Архив по авторам | Xeyrulla Xəyal

RADYARD KİPLİNQ. XAHİŞ

Апр3

Rudyard_Kipling     

 Rudyard Kipling

The Appeal
Yaratdıqlarım əgər,
Xoşsa, qoy bu gecədə,
Rahat yatım, vaxt gələr

Köçərsən bura sən də.

 

 

Ölənlər lap az zaman,
Yaddaşımızda yaşar.

Qalan kitablarımdan,
Soruş, nə sualın var.

 

Qeyd: ilk dəfə 1939-cu ildə, Kiplinqin ölümündən üç il sonra nəşr edilib.

İngiliscədən tərcümə

31.03. 2019, Samara

 

The Appeal

 

If I have given you delight

By aught that I have done

Let me lie quiet in that night

Which shall be yours anon.

 

 

And for the little little span

The dead are borne in mind

Seek not to questions other than

The books I leave behind

 

AĞƏNNƏNİN ÖLÜMÜNÜN ON İLLİYİNƏ

Апр2

 

Изображение 301

Qiyamət  günü var, nəhayət, gələr,

Qalxaraq hüzurda əyərik boyun.

Ümidlə ölərik, o günə qədər,

Keçər bəlkə min il, bəlkə də milyon.

 

 

Hüzurda durarsan hamı kimi sən,

Çaşar, sarsılarsan həyəcanından.

Elə bil baldızdan qorxub əsərsən,
Elə bil zəhmiylə basar öz balan.

 

 

 

Qorxarsan atandan, müəllimindən,
Ya da briqadirdən qorxduğun sayaq.

Elə bil ki polis, məmur indi də,
Burda səni söyüb yamanlayacaq.

 

 

Toxtarsan, qəfildən bir səs ucalcaq,

Danışan bilməzsən kimdi ya nədi.

Haqq-hesab istəməz,  soruşar ancaq:
“Cahangirin qızı, dincələ bildin?”

 

02. 04. 2019

Samara

SAŞA ÇORNI. FACİƏ

Апр1

Saşa_Çornı

Саша Черный

Трагедия

 

O gərək hamamda kassir olaydı,

Şpal tədarükü agenti ya da.

Tale gözlənilməz oyun oynadı,

Semyon Bubnov qalxdı redaktorluğa.

 

 

Nəhəng masa. Qələm, kağız bir qalaq,

Qaşını dartaraq Bubnov əyləşib.

Çox bilik, cəsarət  istəmir ancaq

Desin ki: “Bu gedər!” “Bu nədir, əşşi!”

 

 

 

İlk dəfə gələnsə — yarılayacaq,

Kim ikinci dəfə — dörddə, üçdə bir.

Üçüncü dəfədə — gətir içalat,

Yığmağa göndərər, baxmaz heç nədir!

 

 

Jurnal papuası otuz iləcən,
Sözü, fikri, dadı doğradı, böldü.

Bir gün kvas içib gözü doyunca,
Flyus tək köpərək çeçəyib öldü.

 

 

 

Yaxşı nekroloqlar yazıldı, amma,
Dilinə gətirən olmadı bunu:

Kassir işləsəydi əgər hamamda,
Faydası daha çox olardı onun.

 

1912

Ruscadan tərcümə

29.03.2019, Samara

 

 

Трагедия

(К вопросу о «кризисе современной русской литературы»)

 

 

Рожденный быть кассиром в тихой бане

Иль агентом по заготовке шпал,

Семен Бубнов вне всяких ожиданий

Игрой судьбы в редакторы попал. Читать далее →

VLADİSLAV XODASEVİÇ.  ÜRƏK

Мар31

hodasevich

             Владислав Ходасевич

               Сердце

Bayılma – ayılma – bayılma yenə…
Ürəksə simicdir, xisləti ağır,
Toplayır bir ucdan ötən hər anı
Nəhəng bir qurğuşun mücrüyə yığır.

 

 

Ayılsam gecənin bir aləmi də,
Yorulub can üzən sayıqlamadan,
Ürək kisə-kisə zirzəmilərə,

Səpir, üzülsə də necə yük altda.

 

 

Hərdənbir azacıq  yavaşısa da,

Kar döyüntüləri ürəyin əgər,

Sandığa atılan əşrəfilərdən

Qopan səs aydınca mənə yetişər.

 

 

Və çəkidən ağır çox çekinləri,
Eləcə çox saxta gineyaları,
Mənim ölüm anım gələr elə ki,

Kölgə bahadırlar yağmalayarlar.

