Архивы

GEORGİ İVANOV. “YUXUM NƏSƏ QAÇIB…”

georgii-ivanov

Не спится мне. Зажечь свечу?

 

Yuxum nəsə qaçıb. Yandırımmı şam?

Kibrit yox ancaq.

Bütün dünya susur, mən də susuram,

Aya baxaraq.

 

 

Düşünürəm: indi nə qədər insan,
Belə sükutda,
Gözünü bu sakit və buludsuz an,
Aya dikibdir.

 

 

Belə dolanmaqdan göyün üzünü,,
Bəlkə ay bezər —

Həmin pəncərələr, onu izləyən,
Həminki gözlər.

 

 

 

Ya yüz il qabağa, dala ya yüz il,
Dünyamız həmin —

İt hürür və gözü pəncərədədir,
Xəyalpərvərin.

 

Ruscadan tərcümə

22-23. 07. 2019, Samara

 

 

Не спится мне.  Зажечь свечу?

Да только спичек нет.

Весь мир молчит, и я молчу,

Гляжу на лунный свет. Читать далее

GEORGİ İVANOV. “YOXDUR RUSİYADA ƏZİZ MƏZAR DA…”

georgii-ivanov

Нет в России даже дорогих могил…

Yoxdur Rusiyada əziz məzar da,
Bəlkə əvvəl oub –deyil yadımda.

 

Yox daha Peterburq, Kiyev, Moskva,
İndi yaddan çıxıb, olsa da bir vaxt.

 

Sərhəd də bilmirəm, dəniz də, çay da,

Rus adamı qalıb bilirəm, orda.

 

Ağılca o, rusdur,  rusdur ürəkcə,
Mən onu anlaram, əgər görüşsək

 

Yarımca kəlmədən…elə o andan,
Onun ölkəsi də çıxar dumandan.
1923

ruscadan tərcümə

21.07. 2019, Samara

 

Нет в России даже дорогих могил,
Может быть и были — только я забыл.

Нету Петербурга, Киева, Москвы —
Может быть и были, да забыл, увы.

Ни границ не знаю, ни морей, ни рек,
Знаю — там остался русский человек.

 
Русский он по сердцу, русский по уму,
Если я с ним встречусь, я его пойму.

Сразу, с полуслова… И тогда начну
Различать в тумане и его страну.

 

NİKOLAY ZABOLOTSKİ. KÖHNƏ NAĞIL

Заболоцкий_Николай_Алексеевич

Старая сказка

 

Bizim hansı rolu oynadığımız

Tamam bilinməyən dünyada bir vaxt,
Hamı tək səninlə qocalarıq biz,
Necə ki, qocaldı nağılda kral .

 

 

Yanmağa tələsir, az qalır sönə,
Bizim həyatımız əziz diyarda.
Qarşılarıq dinməz və həqiranə,
Qaçılmaz taleyi, yazını burda.

 

 

Fəqət saçındakı gümüş çəngələr,
Gicgahın üstündə salanda işıq,

Bütün dəftərləri parçalar, tökər,
Sonuncu şeirlə vidalaşaram.

 

 

Ürəyim göl kimi qoy ləpələnsin,
Yeraltı qapının astanasında.
Qızıl yarpaqlar da astaca əssin,
Suların səthinə toxunmasa da.

05-06. 07. 2019

Samara

 

В этом мире  где наша особа
Выполняет неясную роль,
Мы с тобою состаримся оба,
Как состарился в сказке король. Читать далее

NİKOLAY ZABOLOTSKİ.  ETİRAF

Заболоцкий_Николай_Алексеевич

Признание

Öpüldün, quculdun və cadulandın,

Küləklə bir zaman nikah bağladın,

Sanki qandallıdır qolun-qanadın,
İncilər incisi, mənim qadınım.

 

Sən nə kədərlisən, nə də ki, şənsən,

Elə bil enmisən buludlu göydən,

Nəğməmsən sən nişan mərasimimdə,
Sən mənim divanə ulduzumsan həm.

 

 
Dizlərin üstünə əyilər başım,

Onları yenilməz güclə qucaram.

Şeirlər deyərəm, axar göz yaşım,
Səni yandıraram, şirinim, acım.

 

 

 

Bu əsmər çöhrəni aç işıqlara,
Bu dolu gözlərə, izn ver girim.

