İLHAM ƏLİYEV YUMOR HİSSİNİ ARTIQ İTİRİB, QURBAN MƏMMƏDLİDƏ İSƏ BU HİSS HƏLƏ YOXDUR…

İlham Əliyev qumar

Qurban Məmmədli İlham Əliyevin çox köhnə bir müsahibəsindən bir fraqmenti göstərərək diktatorun bir vaxt qumarbaz olduğunu dolayısı ilə boynuna aldığını iddia edir. Jurnalist İlham Əliyevdən onun guya Türkiyədə kazino borcları olması barədə sual verir. Diktator cavab verir ki, heç vaxt qumar oynamayıb, onun kazino sərgüzəştlərini Rəsul Quliyev uydurub yayır ki, onu ləkələyib gözdən salsın. Sonra deyir: “Həmişə mənim uduzduğumdan danışırlar. Yəni mənimudan vaxtım olmayıb?”

Qurban Məmmədli bu son ritorik sualdan yapışır və deyir ki, bu, dəmir kimi və ya daşdan keçən süburtdur, İlham Əliyevin qumarbaz olduğuna heç bir şübhə ola bilməz.

Əslində İlham Əliyev hələ sovet dövründə qumar mövzusunda yayılmış çoxlu  rus-yəhudi lətifələrindən buirini sitat gətirir: qumar oynayıramsa, udan vaxtım da olmalı idi…

Doğrudan da peşəkar qumarbazların həmişə uduzanı olmur…

İlham Əliyevdə, görünür ki, cavanlıqda yumor hissi olub. Ancaq məhdudiyyətsiz hakimiyyət, ölkəyə feodal ağalığı  onun bu hissini də elə transformasiya edib ki, ind bu hiss özünü gülməli ifadələr, zarafatlar şəklində yox, sadist hərəkətlər, qərarlar şəklində büruzə verir. Məsələn Qubad İbadoğlunun tutulub pul kəsmək ittihamı ilə şərlənməsi. Gülməlidir? Bir gün Londonda mühazirə oxuyur, səhəri gün Bəkıda pul kəsir… Bəlkə kimsə qeyzindən dəlilik həddinə gəlib qəhqəhə də çəkə bilər. Gülməyi gəlməyən yaxasını  cırsın, başını qapının tininə vursun. Əlimizdən başqa nə gəlir?

Yeri gəlmişkən, özünəməxsus yumor Kaliqulada da olub. Filosof Seneka təsdiq edir ki, o, Kaliqulanın Yupiteri, yəni Tanrını hədələdiyinin şahidi olub. Qasırğa başladığıdan balet tamaşası dayandırıldığına görə Kaliqula qəzəblənib Yupiteri kötəkləyəcəyinə and içir…

Qurban Məmmədli vəkil  kimi özünü çox yüksək qiymətləndirir. Ancaq rus-yəhudi lətifəsinin parafrazını ciddi sübut sayan vəkilin səviyyəsi şübhə doğurur…

 

25. 03. 2024, Samara

Osip MANDELŞTAM. KƏPƏNƏK

Mandelshtam_-_gulag

Qəribə kəpənək, müsəlman xanım,

Kəsilb açılmış kəfəndəsən sən,-

Sən ani həyatsan, həm ölüm anı,

Sən necə böyüksən, sən – qəribəsən.

 +

Burnusda başbütün yox  olmusan sən,

İtdi kəsici tək iri bığların.

Bayraq tək yayılan sanki kəfənsən,

Məni qorxudursan – yığ qanadları!

noyaber 1933 – yanvar 1934

ruscadan tərcümə

25. 03. 2024, Samara

 +++++++++++

Осип МАНДЕЛШТАМ

БАБОЧКА

О бабочка, о мусульманка,
В разрезанном саване вся, —
Жизняночка и умиранка,
Такая большая — сия!
Читать далее

OSİP MANDELŞTAM. “SAKİTLİKDİR ŞƏHƏR HƏNDƏVƏRİNDƏ…”

Без названия (2)

Sakitlikdir şəhər həndəvərində,

Dalandarlar bellə qar  kürüyürlər,

Gedirəm saqqallı mən kişilərlə,

Görən yoldankeçən məni zənn edər.

 +

Oynaq, lanqı itlər hürür arada,

Yaylıqlı qadınlar gözümə dəyir.

Və samovarların qızıl gülləri,
Yanır evlərdə və meyxanalarda.

1913

ruscadan tərcümə

24. 03. 2024, Samara

 ++++++++++++

Осип МАНДЕЛЬШТАМ

 В спокойных пригородах снег
Сгребают дворники лопатами;
Я с мужиками бородатыми
Иду, прохожий человек.
Читать далее

OSİP MANDELŞTAM. QIZIL

Без названия (2)

Bütün gün nəmpayız havası aldım,

Canda nigaranlıq, ürəkdə qüssə.

