Being your slave, what should I do but tend…

Kölənəm, yaşaram sənin qapında,

Keçən  saatların həsrətiylə mən.

Dəyəri qalmayıb vaxtımın indi,

İşim, qulluğum da təkcə sən deyən.

Saata baxmaqdan gözüm üzülər,

Şikayət etmərəm, sultanım, ancaq.

Dərdimi içimə salıb dözürəm,

Köləni özündən salanda uzaq.

Demirəm, qısqanclıq məni yesə də,

Hayanda olmusan, kiminlə, haçan.

Bu fikir mən yazıq köləyə bəsdir:

Xoşbəxtdir səninlə qonuşan insan.

            Eşq elə aparıb ağlımı başdan,

            Pis heç nə görmürəm davranışında.

 İngiliscədən tərcümə

14.02.2018

Samara

O how much more doth beauty beauteous seem…                    

Gözəllik min dəfə gözəl görünər.

Həqiqət inci tək onu bəzərsə.

Qızıl gül sevimli olsa nə qədər,

Onu həm də ətri sevdirir bizə.

+

İtburnu çiçəyi qırmızılıqla,
Bənzəyir ətirli qızılgüllərə.

Budaqlar tikanlı, görkəmi nazlı,

Elə ki, yay gələr, qönçələr gülər.

+

Onların dəyəri ancaq üzdədir,

Bilən yox açılıb haçan solarlar.

Taleyi başqadır qızılgüllərin,

Xoş ətrə çevrilir ölən tək onlar.

+

               Bir gün gözəlliyin sənin də solar,

               Şerimdə cövhərin əbədi qalar.

İngiliscədən tərcümə

12.02.2018, Samara

                                                         What is your substance, whereof are you made…

Sən hansı maddədən yaranmısan ki,

Milyonlarla kölgə xidmətindədir?

Var axı hərənin bircə kölgəsi,

Səninsə hər kölgə dalınca gedir.

+

Adonis kətana çəkilsə, hökmən,

Zəif surətindir sənin yanında.

Gözəl Elenanın şəklini görən,

Deyər ki, bu sənsən yunan donunda.

+

Gözəl bahar olsun, barlı payız ya –

Biri kölgəsidir gözəlliynin

Biri səxavətdə sənə bənzəyər,

Bütün təbiətdə tanınır izin.

+

                                     Harda gözəllik var,  orda var yerin,

                                     Amma sədaqətdə yox bərabərin.

İngiliscədən tərcümə

11.02.2018

Samara               

                   So am I as the rich whose blessèd key…

Mən o varlıyam ki, əziz və zəngin,

Xəzinəyə düşən açar cibində.

Amma bilir baxsa hər saat, hər gün,

Pozular həzzinin incəliyi də.

Səni mücrüm kimi saxlayar zaman,

Paltarı saxlayan dolab kimi ya.

Yetişir haçansa xüsusi bir an,

Yenidən incini açıb baxmağa.

Bayramlar nadir və təntənəlidir,

Çünki gözlənilir il boyu onlar.

Seyrəkdir inci tək onların yeri,

Almaz asılan tək  boyunbağıya.

                   Kim səndən həzz ala bilsə – bəxtiyar,              

                   Səndən uzaqlarsa ümidlə yaşar.

Ingiliscədən tərcümə

10.02.2018

Samara

   Thus can my love excuse the slow offense…

Səndən ayrılandan ləng gedən ata,

Mənim eşqim belə haqq qazandırır:

İndi bu yol səni qoyur arxada,

Gərək mən tələsəm qayıdan zaman.

=
Onda yorğası da yavaş görünsə,

Bu yazıq heyvanı bağışlarammı?

Mahmızı sancaram, yelə də dönsə,

Uçsa da, deyərəm mən dayanmışam.

=

Mənim istəyimlə ayaqlaşmaz at;

Yalnız saf eşqdən yaranan istək,

Yarın yollarında kişnəyıb çapar.

Eşqimsə yabıma belə deyəcək:

           =         

                    Ləng idin ayrılıb gedəndə yardan,

                    Qal, özüm çaparam mən qayıdanda.