Baxıım şərqli kimi qara qaşlara,

İncə yarıçılpaq qolları görüm.

 

 

 

Çoxalan nə varsa – üzülən deyil,

Çin olmayan nə var – unudulandır.

Niyə ağlayırsan, gözəlim, belə,
Mənim xəyalıma gəlir bu ya da?

 

Ruscadan tərcümə

  1. 07. 2019

Samara

 
Зацелована,  околдована,
С ветром в поле когда-то обвенчана,
Вся ты словно в оковы закована,
Драгоценная моя женщина! Читать далее

NİKOLAY ZABOLOTSKİ. “BİLİK ÇOX OLARSA, QƏM DƏ ARTACAQ…”

Заболоцкий_Николай_Алексеевич

Во многом знании немалая печаль…

 

Bilik çox olarsa,  qəm də artacaq,
Müdrik Ekkleziast bunu söyləyir.

Mən müdrik deyiləm, bəs niyə ancaq,

Dünyaya, insana yazığım gəlir?

 

 

Təbiət yaşamaq, yaşatmaq istər —
Quşlara yedirir o, milyon dəni.

Milyonlarla quşdan bir neçəsidir,
İşığa, ağ günə çıxa biləni.

 

 

Kainat hay salır, gözəllik istər,
Dənizlər hayqırır köpüklənərək.

Ancaq dünyadakı məzarlar üstdə,
Yalnız işıq saçır seçmə çiçəklər.

 

 
Mənmi? Təkcə mənmi? Mən — qısa anı,
Özgə varlıqların. İlahi, niyə,
Yaratdın bu xoş və qanlı dünyanı,
Niyə ağıl verdin, onu anlayam!

 

Ruscadan tərcümə

03.07. 2019, Samara

 

Во многом знании — немалая печаль,
Так говорил творец Экклезиаста.
Я вовсе не мудрец, но почему так часто
Мне жаль весь мир и человека жаль? Читать далее

NİKOLAY ZABOLOTSKİ. UĞURSUZ İNSAN

Заболоцкий_Николай_Алексеевич

Неудачник

Üstündə qızıl qum laylanıb qalan,
Adamsız, hənirsiz yol qırağıyla,
Nədir dolaşdığın belə qayğılı,
Qüssədən bütün gün ölüb az qala?

 

 

Qocalıq yekəgöz ifritə kimi
Qoca ağsöyüdün durub dalında,

Səhərdən bu koldan o kola girir,

Fikri-zikri sənin hər addımında.

 

 

Sərin gecələrdə, yadına bir sal,
Həyatın qızaraq mübarizədə,
Incə qız əlləri, soyuq qanadlar
Çiyninə endirdi və əzizlədi.

 

Üzgün və diqqətli, sevimli baxış,
Axıtdı qəlbinə gur işığını.

Sənsə ayıq, ciddi işlədib başı,
Qayıtdın yenidən öz cığırına.

 

 

 

Yaxşı yadındaydı bu köhnə qayda:
Həyatda həmişə get ehtiyatla.

Ancaq ehtiyatlı fəlsəfə qoydu,

Sənin həyatını keçilməz yola.

Ömrün tənhlıqda ötüşdü elə,

Burdaca, kəndinin künc-bucağında.

Olmadı adını-sanını bilən,

Ali məclislərə çağırılmadın.

 

 

 

Öz dərin ağlını sərf elədin sən,
Hansısa işlərə, itirdin anı,

Bozardı, ağardı, yox oldu birdən
Surəti, mirvari kimi yananın.

 

Sal beyin-başını indi qaydaya,

Dəli fikirləri gizlət içində.

Bax, keçisöyüdü gölgəsi altda,
Öz qocalığındır sənə gülən də.

 

 

 

Getdiyin yol deyil, yol qırağıydı,
Yox, sən öz yolunu tapa bilmədin.

Dain ehtiyatlı, həm də qayğılı —
Nə üçün, məqsədin axı nə idi?!

 

Ruscadan tərcümə

01-02.07. 2019

Samara

 

НЕУДАЧНИК

По дороге,  пустынной обочиной,
Где лежат золотые пески,
Что ты бродишь такой озабоченный,
Умирая весь день от тоски?

