gəlirdin həyatıma nağıldan.

İrka, bakirə nəğməm, ruhumu ovsunladan,

Hardasan, xilaskarım, dərs yoldaşım, hardasan.

 

Gəl indi mən sağaldım sənin yaralarını,

Çarpayının önündə durum, çalım-çağırım.

Cəhənnəmə göndərim sənin ağrılarını,

Adlı şamanam axı, cadu, ovsun bacaran.

 

De, başına nə gəldi, sənə nə oldu, bacım,

Bütün bəd fikirləri qovsam da, acıqlıyam.

İmansızam, neyləyim, pasxa qabağı ancaq,

Səndən ötrü üz tutub mən Ona yalvaracam.

ruscadan tərcümə

16.05.2015 Samara

 

 

AMARSANA ULZITUYEV. SIĞIN NƏĞMƏSİ

Май12

Я способен любить лосих…

 

Sevişə bilərdim sığınlarla mən –

Səskeçməz, nursığmaz sidrliklərə,

Çaytikanlarına batıb bürünən,

Diyarda sevməli ayrı kimdi ki.

 

Sığın instinkti mənə doğmadır,

Adət eləmişəm mən onlar kimi,

Rəqibin gözünə baxam qorxmadan,

Qırıb buynuzunu davada tökəm.

 

Nəhəng erkəklər tək mən də həvəslə,

Elə hayqıraram, ağaclar əsər.

Bəlkə də içimdən yüksələn səsi,

Mənə mehr salan eşidib gələr.

 

Onda baxmaram ki, bəlkə görən var,

Qızaram, basaram sığını o dəm.

Vəhşi, uzaq, Tanrı unudan diyar —

 Mən necə başqa cür ola bilərdim?

 1982

ruscadan tərcümə

12.05. 2015 Samara

 

AMARSANA ULZITUYEV. «DAŞLAR»

Май11

                 DAŞLAR

 

                         Утесом, песчинкой, Каабы быть камнем…

 

Qum dənəsi, ya qaya, ya Kəbə daşı olmaq

Ördəyin mədəsində, okeanda, çəməndə.

Görəsən insanların dayanmaz axarını,

Necə çaylar axıdır əbədi gəncliyini.

 

Necə karvanlar gedir ləngərli, səmum dinir,

Necə kasıb yükünü sürüyür peyinqurdu

Çaydaşıyla örtülü yollarını keçərək
Babil tək ucaldılan küylü daş şəhərlərin.

 

Qarlı zirvə olasan kosmosla qonuşmağa,

Ya da cahiliyyədən gəlib çıxan bir sənəm.

Okeanlar dibindən püskürülüb ucalan,
Maqmaya, külə dönüb torpağa qayıdasan.

 

Tanrısız göydən gələn zərbəylə gumbuldamaq,

Açıb odlu ağzını girdaba, loqquldamaq.

Haçansa Yer olası bir kometaya dönmək,

Od vermək hominidə qədim mağarasında.

 

Sapanddan qanad almaq, dəyirmanda gurlamaq,

Cəvahirət tək gözü qamaşdırmaq işıqla.

Əsgərin kəsərində, qeoloq çantasında,

Ya da cavan tanrının-yaradanın əlində.

 

ruscadan tərcümə

11.05. 2015 Samara

AMARSANA ULZITUYEV «SƏRSƏRİ»

Май11

   Человека, влюбленного в землю, в планету Земля…

 

Yer kürəsinə vurğun, yer üstdə ayaqyalın
Gəzən insanı gördüm onunda sentyabrın.

 

Metro həndəvərində çatdım ona, danışdıq,

Fransız şairidir, dedi, Erikdir adı.

 

Telefona çəkdirdim tez onunla şəklimi,

Tozlu ayaqlarıyla Qa-Notsriydi görkəmi.

 

Tanrılar yer üzündə  gəzib yəqin  beləcə,

Dedi aclığı yoxdur, Kreml həndəvərində, kolluqlarda gecələr.

