Архив тегов | Şər çiçəkləri

ŞARL BODLER.   BALKON

бодлер

                    Le Balcon

Xatirələr anası, tayı tapılmaz gözəl

Ah, mənim bütün həzzim! Ah, sən, bütün borclarım,

Xatırlarsan nəvaziş şirin olur nə qədər,
Cazibəsi axşamın, rahatlığı ocağın.

Xatirələr anası, tayı tapılmaz gözəl!

 

Kömür alovlarıyla axşamlar işıqlanır,
Və balkonda axşamlar, həndəvərdə al duman,

Ah, nə gözəldi sinən! necə də mehribandın
Sözlər də hey deyilir heç vaxt unudulmayan.

Kömürün alovuyla axşamlar işıqlanır.

 

İsti axşamçağları günəşlər nə gözəldi
Ürək necə əzmli, fəza necə dərindi!

Gözəllər məleykəsi, sənə tərəf əyildim,
Elə bildim duyuram mən qanının ətrini,

İsti axşamçağları günəşlər nə gözəldi!

 
Sənin gözlərindəki odu gözlərim sezir,

Divar tək sıxlaşsa da gecənin qaranlığı,

İçirəm nəfəsini, həm şəkər, həm zəhərdir!

Qardaş ovuclarımda xumarlanır ayağın,
Sənin gözlərindəki odu gözlərim sezir.

 

Xoşbəxrt anları yada salmaq ustasıyam mən,

Qaytarıram dizlərin üstdə keçən hər günü.

Xumar gözəlliyini axtaran xatırlasın,
Sevimli bədənini və incə ürəyini,

Xoşbəxt anları yada salmaq ustasıyam mən.

 

O andlar, o ətirlər, tükənməyən öpüşlər,
Ün yetmyən girdabdan qalxıb gəlir elə bil.

Sanki göyə ucalır cavanlaşan günəşlər,
Dənizlərin dibində suya əvvəl çəkilib.

Ah andlar! Ah ətirlər! Ah sonbilməz öpüşlər!

Fransızcadan tərcümə

27-28.06. 2018

Samara

    ŞARL BODLER. MƏNİM KEÇMİŞ HƏYATIM

бодлер

La Vie antérieure             

Dəniz günəşlərinin işığı bəzəndirən,

Geniş portiklər altda illərlə yaşamışam,
Onlar sütünlarıyla — uca, dürüst, möhtəşəm —
Bazalt mağaralara axşam bənzəyirdilər.

 

Yırğalayır dalğalar əksini səmaların,

Təntənəli və mistik bir şəkildə qatılır
Zəngin havalarının qüdrətli akkordları,

Gözlərimdə əks edən qürub çalarlarına.

 

Dinc və ləziz günləri ömrümün keçib orda,

Hər tərəfim cəlallı, maviliklər, dalğalar,

Bədəni lüt qulların sevimli ətir yayar,

 

Sərinlədirlər məni yelpiclərlə palmadan,

Qayğılarıyla ancaq daha da dərinlənir,
Qəlbimi qüssələrlə usandıraıb üzən sirr.

Fransızcadan tərcümə

26.06. 2018

Samara

ŞARL BODLER. EJEN DELAKRUANIN “TASSO ZİNDANDA” ƏSƏRİNƏ

 

DelacroixTasso.jpg

Sur Le Tasse en prison d’Eugène Delacroix

Şair həbsxanada, xəstə üzülmüş halda.

Tapdayır əlyazmanı əsən ayağı altda.

Qorxudan alovlanan baxışlarla öyrənir,
Qəlbinin qərq olduğu girdab pillələrini.

 

Məstedici gülüşlər türmədə verməz ara,
Absurda, qəribəyə, zəkasını çağırar.

Şübhə onu bürüyür, yersiz, gülməli Qorxu,
Cilddən cildə girərək ətrafında vurnuxur.

 

Dahi salınib qalıb bu natəmiz dəliyə,
Müdhiş çığırtıların, sifətlərin pətəyi,

Qulağının dibində titrəşər, uğuldayar,

 

Arzupərəst, türmənin dəhşətləri ayıldan —
Budur surətin, qara xəyallara əsir Ruh,

Gerçəklik divarları arasında boğulur!

fransızcadan tərcümə

25-26.06. 2018

Samara

ŞARL BODLER. TƏKƏBBÜRÜN CƏZASI

бодлер

Châtiment de l’Orgueil

İlahiyyatın ən çox enerjiylə, şirəylə,

Çiçəkləyib artdığı möcüzəli əsrlər,

Danışırlar ki, bir gün çox bilikli bir həkim,
Rəğbətini qazanıb biganə ürəklərin,
Onların içindəki zülmətləri dəbərtdi;

Səmavi cəlallara doğru sonra yönəltdi,
Ora aparan yolu özü tanımasa da,

Yalnız təmiz Ruhların orda yeri olsa da.

