QOCALIQDA ƏKSİN

İYUL 2023

Qocalıq ki, gəlir, baş açmır insan:

Bayırın dəyişib, içdən həminsən.

Haçan ki, güzgüyə çaşıb baxırsan,
Tanıya bilmirsən gördüyün əksi.

 +

Dəhşətə gətirir duruş, həm sifət,
Gözlərinə axıb canındakı su.

Nə rəğbət doğurur, nə də mərhəmət,
Mərhəmət diləmir  o da, doğrusu.

 +

(Ayna qabağında beləcə heyvan,

Tanımır kimindir gördüyü şəkil.
Əksinin üstünə olur atılan,
Tanıyıb atılıır bəlkə, kim bilir…)

 +

Qarşına düşmənin çıxıb elə bil,
Qeyzlə güzgüdən üz çevirirsən,

O da həmin anda çəkilib gedir,
Xəcil və məyussan ancaq indi sən.

 +

Yüz il yaşayasan, içində gəncsən,
Bayırın tanınmaz haldadır ancaq.

Hər kəsin gözündə görünür əksin,
Necə güzgülərdən qaçasan uzaq…

 

06.11. 2024, Samara

RADYARD KIPLING. MAVİ QIZILGÜLLƏR

RADYARD KİPLİNQ

Qızılgüllər dərdim həm al, həm də ağ,

Dedim sevgilimə yəqin xoş gələr.

Yarım heç birini almadı ancaq,
Mavi qızılgüllər, dedi, mənə dər.

 +

Dünyanı dolaşdım yarısınacan,
Onlar bitən yeri tapmadım yenə.

Hədər axtarışdan üzülən zaman,

Dünyanın yarısı gülürdü mənə.

 +

Evə dönüb gəldim qış dönəmində,
Şıltaq sevgilimsə yox idi artıq.

Sonuncu nəfəsdə, Ölüm gələndə,

Gözləri mavi gül yəqin axtarıb.

 +

Yəqin ətrafında qəbrinin indi,

Qəlbindən keçəni tapa bilərdi.

Mənim axtarışım, əfsus, hədərdi —

Ağ və al qızılgül daha gözəldir!

1887

ingiliscədən tərcümə

03.11. 2024, Samara

+++++++++++++++++

RUDYARD KİPLİNQ

BLUE ROSES

Roses red and roses white

Plucked I for my love’s delight.

She would none of all my posies—

Bade me gather her blue roses. Читать далее

ƏLİ PEYĞƏMBƏRİN HƏM QIZINI, HƏM NƏVƏSİNİ ALIB… ÖZ QARDAŞININ ARVADINI DA…

İslam banilərinin şəxsi həyatı niyə öyrənilməli və niyə bu məsələyə hökmən tənqidi və obyektiv yanaşılmalıdır? Əlbəttə, onları ictimai qınaq hədəfinə çevirmək üçün yox. Min üç yüz ildən də əvvəl yaşamış insanları mühakimə etmək mənasız və səmərəsiz işdir. Ancaq yeddinci əsrdə mövcud olmuş həyat tərzini, əxlaqi normaları və təsəvvürləri nümunə, model adlandırıb bugünkü cəmiyyətdə tətbiq etmək iddiasında ya arzusunda olanlara qarşı durmaq üçün İslamı yaratmış, onu qılıncla və Qumilyovun termini ilə desək, passionarlıq havası ilə böyük əraziyə yaymış insanların necə şəxsiyyət olduqları barədə mövqeyimiz birmənalı və obyektiv olmalıdır. Yeddinci əsrin islamçı yaşayış modelini bu günə tətbiq etmək cəhdləri hökmən fəlakətlə nəticələnir. Xomeyni İrana azadlıq, rifah, inkişaf yox, kütləvi qırğın, mənəvi əsarət, ilgəkləri 45 ildə boş qalmayan dar ağacları, hətta kütləvi fahişəlik gətirdi. Yeddinci əsrin modelinin “autentik” tətbiqini İŞİD həyata keçirirdi. Necə dövlət qurduqları məlumdur.

