L’Irréparable

Vicdan ağrılarını susdura bilərikmi? —
Yaşayır və vurnuxur içərimizdə onlar.

Yeyirlər bizi, qurdlar ölünü yeyən kimi,
Göbələklər palıdı necə ki, yeyib yıxar

Ovunmaz Ağrıları susdura bilərikmi?

Hansında içkilərin, şərabda, balzamda ya,

Belə qarı düşməni biz batıra bilərik,

Kurtizan kimi qurman, dağıdıcı, ev yıxan,
Qarışqa kimi işlək?

Hansında içkilərin? Şərabda? Balzamda ya?

Söylə, gözəl cadugər, de, əgər bilirsən, ah!

Qüssə  dolu ruha ki, nallı ayaqlarıyla

Atın vurulub qalan yaralıların altda,

Can verənə bənzəyər ağır sınaqlarıyla

Söylə, gözəl cadugər, de, əgər bilirsən, ah!

 
Bu ölənə ki, gəlir canavar qoxusuna,
Quzğun güdür haçandan,

Bu yaralı əsgərə! əgər ümidi yoxsa,
Yata öz məzarında, qoyula öz xaçı da,

Bu bəbbəxtə ki, gəlir canavar qoxusuna.

Kim qara, çirkin göyü işıqlandıra bilər

Zülməti cırıb çıxar?

O, qətrandan qatıdır, nə axşam var, nə səhər,
Nə ulduzlar közərər, nə ildırımlar çaxar,

Kim qara, çirkin göyü işıqlandıra bilər?

Karvansara divarı önündə yanan Ümid,
Sönüb getdi həyatdan.

Nə ay yanır, nə çıraq, tap ki, hardadır indi,

Əyri həyat yolunda əzablara qatlanan.

İblis karvansarada işığı keçiribdir.

Lənətlənmişi, söylə, sevirsənmi cadügər,

Əlacslzları, gözəl, söylə, tanıyırmısan?

Zəhərli oxlarıyla sinəmizi incidən

Vicdan əzablarını özüb duymusan haçan?

Lənətlənmişi, söylə, sevirsənmi cadügər,

Lənətə gəlmiş dişi Çarəsizin gəmirir,
Qəlbimizi, bu muskin və cılız abidəni.
Həmlə edir tez-tez o, ağ qarışqalar kimi,
Tikilinin dibindən.

Lənətə gəlmiş dişi Çarəsizin gəmirir.

Bayağı səhnələrin dibində çox görmüşəm,

Orkestrin səsindən canlananda teatr,
Pəri müdhiş səmada möcüzəli bir şəfəq,

Öz əliylə yandırar.

Bayağı  səhnələrin dibində çox görmüşəm.

Çox nəhəng bir Şeytanı tulladığını göydən

Qaz, işıq və qızıldan yaranma bir varlığın,

Mənim isə ekstaz bilməyən ürəyimdə.
Elə bil teatr var, qanadı qaz işığı,

Varlığı gözləyirlər, gəlməsə də, yenə də.

Fransızcadan tərcümə

24.07. 2018

Samara

L’Héautontimorouménos

À J.G.F.

Mən səni vuraram qəzəblənmədən,
Qəssab tək, qəlbimdə nə nifrət, nə kin,
Musanın qayanı vurduğu kimi,

Elə vuraram ki, bəbəklərindən,
İşgəncə suları axıb tökülər,
Onlar suvaracaq mənim Səhramı.

Köpər ümidimdən ehtiraslarım,

Girər göz yaşından yaranan gölə,

Sulara baş vuran gəmilər kimi,

Və göz yaşlarından məst ürıyimdə
Əziz nalələrin dinər hələ də,

Döyüş təbilləri çalınan kimi.

Xaric bir akkorda dönməmişəmmi

Məgər mən ilahi simfoniyada?