Çox hündürə qalxanı alır necə ki, qorxu,

Qışqırdı, qəlbi iblis təkəbbürüylə  dolu,

“Yazıq İsa, nə qədər səni ucaltmışam gör!

Mən həmlə eləsəydim zəif yerinə əgər,

Şöhrətinə bərabər olardı rüsvaylığın,
Gülməli törəmə tək sən onda tanınardın”.

Tərk edib onu getdi bu andaca zəkası,
Günəşin işığını bürüdü yas qarası.

Silkələndi beyni də, hərcmərclik başladı,
Məbəddi indiyəcən, canlı, zəngin qaydalı.

Onun tavanı altda vardı cəlallar necə,
Bürüdü onu tamam indi sükut və gecə.

Sanki bir mağaradır açarı itiriblər,
Küçədə başsız gəzən özü heyvana bənzər.

Və elə ki gedirdi gözü heç nə görmədən,

Bilmirdi ki bahardır ya qış həndəvərində.

Üst-başı kir, eybəcər, nimdaş bir şeyə oxşar,
Görən kimi sevinib gülürdülər uşaqlar.

 

Fransızcadn tərcümə

20-21.06. 2018

Samara

ŞARL BODLER. HABİL VƏ QABİL

 

бодлер

         Abel et Caïn

I

Habil törəməsi, ye, iç, yıxıl yat,

Tanrı gülümsəyir, razıdır yəqin,
Qabil törəməsi, bataqlığa bat,
Və sürün çatınca ölümün sənin.

 

Habil törəməsi, qurbanlığının,
Xoş iyi ucaldı, bəyəndi göylər.

 

Qabil törəməsi, haçan axırı,
Yetişər zülmünün, işgəncən bitər?

 

Habil törəməsi, sənin əkinin
Mal-qaran həmişə bərəkət verər.

 

Qabil törəməsi, qoca it kimi,
Acından ulayar içindəkiər.

 

Habil törəməsi, qarnını qızdır,
Ocağın başında babadan qalan.

 

Sıxıl bir bucağa sənsə qazmada,
Qabil törəməsi, zavallı çaqqal!

 

Habil törəməsi, seviş, doğ-törə,
Sənin qızılın da balalar hətta.

Qabil törəməsi, yanır ürəyin,
İti iştahını amma cilovla.

 

Habil törəməsi, elə bir ucdan,
Artırsan meşədə cücülər kimi.

 

Qabil törəməsi, sənsə yoldasan,
Bütün ailənlə, təlaşlı, qorxaq.

II

Habil törəməsi! Sənin cəmdəyin,
Buğlanan torpağı gübrələyəcək!

 

Qabil törəməsi! Sənin əməyin,
İndən belə davam eləyə gərək;
Habil törəməsi! İndi xəcilsən,

Yenildi nizəylə qılınc tiyəsi!

 

Qabil törəməsi, göylərə yüksəl,

At ordan Tanrını torpağa ensin!

 

Fransızcadan tərcümə

24.06. 2018

Samara

ŞARL BODLER. ALLEQORİYA                     

бодлер

           Allégorie

O, gözəl bir qadındır, dolu çiiyinləri var,
Əyildikcə saçları şərabında islanar.
Sevgi caynağı olsun, yavaxana zəhəri –

Sürüşdürür hər şeyi dərisinin mərməri.

Ölümə də gülür o, ələ salır Föhşü də,
Əlləri cırmaqlayan, kəsən iki vəhşisə,

Xatalı bu oyunda saxlayır hörmətini,
Bu möhtəşəm bədənin kobud əzəmətinə.
Məleykə tək dincəlir, yerişdə ilahədir,
İşrət məsələsində müsəlman əqidəli.

Arasında döşləri yerləşən qollarıyla,
Elə bil gözü olan hər kəsi haraylayır.

Bu qısır və bakirə, dünyanın bazarına,
Zəruri olan qadın yaxşı bilir, inanır,

Ki, bədən gözəlliyi ali bir hədiyyədir,

Bağışlatdırır hökmən, nə pozğunluq elədin.

Nə Ərafı tanıyır o, Cəhənnəmi nə də,
Və qaranlıq gecəyə girmək vaxtı gələndə,
Ölümə baxacaq o, elə bil ki, indicə,
Doğulubdur, nə nifrət, nə xəcalət incidər.

 

Fransızcadan tərcümə

23.06. 2018

Samara

ŞARL BODLER. TƏKİN ŞƏRABI

бодлер

   ( Le Vin du solitaire)

Ani, süzgün baxışından sevimli bir qadının,
Süzür gəlir elə bil üstümüzə ağ şüalar.
Soyuq gözəlliyini səthi titrəşən sulara,
Yollayır ay beləcə, göldə yuyundursun onu.

+

Gələr arıq Adelindən alovlu bir busə.