İslam banilərini, Məhəmməd və onun yaxın ətrafını təşkil edənləri  əsrlər boyu ilahiyyatçılar, müsəlman tarixçilər qüsursuz şəxsiyyətlət kimi təsvir edir, onların atdıqları ən şübhəli, hətta açıq-aydın eyibli addımları belə absurd arqumentlərlə təmizə çıxarmağa çalışırlar. Məhəmməd də, xəlifələr də fözqəladə şəxsiyyətlər  olsalar da, insan idilər və insana xas olan zəifliklər onlarda da olub və bu zəifliliklərdən yaranan fitnələrin hamısına qarşı dura bilməyiblər. Məhəmmədin doqquz arvad almağını heç bir siyasi məqsədəuyğunluqla izah etmək olmaz – Allahdan birbaşa təlimat alan peyğəmbər üçün nə siyasi məqsədəuyğunluq? Niyə deyilməsin ki, peyğəmbərdə də bütün insanlara xas ehtiraslar olub və və hətta daha artıq olub. Demək olmazmı ki, əlində məhdudiyyətsiz dini və dünyəvi hakimiyyət  toplayandan sonra fitnələrə qarşı dura bilməmiş, quranın öz dili ilə desək, öz havasının, yəni ehtirasının dalınca getmişdir? Axı bu belədir! Allah onu Zeydin arvadına evləndirmək üçün ayə göndərə bilməzdi! Allaha inanan, onu bütün bu sonsuzluğun yaradanı sayan bir kəs belə buna inana bilməz! Allahı vasitəçi saymaq Allahı təhqir etməkdir!

Hər müsəlman bilirmi ki, Əli ibn Əbu Talib Məhəmmədin həm qızını, həm də nəvəsini alıb? Hər kəs bilirmi ki, Əli qardaşının da arvadını alıb?

Məhəmmədin qızı Fatimənin Əliyə miladla 623-cü ildə getdiyi təxmin edilir. Guya Əbu Bəkr və Ömər də onu almaq istəyiblər, ancaq Məhəmməd onların elçiliyini rədd edib. Ərə getdiyi vaxt yaşını müxtəlif mənbələr doqquzdan iyirmi birə qədər göstərirlər. 632-ci ildə, atasından altı ay sonra ölüb. Və ölüm yatağında olarkən, rəvayətə görə, Əlidən xahiş edib onun bacısı qızı Ümaməyə evlənsin ki, uşaqlarına yaxşı baxılsın.

Ümamə bint Abi əl As Məhəmmədlə Xədicənin, qızları Zeynəbdən olan nəvəsidir.

Əli Ümaməyə Fatimə öləndən az sonra evlənib, Hilal və Aun adlı iki oğulları olub.

661-ci ildə Əli qətlə yetiriləndən sonra  I Müaviyə onal elçilik edir. Rəvayətə görə, Ümayə Muğira ibn Navfal ilə məsləhətləşir. Muğira guya deyir ki, “sən qara ciyər yeyənin oğluna gedə bilməzsən”. Ümayə onunla razılaşanda Muğhira deyir: “Səni özün alacağam”. Onların nikahından Yəhya adlı bir oğlan olur…

Fatimə öləndən bir qədər sonra (nə qədər? Yəqin bir neçə ay ya bir neçə həftə) Əli Ümmül Bənin kimi tanınan Fatimə bint Hişam əl-Kulabiyyəni alır. Ondan dörd oğlu olur.

Sonra (nə qədərliyi məlum deyil) Əli yenə evlənir və Əsma bint Umeysəni alır.

Əsma çox maraqlı həyat yolu keçib.

Əvvəl o, Cəfər ibn Əbu Talibin, yəni Əlinin qardaşı (!)  arvadı olub. Cəfərdən üç oğlan doğub. Əri 629-cu ildə Mütə döyüşündə həlak olub. Bundan sonra Əsma Əbu Bəkrə (!) ərə gedir və ondan Məhəmməd adlı bir oğlan doğur.