Səbəb gözüdoymaz İroniyadır —

Məni silkələyər, məni dişləyər,

Mənim səsimdədir o bəd çığırtı,
Çevrilib qara bir zəhərə qanım,

Mən özüm elə bil müdhiş aynayam,
Seyr edir özünü onda ifritə.

Mən özüm bıçağam, özüm vurulan,
Mən özüm əzabam, həm də sevincəm

Özüm işgəncəyəm, həm incidilən,

Özüm də cəlladam, özüm də qurban.

Özüm qaniçənəm öz ürəyimə,

 — Nəhənglərindənəm atılmışların,
Əbədi gülüşə məhkum olmuşam,

Daha halımsa yox gülümsəməyə.

Fransızcadan tərcümə

22.07. 2018

Samara

[i] Şeirin adı yunanca “öz-özünün cəlladı” mənasını verir, latın dramaturqu Terensin pyesinin adından götürülüb.

         Recueillement

Ah, Qəmim, ağıllı ol, sakitliyi poz nə də,

Arzuladığın Axşam deyildimi? Düşür, bax.
Dolaşıq bir atmosfer şəhəri bürümədə,
Kimlərsə sakitləşir, kimlərsə qorxur ancaq.

Qamçısı altda Həzzin, amansız bu cəlladın,
Haçan ki, ölərilər rəzil toplularıyla,
Vicdan ağrısı yığar bir kölə bayramında,
Sən əlini ver mənə, Qəmim, gedək burayla.

Qalsın onlar. Bax necə əyilir ölü illər,
Səmanın balkonundan, vaxtı ötmüş geyimli,
Baş qaıdırır Təəssüf sudan, gülümsəyərək.

 
Can üstündədir günəş, uyuyar o indicə,

Şərqə doğru kəfəni elə bil sürüyərək,

Eşit, mənim əzizim, yol gedir şirin Gecə.

Fransızcadan tərcümə

21.07. 2018

Samara

 Le Flambeau vivant

Önümdə gedir onlar, çox müdrik bir Mələyin

Elmiylə maqnitləşən işıq dolu bu Gözlər,
Almaz qığılcımları  gözlərimə çiləyib,
Gedən bu iki qardaş məni də qardaş bilər.

Hər tələdən qurtarar, hər ağır günahdan həm,

Aparar onlar məni Gözəlliyin yoluyla.

Varlığımla onlara sözsüz itaətdəyəm,
Onlar mənim xadimim, mən onların quluyam.

Gözəl Gözlər, sizdəki işıqda sirr var nəsə,
Günorta çağı yanan şamlar kimi; alışar
Günəş, ilahi odu fəqət söndürə bilməz.

Şamlar Ölüm vəsf edir, sizdəsə Oyanma var,
Sizə nəğmə oxudur ruhumun oyanmağı,
Çəkinməz heç günəşdən ulduzların işığı.

Fransızcadan tərcümə

19.07. 2018

Samara

Les Yeux de Berthe

Nadir gözlərə də var bəlkə nifrəti olan,
Gözlərindən körpəmin mənimsə sızıb gedir,

Gecə kimi şirin şey, deyə bilmərəm nədir!

Gözəl gözlər, axıdın üstümə nəfis toran!

Heyranlıqla sevirəm, gözlər, sizdəki sirri,

ovsunlu mağaraya sizin bənzəriniz var

Letargik kölkələrin sıx sırası dalında,

Naməlum xəzinənin sayrışır inciləri.
Mənim körpəmin gözü qara, böyük və dərin,
Sənin tək, dibsiz Gecə, sənin kimi işıqlı.
Sevgi fikirləridir bu od, inam qarışıq,

Qızarır ehtitrasla ya da ki, bakiranə.

Fransızcadan tərcümə

20.07. 2018

Samara

Chanson d’Après-midi

Qıyılı qaşlarınla

Bu görkəmin qəribə

Bənzəmirsən mələyə,

Gözlərində cadu var.

Azad quş, heyranınam,
Dəli ehtirasımsan.

Sənəminə bağlanan,

Kahin kimiyəm, inan.

