YENƏ SORUŞURAM: ZAUR QƏRİBOĞLU NİYƏ ƏSGƏR GETMƏYİB?

zaur_qəriboğlu

Cənab Zaur Qəriboğlu!

“Zaur Qəriboğlu niyə əsgər getməyib” adlı yazı mənimdir. “Məndən yazırlar” deyib şivən qoparmaqla özünüzü kütləvi kampaniya qurbanı kimi göstərməyə çalışırsınız ki, bu da sizin davranış tərziniz üçün xarakterikdir.

Əsgər paltarında (“gözümdə də oçki var”)  şəkilləriniz mənim fikrimi dəyişmədi. Mən yenə hesab edirəm ki, siz əsgərlik çəkməmisiniz. Siz tək ya qonaqlarınızla tez-tez hərbi mövzuları müzakirə və militarist çıxışlar edirsiniz. Yəni xalqı yeni hərbi kampaniyalara səsləyir ya da hazırlayırsınız. Mənim fikrimcə, belə avantürist çıxışlar məhz xalq üçqn, xüsusən onun fəhlə-kəndli hissəsi üçün təhlükəlidir. Çünki hər yeni hərbi kampaniyada həyatlarını ya da sağlamlıqlarını itirənlər fəhlə-kəndli balalarıdır. Hərbi mövzuda danışmağa yalnız hərbin, yəni müharibəniin bütün ağırlıqlarını çəkmiş insanların haqqı var. Hardasa, özünüzün deiyiniz kimi, “oçki gözündə”gününü yubatmaq sizə bu haqqı varmir. 2020-ci ildə sizin 30 yaşınız olub. Niyə səfərbər olunub cəbhəyə getməmisiniz? Canınızı qorumusunuz? Elə isə ağzınızı yumun, xalqın balalarını ölümə, qana səsləməyin.

Məni – yazının müəllifi mənəm – “tərbiyəsiz” adlandırırsınız. Məni tanıyırsınız? Durun güzgünün qabağında, özünüzə yaxşı baxın. Kostyumunuzu, qalstukunuzu, alt paltarınızı, ailənizin dolanışığını hansı pulla təmin etdiyinizi düşünün. «Seçkilər»də yəqin bir ətək pul qazanmısınız. Bu pulu jurnalistliklə qazanmırsınız, Azərbaycanda müstəqil jurnalistlər pul qazananda da burnundan gətirirlər. Ondan çox müstəqil jurnalistin harda olduğu sizə yaxşı məlumdur. Sizin də yeriniz məlumdur.

Deyirsiniz ki, “yazanlar” xaricdən idarə olunurlar. Bilə-bilə yalan deyirsinuiz. Bilirsiniz ki, yazan təkdir və kimdir. Mənim xaricim Samara şəhəridir. Və məni haçansa, kimsə idarə edibsə, adını, ünvanını deyin. Mən idarə olunsaydım, aspiranturadan sonra zavodda fəhləlik eləməzdim, sizin kimi AYB adlanan oğraşxananın üzvü olardım.

Mənim yaşadığım xaricdə sizin kimi adamlara “делец” deyirlər. Bu sözü “işbaz” kimi də, “lotu” kimi də tərcümə etmək olar. Qundaqdan çıxandan siz nəşrlərə, fondlara, televiziyalara rəhbərlik edirsiniz. Sayları o qədər çoxdur ki, fiziki cəhətdən o rəhbərlikləri icra etmək qeyri-mümkündür. Savadınız da… Yəqin “Allaha təvəkkül” universitetini qurtarmısınız.

Bilirsinz sizdən niyə yazıram? Çünki cəhalət yayırsınız. Tək, qonaqlarınızla. Sərdar Cəlaloğlu iddia edir ki qan analizi ilə milli mənsubluq müəyyən edilir. Deyir ki, Mahatma Qandi Hindistanın prezidenti olub. Deyir ki, Flora Kərimova 8-ci oktavanı götürür və s. Düzəliş yazanda da silirsiniz. Mən keçmiş məktəb müəllimiyəm, cahil adamların millət müəllimi roluna girməyi, onsuz da çaşqın insanları daha da azdırmağı mənə toxunur.  Özünü polkovnik adlandıran, ancaq gizir qədər ağlı və məsuliyyəti olmayan heyvərə Üzeyir Cəfərovu, yeri psixiatriya xəstəxanası olan Cahangir Bayoğlu ilə haçanacan xalqın zehninə ziyan vurub özünüz kimi debilə çevirəcəksiniz?

