Архивы

FYODOR TYÜTÇEV. «ELƏ Kİ, GET-GEDƏ ƏFƏLLƏYİRİK…»

Elə ki, get-gedə əfəlləyirik,
Gücümüz bir işə daha yaramır,

Yeni gələnlərə yer verək gərək,
Necə ki, borcudur qocamanların.

+

Onda, rəhim tanrı, özün saxla sən,

Rəzil qınaqdan ki, var təbiətdə.

Böhtandan da saxla və saxla kindən,

Dəyişən həyata münasibətdə.

 +

Bizdən uzaq elə gizli acığı,

Yeni və müasir dünyaya qarşı.
Orda ki, möhtəşəm süfrə açılır,
Yenilərlə dolur süfrənin başı.

 +

Saxla acı dərkin həm də ödündən,
Ki, axarla gedə bilmirik daha.

Başqa gərəklilər var daha indi,
Onlar çağırılıb gedir qabağa.

 +

Saxla nə vardırsa, indiyə qədər,
Dərinə atılıb gizli qalandan.

Cəncəl qocadakı qızğın həvəslər,

Qoca sevgisindən ayıbdır daha.

1866

ruscadan tərcümə

26-27. 02. 2026, Samara

++++++++++++++++

ФЕДОР ТЮТЧЕВ

Когда дряхлеющие силы
Нам начинают изменять
И мы должны, как старожилы,
Пришельцам новым место дать, –

 

Спаси тогда нас, добрый гений,
От малодушных укоризн,
От клеветы, от озлоблений
На изменяющую жизнь;

От чувства затаенной злости
На обновляющийся мир,
Где новые садятся гости
За уготованный им пир;

 

От желчи горького сознанья,
Что нас поток уж не несет
И что другие есть призванья,
Другие вызваны вперед;

 

Ото всего, что тем задорней,
Чем глубже крылось с давних пор,
И старческой любви позорней
Сварливый старческий задор.

Начало сентября 1866

FYODOR TYÜTÇEV. SİTSERON

Vətəndaş qiyamı baş verən anda

Belə söyləyirdi romalı natiq:

“Yerimdən gec durdum – və yolda artıq

Roma gecəsiylə mən yaxalandım

Roma şöhrətinə dedin əlvida,

Durdu zirvəsindən Kapitolinin

Bütün əzəməti önündə sənin,

Qanlı ulduzunun qürub çağında.[i]

 

 

Bəxtəvərdir gəlir dünyaya kim ki,
Onun fəlakətli saatlarında!

O, dəvət almışdı tanrılarından,

Məclisdə söhbətə çağrılan kimi.

Ali tamaşalar gördü oynanır,
Qəbul oldu ali şuraya belə —

Səma sakini tək sağ ikən hələ,

Ölməzlik camından içdi onların!

1830

ruscadan tərcümə

25. 02. 2026, Samara

 

Оратор римский говорил
Средь бурь гражданских и тревоги:
«Я поздно встал — и на дороге
Застигнут ночью Рима был!»
Так!.. Но, прощаясь с римской славой,
С Капитолийской высоты
Во всем величье видел ты
Закат звезды ее кровавый!..
Читать далее

MARİNA TSVETAYEVA. «YAXŞI Kİ, MƏN DEYİLƏM SİZİ AZARA SALAN…»

Yaxşı ki, mən deyiləm sizi azara salan,
Siz də mənim dərdimi, yaxşı ki, çəkmirsiniz.

Ayağımız altlndan, beləliklə heç zaman,
Ağır yer kürəsini yəqin itirmərik biz.

Yaxşı ki, yox gülməli olmağı ayıb sayan,

Həm də açıq – birbaşa deyilə bilə hər söz.

Paltarlarımız hətta toxunanda bircə an,

Boğucu dalğa ilə yanmayaq hər ikimiz.

 

Nə yaxşıdır ki, elə siz mənim yanımdaca,
Başqasını ağuşa alırsınız, görürəm.

Qarğımırsınız məni odunda cəhənnəmin,

Yanım ki, mən siz yox, özgəsini öpürəm.

Mənim əziz adımı, mehribanım, siz yəqin,

Çəkmirsiniz nə gecə, nə gündüz, boşa hər dəm.

Nə yaxşı ki, heç zaman sükutunda kilsənin,
Oxunmaz təntənəylə bizə “Alilluya!” həm.

