Архивы

RADYARD KİPLİNQ. TƏSƏLLİ VERƏNLƏR

RADYARD KİPLİNQ

1.

Getməmisənsə yol sən özün əgər,
Onda ağıl vermə yol gedənə də.

Belinə ağır yük alana qədər

Beli sınan kəsə eləmə rişxənd.

2.

Canıyananlığın  qəlbinə dəyər,

Dərdəşərikliyin yerinə düşməz,

Dərdini istərsə tək çəkə əgər,

Ürəyini almaq istədiyin kəs.

3.

Əgər unudubsa bir başı Tanrı,
Göstərmə, əlini işə salaraq,

Sən onu göylərə və qonşulara,

Yaxşısı budur öz ağzını bağla.

4.

Dişlənilən dodaq, titrəyən çənə,

Tərləyib, soyuyub alın da buz tək.

Bəlkə də ünsiyyət diləyər yenə,
İndi yox, sonradan ancaq, ay eşşək!.

5.

Vaxtsız nitqlərin yox, zaman ancaq,
Həyata baxışın yox, ancaq həyat

Təsəlli verəcək, ovunduracaq
Ovundurmayacaq ya da ki, heyhat…

6.

Əgər qarışmağa ya məcbur olsan,

Öyüd-nəsihətin ruhu qaldıra,

Çox da qulaq vermə yenə o zaman,

Acı şikayətli qışqırıqlara.

7.

Təkcə Tanrıdır ki, anlaya bilir,

Başlanan vaxtını iztirabların.

Bilir nə qədəri fikirdən gəlir,

Nə qədəri əsl günahla bağlı.

8.

Yaxşı sözlərdən də çəkin sən hətta,

Və çətin olsa da, etiraf elə,
Ağrıya yeganə şəfa dünyada,
Ağrının özünün şokudur elə.

9.

Haçan öz başına gələrsə bəla,

Deyə biləcəksən sən çəkinmədən:

“Narahat etmirdim mən sizi əsla,

Tanrı xatirinə, çəkilin gedin”.

 

ingiliscədən tərcümə

16-17. 11. 2024, Samara

+++++++++++++++

RUDYARD KİPLİNG

COMFORTERS

Until thy feet have trod the Road

Advise not wayside folk,

Nor till thy back has borne the Load

Break in upon the broke. Читать далее

RADYARD KİPLİNQ. ZAVALLI ƏSGƏRLƏRƏ MƏRHƏMƏT

RADYARD KİPLİNQ

Dünya boyu yarası hələ də üzə gələn,

Qoca döyüşçülər var, savaşlarda yenilən.

Tutqun, qaşqabaqlıdır hər yerdə qoca əsgər,

Rişxəndlə qaliblərin himninə qulaq verər.

 +

Bürüdü və gizlədi onları tozu hərbin,

Halal şöhrət onları tapa bilmədi yəqin.

Ağır yaralı, üzgün, lazaretə düşdülər,
Ordular gəlib-gedən yola tökülüşdülər.

 +

Mükafata, şöhrətə can atan döyüşçülər,
(Rəhm görsün Tanrıdan, sağ çıxarsa kim əgər!)

Göylərə yksəlməmiş şöhrət, ad qazanaraq,

Anın hərb şikəst edən əsgərləri siz ancaq!

1902

ingiliscədən tərcümə

13. 11. 2024, Samara

++++++++++++++++

RUDYARD KİPLİNG

Pity poor fighting men

 

All the world over, nursing their scars,

Sit the old fighting-men broke in the wars—

Sit the old fighting-men, surly and grim

Mocking the lilt of the conquerors’ hymn. Читать далее

RADYARD KİPLİNQ. DOMİNANT QÜVVƏ

RADYARD KİPLİNQ

Yeriyər qızmar qumun üstüylə güclü insan,

Çılpaq, ağır əlləri silahıdır yeganə,

Onlarla qamarlyıb öldürə. Qarşılaşsan

Şəhərdə birdən əgər – vay valına! Vay sənə!
+

Əgər çölün düzündə, ya da duzlu sularda.

