Архивы

MARİNA TSVETAYEVA. ASYA ÜÇÜN

Янв28

cvetaeva

Sən xoşuma gəlirsən: elə cavansan ki, sən,
Yatmırsan yarım ayda bir gecən yarı da.

Hansı şəhərlərdə ki, baxıb dalınca kimsə,

Xəritədə yerləri həmişə yadındadır.

 +

Kitab dalınca kitab yazırsan, kitab ancaq,

Oxumursan, gözəlsən yorğun, halsız olanda.

Tanrı səndən əlifba dərsi alan bir uşaq,
Onda qalmış Kant ola, Şellinqlə Nitsşe ya da.

 +

Sənin şıltaqlığındır sənə bütün bu aləm,

Bizm dünyamızsa heç olmamış səndən əvvəl.

Və başının üstündə heç nə olmamışdır, həm

İndi də yoxdur heç nə — vardır ancaq bu göylər.

1915

ruscadan tərcümə

28. 01. 2024, Samara

Qeyd: Asya – Marina Tsvetayevanın bacısı Anastasiya Tsvetayeva, yazıçı, memuarçı. Stalin dövründə uzun illər türmədə, həbs düşərgələrində və sürgündə olub.

+++++++++++++++

Марина ЦВЕТАЕВА

АСЕ

Ты мне нравишься: ты так молода,
Что в полмесяца не спишь и полночи,
Что на карте знаешь те города,
Где глядели тебе вслед чьи-то очи. Читать далее →

MARİNA TSVETAYEVA: «ALOVLU BACILAR, CƏHƏNNƏMLİKİK…»

Янв27

cvetaeva

Alovlu bacılar, cəhənnəmlikik,

Orda qaynar qətran içərik hökmən.

Tanrıya alqışlar çox da deyirik,
Hər alqış qopsa da ürəyimizdən.

+
Cəhrə arxasında, beşik başında,

Gecə otursaq da mürgü vurmadan.

Yapıncı altında qaçırılan da

Biz idik, kolazla aparılan da.

 +

Don geyərək zərif Çin ipəyindən,
Biz idik səhərdən gözəl bəzənən.

Cənnət nəğmələri biz idik deyən,

Çöldəcə, ocağın başında bəzən.

 + 

Səhlənkar dərzidən nə ummaq olar? –

Tikə ya tikməyə -dağılacaqdır! –

Bizdik rəqqasələr, tütək çalanlar,

Biz bütün dünyanın xanımlarıydıq!

 +

Cıındırla örtərdik aybımızı gah,
Saçımız bürclərə gah sarılırdı.

Bizdik türmələrdə, kefxanalrda,
Unudan göylərə içilən andı.

 + 

Əhdi bada verdik —  cənnətin alma
Bağını ulduzlar bəzəyən zaman.

Lütfkar bacılar! Əziz bacılar,
Bizə cəhənnəmdir, bilin, yazılan!

Noyabr 1915

26-27. 01. 2024, Samara

ruscadan tərcümə

+++++++++++++

 Марина ЦВЕТАЕВА

«Быть в аду нам, сестры пылкие…»

 

Быть в аду нам, сестры пылкие,
Пить нам адскую смолу, —
Нам, что каждою-то жилкою
Пели Господу хвалу!

Читать далее →

MARİNA TSVETAYEVA. LÜKSEMBURQ BAĞINDA

Янв25

cvetaeva

Fəvvarənin dilləri pıçıldaşır hovuzda,
Başlarını əyibdir çiçəklənən budaqlar.

Uşaqlarla doludur varsa kölgəlik harda,

Ah, niyə mənim deyil çəməndəki uşaqlar.

 +

Eşq ilə keşik çəkən ana baxışlarından,
Hər uşağın başına tac qoyulub elə bil,

Uşağı əzizləyən hər anaya mən bu an
İstəyirəm qışqıram: “Bütün dünya səindir!”

 +

Kəpənək tək al-əlvan qızların paltarları,

Gülüşən, sözləşən var, kimi yollanır evə.

Mehriban bacılar tək analar pıçıldaşır:

— “Oğlumdan sizə deyim…” – “Bəladır mənimki də!”

 +

Həm nizə, həm də qılınc oynatmağı bacaran,
Döyüşdə sarsılmayan qadından gözəl nə var!

Qadın səadətisə — səadətim – hər zaman,

Beşik əsirliyində bilirəm ki, tapılar!

1910

ruscadan tərcümə

25. 01. 2024, Samara

+++++++++++++++

Марина ЦВЕТАЕВА

В Люксембургском саду

 

Склоняются низко цветущие ветки,
Фонтана в бассейне лепечут струи,
В тенистых аллеях всe детки, всe детки…
О детки в траве, почему не мои? Читать далее →

MARİNA TSVETAYEVA. İOSİF

Дек21

Saraya yollandı firon vəziri,

Boyat, kifli çörək qul qabağında.

Çırpdı gənc xanımı əyanın yerə,

Mücrünü sındırdı darıxdığından

+
Boynunu dişılədi göyərçinlərim,

Kəniz çimdikləndi – bu da qüssədən!

