Архивы

BORİS PASTERNAK. POEZİYANIN TƏYİNİ

Ноя28

pasternak

BORİS PASTERNAK

   POEZİYANIN TƏYİNİ

 

Bu, fitdir, fəzanı sarsidar keçər,

Qopan şaqqıltıdır buz deşildimi.

Yarpağı üşüdüb donduran gecə,

Bu, iki bülbülün deyişməyidir.

 

Bu, ot-ələf basan şirin noxuddur,

Kainat göz yaşı yatır qınında.

Ləkə dolu kimi yağır Fiqaro,

Elə bil pultlardan, fleytalardan

 

Onu yorulmadan gecə arayar

Dərin diblərində çimərliklərin

Sonra nəm və titrək ovuclarıyla,

Aparıb ulduzu çəmənə sərər.

 

Qübbəni bürüyüb qızılağaclar,

Sudakı taxtadan səthi  — boğanaq.

Ulduzlar qəhqəhə çəksə — yeri var,

Sədasız, kar yerdir kainat ancaq.

1917

Ruscadan tərcümə

28.11.2017

Samara

 

                 MİXAİL LERMONTOV. QAYA

Ноя27

Лермонтов_Кавказский_вид_возле_селения_Сиони.jpg                           

MİXAİL LERMONTOV

                                (1814-1841)

           QAYA

     Ночевала тучка золотая…

Qızıl bulud gecələdi,

Nəhəng qaya sinəsində.

Yola vardı səhər tezdən,

Maviliklə dəcəlləndi.

 

Qayanınsa  nəm iz qaldı,

Qırışında. Durub tənha,

Fikrə dalıb qoca qaya,

Səhrada səssiz ağladı.

 

1841

Ruscadan tərcümə

27.11. 2017

“Sioni kəndi yaxınlığında Qafqaz məzərəsi” şəkli  M. Y. Lermontovundur. Kətan, yağ, təxm. 1837-38
 

ALEKSANDR PUŞKİN. KAZBEKDƏ MONASTIR

Ноя19

ПУШКИН

Высоко, над семьею гор…

 

Kazbek, əzəmətli, şanlı bu çadır,

Silsilə dağların lap başındadır.

Sənin monastırın bulud dalında.

Ölməz şüalarla yanar, parıldar.

Sanki göydə üzən Nuh gəmisidir,

Dağ üstdə ilğım tək görünüb axır.

 

Qəlb necə arzular o qəlbi həddi!

Dərəyə əlvida söyləyib ora,

Azad ucalığa qalxa biəydim.

Göy üzündə, tanrı qonşuluğunda,

Tənha bir hücrəni məskən edəydim.

1829

Ruscadan tərcümə

19.11.17

Samara

 

 

ALEKSANDR PUŞKİN.      DUSTAQ

Ноя15

ПУШКИН             

DUSTAQ

             Сижу за решеткой в темнице сырой…

 

Önümdə barmaqlıq, zindanımsa nəm;

Pəncərə dalında qanad yellədir,

Əsir tək böyüyüb ərsəyə gələn,

Cavan qartal qanlı yemini didir.

 

Pəncərəyə baxır, didir tullayır.
Elə bil mənimlə fikri eynidir.

Mənı baxışıyla, qıyyalarıyla,

Çağırır, bəlkə də  “gəl uçaq” deyir.

 

“Vaxtdır, a qardaşım, biz azad quşuq!

Uçaq o yerə ki, dağlar ağarar,
Mavi dalğaların yalı gümüşü,

Təkcə dəli külək… bir də mən varam!…”

 

1822

Ruscadan tərcümə

15 noyabr 2017

Samara

 

 

 

 

ALEKSANDR PUŞKİN. «İKİ GÖZƏL DUYĞU ƏZİZDİR BİZƏ…»

Ноя13

ПУШКИН     

    ALEKSAND PUŞKİN

             Два чувства дивно близки нам…

 

İki gözəl duyğu əzizdir bizə,[i]

Onlarla ürəklər qidalanırlar;

Sevgi ata-baba məskənimizə,

Sevgi ata-baba məzarlarına.

 

Həyat, ruh yaradan müqəddəs ocaq!

Onlarsız bu torpaq ölüb gedərdi.

Susuz, yaşıllıqsız səhralar sayaq,

Dönərdi tanrısız ya da məbədə.

1830

Ruscadan tərcümə

13.11.17
Samara

[i] İkinci bəndin üçüncü misrası orijinalda yarımçıqdır.

ALEKSANDR PUŞKİN. QAFQAZ

Ноя10

ПУШКИН

Qafqaz altımda, təkəm zirvədə mən,

Durmuşam sıldırım üstündə, qardan aləm ağ.

Süzür boyum bərabərində, qanad saxlayaraq.

Şığıyıb qartal üzaqlardakı yüksəklikdən.

Görürəm mən axınların necə yarandığını,
Buludun sıxlaşıb heybətli yuvarlandığını.

—

Gedir nizamla buludlar altda,

Şəlalələr yararaq onları hay-küy qoparar.

Altdasa silsilədir zorba və çılpaq qayalar.

Cılız mamır cücərir altda, kol bitir orda.

Ordan o yanda ağaclar və kölgəliklər var,

Orda quşlar civildəşər, marallar orda qaçar.

—

Orda, dağlarda yuva bağlayır insanlar da,

Sürü gəzib dolaşır otlu sıldırımlarla.

Enib çoban da qəşəng  vadiyə yorğunluq alar.
Şütüyər kölgəli sahillə Araqvi orada.

Və sığıncaq tapır zavallı süvari dərədə,

Orda divanə sevinclə qabarır Terek də.

—

Oynaşır, hayqırır, pələng balası,
Dəmir qəfəsdə görüb yem gətirirlər elə bil.