Əbu Bəkr öləndən sonra Əli Əsmaya, yəni mərhum qardaşı Cəfərin və birinci xəlifə Əbu Bəkrin ardadı olmuş qadına evlənir və onda iki oğlu olur…

Müxtəlif mənbələrə görə Əlinin  doqquz rəsmi arvadı, on yeddi qızı və on birdən on səkkizə qədər oğlu olub…

05. 11. 2024, Samara

PEYĞƏMBƏRİN ALTINCI ARVADI ÜMM SƏLƏMƏ. «SƏN DƏ QISQANC, MƏN DƏ QISQANC…»

ümm Sələmə

Məhəmmədin altıncı arvadı Ümm Sələmədir. Əsl adı Hind Hind, Əbi Üməyyə Məxzumidir. Rus Vikipediyasında doğum tarixi 596-cı il göstərilib. İngilis Vikipeduyasında Ümm Sələmənin ya 580-ci ya da 596-cı ildə doğulduğu qeyd edilib. Bu iki tarix arasında on altı fərq var – bu məsələyə sonda qayıdaram.

Ümm Sələmənin ilk əri Əbdülləh İbn Əbdüləsəd ilk müsəlmanlardan olub, Uhud döyüşündə aldığı yaralardan öləndə üç uşağı vardı və arvadı dördüncü uşağa hamilə idi.

Təfsirçilər ordusu qələmlərini qılınc kimi çalaraq əzmlə çalışırlar ki, Məhəmmədin çoxarvadlılığını şərafətlədirsinlər.

İngilis Vikipediyası islamçı mənbələrə istinadla yazır ki, Ümm Sələmə sağlığlında ərinə deyirmiş ki, onlardan hansı əvvəl ölsə, sağ qalan təzə ərə getməsin ya evlənməsin. Guya əri  təkidlə Ümm Sələməyə tapşırıb ki, o ölsə, hökmən ərə getsin. Və hətta dua eləyir: “Ya Allah! Məndən sonra Ümm Sələməyə məndən elə yaxşı ər təmin elə”.

Bunu oxuyanda qeyzindən ağlamaq istəyirsən…

Yəni bu uydurma əhvalatı eşidəndən ya oxuyandan sonra ərinin hələ sağlığında Ümm Sələməni Məhəmmədə ərə verdiyinə gərək şübhən qalmaya…

Bunu və bu kimi əhvalatları, saysız-hesabsız “hədisləri” uydurub onları Məhəmmədin adıyla bağlayanlar, cəfəng “aforizmlər” qondarıb Əlinin adıyla xalqa sırıyanlar özlərini mömin sayırlar? Məninliyin əsas şərti xeyirlə şərin sərhədini bilmək, yalanı doğruya qarışdırmamaq deyilmi? Hər bir şübhəli işi, normativ əxlaqa uyğun olmayan hər hərəkəti, addımı doğrultmaq üçün hətta Allahın adından istifadədən çəkinməyən şəxs şarlatan deyilmi?

İngilis Vikipediyası Əbdülvahid Həmidə (kitabı Londonda nəşr olunub) istinadla yazır ki, Məhəmməd Ümm Sələməyə elçilik edəndə xanım deyib: “Ya Allahn elçisi, mənim üç xassəm var. Mən həddən artıq qısqanc qadınam… Mən yaşı keçmiş qadınam…Mənim uşaqlarım var…”

Məhəmməd onu hər üç narahatlıqdan qurtarır: “Mən qadir Allaha dua edərəm ki, bu qısqanclığı səndən rədd eləsin. Yaşa qalanda, bu elə mənim də problemimdir.. O ki qaldı uşaqlara, sənin uşaqların mənim uşaqlarımdır…”

(Deməliyik ki, Məhəmmədin özünün də çox qısqanc olduğuna şübhə yoxdur. Quranda deyir ki, (əlbəttə, Allah yox, Məhəmməd özü) biş iş üçün nəbinin evinə gələndə sözünüzü deyib tez çıxıb gedin… Özü xeyli dul arvad almış, yəni dul arvadların ərə getməsinə müsbət baxan peyğəmbər öz arvadlarının onun ölümündən sonra ərə getmələrini Allahın adından qadağan edib. Yəni sən də qısqanc, mən də… Mahnıdakı kimi…)

Peyğəmbərlə onun almaq istədiyi arvadın arasında olan söhbəti kim yayıb, yayılıbsa, harda, kim tərəfindən qeydə alınıb?