Ingiliscədən tərcümə

09.02.2018

Samara
QEYD

51-ci sonet 50-ci soneton davamıdır.

Şərhçilər 11-ci misranın naşirlər və tənqidçilər üçün əngəl yaratdığını qeyd edirlər (“neigh” sözü). Don Peterson sonetin mətnində buu sözü “rein” sözü ilə əvəz etməyi məsləhət görür və güman edir ki, “neigh” naşirin ya mürəttibin səhvi nətəcəsində meydana çıxıb.

Stephen Booth “naigh” (“deny” mənasında) sözünü təklif edir.

             How heavy do I journey on the way…

Mənim səyahətim ağırdır yaman,
Bilirəm bu yolun sonunda axı,

Hökmən eşidərəm dincələn zaman,
Dostumdan neçə mil məni ayırır.

Dərdim heyvanı da deyəsən üzüb,

Çəkir içimdəki yükü güc-bəla.

Sanki instikintlə anlayır yazıq,

Tez gedərsə, bizi lap uzaq salar.

Hərdən dərisinə mahmızı hirslə,

Sancıram, yenə də tələsmir heyvan.

Məni çox ağrıdır iniltisiylə,

Özü mahmızımdan ağrıdığından.

                 Xatırladır mənə bu iniltilər:

                Sevinc dalda qaldı, öndəsə — kədər.

İngiliscədən tərcümə

08.02.2018

Samara

QEYDLƏR

1. Şairin içindəki dərd heyvan (at? – (beast) üçün ağır yükdür. Bu, bizim bayatını xatırladır:

At çəkməz, dəvə çəkməz,

Bəlkə fil çəkə dərdi…

2. 7-ci misrada Şekspir “instinkt” (by some instinct”) sözünü işlədir. Şekspir üçün poetik olmayan söz yoxdur, sonetlərin birində “vauçer” sözü də var. Ancaq rus tərcüməçilərinin çoxu “instinkt” sözündən qaçır. Marşakda “kak budto znayet”; Finkeldə “Kak budto soznayot yeqo duşa”, M. Çaykovskidə “Kak budto ponyav”…

Ancaq Şekspirdə söz yerindədir: heyvan instiktlə başa düşə bilər, başqa cür yox…

                    How careful was I, when I took my way…

Hər yola çıxanda hər şeyi necə,

Etibarlı yerdə kilidləyərdim.
Dəyməsin özgə əl, əlim dəyincə,

Nəyim var, qayidıb tapım yerində.

Ancaq inci də heç sənin yanında,

Mənə təsəlliydin, indisə dərdsən.

Məni tək sən idin qayğılandıran,

Hər oğru aparar səni, istəsə.

Qəlbimdə gizlərəm səni mən ancaq.

Duyuram ordasan, olmasan da sən,

Yerin ürəyimdə, ürəyim açıq,
Sən həmişə gəlib-gedə bilərsən.

                   Burdan da qorxuram oğurlanasan,

                  Bu inci önündə azar düz insan.

İngiliscədən tərcümə

06.02.2018

Samara

Betwixt mine eye and heart a league is took…

Gözümlə ürəyim ittifaqdadır

Görür bir-birindən qayğı da onlar.

Haçan həsrətinlə gözüm oyaqdır,

Haçan ürəyimi öz ahı dağlar,

Şəklindən  bir şənlik  gözüm yaradır,

Çağırır məclisə ürəyimi də,

Bəzən ürəyimə gözüm qonaqdır,

Sevgi duyğuları onu məst edər.

Beləcə şəklinlə və eşqimlə sən,

Mənim yanımdasan, olsan hayanda.

Fikrimdən uzağa gedən deyilsən,

Fikrim də həmişə sənin yanında.

                         Şəklin nəzərimdə, onlar yatsa da,

                        Gözümü, könlüm nazla oyadar.

İngiliscədən tərcümə

 05.02.2018

Samara

QEYD: Mövzusuna görə 46-cı sonetin davamıdır. Tənqidçilər həm 46-cı, həm də 47-ci sonetdə “eye” (“göz”) sözünün əsasən tək halda işləndiyini qeyd edirlər.