Alaraq ovcuna əsmər əlini,
Çəkdi xanım cavan köləni brdən.

+
— Niyə kədərliir gözlərin belə?

Şah şərabı çoxdur zirzəmilərdə.

Zavallı cavansa: yuxu yozuram,

Xidmət eləyirəm ağama həm də.

 +

— Öz xanımını da əyləndir indi!

Bürküdür, ağamız hələ uzaqda.

— O ağanın mən ki, xidmətindəyəm,

İri gözü görür harda olsa da.

 +

Keşik köpəkləri durmadan hürür,

Badam bağlarının sərindir yeli.

Çəkişən, bəhs edən səslərin küyü,

Yataq otaqğından əyanın gəlir.

 +

— Qorudum ağamın xəzinəsini,

— Xəzinə və arvad bir deyil, kölə

— Onun almazısan. Öz ağasının,
Almazına tamah kim sala bilər?

 +

İosifin bəhsi! Yaqub elə bil,
Tanrının özüylə əlbəyaxadır.

Udur – təbəssümlə — qıyı, gizlədir,

Firon arvadının cavan arvadı

 

27 avqust 1917

ruscadan tərcümə

21.12. 2023, Samara

++++++++++++

Марина Цветаева

ИОСИФ

 

Царедворец ушёл во дворец.
Раб согнулся над коркою чёрствой.
Изломала — от скуки — ларец
Молодая жена царедворца. Читать далее →

MARİNA TSVETAYEVA. «HƏLƏ YUXULURARI POZULMAZ OLAN…»

Дек10

Hələ yuxuları pozulmaz olan,

Hərəkətləri də asta hələ ki,
Get Tryoxprudnı aralığına,
Əgər sevirsənsə şeirlərimi.

 +

Necə ukduzluydu, necə günəşli,

Başlandı həyatın birinci cildi.

Sənə yalvarıram – hələ gec deyil,

Gəlib evimizə baxasan indi.

 +

Tezliklə o dünya məhv olacaqdır,

Xəlvəti, gizlicə ona sal nəzər,
Durur, kəsilməyib hələ ki, palıd,
Qalır, satılmayıb evimiz hələ.

 +

Bu palıd! Altında uşaqlıq çağı,
Bütün axşamları biz keşirərdik.

Təkdi arasında akasiyaların,

Kül və gümüş rəngdə çiçəkləyərdi.

 +

Dönməz-sehrlidir bizim bu dünya,
Özün də görərsən, amma tələs sən!

Gəl Tryoxprudnı aralığına

Qəlbimin ruhunu orda görərsən

1913

ruscadan tərcümə

10.12. 2023, Samara

+++++++

Марина Цветаева

 Ты, чьи сны еще непробудны…

Ты, чьи сны ещё непробудны,
Чьи движенья ещё тихи,
В переулок сходи Трёхпрудный,
Если любишь мои стихи. Читать далее →

MARİNA TSVETAYEVA. «MƏNƏ XOŞDUR YAŞAMAQ NÜMUNƏVİ VƏ SADƏ…»

Дек9

cvetaeva

 Mənə xoşdur yaşamaq nümunəvi və sadə:

Əqrəb ya təqvimə, günəşə ya bənzəmək.

Zahid olmaq, saxlamaq həm də sərv kimi qəddi,

Və müdrik olmaq: Allah yaradan hər canlı tək.

 +

Biləm: ruh – arxadaşım, ruh mənə rəhbərdir həm,

Baxış və şüa kimi, məruzəsiz də girmək.

Yazdığım tək yaşamaq: nümunəvi və yığcam,

Tanrı buyuran kimi, dostlar bəyənməyən tək.

1919

ruscadan tərcümə

09. 12. 2023, Samara

 ++++++++++++

 Марина ЦВЕТАЕВА 

Я счастлива жить образцово и просто…

Я счастлива жить образцово и просто:
Как солнце — как маятник — как календарь.
Быть светской пустынницей стройного роста,
Премудрой — как всякая Божия тварь.

Читать далее →

MARİNA TSVETAYEVA. DEKABR AXŞAMI

Дек8

Biz hələ çox cavanıq ki, bağışlana bizdəki

Sehrləri yox edən.

Çox qocayıq, onunçun  hər birimiz qəm çəkir,
O buradan gedəndən!

 +

Axşam şəfəqi kimi o qala qızarırdı,

Böyükdü – dünya kimi, qədimdi- külək kimi.

Padşah sayıla bilən atanın qızlarıydıq,

Biz şahzadə kimiydik.

 +

Ata – sehrkar idi, ağsaqqal, acıqlı həm,

Sarıdıq onu, biz də acıqlandıq elə ki.

Yığışıb əyilərək kül üstündə hər axşam,

Cadugərlik edərdik.

 +

Buynuzdan biz içirdik qanını cəld maralın,

Nəzərdən keçirirdik qəlbləri zərrəbinlə,

Sevginin olduğuna inana bilənləri,

Gülüb salırdıq ələ.

 +

Gəldi axşam bir dəfə zülmətdən sıyrılaraq,

Şahzadə — üzündə qəm, boz idi əynindəki.

