Архивы

   ŞARL BODLER. AMUR VƏ KƏLLƏ

бодлер

 Qədim çıraqaltlığı
Amur çıxıb kəlləsinə,
Bütün bəşəriyyətin,
Gəlir ordan gülüş səsi,

Yox neç nəyə hörməti,

 

Nəfəsindən kürəciklər,
Yaranır ədəbsizin.

Dünyaları elə bil ki,

Qovuşdurmaq istəyir.
İşıqlı və kövrək kürə,

Birdən uçub yüksəlir,
Qəlbini əzir tüpürür,
Altın bir arzu kimi.

 

Eşidirəm kəlləni, hər

Kürəcikdə yalvarır:

“Zalım oyun çoxmu sürər,

Deyin, sona vararmı?

 

Müdhiş qatil, çünki sənin

Çeynəyərək atdığlın,
Mənim qanım, mənim beynim,

Mənim dərimdir axı!”

 

1 iyun 1855-ci ildə çap olunmuşdur

Fransızcadan tərcümə

01.06. 2016

Samara

FÜZULİ VƏ…BODLER. GÜNƏŞ HƏR YERDƏ GÜNƏŞDİR…

Ay doğar, ulduz yanar sanma ki; göy dehqanının,
Gecə ahim dağıdar gündüz yığılmış xırmanın,

Yaddaşla yazdığım, yəqin ki, hardasa təhrif etdiyim Füzuli beyti ədəbiyyat dərsliklərində parlaq metafor nümunəsi kimi sitat gətirilirdi.Məlumdur ki, “gündüz yığılmış xırman “ – günəşdir. Oxşar metaforu Bodlerin kiçik xatirə şeirində gördüm:

Et le soleil, le soir, ruisselant et superbe,
Qui, derrière la vitre où se brisait sa gerbe…

Axşam… uşaq günəşi pəncərə dalında görür. “Günəşin dərzi dağılıb”… Əlbəttə, dərz xırman deyil ancaq bənzətmə oxşarlığı şübhəsizdir…

Və yəqin ki, günəşi, günəş şüalarının zəmiyə, taxıla, xırmana, dərzə oxşadan təkcə Füzuli və Bodler deyil, bina görə bu oxşarlıqdan uzağa gedən nəticələr çıxarmağa dəyməz. Ciddi şeir bilicisi üçün bəlkə də belə metaforlar bayağılıqdır…

03.06. 2018

Samara

   ŞARL BODLER. İNDİ DƏ YADIMDADIR, ŞƏHƏR HƏNDƏVƏRİNDƏ…

бодлер

Je n’ai pas oublié, voisine de la ville

İndi də yadımdadır, şəhər həndəvərində,
Balaca, ağ evimiz, sakit, yox gəlib-gedən.

Gips Pomonanın da, qoca Veneranın da,

Örtürdü ayıbını sısqa meşəlik orda.

Və günəş axşamçağı, əzəmətli və parlaq,
Durur,  gündüz yığdığı xırmanı dağıdaraq.

Baxır maraqla dolu iri gözüylə göydən,
Necə nahar edirik səssiz və tələsmədən.

Muma bənzəyən gözəl şüalarını düzər,
İpək pərdələri və sadə süfrəni bəzər.

 

Franslzcadan tərcümə

31.05 – 01.06. 2018

Samara

ŞARL BODLER. QAN FƏVVARƏSİ

 

бодлер

      La Fontaine de Sang

 

Elə gəlir mənə hərdən ki, qanım dalğalanır,

Sanki fəvvarədir hönkürtü vurur ahənglə.

Qanın şırıltısıdır titrədən qulaqlarımı,

Tapmıram bir yara ancaq, necə mən səy eləyəm.

 

Keçib gedir şəhəri bağlı bir ərazi kimi,
Döşənmə daşları bir anda döndərir adaya.

Ovudar, soyudar həm təşnə yandırarsa kimi,

Və təbiətdə olan hər nə varsa al boyayar.

 

Nəfis şərablara mən vaxtaşırı baş vurdum,

Ki, yatırtsın canımı sarsıdan bu qorxuları;

Artdı həssaslığı içdikcə fəqət duyğuların!

 

İstədim dünyanı eşqin yuxusunda unudum,
Fəqət eşq indi yataqdır mənə, iynəylə deşər,
İçə bilsin qanımı qan hərisi fahişələr.
Fransızcadan tərcümə

31.05. 2015

Samara

ŞARL BODLER. BİR GECƏNİ KEÇİRDİM BİR EYBƏCƏR CUHUDLA

бодлер

Une nuit que j’étais près d’une affreuse Juive

Gecələdim bir dəfə  bir eybəcər cuhudla,

Meyit yanında yatıb bir meyit də elə bil.

Alınma bu bədənə baxdıqca arzuladım,

Həsrətində olduğum hüznlü gözəlliyi.

 

Təbii əzəməti gəldi gözüm önünə,
Cazibə, həm də qüdrət dolu baxışları da.

Ətirli dəbilqəyə dönən hörürklərinin,

Xatirəsiylə yenə eşqin odu alışdı.
Öpərdim ehtirasla nəcib bədənini mən,

Zərif ayaqlarından qara telinə qədər.

Nəvaziş xəzinəsi üstünə səpələrdim.

 

Sən haçansa bir axşam, ağlayaraq ürəkdən,
Soyuq gözlərindəki, qəddarlar məleykəsi,

Əzəməti bir azca əgər isidə bilsən.

 

Fransızcadan tərcümə

30.05. 2018

Samara

ŞARL BODLER.  DAĞILMA   

бодлер

  La Destruction

Dayanmadan vurnuxur İblis həndəvərimdə,
Görünməz hava kimi dolaşır ətrafımda.