 

Sağ ol deyirəm sizə ürəyimlə, əlimlə,

Ondan ötrü ki, məni özünüz də bilmədən,

Siz belə sevirsiniz: gecələrimin hələ,

Rahatlığından ötrü, ki, görüşürdük hərdən,

Qürubda, çıxmasaq da ay altında biz çölə,

Ki, doğurdu, batırdı günəş də görünmədən,

Sağ olun ki, dərdimdən deyilsiniz siz dəli,

Nə də ki, dərdinizdən, yaxşı ki, dəliyəm mən.

3 may 1915

ruscadan tərcümə

24. 02. 2026, Samara

++++++++++++++++

Марина ЦВЕТАЕВА

МНЕ НРАВИТСЯ…

 

Мне нравится, что вы больны не мной,
Мне нравится, что я больна не вами,
Что никогда тяжелый шар земной
Не уплывет под нашими ногами.
Мне нравится, что можно быть смешной —
Распущенной — и не играть словами,
И не краснеть удушливой волной,
Слегка соприкоснувшись рукавами.
Читать далее

ALEKSANDR BLOK. «AXI MƏN Kİ SƏNİ ÇAĞIRMAMIŞDIM…»

Axı mən ki səni çağırmamışam,

Özün gəlmisən.

Yabanın nanənin ətri hər axşam.

İncəlib, nazilib ay, çopurdur həm,

Sakitlik, toran.

 

Uzaqlardan qalxan elə bil aydın,

Gəldiyin  zaman

Yüngül donda idin, ayaqyalındın,

Titrəməkdi iki qanadın,

Sənin arxadan.

 

Azacıq əzilən ot üzərində,

Yümgül iz düşüb.

Yabanın nanənin ətri təzəydi,

Yerə buludlardan işıq sızırdı,

Solğun və göyüş.

 

Həyatım səninlə keçir yanaşı,

Yuxuya bənzər.

Məni gecələrin ağuş baxışı

Seyr edir hər an.

Sanki sakitliyə işıq axışır,

Səhərə qədər,

Bağ üstdə aydan.

1908

ruscadabn tərcümə

23. 02. 2023, Samara
+++++++++++++++++++++

Александр Блок — Я не звал тебя

 

Я не звал тебя — сама ты

Подошла.

Каждый вечер — запах мяты,

Месяц узкий и щербатый,

Тишь и мгла. Читать далее

FYODOR TYÜTÇEV. ÖNYAZI (QƏDƏR)

Sevgi, sevgi – deyil bu hikmət dərin:

Qəlbin birliyidir doğma qəlb ilə

Bu, cütləşməyidir tək iki qəlbin,

Və bu qovuşmanın məhvi də yəqin,

Məşumdur ölümcül döyüş tək elə.

 

Mübarizə isə qeyri-bərabər,

İkisindən daha incəsə hansı,

Onu hökmən üzər iztirab, kədər,

Sevgi məstliyini qüssə üstələr,

Kəsilər, nəhayət, döyüntü səsi…

1851

ruscadan tərcümə

21. 02. 2026, Samara

++++++++++++++++++++

 ФЕДОР ТЮТЧЕВ

ПРЕДОПРЕДЕЛЕНИЕ

Любовь, любовь — гласит преданье —
Союз души с душой родной,
Их съединенье, сочетанье,
И роковое их слиянье,
 И… поединок роковой Читать далее

ALEKSANDR BLOK. «SƏN TƏNHA YAŞADIN, DOST AXTARMADIN…»

Sən tənha yaşadın, dost axtarmadın,
İnancdaşları da axtarmadın sən,
Xoşbəxliyə açıq ürəyə sancdın,
Sən iti bıçağı rəhm eləmədən.

 

“Divanə dost! Xoşbəxt ola bilərdin!…” –

“Niyə? Görmürsənmi baş verir nələr?
Ölməz xoşbəxtliyi onsuz da çətin
Saxlaya bilərik axıra qədər!”

26 avqust 1914

ruscadan tərcümə

20. 02. 2026, Samara

++++++++++++++++

АЛЕКСАНДР БЛОК

Ты жил один! Друзей ты не искал
И
 не искал единоверцев.
Ты
 острый нож безжалостно вонзал
В
открытое для счастья сердце.

Читать далее

MARİNA TSVETAYEVA: «NEYNİRƏM ÇÖLLƏRİ, BULUDLARI MƏN…»

Neynirəm çölləri, buludları mən,
Günəş altındakı əninliyi həm?

Sibirə şükr edən, təzim eləyən,
Zəncirini sevən kölə kimiyəm.