Elə güclü yox heç kəs ki, onu yıxa bilsin,

Uzaq, bar gətirməyən susuz səhralarda da,

Gizlənən hər kəsdən də güclüdür o, həm üstün. –

+

Qaranəfəsdir onlar – Gəlir yüngül çəkməli,

Vurub yıxılır onları –və qoyub qaçır ordan

Mərhəmət doğurmadan —  və alnında əlləri,
Üzlərini  tuturlar çılpaq düzə bir zaman,

+

Kədər dolu gözləri təəccüblə izləyir,

Qızıl buludu – ani Tanrını o gizlədir…

ingiliscədən tərcümə

11-12.11. 2024, Samara

QEYD:

2000 ildən çox vaxt ərzində, Vigili miladdan əvvəl 37-ci ildə “Omnia vincit Amor” deyəndən şairlər Sevginin hər şeyə qadir olduğunu iddia ediblər. Yeniyetmə Kiplinqin bu şeirində hər şeyə Güc qalib gəlir.

+++++++++++++++++

RADYARD KİPLİNQ

A Dominant Power

A strong man pacing over burning sands,

Having no armour, only hard, bare, hands

To hold with and to slay with—Woe betide

If thou shalt meet him in the city! Woe! Читать далее

RADYARD KİPLİNQ. RUBİKONU KEÇMƏK

Gecə sükutunu pozur qışqırıq

Ağ üz çevrilibdir divara sarı

Qalxar ağrı bir an, sonrasa artıq,
Çıxmısan yadından sən insanların.

 +

Niyə əlləşirik ağır və hədər?

Titrəyən, öüşü şirin dodaqlar,

Bizi dar ağuşda sıxan ağ əllər

Soyuyar, yaddaşda təması qalar.

 +

Yaslılar yas tutub dağılışarlar —

(Qırıq həlqələri bərkidirik biz)

Ölülər qəlblərdə bir az yaşarlar,

Ölü sonra yenə ölüdür, əfsus).

 +

Alov gah parıldar, gah öləziyər,

Xatirə eləcə gəlir və gedir —

İnsan gözlərinin işığında qərq,

Dərd çəkilən zaman o özü dərddir.

1882

ingiliscədən tərcümə

08-09. 11. 2024, Samara

QEYD:

Bu şeiri Kiplinq on beş yaşında yazıb və ilk sevgilisi Flo Garrardla münasibiti ilə bağlıdır.

Endryu Rezerford şeirin adının (Rubikonu keçmək) şeirin məzmunu ilə bağlanmadığını deyir, şeirdə təbii ölüm prosesi təsvir olunur, «Rubikon» isə ani qəbul ediln qəti addım mənasındadır.

+++++++++++++++

RUDYARD KİPLİNG

Crossing the Rubicon

 

A cry in the silent night,

  A white face turned to the wall,

A pang and then in the minds of men

   Forgotten—and this is all—

 

 

For this are we labouring?

  Red lips that have pulsed and kissed,

White arms that clasp and cling

  Grow cold and are not missed—

 

The mourners mourn and depart—

  (Piece we the broken chain)

The dead one lives awhile in our heart,

  Alas, and is dead again–

 

For as flame that flickers and flies,

  Our memory comes and goes—

Drowned in the light of human eyes,

  And a woe in the time of woes.

 

RADYARD KİPLİNQ. KAFTARLAR

hyaenas (1)

Dəfn komandası gedir elə ki,

Qıy vurub uçurlar çalağanlar həm,

Gəlir ölümüzlə haq-hesab çəkə,

Ağıllı kaftarlar düşəndə axşam.

 +

Onların qətiyyən vecinə deyil,

O nə üçün ölüb və ölüb necə.

Daşları, kolları kənar eləyib,
Eşirlər, qazırlar ona çatınca.

 +

Tıxıb aşırmağa qərarlıdırlar,

Cana gələcəklər, yesələr əgər.
Ən zəif canlını yeməkdən hətta.

Xətərsiz yeməkdir ölü, bilirlər.

 +

Keçi kəllə atar, cücüsə sancar,
Uşaq müqavimət göstərə bilər,

Zavallı əsgəri Kralın ancaq,
Ölübsə, tərpətməz əlini belə.

 +

Ulayar, zibili sovurar onlar,

Ağarar, parıldar iri dişləri,

Ordu köynəyindən bərk  yapışarlar,

Çəkərlər cəsədi işığa sarı.

 +

Və görünər yenə zavallı sifət,

Bir anlığa — onlar qapayanacan;

Görməz onu daha bir insan fəqət,
Təkcə Tanrı görər və bir də utanc,

 +

Bilməyən nə şeydir, qəlbi olmayan,

Nə tapsa yeyənlər; ölünü isə

Murdarlayan onlar deyil, bu, insan

Övladına məxsus işdir həmişə.