Sələmə, Azərbaycan və rus Vikipediyasında göstərikən kimi, 596-cı ildə doğulubsa, Məhəmmədə gedəndə yaşı çox olmayıb. Məhəmməd isə əlli beş yaşında olmalıydı. Ona görə peyğəmbərin “problemimiz eynidir” deməyi qəribə gəlir..

Əgər Ümm Sələmə 580-ci ildə doğulubsa, peyğəmbərin elçiliyi  vaxtı 46 yaşı var imiş. Bu halda özünü ahıl saya bilərdi…

Məhəmmdəd ərə gedəndən az sonra Sələmənin dördüncü uşağı doğulur. Yəni nikah vaxtı ağır yüklü olub…

Və hər halda Sələmə Məhəmmədin arvadlarının ən yaşlısı və Xədicədən sonra ən nüfuzlusu olur. Ancaq bu və bu kimi iddiaların sənədli sübutu yoxdur.

Şübhəsiz ki, Vikipediyada müzəlmanların özləri tərəfindən yazılmış ingilis dilli məqalədə  Ümm Sələmənin son dərəcə möminliyindən əlavə onun müstəsna ağlından, siyasətçilik qabiliyyətindən və hətta qadın hüquqları uğrunda fəaliyyətindən danışılır. Guya günlərin bir günü Ümm Sələmə Məhəmməddən soruşur ki, niyə Quranda kişilərdən danışılır, qadınlardan yox.

Bunun özü də yöndəmsiz uydurmadır. Necə yəni Quran qadınlardan bəhs etmir? Quranın baş mövzularından biri elə qadın deyilmi? Quran qadında təsvir edilməyən bir yer qoymur – paltarı, bər-bəzəyi, hətta, üzr istəyirəm, mestruasiyanın ətraflı təsviri… Onun kişidən aşağı pillədə olmağını da Quran iddia edir…

İngilis dilli müsəlman Vikipediyada yazır ki, guya göydən Məhəmmədə vəhy gəlir, Allah bəyan edir ki, icmanın mömin üzvləri kimi qadınlar və kişilər bərabərdirlər…

Ağ yalandır. Quran deyir ki, qadın kişiyə bərabər deyil.

4-cü surənin 34-cü ayəsində deyilir: ”Ərlər arvadlarından yüksəkdə dururlar, çünki Allah birinə o biri qarşısında üstünlük vermişdir… itaətsizliyindən qorxuqlarınıza tövsiyə edin, onları yataqdan ayırın və döyün…”

Ümm Sələməyə evlənəndən qısa müddət sonra Məhəmməd oğulluğu Zeydə baş çəkmək üçün onun evinə gedir. Qapı yerinə asılmlş tük pərdəni külək qaldırır və Məhəmməd Zeynəbi alt paltarında görüb vurulur…

Mürəkkəb sitüasiya yaranır… Allah işə qarışmalı olur…

Və Məhəmməd yeddinci dəfə evlənir…

X.X.

04. 11. 2024, Samara

RADYARD KİPLİNQ. İKİ MÜXTƏLİF XALQ

RADYARD KİPLİNQ

Mənə xoş deyil onun ürəyi istəyənlər,

Ruhumu qorxudan şey onu qorxuda bilmir.

Müxtəlif ulduzları göstərir bizə göylər,

Hərəyə öz taleyi verib müxtəlif ömür.

 +

Bizim həm doğuluşlar, əbədi həm ölümlər,
Yazımızdır, onların bizə nəzarəti var.

Fontan şırnaqları tək şaxələnib ömürlər,

Və iki qütb kimi də uzaq, aralıdırlar.

