Архив тегов | Aleksandr Blokun şeirləri

ALEKSANDR BLOK. «AXI MƏN Kİ SƏNİ ÇAĞIRMAMIŞDIM…»

Axı mən ki səni çağırmamışam,

Özün gəlmisən.

Yabanın nanənin ətri hər axşam.

İncəlib, nazilib ay, çopurdur həm,

Sakitlik, toran.

 

Uzaqlardan qalxan elə bil aydın,

Gəldiyin  zaman

Yüngül donda idin, ayaqyalındın,

Titrəməkdi iki qanadın,

Sənin arxadan.

 

Azacıq əzilən ot üzərində,

Yümgül iz düşüb.

Yabanın nanənin ətri təzəydi,

Yerə buludlardan işıq sızırdı,

Solğun və göyüş.

 

Həyatım səninlə keçir yanaşı,

Yuxuya bənzər.

Məni gecələrin ağuş baxışı

Seyr edir hər an.

Sanki sakitliyə işıq axışır,

Səhərə qədər,

Bağ üstdə aydan.

1908

ruscadabn tərcümə

23. 02. 2023, Samara
+++++++++++++++++++++

Александр Блок — Я не звал тебя

 

Я не звал тебя — сама ты

Подошла.

Каждый вечер — запах мяты,

Месяц узкий и щербатый,

Тишь и мгла. Читать далее

ALEKSANDR BLOK. «SƏN TƏNHA YAŞADIN, DOST AXTARMADIN…»

Sən tənha yaşadın, dost axtarmadın,
İnancdaşları da axtarmadın sən,
Xoşbəxliyə açıq ürəyə sancdın,
Sən iti bıçağı rəhm eləmədən.

 

“Divanə dost! Xoşbəxt ola bilərdin!…” –

“Niyə? Görmürsənmi baş verir nələr?
Ölməz xoşbəxtliyi onsuz da çətin
Saxlaya bilərik axıra qədər!”

26 avqust 1914

ruscadan tərcümə

20. 02. 2026, Samara

++++++++++++++++

АЛЕКСАНДР БЛОК

Ты жил один! Друзей ты не искал
И
 не искал единоверцев.
Ты
 острый нож безжалостно вонзал
В
открытое для счастья сердце.

Читать далее

ALEKSANDR BLOK. «MƏNƏ BİR DİLƏNÇİ SƏFEH İLİŞDİ…»

Küçədə dilənçi səfeh ilişdi,

İzləyir o məni qarabaqara.

“Pulların hardadır?” “Pulları içdim”.

“Bəs ürəyin?” “Atdım onu girdaba”.

 

“İstədiyin nədir?” “İstəyirəm mən,

Mənim tək olasan gərək səmimi,

Miskinliyində də həqir, sən mənim kimi.

Elə bircə budur, dost, mən istəyən”.

 

“Niyə soxulursan özgə qəlbinə?

Yeri öz yolunla, məndən aralan!” –

“Biz iki nəfər tək gəlirik sənə?

Boş yerə, əzizim: ətrafa boylan…!»

 

Və elə doğrudan (nə işə düşdüm!)

Baxıram – heç kim yox yaxınlığımda…

Ciblərimə saldım əlimi – boşdur…

Ürəyimə baxdım – birdən ağladım…

30 dekabr 1913

ruscadan tərcümə

12. 02. 2026, Samara

++++++++++++++++++++

Александр БЛОК

 

Пристал ко мне нищий дурак,

Идет по пятам, как знакомый.

«Где деньги твои?» – «Снес в кабак». –

«Где сердце?» – «Закинуто в омут». Читать далее

ALEKANDR BLOK. «DÜNƏN OLAN BU GÜN ÇIXIB YADIMDAN…»

Dünən olan bu gün çıxıb yadımdan,

Axşam  xatırlanmır ayılan zaman.

Gündüz işıqları xatırlamıram.

Gecə unuduram gündüzü tamam

Ancaq ölüm qabağı, möhtəşəm an ki, gələr,
Axışar üstümüzə gündüzlər və gecələr

O an darısqallıq və bürkü boğar

Ötən gözəlliyin xatirələri

Yalnız ağrıdar.