Şama iştahlıyam, portmanatımda,
Qızıl ulduzlar var nə qədər desən.

 +

İliyə hopanda sarı bu duman,
Endim əsə-əsə zirzəmiyə mən.

Heç yerdə, heç zaman belə restoran,
Belə cındırlar da görməmişəm mən!

 +

Xırda məmurları və yaponları,

Gördüm, yad xəzinə vardı dahisi.

Piştaxta dalında əskinasları,
Birisi əlləyir – sərxoş hamısı.

 +

— Bunu xırdalayın siz mənə, lütfən, —

Ondan xahiş etdim inadlı, ciddi, —

Ancaq üçlükləri xoşlamıram mən,

Kağız pul vrməyin, yaxşı olar ki!

 + 

Bu sərxoş sürüylə neyləmək olar?

İlahi, mən bura düşmüşəm necə?

Buna ixtiyarım çatırsa əgər –

Xırdalayın mənə qızılı tezcə!

1912

ruscadan tərcümə

23.03. 2024, Samara

+++++++++

Осип Мандельштам

ЗОЛОТОЙ

 

Что мне делать с пьяною оравой?

Как попал сюда я, Боже мой?

Если я на то имею право,–

Разменяйте мне мой золотой! Читать далее

QURAN QƏRİBƏLİKLƏRİ. ZƏQQUM YEYƏ-YEYƏ ƏBƏDİ YANMAQ — BUNUN NƏ MƏNASI? BU, KİMƏ TƏSƏLLİDİR?

Без названия (1)

Dostoyevskinin “Karamazov qardaşları” romanında şəhvətpərəst və lotu Fyodor Karamazov skitdə rahiblərin qonağı olarkən inamını necə itirdiyini danışır. Guya kimdənsə eşidib ki, dini bir kitabdabir müqəddəsdən danışılır Ona inamına görə işgəncələr veriblər, sonra boynunu vurublar, o da qalxır, başını yerdən götürüb, “lütflə onu öpə-öpə” gedib. Beləcə guya “lütflə başını öpə-öpə gedirmiş”. Fyodor Karamazov iddia edir ki, bunu eşidən kimi inamını itirib…

Lotunun məqsədi onunla birgə skitə gəlmiş qudası və düşməni Miusovu rahiblərin yanında ələ salmaqdır, çünki bu əhvalatı ondan eşidib…

Ancaq doğrudan da guya dinin təbliği, təşviqi üçün yazılmış çoxlu kitab, yayılmış çoxlu rəvayətlər var ki, onlar adamı hər cür ateis ədəbiyyatdan və ya söhbətdən daha çox dindən yayındırar. Belə kitabların və rəvayətlərin sayı-hesabı yoxdur.

Quran sıravi kitab deyil, o, müsəlmanların nəzərində Alllah tərəfindən göndərilib. Əslində bunun heç bir sübutu yoxdur. Əksinə, Quran mətninin ayrı-ayrı hissələri, fraqmentlərti  onun məhz insan ya insanlar tərəfindən deyildiyini, qələmə alındığını sübut edir.

Quranda cəhənnəmin təsviri ən güclü inamları belə sarsıda bilər.

 “Həqiqətən, Bizim ayələrimizə inanmayanları biz oddda yandırarıq. Hər dəfə dəriləri tükənəndə, biz başqa dəriylə əvəz edərik ki, cəzanı dadsınlar. Həqiqətən, Allah böyükdür, müdrikdir!” (4-56)

Belə başa düşmək lazımdır ki, Qiyamət günü torpaqda çürüyən də, suda balıqlara yem olan da, hətta yanğında külə dönən də əvvəlki halına gətiriləcək və yandırılacaq. Dəri yanıb qurtarır, o, təzə dəri ilə əvəz olunur ki, işgəncə uzansın.

Nə qədər? On il? Min il? Milyard il?

İnsanı yandırmaqda məqsəd ona əzab verməkdirsə, deməli, o, ağrını hiss edir, biz dirilər hiss etdiyimiz kimi, ancaq cəhənnəm oduya yandırılan adam elə şokdan ölməlidir. Bu, necə olur?

Hüquqda cəzanın üç məqsədi göstərilir: sosial ədalətin bərpası, məhkumun islahı, yeni cinayətlərin törənməsinin qarşısının alınması.

Günahkarın əbədi yandırılmasında nə məqsəd ola bilər?

Bu cəhənnəm hardadır ki, orda milyonlarla, milyardlarla adam fasiləsiz və əbədi yanır?

Cəhənnəmdə keşikçilər var! Böyükləri Malikdir!