Читать далее

NİKOLAY ZABOLOTSKİ. “AND İÇMİŞDİN – QƏBRƏCƏN…”

YEATS

Клялась ты — до гроба

And içmişdin – qəbrəcən,
Mənim yarım olmağa.

Ayıldıq amma birdən,
Dolduq elə bil ağla.

 

 

Ayıldıq amma birdən,
İkimiz də anladıq
Ki, xoşbəxtlik qəbrəcən,
Dost, çətin alınandı.

 

 

Sona tərəddüddədir,
Suların odu yaxır.

Torpağa o yenə də,
Üzüb qayıdır axı.

 

 

Səthi yenə də suyun,
Boşalar və parıldar.

Baxar gecə ulduzu,
Özünü görər orda.

 

Ruscadan tərcümə

30.06.-01.07. 2019

Samara

 

 

Клялась ты — до гроба

Быть милой моей.

Опомнившись, оба

Мы стали умней. Читать далее

NİKOLAY ZABOLOTSKİ. ARVAD

Заболоцкий_Николай_Алексеевич.jpg

Жена

Saçını alnindan geriyə atıb,
Oturmuş pəncərə yanında tutqun.
Barmağı ucunda gəlib arvadı,
Tökür dərmanını qədəhə onun.

 

 

Necə də diqqətli, həm ürkək, incə,
İşıq var azarlı baxışlarında.

Buruq kilkələri gülməli necə,
Pırpızlanıb durub arıq başında!

 

 

Səhər açılandan yazır ki yazır,
Anlaşılmaz işə qərq olub kişi.

Güclə nəfəs alır arvadı yazıq,

Təki ağrımasın ərinin başı.

 

 

 

Döşəmə ayağı altda cırıldar,

Dartır ər qaşını – və həmin anda,
Yerə az qalır ki, girə arvadı,

Ərin məzəmmətli baxışlarından.

 

 

Sən kimsən, kainat dahisisənmi?

Fikirləş: Nə Göte, nə də ki Dante

Gördü istedada belə inamı,

Üstəlik bu həqir, lal məhəbbəti.

 

 

 

Nədir kağız üstdə yazıb-pozduğun,

Həmişə, heç nədən acıqlı insan!

Axı incikliyin, uğursuzluğun,
Eşib zülmətini nə axtarırsan?

 

 
Ancaq əlləşirsən sən adamların,

Xeyri, səadəti naminə əgər,

Niyə həyatının sərvəti, varı,

Gözündən yayınır indiyə qədər?

 

Ruscadan tərcümə

29-30. 06. 2019

Samara

 

Заболоцкий Николай Алексеевич

(1903 – 1958)
Жена

 

Откинув со лба шевелюру,
Он хмуро сидит у окна.
В зеленую рюмку микстуру
Ему наливает жена. Читать далее

   SERGEY YESENİN “YAXŞI TANIYIRAM MƏN BU KÜÇƏNİ…”

Yesenin_Sergey

 Эта улица мне знакома

Yaxşı tanıyıram mən bu küçəni,
Mənə yaxşı tanış bu yastı ev də
Burda naqillərin mavi küləşi,
Atılıb qalıbdır pəncərə üstdə.

İllər olubdur ki, ağır bəlalı,

Divanə və sərsəm illər olub həm,
Kənd uşaqlığımı yada salıram,
Kəndimizin göyü dolur gözümə.

Nə dinclik, nə şöhrət mən axtarmışam,

Şöhrətin puçluğu tanışdır mənə.

İndi gözlərimi haçan qapasam,

Ata evimizi görürəm yenə.

Mavi ləkələrdə görürəm bağı,

Çəpərə baş qoyub uyuyur avqust.

Orda hər cökənin yaşıl budağı,
Yayır quş harayı, quş çığırtısı.

Sevirdim bu taxta evi mən necə! —
Qorxunc ruh yaşardı pərdilərində.

Bizim sobamızsa yağışlı gecə,
Yabanı, qəribə səslə dinərdi.

Hönkürtü cançəkən, ucaydı səssə,
Elə bil ölənçin ağlayırdılar.
Nə görmüşdü axı, o kərpic dəvə,

Yağışın inləyib sızlamağında.

Uzaq ölkələri görüb o yəqin,
Başqa bir yuxu və firavan zaman.
Qızıl qumlarını Əfqanıstanın,
Qədim Buxarada şüşə tək toran.