Yox daha güc də:

Qalxmaq istəyərsən –

Artıq gecədir.

 

93 fevral 1909

ruscadan tərcümə

11. 02. 2026, Samara

+++++++++++++++++

Александр БЛОК

 

Я сегодня не помню, что было вчера,

По утрам забываю свои вечера,

В белый день забываю огни,

По ночам забываю дни.

Но все ночи и дни наплывают на нас

Перед смертью, в торжественный час.

И тогда – в духоте, в тесноте

  Слишком больно мечтать

    О былой красоте

      И не мочь:

    Хочешь встать –

      И ночь.

3 февраля 1909

ALEKSANDR BLOK. DOSTLARA

BLOK

Gizlində düşmənik bir-birimizə,
Həsəd aparanıq, karıq, yad həm də,

Yaşaya, işləyə kaş ki biləsən,

Heç vaxt düşmənçilik nədir bilmədən,

 +

İndi nə edəsən? Çalışmırdımı,
Hərə öz evini zəhərləyərək?

Zəhər var hamının divarlarında,

Və yer tapılmır ki, baş qoya bilək.

 +

Daha xoşbəxtliyə inam itibdir,

Ölürük gülməkdən, dəliyik, dəli,

Küçədən içkili baxırıq indi,

Necə evlərimiz uçub-dağılır.

 +

Həyatda, dostluqda xəyanətkarıq,

Danışıb sözləri veririk yelə.

Beləcə bəlkə yol arıtlayırıq,
Arxamızca uzaq oğullar gələ.

 +

Gicitkən içində, çəpərin altda,
Zavallı süüklər çürüyən zaman,

Olar hansısa bir tarixçi peyda,
Bizdən əsər yazan, basıb-bağlayan…

 +

Ancaq ehtimal var bezdirər andır,

Yazıq uşaqları öz əsəriylə

Say-hesabı olmaz sitatlarının,
Doğumla, ölümlər illəri hələ…

 +

Hüznlü qismətmiş — şən keçən ömür,
Necə mürəkkəbmiş, necə də çətin,

Sonra dosent səni mövzu götürür,

İşi, çörəyisən tənqidçilərin…

 +

Soxasan özünü qalın kol-kosa,

Əbədi yuxuya gedib yatasan
Lənətə gələsiz, kitablar, susun,
Yox, mən yazmamışam sizi heç zaman!

  1. 07. 1908

Rruscadan tərcümə

22-23. 10. 2024, Samara

+++++++++++++++

АЛЕКСАНДР БЛОК

ДРУЗЬЯМ

 

Друг другу мы тайно враждебны,

Завистливы, глухи, чужды,

А как бы и жить и работать,

Не зная извечной вражды! Читать далее

ALEKSANDR BLOK. “ADAMLARIN İÇİNDƏ ÖLÜYƏ NECƏ DƏ ÇƏTİN…”

БЛОК

Как тяжко мертвецу среди людей…

Adamların içində ölüyə necə çətin,
Tanıtdırsın özünü. diri və ehtiraslı

Ancaq cəmiyyətə də əlac yox qatılmasan,

Gizlədib iş xətrinə səsini sümüklərin.

 

Dirilər yuxudadır. Tabutdan qalxır ölü

Gedir banka, senata, məhkəməyə də gedir.

Gecə nə qədər ağsa, kin qaradır o qədər,
Titrəyib cırıldayır lələklər təntənəli.

 

 

 

Məruzə hazırlayır səhərdən axşamacan,
Vəzifənin icrası, nəhayət, başa çatır

Dalını burcudur və ağzını marçıldadır,

Senatora abırsız lətifə danışınca.

 

Axşamdır. Yağan yağış laççığı sıçradaraq,
Palçığa yol gedəni, evləri, nə var qalan…

Başqa bir eybəcərə ölünüsə bu zaman
Taksomotor çatdırır can səsi çıxararaq.

 

 

Adamla dolu, böyük, çoxsütunlu salona,
Ölü tələsir. Onun əynində nəfis frak.