Cəhənnəmdən hara qaçmaq olar? Özü də söhbət dirildilmiş ölüdən gedir…

“İnanmayanlara paltar oddan biçilib, başlarına  qaynar (maye) tökükür. Onlar üçün dəmir qarmaqlar var. Hər dəfə onlar əzablardan çıxmaq istəyəndə onları ora qaytaracaqlar… odun işgəncələrini dadın! (22: 19-22)

Cəhənnəm odunda yanmaq məsələsi həm də ona görə yöndəmsizdir ki, yer üzündə on minlərlə, yüz minlərlə insan müxtəlif səbəblərdən baş verən yanğınlarda külə dönür. Onlar cəhənnəmlərini çəkəndə Allah onların köməyinə gəlməyib, öləndən sonra fasiləsiz od qoyacaq?

Cəhənnəmin təsvirini oxuyan adamın başı yerindədirsə və içi boş deyilsə, fikirləşməlidir: yanğınlarda ağır xəsarət alanların,  sağ qalsalar da, eybəcər hala düşənlərin, o cümlədən körpələrin, gənc qızların, dərilərini Allah niyə dəyişdirmir? Rəhman və rəhim Allah belə edərdi. Rəhman və rəhim Allaha trilyonlarla il diriltdiyi ölünü yandırmaq yaraşmaz. Bu, insanları qorxutmaq üçün insanların özü tərəfindən uydurulub. Ancaq İslamın tarixi göstərir ki, öləndən sonra yandırılmaq perspektivi heç kimi, ilk növbədə müsəlmanların özünü qorxutmur. Çünki bir müdrikin dediyi kimi, əksəriyyət Allaha inama inanır, Allahın özünə yox…

«Od əhli cənnət əhlinə səslənər: “Üstümüzə su ya da Allahın sizə verdiyindən üstümüzə axıdın!” Onlar deyərlər: “Allah kafirlərə onu da, o birini də kafirlərə qadağan edib!”

Deyək ki, biri ömrü boyu araq içib, Allahı da danıb. Onun trilyon il yanmağında hansı ilahi ya rasional məqsəd ola bilər? Əyyaş, dərisi bir qəpiyə dəyməzdi, indi dəqiqədə dərisi dəyişdirilir ki, yaxşı yansın. Belcə trilyon il və ondan o yana…

İnsanı, ceyranı, tovuz quşunu, uşaq təbəsümünü, çiçəkləri yaratmış Allahı bu cür sadist təsəvvür etmək üçün gərək özün pozğun təxəyyül sahibi olasan.

“Həqiqətən zəqqum ağacı günahkarın qidası olacaq. Yağ tortası kimi o, qarınlarda su qaynayan kimi qaynayacaq”. (44:43-46)

Milyard, trilyon illər günahkar yanacaq və zəqqum yeyəcək. Bundan kimə xeyir və ya təsəlli?

Millətin dərisini soymuş, ölkəni inkişafdan yayındırmış, vətəndaşları şəxsi azadlıqdan mərhum etmiş, ləyaqətlərini tapdalamış uzurpatorların milyardlarla il yana-yana zəqqum yeməyi kimə təsəlli ola bilər?

Yöndəmsiz, ağlabatmaz cəhənnəm, cənnət utopiyası əslində müsəlman xalqları üçün Marks deyən tiryək deyilmi? Yəni uzurpatora, rüşvətxor məmurlara, qaniçən bankirlərə, zorçu polislərə dözün, həqir, başıaşağı olun, Allah onları sonra trillion il yandırıb zəqqum yedirdəcək…

Və beləliklə, bizim iradəmiz sarsılır. Və sağ ikən atıldığımız cəhənnəmdən çıxa bilmirik… Həm də ona görə ki, real, yaşadığımız cəhənnəmdəki maliklərin topu, tüfəngi var…

İradəmizi bərpa etmək, malikləri yolumuzdan kənar edib cəəhnnəmdən çıxmaq üçün Allah adından uydurulan cənnət və cəhənnəm xülyasından azad olmaq lazımdır…

X.X.

22.03. 2024, Samara

QURAN QƏRİBƏLİKLƏRİ. BƏLKƏ BURAQ İLK MÜSƏLMAN PEYKİ OLUB?

mechet-aksa_0

Birinci onlayn İslam akademiyasının saytında Merac haqqında oxuyuruq:

 «Əl İsra val Merac hadisələri belə baş verirdi: Nəbi Kəbənin şimal divarl ilə yarımdairə  əl Xatim divarı arasında Əl Hicr adlanan yerdə dincəlrdi. Onun yanına mələk endi, sinəsini ağrısız və qansız yarıb ürəyini çıxararaq inamla dolu qızıl ləyəndə yudu, sonra yenidən (inamla) doldurdu, sonra əvvəlki yerinə qoydu”.