 +

Yaşasaq da beləcə müxtəlif dünyalarda
Elə ki, görüşürük, azaddır hər birimiz.

Liberal qəlbimizi geniş açarıq, hətta,

Qohuma və qonşuya açmasaq da elə biz.

 +

(Adətlər müqayisə edilər zarafatla

Zəiflikdir bu, ancaq yox utanmalı heç nə.

Boynumuza alarıq bənzər günahları da,

Onları hər kəs bilir, qınamır heç kəs hərçənd.)

 +

Məmnunluq, lütfkarlıq, deyilən tək olsa da,

Qısa zaman içində yaranıb davam edər.

Və biri digərindən necə razı qalsa da,
Tayfasının yanına tələsik qaçıb gedər.

1927

ingiliscədən tərcümə

01.11. 2024, Samara

++++++++++++++++

RUDYARD KİPLİNG

TWO RACES

 

I seek not what his soul desires.

    He dreads not what my spirit fears.

Our Heavens have shown us separate fires.

  Our dooms have dealt us differing years. Читать далее

RADYAR KİPLİNQ. FİZİKİ AĞRIYA HİMN

Dəhşətli Anası unutqanlığın,

Elə ki, başlayır sənin idarən,
Yox olar bir anda qüssəsi qəlbin,
Qalır günahlardan xatirə nə də.

 +

Sədaqəti Cücü, ölməz, əbədi,

Mətin və daimi Od da həmçinin,

Qüdrətin önündə sənin heç nədir,

Hər ikisi sənə paxıllıq çəkir.

 +

Gecənin qapanmaz gözlərisən sən,
Göz yaşımız necə, görürsən, axır.

Bizə uzun gəlir bu vaxt min ildən,
Ötən saatların hər biri ağır.

 +

Ağrının üstünə ağrı yükləyən,

Sənindir gecənin qatı zülməti,

Sənindir səhər də, bizə söyləyən:

Qımışır həyatın yenə sifəti.

 +

İncə lütflərin kəsilən andan,

Düşünürük dinclik olar həaytda.

Fəqət bu rahatlıq saxta, aldadan,
Canlanır yenidən Cücü də, Od da.

 +

Buna görə səni alqışlayırıq,

Dua eləyərik sənə yataqda.

Ki, bizdən Cəhənnəm ağrılarını,

Saxlaya biləsən daim uzaqda.

 

1932

ingiliscədən tərcümə

29-30. 10. 2024, Samara

+++++++++++

RUDYARD KİPLİNG

Hymn to Physical Pain

 

Dread Mother of forgetfulness

Who, when Thy reign begins,

Wipest away the soul’s distress

And memory of her sins. Читать далее

PEYĞƏMBƏRİN BEŞİNCİ ARVADI ZEYNƏB. PEYĞƏMBƏR DƏ ONUN BEŞİNCİ ƏRİ OLUB…

download (2)

Məhəmməd peyğəmbərin beşinci arvadı Zeynəb bint Xuzeymə  (595-625) olub.

Maraqlı və hətta bir qədər məzəli görünən budur ki, Məhəmməd də Zeynəbin beşinci əri idi…

Məkkədəki Hilal tayfasından olan Zeynəb ilk dəfə qohumu Jahm ibn Əmr ibn Harizə ərə gedib.

Rəvayətlərə əsaslanan müxtəlif mənbələr hələ bütpərəst ilən Zeynəbin ço səxavətli olduğunu və buna görə “kasıbların anası” adlandırdığını qeyd edirlər. Demək lazımdır ki, bu rəvayətlərə skepsislə yanaşmaq lazımdır, çünki səxavətlilik Məhəmmədin bütün arvadlarına aid edilir. Yəqin ki, indi dəbdə olan terminlə desək, İslam “narrativ”ini yaradanların fikrincə peyğəmbərin aldığı çoxlu arvadın hər biri bu keyfiyyətə malik olmalı idi.