Ən vacibi: orduda mənim ailəmin üzvü həlak olub. Ölümlərin bəlkə də ən ağırı və faciəlisi ilə. Ailənizdən (ailənizdən!) cəbhədə ölənlər varsa, yazın, mən də sizin barənizdə fikrimi dəyişərəm. Yoxdursa, Zəngəzur, Qərbi Azərbaycan kimi təhlükəli (fəhlə-kəndli balaları üçün təhlükəli) söhbətlər eləməyin.

Güzgü qabağında durmağı unutmayın. Pasternak deyirdi ki, başqalarının onun barəsində nə fikirdə olmağı vacib deyil, onun üçün vacib  “Mən namuslu adamammı?” sualına müsbət cavab verə bilməkdir.

Xeyrulla Xəyal

25. 02. 2024, Samara

P.S. Mənim yazımdan danışdığı Zaur Qəriboğlu videonu hansı verilişindənsə fraqment kimi kəsib qoyub. Studiyadakı qonağına ağlar halda deyir: «Mən təsadüfən bilmişəm… Sayt açıblar… Məndən yazırlar…Xaricdən idarə olunurlar…» Bunları deyə-deyə Qəriboğlu telefonunun ekranını bir neçə saniyəliyə qonağına göstərir və dərhal çevirir. Tamaşaçı heç nə görmür. Görsə, bilər ki, Zaur Qəriboğlu «Allaha təvəkkül » universitetini bitirsə də, intellektual səviyyəsi peşə məktəbinin məzunu səviyyəsində olsa da, fırıldaqlığa zirəkdir, gözübağlıca ustasıdır,  kartbasan və üsükoynadandır, çünki mənim heç bir saytım yoxdur, işlətdiyim — havayı bloqdur. Bloq indi açılmayıb, on iki ildir mövcuddur. Və bu bloqdakı yazılar da təkcə mənə məxsusdur. Özünü şişirtmək üçün xarici işə qatır. Şikayətlənir. Birbaşa xüsusi xidmət orqanlarına. Bu, Zaurun şakəridir — çuğulçuluq, xəbərçilik, çağırış edib adam tutdurmaq, insanlara «sorosçu damğası vurmaq»…Prezidentə hətta müraciət edir. Yəqin onunla oturub-durur…

İnstaqramdakı videonun şərh bölməsinə baxıram: beş-altı şərh var, ancaq əlavə ertmək mümkün deyil, çünki akkaunt sahibi «şərh opsiyasını məhdudlaşdırıb»….

ANNA AXMATOVA. BACARMIRIQ AXI VİDALAŞMAĞI

AKHMATOVA

Bacarmırıq axı vidsalaşmağı,

Dolaşırıq elə çiyin-çiyinə.

Artıq axşam düşür, qaranlıqlaşır,
Susuram, sən fikrə getmisən yenə.

 +

Kilsəyə girərik, ölü duası,
Görərik oxunur. Nikah və vəftiz.

Çıxarıq, baxmadan bir-birimizə,

Niyə hami kimi yaşamırıq biz?

 +

Əzik qarı üstdə qəbiristanım,

Oturub bir nəfəs dərərik ya da.

Ağacla zəngin ev şəkli cızarsan,
İkimiz yaşarıq səninlə orda.

1917

ruscadan tərcümə

24. 02. 2024, Samara

 +++++++++++++

Анна АХМАТОВА

Или сядем на снег примятый
На кладбище, легко вздохнем,
И ты палкой чертишь палаты,
Где мы будем всегда вдвоем.
Читать далее

QURBAN QURBANOV: «MÜHARİBƏ DÖVRÜNDƏ ALİ KOMANDANIN GÜCLÜ DÖYÜŞÇÜLƏRİ VAR İDİ…»

qurban qurbanov

Qurban  Qurbanov Bakıda Braqaya 2:3 hesabı ilə uduzub səkkizdə bir finala çıxandan sonra müstəsna natiqliq və nitq mədəniyyəti nümayiş etdirirdi.