Bundan sonra onun yanına “Buraq” adlı, ölçüdə atdan kiçik, eşşəkdən böyük  ağ uzun heyvan gətirdilər. Mələk Cəbrayıl əmr etdi ki, Buraq yəhərlənsin və onlar 1200 km məsafədə olan Əl Aksa məəscidinə yollandılar.

 Buraq raket kimi sürətli olsa da, söhbət uzundur. Qısa onu demək olur ki, Məhəmməd əl Aksa məscidnidə bütün peyğəmbərlərlə — yəqin ki, 124 minini hamısı ilə — namaz qılır (yəhudu peyğəmbərlərinin müsəlman namazı qıldığını təsəvvür etmək asan deyl…), sonra ona Cəbrayıl süd və çaxır təklif edir, Məhəmməd, əlbəttə, südü seçir…Yəqin quş südü olub…

Sonra Məhəmməd mələklə göyə çəkilir, orda səma qapıları açılır, ikinci qata girirlər. İkinci qatda Məryəmin oğlu İsa Məhəmmdəi salamlayır. Yeddinci qatda  Məhəmməd Musa ilə qarşılaşır.

Sonra Məhəmməd Allahla görüşür, Allah ona buyurur ki, sutkada əlli namaz qılsın, Məhəmməd gedib bunu Musaya danışır, Musa Məhəmmədə deyir ki, get Allahdan xahiş elə, namazların sayını azaltsın, Məhəmməd beləcə bir neçə dəfə Allahın yanına girib-çıxır, xahiş edir, Allah sayı azalda-azalda beşdə dayanır, deyir bundan az eləyə bilmərəm…

Məhəmməd merac vaxtı cənnəti, cəhənnəmi, ərşi görür… Cəhənnəmdə, məsələn, görür ki, adamlar çürüyüb qoxumuş ət yeyirlər… (Niyə onlara zəhərli göbələk vermirlər? Ucuz, həm də effektli…)

Cəbrayıl ekstra səviyyəli gid kimi ona bələdçilik edir və lazımi izahatları verir…

Yəqin ki, müxtəllif mənbələrdə və müxtəlif məzhəblərə məxsus ədəbiyyatda meracın təsvirləri fərqlənir. Ancaq fərqlər mühüm ola bilməz, mühüm olan Məhəmmədin Cəbrayılın bələdçiliyi ilə göylərə qalxıb Allahla görüşməyidir.

Musa Allahla danışıb ondan tapşırıqlar, əmrlər, tövsiyələr alsa da, Allahı görmürdü. Yaqub bir gecə səhərəcən Tanrı ilə küştü tutur, mübarizə o qədər ağır gedir ki, səhər görürlər Yaqub axsayır…

Bu, çox maraqlı əhvalatdır. Bir problem var: bunun heç bir sübutu yoxdur. Merac əhvalatı, bunu folklorçular təsdiq edərlər, nağıl, əfsanə janrlarının kanonlarına tamamilə uyğundur. Buraq kimi fövqəlsürətli heyvanlara müxtəlif xalqların nağllarında azmı rast gəlmişik? Bu heyvana qeyri-adilik verməyin müxtəlif üsulları var. Bir Azərbaycan nağılında fövqəlsürətli at üçayaqlı idi… Merac rəvayətini yaradanların fantaziyası çatmayıb ki, ona özəlliklər versin. Atdan kiçik, eşşəkdən böyük – yerdən düz Allahın hüzuruna çapan heyvan bundan zəngin təsvirə layiq idi…

Əgər İran mollaları ya elə Azərbaycandakı qədəş həcilər desələr ki, Burak at deyilmiş, ilk müsəlman peykiymiş ki, peyğəmbəri düz Allahın hüzuruna qaldırırmış, təəccüblənməyin…

Bu əhvalata necə inanmaq olar?

İnanmaq olarmı ki, cəhənnəmdə günühkarlara çürümüş ət verəcəklər? Milyardlarla insana? Nə əti? Milyon, milyard il? Siz inanırsınızmı ki, indi Azərbaycan xalqını birbaşa ya dolayısı ilə qarət edib dənizin hasarlanmış sahilində qəsrlər tikərək kef çəkənlər cəhənnəmə düşüb üfunətli ət yeyəcəklər?

“İman – sübutsuz inamdır” – deməklə əslində sadəlövh insanları hər cür cəfəngiyata inandırmağa cəhd etmək, hətta uğurla cəhd etmək olar.

 «Filip ona dedi: “İlahi! Bizə Atanı göstər, bu bizə bəsdir.

İsa dedi: Neçə vaxtdır ki, mən sizinləyəm, Filipp, sənsə məni tanımırsan? Məni görən Atanı gprüb; sən necə deyirsən ki, bizə Atanı göstər?