Sonuncudur qumarbazın əlində pul kisəsi,
Həm sığallar, didər həm qəlbi gələn nəğmə səsi

Elə bil hardasa insanı öldürür qüssə.

+

Dərin, dərin şüşə, əlbəttə ki, dəyməz bunlar,
İliyə işləyən o məlhəmə ki, məhsuldar
İçində saxlanılar şairin təlatümünə;

+

Ümid verirsən ona, həm də cavanıq və həyat,
Və qürur ki, elə sərvətdir o, yoxsulluqda,
Onunla qalxarıq və bənzəyərik Tanrıya da!

1850-ci ildə ya da buna yaxın vaxtda yazıldığı güman edilir

Fransızcadan tərcümə

14.05. 2018

Samara

ŞARL BODLER. SƏNƏTKARLARIN ÖLÜMÜ

бодлер

  La Mort des artistes

Zınqrovları gərək nə qədər silkələyəm,
Alnından öpəm hələ, yaslı karikatura?

Ay oxluğum, nə qədər sərf eləyim ki, mızraq,

Təbiəti sirr dolu hədəfi vura biləm?

 

Qəlbimizdə biz incə planlar yaradarıq

Və deşib dağıdarıq batılmaz zirehləri,

Görməyincə, nəhayət, möhtəşəm bir Əsəri,
Cəhənnəm istəyiylə onun ki, biz ağlarıq.

 

Tanımayanlar da var hələ öz Sənəmini,
Lənət, ikrah hədəfli, miskin heykəlyonanlar.

Döyür alınlarına, sinələrinə onlar,

 

Qərib, soyuq Kapitol! Bir ümidin var sənin,

Bu, Ölümdür, parıldar təzə doğan günəş tək,

Və onların açılar beyinlərindən çiçək.

 Fransızcadan tərcümə

12.05. 2018

Samara

QEYD:  40-cı illərin birinci yarısında yazıldığı güman edilir

 

ŞARL BODLER. MUSİQİ

бодлер

          ( La Musique)

Musiqi dəniz kimi tez-tez alııb aparar,
Bir ağ ulduza məni.

Dumandan tavan altda, efir vadisində ya,

Yelkən açıb üzərəm.

+

Küləkdən ciyərlərim köpər, qabarar sinəm,
Yelkəni tək gəminin.

Qaçdı-tutdu oynayan dalğaları minərəm,

Gecə bürüyər məni.

+

Duyaram ki, içimi, ehtiraslar titrədir,
Gəmi kimi dəryada,

Dəli külək, fırtına dalğaları kükrədir,

+

Çəkir məni girdaba.

Bəzən də sükut çökər, sular güzgüyə dönər,

Könül qüssəm görünər!

Fransızcadan tərcümə

10-11.05.2018, Samara

ŞARL BODLER.  ETİRAF           

бодлер

(Confession)

Bircə dəfə, şirin, mehriban qadın,

İncə əlinizi əlimin üstə
Qoydunuz (qəlbimin qaranlıq, dərin,

Yerində xatirə hələ də isti).

 

Gec idi, təzəcə bir medal kimi,

Göydə nurlanırdı bədrlənmiş ay.

Gecə təntənəsi axıb çay kimi,
Yuxulu Parisə enirdi lay-lay.

 

Evlərin boyunca, darvaza altda,
Pişiklər oğrunca sivişib kedir
Səssiz, ehtiyatla; sanki həyatdan,

Gedən əzizlərin kölgələridir.

 

Mərhəm sərbəstliyin içində birdən,
Qabıqdan çıxan tək, ay işığında,
Musuqi aləti yarandı sizdən,
Səsi gur və zəngin, nəğməsi şəndi.

 

Dan ağaran zaman çalınan şeypur,
Səsinə bənzəyən, təmiz və şaqraq,
Bir not ucaldı ki, qəribə və gur,

Uzaqlaşıb getdi yırğalanaraq.

 

Əfəl, qaraqabaq, qorxulu, kirli,

Xəcalət uşaq tək ata-anaya.

Onlar elə bil ki, nə vaxtdan bəri,

Onu yer altında gizli saxlayıb.

 
Notu yazıq mələk oxudu belə:

“Yox daha etibar burda heç nəyə;

Rəngləyə özünü necə səy ilə,

İnsan eqozmi açılır yenə;

 

Boş şeydir ürəkdə nəsə tikəsən

Məhv olar gözəllik, ölər sevgi də.

Fənalıq yığaraq öz kisəsinə,
Qaytarar onları əbədiyyətə”.

 

Çıxmır heç yadımdan o dərin sükut,

O şirin yorğunluq, o sehrli ay.

Ürək hücrəsinə sanki üz tutub,
Söylənən dəhşətli mərhəm etiraf.

 

Fransızcadan tərcümə

24-27.04.2018

Samara