“Müharibə dövründə ali komandanın güclü döyüşçüləri var idi”.

Bu cümləyə YouTube-da qulaq asıb kömpüterdə yığandan sonra uzun-uzadı ekrana baxır və mat qalıram.

“Surəti-halım görən surət xəyal eylər məni”.

Bunu Qurban Qurbanov deməyib, Məhəmməd Füzuli deyib. Onun vaxtında ingilislər hələ futbolu yaratmamışdılar.

Qurban Qurbanov sonra deyir:

“Oyundan əvvəl söhbətimiz olmuşdu ki, biz bu gün meydanda döyüşməliyik”.

Bütün dünyada futbolçular oynayırlar, çünki futbol oyundur, çünki ingilislər onu əyləncə və yarış üçün yaradıblar. Döyüş üçün yox. Təkcə Azərbaycanda futbolçular döyüşürlər. Xüsusən alınma futbolçular. Onlar Azərbaycan üçün dallarını cırmağa hazırdırlar. Pullarını ver, dalına bax.

Qurban Qurban Qurbanov yenə aldı, görək nə dedi:

“Seçkilərdən bir gün sonra qalib gəldik”.

Pardon, hansə seçkilərdən sonra? Məgər Azərbaycanda seçki olub? Olubsa, kimlə kim arasında?

Qurban Qurbanov dayanmır:

“Bizim etdiklərimiz şəhidlərimizin etdikllərinin bir faizi də deyil”.

Aha! Bəs onda sənin maaşın şəhid ailələrinə verilən qədər yox, 100 min manatdır?

Şəhidlik belə şərəflidirsə, niyə oğlun gedib vuruşmur, xaricdə top qovur?

Qurban Qurbanov, sənin şəhidlərlə nə işin var? Sabah Bayer sənin ….dağıdanda xalqa, şəhidlərə nə deyəcəksən?

“Qarabağ” hələ futboıl komandası deyil, bahalı mulyajdır. Avropa stadionlarına baxın: hətta Sekundanın, Çempionşipin oyunlarında 60-70 min tutan stadionlar dolu olur. İnsanlar əylənirlər, dincəlirlər. Onların əylənməyə, dincəlməyə pulu var.

Mənə bu günlərdə İnternetdə bir futbol translyasiyası rast gəldi. Naxçıvan oynayırdı. İkinci komanda yadımda qalmadı. Stadion bomboş idi. Elə bil oyun başlanmamışdan qabaq neytron bombası atmışdılar.

Adamların əylənməyə, dincəlməyə, həvəsi və pulu yoxdur. Adamların yığılmağını isə Əliyev istəmir. Bir gün yığılarlar, iki gün yığılarlar, üçüncü gün Təbrizdə olduğu kimi siyasi şüarlar səslənər…

Qulaqlara qurğuşun…

Bayerlə oyunu səbirsizliklə gözləyirəm.

X.X.

24. 02. 2024, Samara

ANNA AXMATOVA. “SADƏ HƏYAT VAR HARDASA AXI…”

AKHMATOVA

Sadə həyat vardır hardasa axı,

Həm isti, həm şəffaf, eləcə də şən.

Orda hasarbaşı axşama yaxın,

Danışır oğlanla qız və eşidən,

Yalnız arılardır xoş qonuşmağı.

 +

Çətin, təntənəli bizim ömürsə,
Mərəsimə bənzər acı görüşlər.

Təzəcə başlanmış söhbəti kəsər,
Qəfil dəli külək qoparsa əgər.

 +

Ancaq hər şeydən də əzizdir bizə,
Bəlalı, şöhrətli, qranit şəhər.