Məgər sən inanmırsan ki, Mən Atadayam  və Ata məndədir? Sizə dediyim sözləri özümdən demirəm. Məndə yer alan Ata işləri görəndir” (Yəhya İncili, 14-cü fəsil).

Və hər bir xristian İsanın Tanrı, həm də Tanrının oğlu olduğuna sübutsuz inanmalıdır və inanır..

Quranda İsanın Allahın oğlu olması qətiyyətlə və hətta hiddətlə rədd olunur. Quran deyir ki, İsa Allahın qulu idi, Allaha oğul ya qız törətmək yaraşmaz.

Niyə yaraşmaz? Atdan kiçik, eşşəkdən böyük heyvanın belində Allahın hüzuruna qalxmaq, orda namazların sayını mənölüm-sənnöllə azaltmaq olarsa, İsa niyə Allahın oğlu ola bilməz? Əgər Məryəmin İsanı ərsiz, yəni ruhdan doğduğunu İslam qəbul edirsə, Allah İsanın atası sayılmalıdır…

X.X.

21. 03. 2024, Samara

QURAN QƏRİBƏLİKLƏRİ. RƏQƏMLƏR, MANİPULYASİYALAR…

Quran 1ci nəşr Paqanini

Quranın yaradılmadığına, onun məhz Allah tərəfindən nazil olduğuna ilahiyyatçılar 5 “sübut” göstərirlər

1. Quran bircə nüsxədə mövcuddur.

Bu “sübut”, hüquqda deyilən kimi, cılız və dəyərsizdir. Quranın nəyə görə bir nüsxədə olduğu məlumdur – onun bütün başqa nüsxələri Osmanın tapşırığı ilə vahid Kitab yaradılandan sonra məhv edilib.

2. Bütün dünyada milyonlarla insan Quranı əzbər bilir.

Milyonlarla insan Şekspirin əsərlərini əzbər bilir, ancaq bu, məsələn, “Hamletin” xristian allahı tərəfindən nazil olduğuna sübut deyil və ingilislər bunu iddia da eləmirlər.

3. Qeyri-adi dil ustalığı və stilistika.

Qurana mömin kimi yox, filoloq kimi yanaşan hər kəsə onun mətnlərinin heç də kamil olmadığını görər. Müxtəlif surələrdə fikirlər yarımçıq deyilir, cümlələr qırılır, bənzətmələrədə primitivliyə və kobudluğa rast gəlmək olur. Kiçik surələrin bədii dil səviyyəsi yüksəkdir, mətnlər böyüdükcə qüsurlu sayıla biləcək hissələr və hissəciklər çoxalır.

4. Öndeyimlik və elmi kəşflər.

Bu “sübutu” irəli sürənlər onu Quranda insan rüşeyminin inkişafı prosesinin təsviri ilə bərkitmək istəyirlər. Guya embrion  ilk dəfə 7-ci əsrdə, Quranda təsvir olunub. Hərçənd embrion barədə məlumatlar qədim Babildə, Assiriyada, Misirdə, Çində mövcud olub. Vikipediyada oxuyuruq: “ Orqanizmlərin embrional inkişafı barədə ilk təsəvvürlər Hippakrat və Aristotelin (e.ə. 4-cü əsr) adları ilə bağlıdır”.

Belə çıxır ki, embrion məsələsində, Babil, Misir, Çini qoyaq bir yana, yunanlar Quranı 1000 ildən çox qabaqlayıblar.

 5. Beşinci sübut Peyğəmbərin fövqəladə ləyaqətləridir. Onları sadalayandn sonra qala bilən şübhələri dağıtmaq üçün ilahiyyatçı belə bir sual qoyur: əgər Quranın müəllifi Məhəmməd özü idisə, niyə başqa peyğəmbərlərin adı dönə-çəkildiyi halda, öz adı cəmi dörd dəfə çəklilir?

Burda ilahiyyatçılar üçün xarakterik olan, ucuz, ancaq etibarlı instrument kimi işlədilən manipulyasiya ilə qarşılaşırıq.

Doğrudan da Məhəmməd adı Quranda dörd dəfə işlənilir. Ancaq Məhəmməd Quranda daha çox nəbi ya rəsul kimi xatırlanır. Bir ingilis dilli mənbəyə görə. “nəbi” sözü Quranda 75 dəfə işlənib.”Rəsul” sözünün neçə dəfə işləndiyi barədə məlumatı tapmadım, düşünürəm ki, 75-dən qat-qat çox olmalıdır. Quranın çox yerində “Allah” sözü ilə “rəsul” sözü qoşa işlənir, Allaha itaət tələbi eyni cümlədə rəsula da aid edilir. “Allah” sözü isə bir mənbəyə görə 2707 dəfə işlənib. Başqa bir mənbədə 2698 dəfədir.