 

1916

Ruscadan tərcümə

28 mart 2019, Samara

 

Сердце

Забвенье — сознанье — забвенье.. 
А сердце, кровавый скупец, 
Всё копит земные мгновенья 
В огромный свинцовый ларец. 
Читать далее →

ƏRƏBQARDAŞBƏYLİ

Мар30

xayal

Kəndimin adında “ərəb” sözü var,
Şirindir ağızda xurma tək dadı.

O həm hədiyyədir, həm də yadigar,
Saxlayır tarixi kəndimin adı.

 

 

Ərəb gəlib çıxıb bura bir zaman,
Gəlib at belində, dəvə belində.

Sarsılıb, tutulub önünə çıxan:

Qılınc – kəmərində, kitab — əlində.

 

 

Döndərib qibləyə kəndimi ərəb,
Və açıb kitabı müəllim kimi.

Çubuq tək yellədib qılıncı qərib,

Titrədib, çaşdırıb kəndimi zəhmi.

 

 

 

Kürdən su içiblər dəvələr, atlar,

Ərəb ovuclayıb Kürü diz üstdə.

Duruydu, təmizdi Kür də o vaxtlar,
Su özü od kimi müqəddəs idi.

 

 

Ərəb əldə qılınc kəndimə deyir,

Bitirib namazı Kür qırağında:

Odu yaradandır, Allah od deyil!

Su deyil, o, suyun yaradanıdır!

 

 

 

Bir zaman yatışıb dəvələr, atlar.

Kəndimin ulduzlu səması altda,
İzləri pozulub, sözsə yadigar,

Möhür tək basılıb yaşayır adda.

 

30.03. 2019

Samara

VLADİSLAV XODASEVİÇ. XATİRƏ

Мар29

hodasevich

        Владислав Ходасевич

Воспоминание

Bir cüt qızılgülü mənə gətirdin,

Burda, bu quyunun başında bir gün,
Xumar ehtirasdan qorxaraq yəqin,

Səndən almadım al qızılgülləri.

 

 

Söylədim: “Bağışla məni, Alina
Dəfnədən əklildir yaraşan mənə.

Bir də ki, gümüşü qızılgülləri
Arzuların, dərin düşüncələrin.

 

 

İndi nə Alina var bu həyatda,

Nə də o quyudan indi su axır.

Mən isə tək-tənha qayğısındayam
Mavi qızılgülün – qocalığımın.

 

Kişili-arvadlı qonşular tamam,

Evimə tezliklə yığılıb gələr,
Görsünlər yuxuya necə dalmışam,

Ölümün ağ, xumar qızılgülüylə.

 

Qeyd: Şeirin orijinalı qafiyəsizdir

Ruscadan tərcümə

27. 03. 2019, Samara

Воспоминание

Здесь, у этого колодца, 
Поднесла ты мне две розы. 
Я боялся страсти томной — 
Алых роз твоих не принял. 

 

Я сказал: «Прости, Алина, 
Мне к лицу венок из лавров 
Да серебряные розы 
Размышлений и мечтаний». 

 

 

Больше нет Алины милой, 
Пересох давно колодец, 
Я ж лелею одиноко 
Голубую розу — старость. 
Скоро в домик мой сойдутся 
Все соседи и соседки 
Посмотреть, как я забылся 
С белой, томной розой смерти.

Владислав Ходасевич, 19 ноября 1914

 

VLADİSLAV XODASEVİÇ. AXŞAM

Мар28

hodasevich

    Владислав Ходасевич

Вечер

 

Ayaq altı sürüşkən,
Külək əsdi, qar yağır.

İlhai, nədir bu qəm!

Tanrı, bu nə ağrıdır!

 

 

Ayaltı dünyan zülüm,
Zalımsan özün də sən.

Hər şeyin sonu ölüm –

Yaradırsan bəs nədən?

 

 

Heç kimdə yox izahı, —
Ömür gedəndə niyə

Gəzmək həvəsi qalır,

Oxumaq istəyi də.

 

             1922

Ruscadan tərcümə

26.03. 2019, Samara

 

Вечер

 

Под ногами скользь и хруст.

Ветер дунул, снег пошел.

Боже мой, какая грусть!

Господи, какая боль!

 

 

Тяжек Твой подлунный мир,

Да и Ты немилосерд,

И к чему такая ширь,

Если есть на свете смерть?