İşıqlı buzlarla örtülü axar,

Günəşi görməyən boz, qara bağlar,

Və bizə çatdıran səsini Muza.
1915

ruscadan tərcümə

23. 02. 2024, Samara

 ++++++++++++++++++

Анна АХМАТОВА 

Ведь где-то есть простая жизнь и свет,
Прозрачный, теплый и веселый…
Там с девушкой через забор сосед
Под вечер говорит, и слышат только пчелы
Нежнейшую из всех бесед.
Читать далее

«ANAMIN SÖZLƏRİ». QOCA (FİKRƏT QOCA) UŞAQLARI DA, BÖYÜKLƏRİ DƏ HƏRİF SAYIB…

fikrət qoca

Mən Azərbaycan məktəblərində xarici dillərin dərindən öyrənlməsinin, ancaq təhsilin Azərbaycan dilində olmasısının tərəfdarıyam. Ancaq mən özüm, əgər otuz yaş cavan olsaydım və Azərbaycanda yaşasaydım, məktəbdə Azərbaycan dili və ədəbiyyatı müəllimi işləməzdim. Ədəiyyatı, o cümlədən dünya ədəbiyyatını bilən savadlı müəllim üçün ədəbiyyat müəllimliyi faciə və fəlakətdir. Ondan başlayaq ki, öyrənilməsinə çoxlu saat ayrılan Nizaminin dilini müəllim bilmir. Ədəbiyyat məllimi “dahi Azərbaycan şairi” dediyi müəllifin dilini və, təbii ki, necə, nə səviyyədə yazdığını bilmir və bilə bilməz. Ancaq Nizami Azərbaycan dilli şair olmasa da, böyük şairdir, ən bərbad tərcümələrdə də bu böyüklüyün əlamətləri qalır. Ancaq ədəbiyyat dərslikləri ana dilində yazılmış cəfəngiyatla oludur.

Fikrət Qocanın “Anamın sözləri” 7-cinfin dərsliyindədir. Baxaq.

 Anamın gözləri şəfadı, nurdu,
Qəlbimdə, yolumda işıq yandırır. 

Baxın birinci misrada dalbadal iki bənzətmə var: şəfa, nur. Sıralanan bənzətmələri məna yaxınlığı birləşdirməlidir. “Şəfa” (müalicə, əlac) və “nur” (işıq) sözləri arasında nə yaxınlıq var? Sonra deyir ki, “yolumda işıq yandırır”. Yəni işıq (nur)  işıq yandırır? Şəfa (müalicə, əlac) necə işıq yandıra bilir?

Anamın sözləri vüqar, qürurdur,
Zehnimi, ruhumu işıqlandırır. 

 Sözlərin “qürur” olması necə başa düşülməlidir? Müəllim bədbəxt bunu uşaqlara necə izah etməlidir?  Sonra: vüqar zehni necə işıqlandıra bilər? Bu şeiri dərsliyə salan qurumsağın hünəri varsa, izah və sübut eləsin ki, vüqar zehni işıqlandırır!

 Sonra  şair yazır ki, hirslənəndə anası onu “köksünə sıxır”. Buna deyirlər ki, tuturlar, tutulmur. Beyni qandır… 

Anam saçlarımı tumarlayanda
Bütün ağrılarım yadımdan çıxır.

Ağrı yaddaşda olmur, əzələdə, sinirdə olur. Ağrı bəlkə candan çıxır?

Ana Vətən kimi vəfalı anam
Mənə həyat verən canlı mələkdir. 

Vətənin vəfalısı ya vəfasızı olur? Mələklər həyat verir? Yəni mələklər doğurlar? Həyatı Allah vermir? Mələklər bəlkə həyatı qoruyur? Ən azı xristianlar belə düşünürlər…

Şeirin gülməli yerləri var.

Anam qurban deyib vətənə məni, 

Qurban, başa düşdünüz? Boynundan zınqrov asıb, buynuzlarına qırmızı lent bağlayıb anası…

Hansı ana uşağını qurban deyir? Ya bu kasıbları hərifləmək üçündür. Yazıq kasıb analar… Yazıq kasıb atalar…

Fikrət Qoca əsgər olub? Uşaqları? Nəvələri?

Ay lotu…

Bu şeirin uşağın, oğlan uşağının dilindən yazıldığını nəzərə alsaq, mərhum şairin nə qədər vicdansız, rəzil adama çevrildiyi aydın olar: şeir nazir, milyonçu uşağının dilindən yox, fəhlə-kəndli uşağnının dilindən yazılıb, Fikrət Qoca öz cızmaqarası ilə onu qurbanlığa hazırlayır…

Deyib ki, ən əziz balamsan mənim. 

“Ən əziz” nə deməkdir? Yəni yeddi-səkkiz uşaqdan ən əzizi? Uşağın birini “ən”lə ayıran ana nə anadır?