Ümumiyyətlə, Quran araşdırmalarındakı rəqəmlərlə manipulyasiyalar xüsusə rus dilli mənbələrdə istənilən qədərdir. Bir mənbədə Quranda işlədilən sözlərin sayı 77934, o birinidə 77449 kimi göstərilir. Başqa mənbədə bu rəqəm yuvarlaqdır, 77000 mindir. Bu rəqəm guya  7 rəqəminə aid edilən sakrallığı Quran mətninə də verir. Bəzi islamçılar daha uzağa gedirlər. Yeddi rəqəminin ətrafında hərlənib-fırlanan biri deyir ki, Quran 7-ci əsrdə Məhəmməd tərəfindən Adəm övladlarına hədiyyə edilib.

Yeddinci əsrdə müsəlman üçün nə sakrallıq? 7-ci əsr – xristian tarixi deyilmi?

Quranın Allah tərəfindən nazizl olmağına, əsasən Məhəmməd tərəfindən yaradılıb ətrafındakı savadlı, bilikli insanlar tərəfindən indi bütün dünya müsəlmanlarının tanıdığı bildiyi hala salınmadığına heç bir sübut yoxdur. Meracın da, 20 ildən çox vaxt ərzində Cəbrayılın Məhəmmədə Quran ayələrini diktə etdiyinin də sübutu yoxdur. Mətnlə peşəkar işləmək vərdişləri olan hər kəs deyə bilər ki, məsələn, 2-ci surə müxtəlif vaxtlarda deyilmiş, müxtəlif mövzulara, sahələrə aid olan, vahid kontekst yaratmayan fraqmentlərdən yaradılmışdır. Surələrin xeyli hissəsi barədə bunu demək olar. Belə iri həcmli mətni yalnız eşitməklə yadda saxlayıb, əsrlər sonra yaranmış stenoqrafiyanı bilmədən, yazıya almaq mümkün deyildi. Niyə görə müxtəlif sahələrə aid olan mülahizələrin, təsəvvürlərin, biliklərin hamısının Məhəmmədə aid olduğuna inanmalıyıq? Bəzi rəvayətlərə görə, o, ətrafına 40 katib yığıb ki, onlar deyilənləri yazıya alıb saxlayıblar. Bu, beyin mərkəzini xatırladır və ağlabatandır. Surələrin birində menstruasiyaya aid fraqment var. Niyə görə peyğəmbər özü menstruasiya məsələsini tənzim etməliydi? Allahın Cəbrayıl vasitəsiylə Məhəmmədi menstruasiya sahəsində maarifləndirməyi də gülməlidir. Guya ərəblər bu işin nə olduğunu bilmirdilər?

Cəlil Məmmədquluzadənin hekayələrinin birində bir məşədi ya kərbəlayı arvadını çox istəsə də, hərdən ona acığı tutur və boşayır. Boşayır, sonra barışıb təzədən kəbin kəsdirir. Üçüncü dəfə boşayandan sonra ona məlum olur ki, daha arvadına təzədən kəbin kəsdirə bilməz, gərək arvad başqa bir kişiyə ərə gedə, sonra ondan boşana, sonra əvvəlki ərinə gedə…

Bu məşədi ya kərbalayı arvadını verir ondan asılı olan, fağır və başıaşağı kimi tanıdığı birinə ki, sonra boşatdırıb təzədən alsın…

Sonrası tragiqkomediyadır…

Qısa desəm, məşədi ya kərbalayı qalır başına döyə-döyə və ağlaya-ağlaya…

Bu hekayəni uşaqlıqda oxuyanda elə bilirdim ki, boşanma-evlənmə karuselini Mirzə Cəlil məzə üçün uydurub.Sonra bildim ki, bel bir prosedur İnək surəsində nəzərdə tutulub…

Bunun müəllifinin Allah olduğuna inanırsınzsa, siz Allaha inanmırsınız…

Yeri gəlmişkən, Quranın tam mətnini ilk dəfə müsəlmanlar yox, İtaliyada Paqanini çap edib. Əlbəttə, skripkaçı Nikkolo Paqanini yox, çapçı Paqanino Paqanini 1537-38-ci ildə….

X.X.

20 03. 2024, Samara

Şəkildə: ilk dəfə Paqanini tərəfindən nəşr edilmiş Quran

OSİP MANDELŞTAM. SƏNİ SEVMƏMƏYƏ HƏM DƏ İZN VER…

мандельштам 

Hava tutulubdur, var nəmi və küyü,
Halım xoş meşədə, həm də əminəm.

Tənha gəzintinin yüngül yükünü,
Həqiranə çəkib gedirəm yenə.