İkinci dəfə Zeynəb Abdulla ibn Jəhşə ərə gedir. Abdulla əvvəlcə Məhəmmədin oğulluğunun, sona Məhəmmədin özünün arvadı olmuş Zeynəb bint Jahşin qardaşıdır…

Zeynəblə Abdullanın ər-arvadlığı boşanma ilə bitir. Bunu bioqraflar Abdulla ölən vaxt Zeynəbin artıq başqa ərdə olduğuna görə təxmin edirlər…

Zeynəbin üçüncü əri Tufəyl ibn əl Harizdir, Mütəllib klanından olan müsəlmandır.

Bu nikah da boşanma ilə bitir.

Bundan sonra Zeynəb qardaşı Tüfəylin qardaşı Ubəydəyə  ərə gedir.Ubəydə ondan otuz yaş böyük idi. Bədr döyüşündə Ubəydə öldürülür. Zeynəb bir ilədək dul qalır.

625-ci ilin fevralında  əmisi oğlu, birinci ərinin qardaşı Qübəysə Zeynəbi Məhəmmədə ərə verir. Qeyd etmək lazımdır ki, Məhəmməd Zeynəbi alanda Hafsə bint Ömərə bir aya yaxın idi ki, evlənmişdi…

Zeynəbin Məhəmmədlə evliliyi cəmi bir neçə ay çəkir. O, otuz yaşında vəfat edir.

Yazıq Zeynəb…

Onun evi altı ay boş qalır, sonra ora Məhəmmədin altıncı arvadı Ümm Sələmə gəlir…

İslamçı resursların birində Zeynəb bint Xuzeyməyə həsr olunmuş  məqalənin başlanğıcında deyilir ki, Məhəmməddən sonra bizim nümunə götürməli olduğumuz şəxslər onun məslək, silah yoldaşları, ailə üzvləri, o cümlədən arvadlarıdır.

İndiki qızlar üçün, məsələn, Zeynəb bint Xuzeymə nümunə ola bilərmi? Məsələ hətta neçə dəfə ərə getməkdə deyil. Məsələ ev əşyası kimi əldən-ələ keçməkdədir…

Onu da demək lazımdır ki, Məhəmmədin sonuncu, on birinci arvadı Maymunə  (Barra bint al-Harith) Zeynəbin anabir bacısı olub…

LƏTİFƏ

Salyan məclislərində ağır söhbətlərdən yaranan təəssürü dəyişmək üçün lətifələr danışılır, ara bəzən elə qızışır ki, yas məclisi dönür məzhəkəyə…

Mən də uşaqlıqda eşitdiyim bir lətifəni danışmaq istəyirəm.

Küçədə yoldaşları ilə oynamağa getmiş bir oğlan ağlaya-ağlaya gəlir evə. Anasına deyir ki, böyük uşaqlardan biri onu söydü, dedi ki, sənin anan doqquz kişiyə gedib. Uşaq hələ də ağlaya-ağlaya soruşur: “Sən doğrudan da doqquz kişiyə ərə getmisən?” Arvad deyir: “Bala, birdən-birə deyə bilmərəm, gərək sayam. Bax, İsa, Musa, Mustafa, iki kosa, bir həmşəri, rəhmətlik dədən, cənnətlik əmin, biri də orda yatan…”

Arvad bunu deyib evin küncünə sərilib yuxuya getmiş kişini gostərir…

X.X.

02. 11. 2024, Samara

RADYARD KİPLİNQ. ETİRAF

RADYARD KİPLİNQ

Səhərin açılmağı çox yubanır, eləmi? —

Gəlib yorğun başımı ovuclarına al sən,

Qoy arxaya əyilim, böyük bədəməlimi,

Etiraf edim sənə ki, ölüb gedəndə mən,

Mənim rəzilliyimdəm tamam xəbərsiz kimi,

“Yəqin ki, cənnətdədir əzizim” deməyəsən.

 +

Niyə uzandı gecə, səhər ləngiyir nədən? –

Yaxına gəl, anbaan səsim daha zəiflər.

Özüm də çiyrinirəm demək istədiyimdən  —

Pəncərələri də aç, yəqin  açılar səhər,

Gözlərimsə qaralır fəqət. Öp yanağımdan,

Yalana görə məndən üzün dönənə qədər.