Çırpılır sahilə, qeyzində yox, əlbəttə, xeyir.

Qayalıq sahili ac dalğalar yalar, əfsus!

Nə yem tapar bu vuruşla, nə bir təsəlli tapar,
Onu möhkəm sıxan heybətli qayalıqlar var.

1829

Ruscadan tərcümə

10.11.17

Samara

ALEKSANDR PUŞKİN. “GÖZƏL QIZ, OXUMA MƏNİM YANIMDA…”

Ноя9

ПУШКИН                                 

Не пой красавица, при мне…

 

Gözəl qız, oxuma mənim yanımda,

Qəmli Gürcüstanın nəğmələrindən.

Saldın oxuduqca yenə yadıma,

Uzaq diyardakı həyatı birdən.

 

Neyləyim, əfsus ki, gətirir yada,

Ucaldıqca ürək dağlayan səsin,

Həm çöl, həm gecə — və ay işığında,

Uzaq və zavallı qızın çöhrəsi.

 

O əziz, bəlalı surəti, bil ki,

Tamam unuduram səni görəndə.

Sənin nəğmənisə eşidən kimi,

Yenə o canlanır gözüm önündə.

 

Gözəl qız, oxuma daha yanımda,

Qəmli Gürcüstanın nəğmələrindən.

Saldın oxuduqca yenə yadıma,

Uzaq diyardakı həyatı birdən.

 

1828

Ruscadan tərcümə

08-09.11.2017

Samara

ALEKSANDR PUŞKİN. ÇƏKMƏÇİ

Ноя7

ПУШКИН

ALEKSANDR PUŞKİN

             ÇƏKMƏÇİ[i]

              (rəvayət)

                Картину раз высматривал сапожник…

Baxırdı çəkməçi şəklə bir dəfə,

Və bir qüsur tapdı ayaqqabıda.

Rəssam yubanmadan düzəltdi səhvi,

Çəkməçi qürrəylə dindi yenə də:

“Zənnimcə üzü də bir az əyridir,

Sinə də, görürəm, açıqdır tamam.”

Rəssamın bu yerdə tükəndi səbri:

“Əzizim, çəkmədən yuxarı çıxma!”

 

Mənim də dostum var, bilmirəm haçan,

Hansı elmləri öyrənib qoçaq.

Sözündəsə sərtdir, şeytan elə bil,

Fəlsəfi söhbətə sövq edir, ancaq,
Səviyyə çəkmədən yuxarı deyil.

1829

Ruscadan tərcümə

07.11.17

Samara

 

[i] N.İ. Nadejdinə, onun “Poltava” haqqında məqaləsi ilə bağlı epiqram

 

ALEKSANDR PUŞKİN. QURANA BƏNZƏTMƏLƏR. IX

Окт7

ПУШКИН

ALEKSANDR PUŞKİN

     QURANA BƏNZƏTMƏLƏR

 

                 IX

                                  И путник усталый на бога роптал…

 

Tanrını qınadı yolçu yorulub,

Kölgə, su axtarır, boğazı quru.

Səhrada dolaşdı üç gün, üç gecə,
Gözləri ilğımın, tozun girinci.

Kədərli, ümidsiz yolçu gedirdi,

Birdən xurma altda bir quyu gördü.

 

Xurmanın yanına yüyürdü yolçu
Çatıb soyuq sudan içdi doyunca.

Sudan gözlərinə, alnına çəkdi,

Sadiq eşşəyinin yanına çökdü.

Ötüşdü bu yeri, göyü yaradan

Tanrının əmriylə çox il o vaxtdan.

 

Yolçunun ayılmaq vaxtı yetişdi;
Qalxan tək naməlum bir səs eşitdi:

“Çoxdnmı səhrada sın yuxudaydın?”

Cavab verir: günəş ucadır indi,

Dünən təzə-təzə qızarırdı dan,

Deməli bircə gün yatmışam yaman.

 

 

Səs: “Yolçu, daha çox yatdığın zaman,

Bax, cavan uzandın, qoca qalxmısan.

Bax, quruyub xurma, o soyuq quyu,

İndi qumla dolub, quruyub suyu.

Səhradır ətrafın, eşşəyinin də,

Çılpaq sümükləri ağarır indi”.

 

Qocanı bürüdü qüssə bir anda,

Ağladı, ağ başı döşünə endi…

Səhrada baş verdi onda möcüzə,
Keçmiş cana gəldi və hər şey təzə.

Sərin kölgə salır xurma yenə də,

Soyuq suyla dolu quyu indi də.

 

Çürük sümükləri qalxır eşşəyin,
Örtülür bədənlə, anqırır yenə.

Yolçunun canına güc, sevinc gəlir;

Qanında cavanlıq eşqi dirilir;

Müqəddəs fərəhlə sinəsi dolur,

Allaha şükr edib düzəlir yola.

1824

 

Ruscadan tərcümə

07.10.2017

Samara

ALEKSANDR PUŞKİN. «MƏN SİZİ SEVİRDİM…»

Окт4

ПУШКИН

ALEKSANDR PUŞKİN

         MƏN SİZİ SEVİRDİM….

                         Я вас любил, любовь еще быть может…             

                        

Mən sizi sevirdim, tamam sönməyib,

Sevgi ürəyimdə bəlkə də, ancaq

Qoy sizi narahat etməsin yenə,

Yaşayın məndən və kədərdən uzaq.

 

Sevirdim dinməzcə, ümid bilmədən,

Gah qısqanc olurdum, gah ürkək idim.

Sevgimsə həm incə, təmizdi həm də,

Başqası kaş sizi belə sevəydi.

1854

Ruscadan tərcümə

04.10.17

Samara