 

                         ruscadan tərcümə

                              11.05. 20215

 

                   

İosif BRODSKİ. Qəfəsə girmişəm mən vəhşi heyvan yerinə…

Ноя11

BRODSKI 

İosif BRODSKİ

Я входил вместо дикого зверя в клетку…

 

Qəfəsə girmişəm mən vəhşi heyvan yerinə.
Adı, müddəti mıxla baraklara yazmışam.

Qonağı da olmuşam mən frak geyənlərim,
Ruletka oynamışam, sahildə yaşamışam.

Yarıdünyanı gördüm buzlağın təpəsindən,
Üç dəfə boğulurdum, iki dəfə deşiblər.

Döşündə bəsləndiyim ölkəni tərk elədim,

Məni unudanlardan salmaq olardı şəhər.

Qulaq verdim çöllərdə harayına hunların,

Təzədən dəbə düşən nə var geydim əynimə.

Çovdar əkdim, bürüdüm qara tolla xırmanı,

Bircə quru su olub bəlkə də mən içməyim.

Girib yuxularıma zağlı bəbəkli konvoy.

Sürgün çörəyi yeyib, bir gilə salmamışam.

Səs çıxıb boğazımdan hər cür, haraydan savay,

Pıçıltıya keçmişəm, indi qırx olur yaşım.

Nə deyim həyatımdan? Bilmirdim uzanacaq,

Qəlbimin həmrəyliyi təkcə dərdlədir indi.

Nə qədər ki torpaqla  dolmayıb ağzım ancaq,

Minnətdarlıq həmişə töküləcək dlimdən.

 

24 may 1980

Ruscadan tərcümə

11.11. 2014 Samara

 

 

BORİS PASTERNAK. Ovun, büzülməsin daha dodağın

Ноя9

 

                                Не плачь, не морщь опухших губ…

 

Ovun, büzülməsin daha dodağın,

Şişib ağlamaqdan, qırış da düşər.

Yaz isitməsinin qalan qasnağı,

Yenicə quruyur, dağıdıb eşmə.

 

Ovcunu sinəmdən götür, əzizim,

Cərəyan qoşulmuş tellərik indi.

Yenə şığıyarıq bir-birimizə,

Bir də görərsən ki, hiss edilmədən.

 

İllər ötüb-keçər, ərə gedərsən,

Unudarsan nədir kasıb məişət.

Qadınlıq, əlbəttə, böyük əməldir,

Ağlı başdan almaq – böyük şücaət.

 

Qadın çiyinləri, əlləri boynu –

Mənə möcüzədir,  önündə elə

Riqqətə gəlirəm mən ömrüm boyu,

Sadəcə bir nökər məhəbbətiylə.

 

Amma ki hüznlü dairəsinə

Alıb gecə məni necə sıxırsa,

Baş alıb getməkdir ümdə istəyim,

Ayrılıqlara da artır ehtiras.

 

1947

 

Ruscadan tərcümə

09.11.2014 Samara

 

İosif BRODSKİ. NƏ YURD, NƏ QƏBİRİSTAN…

Ноя5

BRODSKI

Y.V., A.D.   

                   Ни страны, ни погоста…                                              

 

Nə yurd, nə qəbiristan,

Seçməyin hayındayam.

Vasilyev adasına,

Ölməyə qayıdaram.

Tündmavi fasadların,

Qaranlıqda yox olar.

Boz xətlər arasında,

Asfalta yıxılaram.

 

Və qəlb də usanmadan,

Qaranlıqda tələsər.

Piterin dumanında,

Çıxar körpülər üstə.

Aprel çoskini enər,

Boynimu qar isladar.

Kimsə hardasa dinər:

  • Salamat qal, qadası.

 

Çay dalında, uzaqdan.

İki həyat görərəm,

Yanağımı soyuqqan
Vətənimə söykərəm.

  • Sanki qızbacıdılar,

Yaşanmamış illərdən.

Qaçıb gəlib adada,

Oğlana əl edirlər.

 

1962

Ruscadan tərcümə

05. 11. 2014, Samara