1918 ya 1919

ingiliscədən tərcümə

07-08.11. 2024, Samara

 

+++++++++++++++++++

RUDYARD KİPLİNG

The Hyaenas

After the burial-parties leave

  And the baffled kites have fled;

The wise hyænas come out at eve

  To take account of our dead. Читать далее

RADYARD KİPLİNQ. «PİŞİK OCAQ BAŞINDA OTURAR…»

Pişik ocaq başında oturar, oxuyar da,

Dırmaşar ağaca da, kefi istəsə əgər.

O, yumaqla oynayar, kirli mantar oynadar,

Pişik məni yox, ancaq özünü əyləndirər.

Daha çox sevdiyimsə Binki adlı itimdir,

Bilir necə aparsın özünü harda, haçan.

İlk Dost necə olubsa, Binkim elədir indi,

Mənsə qədim İnsanam, Mağarada yaşayan.

 +

Pişiyim üçün yəqin Robinzon Kruzoyam,

Özü isə Cümədir; isladıb pəncələri,

Pəncərənin içində istəmir ancaq gəzə.

(Görə bilə Robinzon təsadüfən izləri)

Sonra pırpızladaraq quyruğunu, miyoldar,

Cırmaqlar döşəməni, mənə məhəl qoymadan

Binki isə nə oyun seçsəm, onu da oynar,

Dostlarımdan o mənə birincidir doğrudan.

 +

Mənim dizimə sürtər pişik gəlib başını,

Göstərmək istəyər ki, sevir məni o guya.

Ləngimədən bir an da, həyətə qaçıb gedər,

Qoyan dəqiqə ancaq başımı yastığıma.
Həyətdə də qalacaq, açılanacan səhər,
Buna görə bilirəm dostluğunda yalan var.

Binki isə xoruldar gecə səhərə qədər

Yanımdaca yataraq – əsl dost belə olar!

1902

ingiliscədən tərcümə

05-06. 2024, Samara

+++++++++++++

RUDYARD KİPLİNG

Pussy can sit by the fire

 

Pussy can sit by the fire and sing,

  Pussy can climb a tree,

Or play with a silly old cork and string

  To ‘muse herself, not me.

But I like Binkie my dog, because

  He knows how to behave;

So, Binkie’s the same as the First Friend was,

  And I am the Man in the Cave.

Pussy will play man-Friday till

  It’s time to wet her paw

And make her walk on the window-sill

  (For the footprint Crusoe saw);

Then she fluffles her tail and mews,

  And scratches and won’t attend.

But Binkie will play whatever I choose,

  And he is my true First Friend!

 

 

Pussy will rub my knees with her head

  Pretending she loves me hard;

 But the very minute I go to my bed

  Pussy runs out in the yard,

And there she stays till the morning-light;

  So I know it is only pretend;

But Binkie, he snores at my feet all night,

  And he is my Firstest Friend!

RADYARD KİPLİNQ. ƏYYUBUN ARVADI

RADYARD KİPLİNQ

Tanrına lənət de və öl, bitib hər şey daha,

Qıraqlarına qədər doludur acı camın.

Bəşəriyyət içində bir nəfər də yox hətta,

Sənin dərdini çəksin. Tərk edib səni hamı.

Nəyə gərəksən axı? Dünyanın işi ağır,
Yox sevgi deyilən şey. Həndəvərdə ölümdür,

İnam itib. Heç nəyə ümidin də yox axı,

Seçimin ölüm ya da səfalətli bir ömür.

Ah, Həyat hüznlüdür, Ölüm isə şirindir

Sənin kimilərinə. İnanmısansa Tanrın
Sənə dostdur, yardımçın olaydı gərək indi,

Dostdusa, niyə budur həyatın, güzəranın.

Hanı dostluq? Ölümün uzun olur yuxusu,

Leta dadmamış, ələ al özünü yaxşısı.

 1878 -1880 arasında

ingiliscədən tərcümə

03-04.11. 2024. Samara

QEYD:

LETAyunan mifologiyasında yeralı unutqanlıq çayıdır

++++++++++++=

RUDYARD KİPLİNG

Job’s Wife

 

Curse now thy God and die, for all is done.

Thy bitter cup is filléd to the brim.

In all mankind there liveth not a one

That careth for thee. What art thou to him? Читать далее

RADYARD KIPLING. MAVİ QIZILGÜLLƏR

RADYARD KİPLİNQ

Qızılgüllər dərdim həm al, həm də ağ,

Dedim sevgilimə yəqin xoş gələr.