Alıram ixtiyarsız, yanır ciyərlərimdə,
Föhşlü və əbədi bir ehtiras yaradır.

 

Bilərək ki, Sənətə böyük məhəbbətim var,
Tamahlandırır məni, girib qadın cildinə.

Və kafir tək cürbəcür işlədərək hoqqalar,

Dodaqlarımı haram içkilərə öyrədir.

 

 

Məni Tanrı gözündən uzaqlara o çəkir,

Hüdudsuz və adamsız Qüssə vadilərinin,
Ortasına aparır yorğun, nəfəsi qara.

 

Təəccübdən partlayan gözlərimə yelləyir,
Qartmaqlı geyimləri, irinli yaraları,

Və Dağılmanın bütün qanlı diləylərini.

 

Fransızcadan tərcümə

29.05. 2018

Samara

ŞARL BODLER.   SED NON SATİATA

бодлер

Sed non satiata[i]

Gecənin zülmətinə bənzəyən qəribə sənəm,
Havana müşk ilə ətrində qarışmış elə bil,
Hansı Faust ya cadugar əlinin qüdrətidir,
Bu qaranlıq bədənində, ya doğuldun gecədən?    

 

 

Nə şərabın, nə tiryəkin, yuxunun  ləzzətini,
Sevirəm sevgili ağzındakı cövhər kimi mən.

Yürüyər üstünə karvan tək ehtirasım, o dəm,

Qəlbim istər soyuda  gözlərində xiffətini,

 

 

O qara gözlərin ki, qəlbinin nəfəsliyidir,
Rəhmsiz huri! Məni odlayır, Stiks deyiləm,

Dolanım mən necə doqquz dəfə dövrəndə sənin.

 

 

Föhşə mail Meger, əfsus, nə gücüm var, nə halım,

Əzib iradəni yoram səni, əldən düşəsən,

Sənin yataq cəhənnəmində Prozerpin olam.

 

Fransızcadan tərcümə

26-27.05. 2018

Samara

[i] Sel non satiata – fəqət doymamış (lat.)

Запись опубликована 30.05.2018, в Bodler.

ŞARL BODIER.  ÇATLAMIŞ ZƏNG     

бодлер

  La Cloche fêlée

Həm acı, həm şirindir uzun qış gecələri,
Tüstüləyən ocağın önündə dinləyəsən,
Xatirələr uzaqdan ucalıb necə gəlir

Dumanlarda çalınan zənglərin nəğməsiylə.

 

Zəng necə bəxtəvərdir! Boğazında yanğı var,
Yaşına baxmayaraq, gümrahdır və sayıqdır.

Dini çağırışları sədaqətlə ucaldar,

Necə ki, qoca əsgər keşiyində oyaqdır.

 
Mənimsə qəlbim sınıb, qərq olanda kədərə,
İstəyir ki, nəğməsi qovuşsun gecələrə,

Zəifliyindən ancaq sözünə baxmır səsi.

 

Elə bil xırıldayır bir əsgərin sinəsi,
Yaralı unudulub, qanlı göl həndəvəri,
Meyitlərin içində dəbərmədən can verir.

 

Fransızcadan tərcümə

27.05. 2018

Samara

ŞARL BODLER.  DUELLUM

 

Duellum

  Deux guerriers ont couru l’un sur l’autre, leurs armes


Yürüyür döyüşçülər bir-birinin üstünə,
Onların silahından qan damır, tər çilənir.

Harayıdır bu oyun, bu dəmir cingiltisi,

Qəddar bir məhəbbətə əsir olan gəncliyin,

 

Qılıncların tiyəsi sınıb! gəncliyimiz tək,

Ah, canım! Ancaq iti dişləri, dırnaqları,

Qılıncı və xəncəri indi əvəz edəcək.
  — Eşq azarlı ürəyin sönməz  hiddəti vardır!

 
Vaşaq və panterlərə oylaq olan yarğana,
Tutaqlaşan igidlər sürüşüb yıxıldılar.
Yaxaraq çiçək kimi kollara qızıl qanı.

 

Bu uçurum, cəhənnəm, burda dostlarımız var!

Ağrısız enək ora, mərhəmətsiz amazon,

Beləcə qoy bilməsin nifrət alovumuz son!

 

Fransızcadan tərcümə

25-26.05. 2018

Samara

Запись опубликована 28.05.2018, в Bodler.

ŞARL BODLER. AYIN QÜSSƏSİ

 

бодлер

Tristesses de la lune

Nə gözəl mürgülər bu axşam ay xumarlanaraq;

Gözəl qadın belə yastıqlara dirsəklənərək,

Etinasız və yüngül əllə, fikrə qərq olaraq,

Xoşhallanır döşünə incə sığallar çəkərək.

 

Bulud balınclaırın atlas dalında fikrə dalır,

Xumarlanır, həm özündən gedir uzun-uzadı.

Gözü zaman-zaman qəribə kölgələrdə qalır,

Mavvilikdən ucalır onlar ağ çiçək sayağı.

 

Belə üzgün xumarlanarkən ay haçansa yerə,

Axıdıb bircə damla göz yaşını salsa əgər,

Tanrı xoflu, yuxusu ərşə çəkilmiş şair,

 

Alar bu damlıanı öz ovcuna; şəffaf damcı,
Çalarlarıyla opaldır; qoyar o ehmalca,

Sinəsi üstə, günəşdən onu gizlər elə bil.

Fransızcadan tərcümə

24.05. 2018

Samara