 

 

И никто не объяснит,

Отчего на склоне лет

Хочется еще бродить,

Верить, коченеть и петь.

23 марта 1922

VLADİSLAV XODASEVİÇ. ŞAİRƏ

Мар27

hodasevich

Владислав Ходасевич

                     Поэту

                                  Oxdanıyla oğlan qıvrılır,
                          Qızıla tutulmuş yüngül oxuyla

                                          Derjavin (sətri tərcümə)

Qaşqabağın yığılıb, büzülüb dodağın da,

Gülməlidir mənəsə gözəl gözlərində qəm,

Bəxətəvərdir o şair, ötməyibsə yanından,

 Min dəfə vəsf edilmiş adi və bayağı dəm.     

    

 

Sən ölüm diləyirsən – mənə gülməli, xoş həm.

Vəfasız atan şair sevimli olur necə!

Böyük səylə yazmısan, indidən hiss edirəm,
Çılğın kəlmələr dolu sonet, yatmayıb gecə.

 

 

 

İllər ötər. Bəlkə sən yuxu kimi görərsən,

Qayıtmaz xumarını keçmiş iztirabların.

Gələr riqqətə qəlbin onda, nəfəs dərərsən:

Gör uşaq tütəyini nələrmiş sızıldadan!

 

 
Möhtəşəm kamanın sən oxunu sev, əzizlə.
Qəddar şıltaqlıqlara səbr elə, dinmə, şair!
İlk ayrılıq özü də bəxtimizə yazılar,

O, ilk qələbə kimi, ilk məhəbbət kimidir.

1908

Ruscadan tərcümə

25-26.03. 2019, Samara

 

Поэту

Со колчаном вьется мальчик, 

С позлащенным легким луком. 

Державин

Ты губы сжал и горько брови сдвинул, 
А мне смешна печаль твоих красивых глаз. 
Счастлив поэт, которого не минул 
Банальный миг, воспетый столько раз!  Читать далее →

VLADİSLAV XODASEVİÇ. KASIB QAFİYƏLƏR

Мар26

hodasevich

Владислав Ходасевич

Бедные рифмы

Qaçıb bütün həftə çörək dalınca,
Nəfəsdən düşəsən, zəifləyəsən.

Çirkin arvadınla şənbə gəlincə,

İçəsən baş-başa, mürgüləyəsən.

 

 

Qatarla gedəsən bazar günüsə,

Sısqa otlu çölə, pled salaraq,

Yuxu bişirəsən. Elə biləsən,
Hamıya hər dəfə bunda məzə var.

 

 

 

Dala daşıyasan, mənzilə sonra,
Pledi, arvadı gün batan zaman.

Və bircə dəfə də qolaylanaraq

Pledə, dünyaya yumruq atmadan.

 

 

Beləcə sərt qanun çərçivəsində,
Beləcə dəyişməz itaət ilə,

Qovuq vurnuxaraq sifon içində,
Başqa bir qovuqla yaşaya bilər.

1926

Ruscadan tərcümə

24-25.03. 2019, Samara

 

Владислав Ходасевич

Бедные рифмы

 

Всю неделю над мелкой поживой 
Задыхаться, тощать и дрожать, 
По субботам с женой некрасивой, 
Над бокалом обнявшись, дремать, 

Читать далее →

VLADİSLAV XODASEVİÇ. “İÇİN DƏRDİ-QƏMİ STƏKAN DOLU…”

Мар25

hodasevich.jpg

Владислав Ходасевич

Пейте горе полным стаканчиком!

 

İçin dərdi-qəmi stəkan dolu!

Verin (bütün) yeri qəbiristana…

Gərək baş-bədənin saxsıdan ola,
İndi də ölümdən danışmayasan.

 

 

Qarağat yetişir orda, şimalda,
Orda coşur iyul qasırğaları…

Bircə səfeh “vətən” kəlməsindən, ah,
Gözlərimin yaşı gör necə axır…

1917-18

Ruscadan tərcümə

23.03. 2019, Samara

 

 

ВЛАДИСЛАВ ХОДАСЕВИЧ

Пейте горе полным стаканчиком!

Под кладбище (всю) землю размерьте!..

Надо быть китайским болванчиком,

Чтоб теперь говорить — не о смерти.

 

 

Там, на севере, дозрела смородина,

Там июльские блещут грозы…

Ах, от глупого слова «родина»

На глаза навернулись слезы.

1917-18