Qarşılayır üzündə şirin təbəssümüylə sarsaq

Sahibə öz əriylə, əri də ki, tay ona.

 

 

 

Məmur qulluğunda o, darıxmaqdan üzülüb,
Musiqi batırıbdır sümük şaqqıltısını.

Dostların əllərini o var gücüylə sıxır,
Diri göstərməlidir burda hökmən özünü!

 

 

Sütunun qabağında gözləşə bilir ancaq,
Rəfiqəsiylə — o da, önun kimi ölüdür.

Şərti-kübar nitqinə onlarıbn qulaq assaq,
Əsil, həqiqi sözlər eşidilə də bilir:

 

 

 

“Yorğun dostum, bu salon qəribə gəlir mənə” –

“Yorğun dostum, heç demə, əsil soyuq məzardır” –

“Gecə yarıdır artıq”. “Siz ki valsa NN-ni,

Dəvət eləmisiniz. Sizə vurrulmuş o da…”

 

 

Zaldasa NN artıq ehtiraslı baxışla,
Gəzib onu axtarır – həyəcanlanıb qanı.

Gözəllik var üzündə qızlığa məxsus onun,
Canlı sevgidən doğan fərəhindən alışır…

 

 

 

Qulağına önəmsiz nitqlər pıçıldayır,

Cazibəli, füsunkar bu sözlər dirilərə

Və görür ki, allanır zərif, incə çiyinlər

Başı düşdü çiyninə və necə əyilərək…

 

 

Adəti üzrə kübar kininin zəhərini,
Bura tanış olmayan kinlə yayıb dağıdır…
“Necə də ağıllıdır! Necə də sevir məni!”

 

 

Qadının qulağında yabançı bir səs dinir?

Sümüklər bir-birinə dəyərək şaqqıldayır.

19 fevral 1912

Ruscadan tərcümə

14.03. 2019, Samara

ALEKSANDR BLOK.   ŞAİRLƏR

БЛОК

За городом вырос пустынный квартал 

Bataqlı bir yerdə, şəhərə yaxın
Şairlər yaşayan məhəllə vardı.

Biri digərini hökmən onların,

Lovğa təbəssümlə qarşılayardı.

 

 

Üstündə hüznlü bu bataqlığın;

Nahaq yüksəlirdi ağ şəfəqli gün;

Şərəba və işə bütün vaxtını,

Çünki həsr edərdi buralı sakin.

 

Sərxoşkən dostluğa and vurardılar,
Hər biri boşboğaz, hər biri naqqal.

Öyüyüb səhərə yaxın, sonra da,

İş heyvanı kimi çalışardılar.
Sonra çıxardılar it sürüsü tək
Baxardılar necə allanır dəniz.

Qızılsaç bir xanım əgər keçdisə,
Təhll edərdilər geniş və dərin.

 

Onlar qızıl əsri xatiırlardılar,
Bütün naşırləri birgə söyərək.

Acı göz yaşları axıdardılar,
Çeçsə qızıl bulud, solsa bir çiçək…

 

 

Belə yaşardılar. Oxucu, indi,

Bəlkə düşünürsən bu pisdir daha

Sənin ömür boyu gördüyün işdən,
Batıb boğulduğun nohurdan ya da?

 

 

Yox, əziz oxucum, kor tənqidçim, bil,

Nə yoxsa şairdə, yenə də vardır,
Hörüklər, buludlar və qızıl əsr,  —

Ancaq bunlar harda, sən özün harda?…

 

Razısan özündən və xanımından,
Ortabab günündən-güzəranından.

Bu dünya şairin mey camındadır,

Ona belə gün az, güzəran azdır!

 

 

Qoy hasar dibində ölüm bir it tək,
Məhv olum, deyiləm yenə də peşman.

İnanıram: tanrı qarla örtəcək,

Məni, inanıram öpəcək boran.

24 iyul 1908

Ruscadan tərcümə

13.03. 2019 Samara

ALEKSANDR BLOK. “CANIM RUSİYA, BİRGƏ CAN ÜZƏK YENƏDƏMİ?”