 

ingiliscədən tərcümə

29. 10. 2024, Samara

++++++++++++++

RUDYARD KİPLİNG

Confession

 

Is not the dawning very slow to rise—

   Set both your arms about my weary head,

         Let me lean back a moment & confess

   My great misdeed—lest when that I am dead,

         You, knowing nothing of my wickedness

Should say ‘my darling is in Paradise’ Читать далее

HAFSƏ BİNT ÖMƏR, ƏL TƏHRİM SURƏSİ, BAL, QALMAQAL…

HAFSƏ BİNT ÖMƏR

Hafsə bint ömar Məhəmmədin dördüncü arvadı, ikinci xəlifə Ömərin qızıdır.

İngilis Vikipediyası Məhəmməd ibm Saadaya istinadla yazır ki, Hafsə “…qureyşilər Kəbəni tikəndə, Məhəmmədə peyğəmbərlik verilməmişdən beş il qabaq, yəni 605-ci ildə doğulub. O, Xunays ibn Hudhafəyə ərə gedib, 624-cü ilin avqustunda dul qalıb.”

“Gözləmə müddəti” bitəndən sonra atası Ömər onu əvvəl Osmana, sonra Əbu Bəkrə təklif edib, ancaq hər ikisi bu təklifi qəbul etməyib.Yenə İbn Saadın yazdığına görə,  Ömər bu barədə Məhəmmədə şikayət edəndə  peyğəmbər deyib: “Hafsə Osmandan yaxşısına gedəcək, Osman Hafsədən yaxşısını alacaq”.

Bir şey başa düşdünüz?

Azərbaycan Vikipediyası aydınlıq gətirir: “Peyğəmbər cavabında, özü Həfsə ilə, qızı Ümm Gülsüm isə Osmanla evlənəcək deyə bildirir.” 

(“…deyə bildirir…” Bu nə dildir?)

Azərbaycanca məqalə orijinal deyil, ruscadan tərcümə edilib. Ancaq sonda fərqli mənbə siyahısı göstərilib. Oğurluqlarını ört-basdır eləyirlər…

Quranın əl Təhrim surəsi Hafsənin adı ilə bağlıdır.

Məhəmməd bal içərmiş. Günlərin bir günü bal içməyi tərgidir. Və Allah narahat olub peyğəmbərə ayə göndərir.

Peyğəmbərin balı necə içməyi yəqin çox insanı maraqlandırır, bunu Qooqle-a müraciət edəndə görürsən. Yəqin bəziləri fikirləşirlər ki, Məhəmməd də  qədim germanlar kimi bal arağı, ya ruslar kimi “medovuxa” içirmiş.  Qoogle məsələni izah edir. Məhəmməd balı su ilə qarışdırıb içirmiş ki, bunun da müalicə əhəmiyyəti var imiş. “…bağırsaqların işini yaxınlaşdırır, nəcis daşlarını əridir, disbakteriozu müalicı edir, qara ciyərin işini yaxşılaşdırır, zərərli maddələri çıxararaq orqanizmi təmizləyir”.

Deməli, Məhəmmədin bal içməyi tərgitdiyini bilən kimi Allah ona ayə göndərir: “Ey peyğəmbər, arvadlarının lütfünü qazanmağa çalışaraq niyə Allahın sənə icazə verdiyinə qadağa qoyursan? Allah bağışlayan və rəhmlidir!”

Məlum olur ki, Allah peyğəmbərin həzm prosesini diqqətlə izləyirmiş. Yəni fasiləsiz monitorinq.

Bəs Məhəmməd niyə balsudan imtina edir? Arvadlarının buna nə dəxli?

İngilis Vikipediyası bu barədə iki rəvayətin olduğunu bildirərək yazır ki, biri inandırıcıdır, o biri yox. İbn əl Ərəbi yazır: “Əslində bal haqqında doğru hekayə bundan ibarətdir ki, Məhəmməd onu Zeynəblə içirmiş, və Ayişə ilə Hafsə özlərini elə göstərirlər ki, guya buna görə inciyiblər. Məhəmməd də and içir ki, bir də bal içməyəcək. Bunu arvadlarına deyir və sonra onların hamısına aid olan ayələr gəlir.”