Yarım heç birini almadı ancaq,
Mavi qızılgüllər, dedi, mənə dər.

 +

Dünyanı dolaşdım yarısınacan,
Onlar bitən yeri tapmadım yenə.

Hədər axtarışdan üzülən zaman,

Dünyanın yarısı gülürdü mənə.

 +

Evə dönüb gəldim qış dönəmində,
Şıltaq sevgilimsə yox idi artıq.

Sonuncu nəfəsdə, Ölüm gələndə,

Gözləri mavi gül yəqin axtarıb.

 +

Yəqin ətrafında qəbrinin indi,

Qəlbindən keçəni tapa bilərdi.

Mənim axtarışım, əfsus, hədərdi —

Ağ və al qızılgül daha gözəldir!

1887

ingiliscədən tərcümə

03.11. 2024, Samara

+++++++++++++++++

RUDYARD KİPLİNQ

BLUE ROSES

Roses red and roses white

Plucked I for my love’s delight.

She would none of all my posies—

Bade me gather her blue roses. Читать далее

RADYARD KİPLİNQ. İKİ MÜXTƏLİF XALQ

RADYARD KİPLİNQ

Mənə xoş deyil onun ürəyi istəyənlər,

Ruhumu qorxudan şey onu qorxuda bilmir.

Müxtəlif ulduzları göstərir bizə göylər,

Hərəyə öz taleyi verib müxtəlif ömür.

 +

Bizim həm doğuluşlar, əbədi həm ölümlər,
Yazımızdır, onların bizə nəzarəti var.

Fontan şırnaqları tək şaxələnib ömürlər,

Və iki qütb kimi də uzaq, aralıdırlar.

 +

Yaşasaq da beləcə müxtəlif dünyalarda
Elə ki, görüşürük, azaddır hər birimiz.

Liberal qəlbimizi geniş açarıq, hətta,

Qohuma və qonşuya açmasaq da elə biz.

 +

(Adətlər müqayisə edilər zarafatla

Zəiflikdir bu, ancaq yox utanmalı heç nə.

Boynumuza alarıq bənzər günahları da,

Onları hər kəs bilir, qınamır heç kəs hərçənd.)

 +

Məmnunluq, lütfkarlıq, deyilən tək olsa da,

Qısa zaman içində yaranıb davam edər.

Və biri digərindən necə razı qalsa da,
Tayfasının yanına tələsik qaçıb gedər.

1927

ingiliscədən tərcümə

01.11. 2024, Samara

++++++++++++++++

RUDYARD KİPLİNG

TWO RACES

 

I seek not what his soul desires.

    He dreads not what my spirit fears.

Our Heavens have shown us separate fires.

  Our dooms have dealt us differing years. Читать далее

RADYAR KİPLİNQ. FİZİKİ AĞRIYA HİMN

Dəhşətli Anası unutqanlığın,

Elə ki, başlayır sənin idarən,
Yox olar bir anda qüssəsi qəlbin,
Qalır günahlardan xatirə nə də.

 +

Sədaqəti Cücü, ölməz, əbədi,

Mətin və daimi Od da həmçinin,

Qüdrətin önündə sənin heç nədir,

Hər ikisi sənə paxıllıq çəkir.

 +

Gecənin qapanmaz gözlərisən sən,
Göz yaşımız necə, görürsən, axır.

Bizə uzun gəlir bu vaxt min ildən,
Ötən saatların hər biri ağır.

 +

Ağrının üstünə ağrı yükləyən,

Sənindir gecənin qatı zülməti,

Sənindir səhər də, bizə söyləyən:

Qımışır həyatın yenə sifəti.

 +

İncə lütflərin kəsilən andan,

Düşünürük dinclik olar həaytda.

Fəqət bu rahatlıq saxta, aldadan,
Canlanır yenidən Cücü də, Od da.

 +

Buna görə səni alqışlayırıq,

Dua eləyərik sənə yataqda.

Ki, bizdən Cəhənnəm ağrılarını,

Saxlaya biləsən daim uzaqda.

 

1932

ingiliscədən tərcümə

29-30. 10. 2024, Samara

+++++++++++

RUDYARD KİPLİNG

Hymn to Physical Pain

 

Dread Mother of forgetfulness

Who, when Thy reign begins,

Wipest away the soul’s distress

And memory of her sins. Читать далее