Ulduz altda doğulan,
Ulduz ömürlülər var.
Beləsi gedən zaman,
Səmada ulduz ölər.
Kometa tək doğulan,
Meteor tək gedən var.
Gələr ulduz yoluyla,
Ulduz yolu yollanar.
Gəldim bulud altda mən,
Ulduzların yox çağı.
Nə peyk, nə planetəm,
Nə xırdaca çırağam.
Gedərəm, göy üzündə,
Bir ulduz da titrəməz,
Bu dünyanın gözündən,
Çəkilərəm titə tək.
24. 02. 2019
Samara
UİSTAN ODEN
(1907-1973)
DAHA ÇOX SEVƏN
Looking up at the stars, I know quite well…
Ulduzlara vurğunam. Onlar üçünsə amma
Fərqi yox kiməm, nəyəm, dünyada varam, yoxam.
İnsan olsun, ya heyvan – biganədirsə bizə,
Yaxşı ki heç salmırıq bunu ürəyimizə.
Ulduzların da bizə sevgisi yana birdən,
Bizim sevgidən də gur – xoş olardı nə qədər.
Bərabərlik sevgidə mümkün deyilsə əgər,
Razıyam, mən olum qoy daha çox sevən tərəf.
Əlbətttə, heyranam mən ulduzlara,
Onlarsa soyuq və uzaqdadırlar.
Bir iş var, görmürəm gündüz onları,
Vallah, birini də yada salmıram.
Onlar itib getsə, ölsələr ya da,
Gözlərim öyrəşər boş səmaya da.
Duyaram qaranlıq əzəməti də,
Bir az əvvəl-əvvəl olsa çətin də.
İngiliscədən tərcümə
15.09.2017
Samara
Osip MANDELŞTAM
Yuyunurdum gecə həyətdə
səma,
Parlayırdı kobud ulduzlarla.
Balta ağzında necə duz işarar,
Çəlləyi örtdü şaxta buzlarla.
Qapı-baca qıfıllanıb bərk-bərk,
Və ədalət kimi sərtdir torpaq.
Bu ağ kətandakı həqiqət tək,
Biz təmiz mənbəyi çətin ki tapaq.
Ulduzu duz tək əridir çəllək,
Daha artıq qaralır su donaraq.
Dərd – nəmək – şor, ölüm – təmiz, gül tək,
Daha doğru, daha qorxunc torpaq.
tərc.: 20 noyabr 1987, Samara
Uistan Oden (1907-1973)
Stop all the clocks, cut off the telephone…
Saxlayın saatları, telefonları kəsin,
Şirəli sümük atın itlərə ki, hürməsin.
Sussun pianinolar, asta təbil səsiylə
Çıxarın cənazəni, yığılsın yasa gələn.
Haray salsın uçarlar göydə dövrə vuraraq,
Bu ölüm xəbərini yazsın ağ buludlara.
Taxsın ağ göyərçinlər boynuna qara ipək,
Polislər yola çıxsın qara əlcək geyərək.
Şərqimdi, Qərbimdi o, Cənubum, Şimalımdı,
Zəhmət dolu günlərim, istirahət anımdı.
O mənə söz, nəğmədi, o, gündüzdü, o, axşam,
Mən əbədi bilirdim sevgini. Yanılmışam.
Ulduzlar göz oxşamır, ulduzları söndürün,
Açıb-atın günəşi, ayı büküb endirin.
Qırın-tökün meşəni, qurudun okeanı,
Yaxşı nə var qabaqda? Daha ölüb inamım…
Ingiliscədən tərcümə: X.X.
Sent. 2012, Samara
Sükuta qərq olub çəkil xəlvətə,
Hissin də, arzun da dönsün sərvətə-
Gizlə ürəyinin dərinlərndə,
Üzə çıxsalar da – dilə gəlmədən,-
Necə ki ulduzlar gecə oyanar.
Sən də seyrinə çıx – və sükuta dal.
Mümkünmü ürərin sözü deyilə?
Səni özgə necə anlaya bilər?
Duyarmı canını nəlir odlayan?
Deyilən hər fikir – quru bir yalan,-
Dağıtsan, bulanıb gedər bulaqlar,
Söndür atəşini – və sükuta dal.
Bacar öz içinə çəkilib yaşa,
Sehrli-naməlum duyğular daşan,
Bütöv bir aləm var öz ürəyində-
İtər fənalığın boş hay-küyündə,
Gündüz şəfəqlərlə qovular onlar-
Dinlə nəğməsini və sükuta dal!
1830
tərc.: 15-16 fevral 1983, Moskva
Xoş gəldin yuxuma, gözəlim,
Xoş gəldin!
Yoluna ulduzlar düzərəm,
Xoş gəldin!
İllərlə yatdığım hədərmiş,
Bu yuxu bir ömrə dəyərmiş.
Bir gecə içində səhərmiş –
Xoş gəldin!
Yuxumun qəndinə bələnsin,
Qədəmin.
Yuxuma gül ərti çiləsin,
Bədənin.
Xoş gəldin, gözəlim, xoş gəldin!
Alışıb oduna yuxumun,
İnadın bu gecə əriyər.
Qov, dağıt oyanmaq qorxumu,
Dünyanın əlçatmaz yerinə.
O yersiz küsülər yuxuymuş,
Küsüyçün bir səbəb yoxuymuş.
Dözmədin, ürəyin yuxaymış,
Xoş gəldin!
Gülümsə, duman tək dağılsın,
Qəlbimin şübhəsi, gümanı.
Qoy qalsın, bir yolluq qoy qalsın,
Qoy qalsın gözünün dumanı.
Sən vüsal sevinci içirtdin,
Yuxuma dirilik suyu tək.
Oyaqkən gözümdən qaçardın,
Yuxuma səpildin duyğu tək.
Xoş gəldin yuxuma, gözəlim,
Xoş gəldin!
Oyaqkən göz üstdə yerin var,
Yuxuma xoş gəldin, gözəlim!
Səpilsin yoluna ulduzlar,
Xoş gəldin!
12 mart 1977, Ərəbqardaşbəyli
(İN A VALE)
Cavandım, bir düzdə yaşardıq. Yaxın
Dumanlı bataqlıq dinirdi gecə.
Gələr, bilirdim ki, bir ağüz xanım,
Qaldırıb qamışa ilişən donun,
Mənim pəncərəmdən işıq düşüncə.
Vardı bataqlıqda neçə cür çiçək,
Çöhrəsi ayrıydı hər çiçəyinsə.
Bayırda zülməti sızıb keçərək,
Çiçəklər girərdi otağa tək-tək,
Burda hər birinin öz yeri, səsi.
Hər gecə dumanla gəlirdi onlar,
Söz-söhbət gətirib özləri ilə,
Keçən əhvalatlar, indi olanlar –
Tənha adamdasa elə təşnə var,
Dinləyir ulduzlar öləziyincə.
Sonra ağırlaşıb şehlə, tələsir,
Onlar qayıdırdı. O özgə yerdi.
Orda quş doğulur uçuş həvəsli,
Orda çiçək bitir ətir nəfəsli,
Orda quşla çiçək eyni və birdir.
Beləcə öyrəndim niyə çiçəyin,
Ətri var, quşunki niyə nəğmədir.
Sadəcə soruşun, hər şeyi deyim.
Orda yaşadığım, yox, nahaq deyil,
Səhərəcən nəğmə dinləməyim də.
xeyrulla xayal 