Yabanı saçlarında,
Səhra və meşə ətri.

Başın duruşu sirli,
Dönüşü tapmacadır.

Xoş ətir yayır dərin,
Buxur şirinliyi var

Axşam kimi füsunkar,
İsti və əsmər pəri.

Çatmaz ən tünd şərablar

Səninlə xumarlığa

Səndə ölü qaldıran,
Məzə məharəti var.

Sənin baldırların məst,
Dalından və döşündən.

Xumar uzanışından,
Balıncı alır həvəs,

Bəzən də soyutmağa

Sirli hiddətini sən,

Səxavətlə verirsən,
Öpüşləri, mazağı.

Sətin başmaqlı, ipək,
Ayağının altına,
Dühamı da atıram,
Sevincim, taleyim tək.

Qəlbimə şəfa verən,
Sən mənə rəng, işıqsan,

İsti partlayışısan,
Qara Sibirimdə sən.

Fransızcadan tərcümə

18-19.07. 2018

Samara

            Bénédiction

Səmai qüvvələrin haçan ki fərmanıyla,

Qüssəli bu dünyada birdən şair doğulur,

Ürəyi qorxu dolu, dili küfrlü ana,

Yumruğunu əsdirir rəhim Tanrıya doğru:

“Ah! Bircə sürü gürzə çıxarsaydım əgər mən,
Yaxşıydı yemləməkdən rəzil bu masqaranı.

Lənət o gecəyə ki, ani həzzin xətrinə,
Günahımın haqqı tək bu əkildi qarnıma!

Məni seçmisən bütün qadınlar arasında

Yəqin qəmli ərimdən ikrahla üz döndərəm.

Sevgi məktubu deyil axı, demə asandır,
Yöndəmsiz bu monstru tullayam oda birdən.

Üstümə yönəltdiyin nifrətini yığaram,

Əndərərəm şərindən doğan bu nəticəyə.

Mən bu miskin ağacı yaxşı burub bağlaram,
Mənfur düymələrini aça bilməsin deyə”.

Beləcə köpüyünü silir, udur kininin,

Əbədi yazılarda anlamayaraq heç nə,

Özü tonqal qalayır dibində Cəhənnəmin,

Analar törətdiyi ağır cinayətlərə.

Fəqət gözəgörünməz Mələk himayəsiylə,

Atılmış uşaq elə günəşlə bəsləniridi.

İçdiyi nə vardısa və nə tapıb yesəydi,
Ambroziyalıydı, zəngindi cövhərlə də.

Buludlarla damışır, küləklərlə qonuşur,
Məst olur oxuyanda xaç yoluyla səfərdən.

Və onu bu dünyaya gələndən izləyən Ruh

Sevincindən ağlayır quş tək onu görüb şən.

Kimi sevmək istəyir, ona baxır təlaşla,
Onun yumşaqlığından cəsarətlənib ya da,
Macal gəzirlər onu incidib qışqırdalar,

Onda qəddarlıqları keçirələr sınaqdan.
Onun payına düşən şərabı və çörəyi,

Küllə qarışdırırlar, üstəlik tüpürürlər.

Riya ilə atırlar toxunsa əli nəyə,

Danlayır, addımları izinə düşsə əgər.

Camaatın içində qışqıracaq arvadı:

“O məni gözəl sayıb başıma döndüyündən,

Özümü sənəmlərə istəyirəm oxşadım
Və başdan ayağacan qızıla tutulum mən;

Buxur, mirra və nardla, özümü məst edərəm,

Başımı hərləndirər təzimlər və ət, şərab.

Mənə vurğun ürəkyə istəyərəm ki, biləm,

Hakiməm və ilahi ehtiram qazanmışam.

Məni bezdirəndəsə bu şərəfsiz məzhəkə
İncə, güclü əlimi mən üstünə qoyaram,
İti dırnaqlarımla, harpun qarmaqları tək,

Ürəyini tapmağa sinəsini yararam.