 +

Yenə də biganə vətənə qarşı,

Qınaq qanadlanar çöl ördəyi tək.

Bu toran həyatda var iştirakım,

Olsa da eyni cür hamı burda tək.

 +

Atırlar. Üstündə yuxulun gölün,

İndi qanadları ördəyin ağır.

Əksiylə ikili varığa dönür,
Məst kimi görünür şam budaqları.

 +

Tutqun göyə düşən işıq qəribə

Dünya ağrısı da dumanla gəlir.

Ah, izn ver olum dumanlı mən də,
Səni sevməməyə həm də izn ver.

1911, 1935

ruscadan tərcümə

17. 03. 2024, Samara

++++++++++++

Осип МАНДЕЛЬШТАМ

Воздух пасмурный влажен и гулок;
Хорошо и не страшно в лесу.
Легкий крест одиноких прогулок
Я покорно опять понесу.
Читать далее

QURAN QƏRİBƏLİKLƏRİ. 4-CÜ SURƏ, 43(46)-CI AYƏ

4 cü surə 43 ayə

4-cü surənin 43(46)-cı ayəsində möminlərə müraciətlə deyilir ki, sərxoş halda, nə danışdığınızı başa düşməyənə qədər namaz qılmayın (namaza yaxın durmayın).

Sonra deyilir ki, əgər ayaqyolundan gəlmisiniuzsə ya qadınla yaxın olmusunuzsa və su tapmırsınızsa, tayammum edin, yəni özünüzü qumla təmizləyin.

Bunu guya Allah namaz qılmağa hazırlaşan müsəlmana deyir. Yaxşı, sərxoşu başa düşdük. Deyək ki, bu ayə spirtli iççkiyə qəti qadağan qoyulandan sonra gəllib. Ayaqyolunu da başa düşmək olar – hər bir müsəlmanın başına gələ bilər, yəni namaz ərəfəsində qarınağrısı tutar. Ancaq namazına beş-on dəqiqə qalmış müsəlman hansı zərurətdən arvadla sevişməlidir? Özü də bilə-bilə ki, su yoxdur! Belə çıxır ki, Allah ehtirasları beyinlərini dağıdan ərəblərin nazı ilə oynayır?

Arvadla sevişəndən sonra ayıb yerlərini qumla sürtən müsəlman təmizə çıxarmı? Belə adama kim əl vermək, onunla bir süfrədə oturmaq istəyər?

Və bu cür çox qəribə tövsiyəni Allahın adına yazmaq Tanrını alçaltmaq, aşağılamaq deyilmi? Baxıin: yeri, göyü, günəşi, ayı, onlardan o yana nə varsa hər şeyi yaratmış Allahı, evində bir damcı suyu olmayan, namazdan qabaq qızışıb arvadının ya kənizinin üstünnə atılan müsəlmana gigiyena məsləhətləri verəcək dərəcədə endirmək, onu intim mövzuda şou aparan həkimlərə bənzətmək ayıb deyilmi?

Yaxşı, deyək ki, Allah bu cür qızğın ərəblərin intim həyatını xüsusi nəzarətə götürüb. Elədirsə, onu niyə su ilə təchiz eləmir? Axı yox yerdən su çıxarmaq Allah üçün su kimi asandır. Allah üçün hər şey asandır!

2-ci surə, 60-cı ayədə Musa öz tayfası üçün su istəyəndə Allah deyir ki, ağacını qayaya vur. Və qayadan on iki bulaq açılır.

O bulaqlardan birini Allah niyə o dəstəmaz suyu tapmayan ərəb üçün açmırdı?

Mən şübhə etmirəm ki, tayammum kimi söhbətlərin ilahi mənşəyi yoxdur, bunu peyğəmbər, mənsub olduğu tayfada gigiyeniyanın nə vəziyyətdə olduğunu gözəl bilərək öz tərəfdaşlarına, əsgərlərinə buyurub. Və bu tövsiyəni pozulmaz qanun normasına çevirmək üçün onu Alllahın adı ilə bağlayıb.Və əsrlərlə bilavasitə seksual həyatla bağlı bu ayələr İslam ruhaniləri üçün ən sevimli mövzulardır, onlar saatlarla yorulmadan bu barədə danışır, danışdıqca qızışırlar…

Auditoriya da qızır və qızışır…

Bu söhbətlərdən sonra qılınan namazın nə faydası?

X.X.