 

Siz ey tərsinə bu yolu gedənlər,

Böyük şəhərlərə təzim eləyin.

Bütün azadlığı  verələr əgər,

Satmaram zindanı, mədəni, bilin.

 

 

Çovdar zəmisini, qalxmaz, seyr edə,

Tabutuna sevgi bağlamış ölü,

Tanrı işığından cadu elədi

Ali mədənqazan məni də elə.

 

3 may 1921

ruscadan tərcümə

18.02. 2026, Samara

+++++++++++++++++++

МАРИНА ЦВЕТАЕВА

На што мне облака и степи
И вся подсолнечная ширь!
Я раб, свои взлюбивший цепи,
Благословляющий Сибирь.
Читать далее

MARİNA TSVETAYEVA. «ENİR, ENİR ALIN, AĞIRLAŞARAQ…»

Enir, enir alın ağırlaşaraq,

Biçinçi gözləyən sünbül tək enir.

Dost! Biganəliyin dərsləri yava!

Qəddarlıq öyrədir qəlblərə o, bil.

 

Biçən rəhmlidir: biçir, bağlayır,
Qalxaraq bürüyər çölü ot yenə.

Biganəyə Tanrı cəzası ağır,
Tapdalayıb canlı qəlbi gedənə.

 

Sərf olunmayan eşq duyğusu boğur,

Sev bircə altınlıq – qəbul elərəm.

Biganə dost! Elə yaman qorxulu,

Qara gecə ola boş evdə həmdəm!

1918

ruscadan tərcümə

  1. 02. 2026, Samara

++++++++++++++++++++

Марина ЦВЕТАЕВА

Клонится, клонится лоб тяжелый,
Колосом клонится, ждет жнеца.
Друг! Равнодушье
 — дурная школа!
Ожесточает оно сердца.
Читать далее

FYODOR TYÜTÇEV. «ARTIQ AXŞAM DÜŞÜR…»

Artıq axşam düşür, gecə də yaxın,
Dağın kölgəsi hey uzanıb gedir.

Sönür buludlarda bayaqkı yanğın,

Gecdir. Ömrü günün tükənmədədir.

 

Gecə zülmətindən amma qorxmuram,

Nə günün getməyi məni yandırır.

Təkcə sən, ey mənim sehrli xülyam,

Sən məni tərk etmə təkcə, amandır!..

 

 

Məni qanadının altına al sən,

Yatırt ürəyimdə dalğalanmanı.

Və kölgə bir nemət olacaq hökmən,
Cazibə əsiri qəlbə bir anlıq.

 

 

Məni qanadının altına al sən,

Yatırt ürəyimdə dalğalanmanı.

Və kölgə bir nemət olacaq hökmən,
Cazibə əsiri qəlbə bir anlıq.

 

1 noyabr 1851

ruscadan tərcümə

13.02. 2026

+++++++++++++++++++++++++++

Ф. И. Тютчев.

 

 «День вечереет, ночь близка…»

День вечереет, ночь близка,
Длинней с горы ложится тень,
На небе гаснут облака…
Уж поздно. Вечереет день.
Читать далее

ALEKSANDR BLOK. «MƏNƏ BİR DİLƏNÇİ SƏFEH İLİŞDİ…»

Küçədə dilənçi səfeh ilişdi,

İzləyir o məni qarabaqara.

“Pulların hardadır?” “Pulları içdim”.

“Bəs ürəyin?” “Atdım onu girdaba”.

 

“İstədiyin nədir?” “İstəyirəm mən,

Mənim tək olasan gərək səmimi,

Miskinliyində də həqir, sən mənim kimi.

Elə bircə budur, dost, mən istəyən”.

 

“Niyə soxulursan özgə qəlbinə?

Yeri öz yolunla, məndən aralan!” –

“Biz iki nəfər tək gəlirik sənə?

Boş yerə, əzizim: ətrafa boylan…!»

 

Və elə doğrudan (nə işə düşdüm!)

Baxıram – heç kim yox yaxınlığımda…

Ciblərimə saldım əlimi – boşdur…

Ürəyimə baxdım – birdən ağladım…

30 dekabr 1913

ruscadan tərcümə

12. 02. 2026, Samara

++++++++++++++++++++

Александр БЛОК

 

Пристал ко мне нищий дурак,

Идет по пятам, как знакомый.

«Где деньги твои?» – «Снес в кабак». –

«Где сердце?» – «Закинуто в омут». Читать далее