Xırda quşcuğaz kimi titrəyən və çırpınan,
Al-qırmızı ürəyi sinəsindən alaram.

Çağıraram yanıma gələr sevimli heyvan,
İkrahla bu ürəyi qabağına tullaram.

Gözlərinə cəlallı taxt görünən Göylərə,
Sakit Şairsə mömin əllərini uzadır

Nurlu ruhundan qopan şimşək kimi şölələr,
Onu qara kütlənin gözlərindən gizlədir.

Tanrım, şükr sənə ki, əzab verirsən bizə,
Günahdan təmizləyən o, ilahi şəfadır.

Cövhərlərin içində o ən saf və ən gözəl,
Güclüləri müqəddəs həzzlərə hazırladır!

Bilirəm ki, Şairə saxladığın yer də var

Bəxtəvər sırasında ali müqəddəslərin

Dəvətinlə oturar əbədi bayramında,
Taxtların, Dəyərlərin, Hökm verən kəslərin.

Bilirəm ki, qüssənin nəciblikdə yox tayı,

Nə torpaq, nə cəhənnəm onu məhv edə bilər.

Mənim şair başıma mistik tac toxumağa,

Zamanlar, kainatlar gərək vergi verələr.

Fəqət qədim Palmirin itirilən daş-qaşı,
Tanınmayan metallar, dənizdə mirvarilər

Tanrı, sənin əlinlə bütün yaradılanlar,
Olmayacaq bu nadir diademə bərabər.

Bu tacdan ancaq təmiz, saf bir işıq doğular,
Müqəddəs ocaqdakı şölələrdən od alıb.

Oləri gözlərisə necə parlaq olalar,

Onu baxanda tutqun, qəm doğuran aynadır.

Fransızcadan tərcümə

18.07. 2018

Samara

  Madrigal triste

I

Nəyimə gərək ki, sən ağıllısan?

Gözəl ol! Qəmli ol! Bil ki, göz yaşı,

Hüsnü, məlahəti üzdə artıran,

Necə ki, yaraşır peyzaja leysan;.

Qasırğa gülləri cavanlaşdırır

Daha çox sevirəm səni, elə ki,

Sevinc tərk eləyir yaslı çöhrəni

Elə ki qəlbini sarır səksəkə,

Bu gününə qara bir örtük çəkir,

Qorxunc buludları olub-keçənin.

Mən səni sevirəm iri gözündən,
Yaş axıb gedəndə isti qan kimi.

Mənim əlllərimlə əzizlənəndə,

İşgəncə əksini tapır üzündə,

İniltin səslənir can verən kimi

Dolur ciyərimə dərin, şirin himn!

Çəkirəm içimə, ilahi nəşə!

Bütün hönkürtüsü sənin sinənin,
Və nurla doldurur qəlbini yəqin,
Gözlərindən axan inci göz yaşı.

II

Köhnə sevgilərin odu soyuyan,

Xatirələriylə dolu ürəyin,
Bilirəm, kürə tək yenə də yanar,

Azacıq da olsa, içində qalan,
Lənətli vüqarı orda kükrəyir.

Ancaq o qədər ki, hələ Cəhənnəm,

Əzizim, yox sənin yuxularında.

Və könlündən keçər ara verməyən,
Kaşmarda ya zəhər ya da ki, xəncər,

Məftunsan barıta, qurğuşuna da.

Qapını qorxuyla ancaq açarsan,
Hər yerdə fəlakət gözün axtarır,

Bədənin titrəyər yetişcək zaman,
Duymayacaqsan ki. ağuşundasan,

Yenilməz, qaçılmaz İkrahın artıq,

Sən mənə kənizsən, məleykəsən həm,

Sən məni qorxuyla sevirsən ancaq

Gecənin dəhşəti yetişdiyi dəm,

“Kralım, bil sənin Bərabərinəm!

Çətin ki, deyəsən sən ağlayaraq.

Franslızcadan tərcümə

15-16.07. 2018

Samara