19. 03. 2024, Samara

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ لاَ تَقْرَبُواْ الصَّلاَةَ وَأَنتُمْ سُكَارَى حَتَّىَ تَعْلَمُواْ مَا تَقُولُونَ وَلاَ جُنُبًا إِلاَّ عَابِرِي سَبِيلٍ حَتَّىَ تَغْتَسِلُواْ وَإِن كُنتُم مَّرْضَى أَوْ عَلَى سَفَرٍ أَوْ جَاء أَحَدٌ مِّنكُم مِّن الْغَآئِطِ أَوْ لاَمَسْتُمُ النِّسَاء فَلَمْ تَجِدُواْ مَاء فَتَيَمَّمُواْ صَعِيدًا طَيِّبًا فَامْسَحُواْ بِوُجُوهِكُمْ وَأَيْدِيكُمْ إِنَّ اللّهَ كَانَ عَفُوًّا غَفُورًا

QURAN QƏRİBƏLİKLƏRİ. 2-Cİ SURƏ, 187-Cİ AYƏ

ikinci surə 187 ayə

Müsəlman kişiləri Ramazan ayında ən çox maraqlandıran ayələrdən biri 2-ci surənin 187-ci ayəsidir. Bu ayə orucluq gecəsi  kişinin arvadı (arvadları) ilə yaxınlığına “icazə verir”.  Mən ayənin orijinalına və ruscaya üç tərcüməsinə  — Sablukov, Kraçkovski, Osmanov – baxıb müqayisə elədim. Sovet akademiki

Kraçkovski və sovet professoru Osmanov الرَّفَثُ إِلَى نِسَآئِكُمْ  ifadəsini “arvadlarınıza yaxınlaşmaq” kimi çevirirlər. Quranın ruscaya ilk tam tərcüməsinin müəllifi, Kazan universitetinin prfessoru bunu “arvadlarınızla cütləşmək” kimi tərcümə edir və bu, daha düzdür. Ayənin bir yeri xüsusən maraqlıdır və çoxlu şərhlər, izahlar doğurur. Xüsusən İslam ilahiyyatçıları ağlasığmaz spekulyasiyalar edirlər.

Orijinalda deyilir: Allah bildi ki, siz özünüzü məhdudlaşdırırsınız (sıxırsınız, kəsirsiniz) ona görə sizi  bağışladı. Yəni kefinizi çəkin.

İlahiyyatçıların fikrincə, guya əvvəl orucluq gecəsi cütləşmə qadağan imiş, Allah görüb ki, kişilər bu qadağanı kütləvi və həyasızcasına pozurlar, ona görə deyib siz düzələn deyilsiniz,  icazə verdim, kefinizi eləyin.

Mənim fikrimcə, əslində bu ayədə kişilərin özünə əzab verməyi, özünü sıxmağı nəzərdə turtulur. Yəni iftarda boğazacan yeyəndən sonra kişi, xüsusən bir-birindən cavan dörd arvadı olan kişi, təbii ki, yataq məzəsi istəyir. Ancaq yataq məzəsi qadağandır. Ona görə səhərəcən qalır tavada ilanbalığı kimi qıvrıla-qıvrıla. Allah bunu görüb rəhmə gəlir və seksə icazə verir.

Ancaq bu ayədə bundan da maraqlı məsələ var. Belə çıxırmı ki, orucluqda ər-arvad yaxınlığı barədə əvvəl ayrı ayə, yəni ayrı qanun norması olub? Olmayan qadağanı kişilər necə poza bilərdilər ya pozmazdılar? Allah burda öz icazəsi ilə əvvəlki normanı ləğv edir. Bəs o norma hardadır? Quranın harasında deyilir ki, Orucluq gecəsi cütləşmək olmaz?

Heç harasında!

Baxın: Allah insana qadağa qoyur, sonra görür ki, bu qadağaya əməl eləmək insan üçün çətindir. Elədir? Bəs Quranda dönə-dönə deyilmirmi Allah insanı çəkə biləcəyindən artıq yükləmir?

Və özü yaratdığı insan barəsində necə səhv edə bilərdi?

Bu ziddiyyət Quranın nazil olmadığına, onun peyğəmbər və yaxınları tərəfindən yaradıldığına çoxlu sübutlardan biridir.

Daha bir məsələ. Allahın müraciəti yalnız kişilərədir. Yəni Allahın qoyduğu qanuna əməl edən də, onu pozan da kişilərdir. Cütləşmək məsələsi də kişilərə aiddir. Qadın sanki iftar yeməyi, yemidir. Bu ayə kişiyə tam səlahəhiyyət verir ki, iftar cücə-plouvunu aşırandan sonra kefini yataqda davam etdirsin.

Qadıın rəyi və istəyi ilə maraqlanan varmı?

7-ci əsrdə bəlkə də qadınlar özünü iftar yeməyi və ifrtar yemi sayıblar. Bəs indi? Qadın da kişi kimi oruc tutursa, Orucluq gecəsini müstəqil planlaşdırmağa tam haqqı yoxdurmu?

Orucunuz qəbul olsun, hörmətli möminlər!

X.X.

18. 03. 2024, Samara