Mənə də tanışdır,  o ölkələr, ah,
Mən az yormamışam orda yolları.
Özüm  yorulmuşam  indisə ancaq,
Dönmək istəyirəm yurduma sarı.

Sönüb getdi fəqət o incə xəyal,
Hər şey külə döndü mavi tüstüdə.

Tarlanın küləşi – sənə salamlar,
Sənə də salamlar – taxta, yastı ev!

ruscadan tərcümə

17-18. 06. 2019, Samara

Эта улица мне знакома,
И знаком этот низенький дом.
Проводов голубая солома
Опрокинулась над окном.

Были годы тяжелых бедствий,
Годы буйных, безумных сил.
Вспомнил я деревенское детство,
Вспомнил я деревенскую синь.

Не искал я ни славы, ни покоя,
Я с тщетой этой славы знаком.
А сейчас, как глаза закрою,
Вижу только родительский дом.

Вижу сад в голубых накрапах,
Тихо август прилег ко плетню.
Держат липы в зеленых лапах
Птичий гомон и щебетню.

Я любил этот дом деревянный,
В бревнах теплилась грозная морщь,
Наша печь как-то дико и странно
Завывала в дождливую ночь.

Голос громкий и всхлипень зычный,
Как о ком-то погибшем, живом.
Что он видел, верблюд кирпичный,
В завывании дождевом?

Видно, видел он дальние страны,
Сон другой и цветущей поры,
Золотые пески Афганистана
И стеклянную хмарь Бухары.

Ах, и я эти страны знаю —
Сам немалый прошел там путь.
Только ближе к родимому краю
Мне б хотелось теперь повернуть.

Но угасла та нежная дрема,
Все истлело в дыму голубом.
Мир тебе — полевая солома,
Мир тебе — деревянный дом!

SERGEY YESENİN. “FİRDOVSİ YETİRƏN SƏMAVİ ULUS…”

Yesenin_Sergey
Голубая родина Фирдуси…

 

Firdovsi yetirən səmavi ulus,
Çətin  ki, yaddaşın elə soyuyub,

Gəlmir xatirinə mehriban urus,

Sadə gözləri də fikirlə dolu,
Firdovsi yetirən səmavi ulus.

 

Persiya, bilirəm yaxşısan necə
Yanır çıraq kimi qızılgüllərin
Yarpaqlar təzətər, qönçələr incə,
Salır uzaq yurdu yadıma mənim,
Persiya, bilirəm yaxşısan necə.

 

 

Çəkirəm sinəmə bu gün son dəfə,
Şirin qoxularda braqa dəmi.
Sənin, əziz Şaqa, səsini həm də,
Bu ağır, kədərli ayrılıq dəmi,
Yəqin eşidirəm bu gün son dəfə.

 

Məgər unudaram səni mən ancaq?

Hara atsa məni sərsəri tale

Söhbətim həmişə səndən olacaq,
Dosta ya tanışa, kim kim ki rast gələ.

Surətin əbədi yadda qalacaq.

 

 

Qorxmuram nə qədər sənə dərd gələr,

Ancaq ola bilən məyus halına,
Rus haqqında nəğmə qoyub gedirəm,

Sal, haçan oxusan, məni yadına.

Səsinə nəğmədə səs verərəm mən.

1925

Ruscadan tərcümə

19-20. 06. 2019, Samara

 

 

Голубая родина Фирдуси,

Ты не можешь, памятью простыв,

Позабыть о ласковом урусе

И глазах, задумчиво простых,

Голубая родина Фирдуси.

 

 

Хороша ты, Персия, я знаю,

Розы, как светильники, горят

И опять мне о далеком крае

Свежестью упругой говорят.

Хороша ты, Персия, я знап.

 

Я сегодня пью в последний раз

Ароматы, что хмельны, как брага.

И твой голос, дорогая Шага,

В этот трудный расставанья час

Слушаю в последний раз.

 

 

Но тебя я разве позабуду?

И в моей скитальческой судьбе

Близкому и дальнему мне люду

Буду говорить я о тебе —

И тебя навеки не забуду.

 

 

Я твоих несчастий не боюсь,

Но на всякий случай твой угрюмый

Оставляю песенку про Русь:

Запевая, обо мне подумай,

И тебе я в песне отзовусь…

 

Март 1925