Guya inciyiblər ya əməlli-başlı? Qısqanırlarmış Zeynəbə, buna şübhə yoxdur…

Əl Buxarinin “səhih” syadığı hədisdə (3714)  deyilir: “Nəbinin arvadı …Aişə söyləyir ki, peyğəmbər tez-tez Zeynəb bint Cahşin yanında ləngiyir və orda bal içirdi. Mən Hafsə ilə sözləşdim ki, peyğəmbər hansımızın yanına gəlsə, ona deyər: “Mən səndən qummi iyini duyuram. Sən qummi yemisən?” Və Aişə bunu ona dedi, o isə cavabında dedi: “Mən Zeynəblə bal yemişəm. Bunu bir də eləmərm!”

Deyirlər ki, Aişə Məhəmmədin sevimli arvadı olub. Ancaq bu qalmaqaldan görünür ki, oğulluğunun (keçmiş oğulluğunun) arvadını peyğəmbər daha artıq istəyirmiş. Qısqannclıq, mərəkə, and-aman… Allah məcbur olub şəxsən işə qarışır…

Məhəmmədin arvadları haqqında məlumatların hamısında onların vaxtlarının çoxunu ibadətlə keçirdikləri hökmən qeyd edilir. Fikrləşirəm: vaxtın çıxu – yəni 24 saatın nə qədəri? Yaxşı, beş dəfə namaz qıldı, sonra? Bu balsu əhvalatı göstərir ki, arvadların vaxtının xeyli hissəsi günülərini güdməyə, peyğəmbərə yaxınlıq uğrunda mübarizəyə, intriqa toxumağa gedirmiş. Aydın məsədir ki, peyğəmbər arvadları ilə bacara bilmirmiş… Təəccüblü deyil, heç bir arvadla bacarmaq olmur, on-on ikisi ilə necə bacarasan…Yaxşı ki, Alla vaxtında ayə göndərib aranı düzəldirmiş…

Təxminən bu dövrdə:

AVROPA

605 — Britaniyada Nortmbriya krallığı yaranıb

613 — 629— 2-ci Xlotarın idarəsi, onun vaxtında franklar yenidən vahid dövlət olublar.

ÇİN

609 — 619—  türk xaqanı Şibinin idarəsi, onun vaxtında türklər Sui Çiniylə mübarizədə müstəqilliklərini qoyuyublar.

620 — 630 — kaqan Xilinin idarəsi, onun vaxtında türklər Çinə qarşı 67 yürüş ediblər.

AMERİKA

7-ci əsr –indiki Mexikonun 50 kilometrliyində yerləşən polietnik şəhər-dövlət Teotiukanın məhvi

 

Bütün bu və bu kimi hadisələri hansı tanrı idarə edirmiş? Bizimki? Yox. Bizimkinın başı ailə-məişət məsələlərinə qarışmışdı…

X.X.

01. 11. 2024, Samara

RADYARD KİPLİNQ. HƏKİMLƏR

Görülməmiş min işi qalır, tez ölür insan,

Möhlət fikrinə düşmə, yetişibsə axırın.

Kim yalvara bilər ki Ölümə, əl saxlasın,

Ayıb çılpaqlığını varmı örtən ağrının?

 +

Tanrı, göndər cəsurdur kim ki, ruhən mətindir,
Kim ki, soyuqqanlıdır, yol gedir yorulmadan,

Bədən sirlərinin kim hər an xidmətindədir,

Şəfa, əlacdır ancaq yeganə məramı da.

 

1923

ingiliscədən trcümə

28.10. 2024, Samara

++++++++++++

RUDYARD KİPLİNG

DOCTORS

 

Man dies too soon, beside his works half-planned.

  His days are counted and reprieve is vain:

Who shall entreat with Death to stay his hand;

  Or cloke the shameful nakedness of pain? Читать далее