İnamsız danışırdı, amma bizsə onu, ah,
İnamla dinləyirdik.

 +

Pəncərədə dekabr danı sökülmədəydi,
Üfüqlər allanırdı ürkək işıqla hələ.

O, rahat yuxudaydı, o, fərqində deyildi,

Nələr çəkirdik, nələr!

 +

Biz hələ çox cavanıq unudulsun bizdəki,
Sehrləri dağıdan.

Düşmərik indi elə incə eşqə də, çünki

Çox qocayıq biz daha!

1906-1920

 

ruscadan tərcümə

08. 12. 2023, Samara

 +++++++++++++++

Марина ЦВЕТАЕВА

Декабрьская сказка

 

Мы слишком молоды, чтобы простить
Тому, кто в нас развеял чары.
Но, чтоб о нем, ушедшем, не грустить,
Мы слишком стары!

Читать далее →

LEONİD QUBANOV. RƏSSAM

Ноя30

Леонид Губанов

(1946-1983)

Kətan 37-37-dir,

Ölçüsü eynidir çərçivənin də.

Yox, bizi öldürən xərçəng deyildir,
Yaşdan, qocalıqdan ölürük nə də.

 +

Qıcqırtı yaranır işdən elə ki,

Səsləyir istisi bizi rənglərin.

Arvaddan və puldan qaçıb gedirik,

Tapaq kətanların gümüş bədrini.

 +

Dünyanı çəkməyə! Al qanımızla!

Unudaq yuxu nə, vəd nə, azar nə!

Mavi qollarına molbertin elə,
Baş qoyub biz ölək əsrdən əsrə.

1964

ruscadan tərcümə

30.11. 2022, Samara

 +++++++++++

ХУДОЖНИК

Холст 37 на 37.
Такого же размера рамка.
Мы умираем не от рака
И не от старости совсем. Читать далее →

ALEKSANDR QALİÇ. BİTMƏMİŞ MAHNI

Ноя27

Александр Галич

Bizim dünyanımızı qocalar hərlər,

Vurnuxurlar kinli siçanlar sayaq

XİN arayışına inansaq əgər,
Yaşları yetmişdən artlq olacaq.

 +

Döyüşdə olublar, kef çəkiblər həm.

Ömür uzadıblar dualarıyla.

Əldə saxlayırlar cilovu möhkəm,
Hərçənd əllərini üzür podaqra.

 +

Onları səhərlər boğur öskürək.
Baxırlar süfrəyə gözlərində cin,

Manna sıyığını yenə görərək,

Prezidentləri Yer Kürəsinin.

 +

Dünya qocaların əllərindədir,
Çöhrələr maskadır burda elə bil.

Yazlar – yumurtalı sabun ətirli,

Qışlardan kamfora qoxusu gəlir.

 +

Bu dünyada nə söz, mahiyyət nə də,

Bu dünyada nə qan, nə göz yaşları.

Mənim taleyimin, elə sənin də,
Rolu yox, eləcə ömür yaşarıq.

 +

Verirlər partlatmaq onlar əmrini,

Bilirlər sərhədlər harda olacaq.

Dünya qocaların əllərindədir,
Yuxuları gəlmir gecələr ancaq.

 + 

Qızsa görüşdədir sevgilisiylə,

Quş qıyıltısından diksinir meşə..

Dünyanı qocalar hərləyir belə,

Ancaq yuxuları çəkilir ərşə.

 + 

Şişir  ağaclarda tumutcuq artıq,

Oğlanlar hay vuyrur: “At belinə, hey!”
Vicdandan itidir həsəd, paxıllıq,

Qoymur ki, qocalar dincələ bilə!

 + 

Keçilmiş, yenilmiş məsafələrə,

Müdhiş hesab çəkər saralmış dırnaq.
Bizim dünyamızı qocalar hərlər,
Girncdirlər yuxu əlində ancaq!

1962 (1964?)

ruscadan tərcümə

27. 11. 2022, Samara

+++++++++

Александр ГАЛИЧ

НЕОКОНЧЕННАЯ ПЕСНЯ

Старики управляют миром,
Суетятся, как злые мыши,
Им по справке выданной МИДом,
От семидесяти и выше. Читать далее →

İOSİF BRODSKİ. “GÖZƏL XANIMLA YENƏ ARANI DÜZƏLDƏRƏK…”

Май25

Gözəl xanımla yenə aranı düzəldərək,

Düz üç il oturduğun türmənin qırağıyla,

Palçığı sıçradaraq  quş tək uçmaq taksidə,
Tor zənbildə də araq – azadlıq budur elə!

 —

Qıdıqlayır burnunu Nevadan əsən külək,

Yaxınların taleyi şüurunu gəmirmir.

Yalnız həmvətənim, ah, yəqin duya biləcək,

Sehri və cazibəsi bu misraların nədir!..

ruscadan tərcümə

25.05. 2022, Samara

1972(?)

+++++++++++

ИОСИФ БРОДСКИЙ

С красавицей налаживая связь,

     вдоль стен тюрьмы, где отсидел три года,

     лететь в такси, разбрызгивая грязь,

     с  бутылкой в сетке — вот она, свобода! Читать далее →