Sonuncu bəndi Fikrət Qoca dərsliyə düşmək üçün və bəlkə də sifarişlə yazıb. Yuxarıdakı bəndlər hər yaşda olan adamın dilindən deyilə bilsə də, sonuncu bənd məktəblinin dilindəndir.

Oxuyub mühəndis, həkim olsam da,
Mənə igid oğlum deyəcək anam.

Gördünüz? Fikrət Qoca uşaq cildinə girsə də, özünü ifşa edir, məlum olur ki, bu adam səngərə girən, Murova çıxıb Vətəni qoruyan kasıb balalarından deyil, bol sovet qonorarları ilə, prezident himayəsi ilə harınlamış və əxlaqını itirmiş  bir şəxsiyyətdir. Demir əsgər olacaq, zabit olacaq. Mühəndis, həkim – ancaq anası yenə “igid oğlum” deyəcək…

Mən millətə deyirəm ki, uşağını ana dilində, Azərbaycan məktəbində oxut. Millət isə Fikrət Qocanın bu cızmaqarasını mənə göstərib deyər ki, mən uşağmdan bezməmişəm. Ədəbiyyatı belə mətnlərlə öyrənən uşaq əsl ədəbiyyatdan, əsl poeziyadan həmişəlik uzaq düşür, mənəvi şikəstə çevrilir. Və şairlik iddiası, hansınınsa  bəlkə istedadı da olan minlərlə, on minlərlə azərbaycanlı bu cızmaqaraların klonunu yaradır…

 X.X.

23. 02. 2024, Samara

KAMİL ZEYNALLI «TİTUŞKA»DIR VƏ ERMƏNİLƏRƏ YOX, AZƏRBAYCANLILARA TƏHLÜKƏDİR

Без названия (47)

Ermənilər əslində Kamil Zeynallının Azərbaycana qayıtmağına sevinməlidirlər. Çünki Kamil Zeynallı tərəfindən indi Ermənistana və ermənilərə qarşı heç bir təhlükə yoxdur. Kamil Zeynallı ancaq Azərbaycan xalqı, xüsusən onun proqressiv hissəsi üçün təhlükəlidir. Çünki ukraynalıların diliylə desək, Kamil Zeynallı tituşkadır.

“Tituşka” termini Belaya Tserkovdan olan ukraynalı idmançı Vadim Tituşkonun soyadından görtürülüb. 18 may 2013-cü ildə Tituşka Kiyevdə müxalifətlə toqquşmaların  iştirakçısı olub və jurnalistlərə hücumlar edib. O vaxtdan nümayiş, mitinq iştirakçılarını döymək, qorxutmaq üçün istifadə olunan muzdlu fitnəkarları, kriminal elementləri “tituşka” adlandırmağa başlayıblar.

Kamil Zeynallı “tituşka” olduğunu özü bütün dünyaya elan edib. Allah eləməmiş, birdən azərbaycanlılar öz hüquqlarının müdafiəsi üçün etiraz nümayişinə çıxsalar, Kamil Zeynallı qoca-cavan, qadın-kişi bılməyəcək, salacaq təpiyinin altına, qol-qabırğalarını sındıracaq.

Beləliklə, erməni ictimaiyyəti Kamil Zeynallının Azərbaycana qayıtmağından ciddi razılıq hissi keçirməlidir.

Yeri gəlmişkən, Azərbaycan müxalifətinin ünvanına yaydığı çıxışında özünü Mayk Taysona oxşadan Kamil Zeynallı Domodedovo polisindən çəkdiyi videoda morqda həftələrlə saxlanan ölüyə oxşayırdı. İçərisindəki qəhvəyi rəngli substansiyanın rəngi qorxusundan çıxmışdı üzünə…

Mirzə Əlil

23. 02. 2024, Samara

ANNA AXMATOVA. «YAXŞI ALINDI HƏR ŞEY…»

AKHMATOVA

 Yaxşı alındı hər şey, şeytan vermədi ələ,

Elə budur qüdrətin aydın əlamətləri.

Çıxar mənim sinəmdən ürəyimi və tulla,
Ən acına itlərin.

 +

Yaşamağa yaralı canda heç nə qalmayıb,

Demərəm bir kəlmə də.