БЛОК

«Русь моя, жизнь моя, вместе ль нам маяться?…»

Canım Rusiya, birgə can üzək yenədəmi?

Çar və bir də ki, Sibir, Yermak, bir də ki, türmə!

Ayrılmağın, tövbənin vaxtı deyimi indi,

Azad qəlblərə sənin zülmətlərin gərəkmi?

 

 

Vardı bildiyin nəsə? İnanırdın Tanrıya?

Sənin nəğmələrindən hansı məna anlanar?

Çud[i] hoqqalar çıxardı, bataqlıqları Merya[ii],
Qurudaraq saldı qat[iii]lar  və verst dirəkli yollar…

 

 

Çaylarda qayıqları, şəhərləri qırırdın,

Gedib çatmadın ancaq müqəddəs Çarqrada

Çöllərə şahinləri, sonaları yayırdın,
Çöllərdən axıb elə toran qəldi qapqara.

 

 

Qara dənizdən dala, Ağ dənizdən o yana,

Gecənin zülmətində və gündüz işığında.
Baxır donuq lal üzlər, vəhşi kimi boylanır,

Od səpilir elə bil tatar baxışlarından.

 

 

Yurdunun, yatağının hər gecə üstündədir

Sakit, uzun qızartı, qayğı, təlaş oyadan.

Sən ey yuxulu ilğım, səndəki hikmət nədir?

Azad ruhumla bəlkə bu sənin oyunundur?

28 fevral 1910

Ruscadan tərcümə

12.03. 2019

Samara

[i] Çud – qədim rus dilində pribaltika və fin tayfalarının adı

[ii] Merya – Yuxarı Gjvoljyedə yaşamış qədim tayfanın adı

[iii] Qat – bataqlıqdan və qurunun su basmış hissəsindən tir döşəməklər çəkilən yol

ALEKSANDR BLOK. «YOX, MƏNİM QİSMƏTİM DEYİLSİNİZ SİZ…»

БЛОК

     Вы предназначены не мне…

 

Yox, mənim qismətim deyilsiniz siz,
Eləsə, yuxuma niyə girdiniz?

Bircə yuxu olur bütöv bir gecə,

Görür cəngavəri Xanım beləcə.

Beləcə yağını görür yaralı.
Yurdunu – yurdundan düşən aralı.

Kapitan yuxuda görür okean,
Qızın yuxusunda – çəhrayı duman.

Fəqət mən gördüyüm yuxu br ayrı,
Onun nə izahı, nə də təkrarı.
Onu görərəmsə yenidən əgər,
Damarda qan donar, ürəyim gedər..

Özüm də anlaya bilmirəm heç mən,

Gizli saxlamıram yuxumu nədən.

Sizə də mənim tək gərəksiz olan,
Sözlətri qoymaram fəqət məhv ola.

 

23 oktyabr 1920

Ruscadan tərcümə

11. 03. 2019

Samara

ALEKSANDR BLOK. «ƏGƏR DOĞULUBSA KAR İLLƏRDƏ KİM…»

БЛОК

 Z.N. Qippiusa

Рожденные в года глухие

Əgər doğulubsa kar illərdə kim

Unudar yolunu; Rusiyanın biz

Ağır illərində dünyaya gəldik,

Heç nəyi unutmaz bizim qəlbimiz.

 

 

 

Ah, bizi yandırıb-yaxan bu illər!

Ağıl aparansız ümid verən ya?-

Üzlərə yayılan qanlı şölələr,

Savaş günlərini gətirər yada.

 

 

 

Lallıq var – həyəcan harayı yəqin,
Dinəndən ağızlar qıfıllanıbdı.

Haçansa ürəklər sevinclə zəngin,

İndisə boşluq var məşum, əbədi.

 

 

Və qoy bizim ölüm yatağı üstdə,
Quzğunlar qıy vurub uçuşsun yenə.

İlahi, kim əgər ləyaqətlisə,
O da qədəm bassın səltənətinə.

 

8 sentyabr 1914

Ruscadan tərcümə

09.03. 2019

Samara