İndim yox, keçmişimlə fəxr edirəm, bu ayıb,

Nəfəsimi kəsmədə.

1922

ruscadan tərcümə

22. 02. 2024, Samara

 +++++++++++

Анна АХМАТОВА

 Дьявол не выдал. Мне все удалось.
Вот и могущества явные знаки.
Вынь из груди мое сердце и брось
Самой голодной собаке.
Читать далее

RUSİYA ZEYNALLINI ERMƏNİSTANA VERƏ BİLƏRDİ. BELARUS LAPŞİNİ ƏLİYEVƏ NECƏ VERDİ?

Kamil zeynallı

Hamı bir günün içində ura-patriot oldu. Mehman Hüseynov özünü yırtır ki, Rusiya Kamil Zeynallını Ermənistana verə bilməz.

A kişi, necə verə bilməz?

A kişi, sən hansı qanundan danışırsan? Azərbaycan hansı qanuna əməl edir?

Qanuna qalsa, Rusiya Zeynallını Ermənistana verərdi.

Bəs Rusiya və İsrail vətəndaşı Aleksandr Lapşini Belarus Azərbaycana necə verdi?

Əfqan Muxtarlının Tbilisidə başına torba keçirib necə Bakıya gətirdilər? Gürcüstan vermədimi?

Rauf Mirqədirlini Azərbaycana kim və necə verdi?

Əgər Rusiya Kamil Zeynallı Ermənistana vermirsə, deməli, onun əvəzində Azərbaycandan nə isə alacaq – bəlkə də kiminsə həyatını.

Bəlkə də kiminsə şərəfini — əgər kimdəsə şərəf qalıbsa….

P.S. Maraqlıdır, Kamil Zeynallı niyə həftəbaşı Moskvaya uçur? Orda nəyini itirib?

21. 02. 2024, Samara

ANNA AXMATOVA. “BAĞLI DEYİLDİR Kİ, ÜRƏK ÜRƏYƏ…”

AKHMATOVA

Bağlı deyildir ki, ürək ürəyə,

İstəyirsən – get daha.

Yəqin qovuşacaq bəxtəvərliyə,
Yolunda kim azadsa.

 +

Şikayət etmirəm, ağlamıram mən,
Xoşbəxtlik qismət deyil.

Yorğunam, üzgünəm, öpmə məni sən,
Öpməyə ölüm gəlir.

 +

Üzüntülü günlər yaşandı, getdi,
Ötüb keçəndə ağ qış.

Sən niyə yaxşısan, niyə, de indi,

Seçdiyimdən sən axı?

 

1911

ruscadan tərcümə

21. 02. 2021, Samara

++++++++++

Анна АХМАТОВА

 Сердце к сердцу не приковано,
Если хочешь — уходи.
Много счастья уготовано
Тем, кто волен на пути.
Читать далее

ANNA AXMATOVA. QONAQ

      

AKHMATOVA

 Yemək otağının pəncərəsinə
Çırpılır əvvəlki kimi xırda qar.

Və mənim özümdə yox təzə heç nə,
Ancaq yanımasa gələn qonaq var.

 +

Soruşdum mən ondan: “Nə istəyirsən?”

Dedi: “Cəhənnəmdə səninlə olmaq”.

Güldüm: “Qarğıyırsan gümanımca sən,

Özünə, həm mənə fəlakət ancaq”.

 +

Sonra qaldıraraq quru əlini,

Çəkdi çiçəklərə sığal astaca:

“Söylə mənə, necə öpürlər səni,
Söylə, öpüşürsən sən özün necə”.

+

İşığı sönükmüş gözləri elə,
Mənim üzüyümdə qaldı bu zaman.

Tərpənmədi bircə əzələ belə,
Nurlu, həm də kinli üzündə bir an.
+
 

Ah, bilirəm: ona sevindirəcək,

Öyrənsə ağrıyla, ehtirasla həm

Heç nə məndən ona deyildir gərək,

Nə bir şeyim var ki, ona verməyəm.

 1914

ruscadan tərcümə

19-20.02. 2024, Samara

+++++++++++++++++

Анна АХМАТОВА

ГОСТЬ

Все как раньше: в окна столовой
Бьется мелкий метельный снег,
И сама я не стала новой,
А ко мне приходил человек.
Читать далее