MESSENCER          

2

Bir zaman vətəndən beş aya gedən,
Hər kəsi yaxınlar qərib bilirdi.

Şəkli asılırdı yuxarı başdan,
Qərib canına da and içilirdi.

 

Məktub yazılırdı hər gün az qala,
Marka çıxardanı qarğıyırdılar.

Məktubu gətirən muştuluq alar,
Məktub saxlanardı ipək sarıqda.

 

Hərdənbir, Novruzda Yeni ildə ya,
Zəng sifariş verib danışardılar.

Bir kəlmə deyən tək ana ağlayar,
Kövrəlib ağlardı o başdakı da…

 

İndi messencerlər…rabitə müftə,
Yox yaxın ya uzaq indi dünyada.

Zəng elə, haranı ürəyin istər,
Yaxının, əzizin düşən tək yada.

 

De necə yatırsan, necə yeyirsən,

De haran ağrıyır, necə ağrıyır.

Göstərə bilərsən, ayıb deyilsə,
Ağrıyan yerini, pis nə var axı…

 

 

Göstər mebelini, yatacağını,
Kamera önünə yığ uşaqları.

Göstər küçənizi, qapı-bacanı,

Göstər fərasətlə yığıdığın varı…

 

 

İndi nə qəriblik… Yurdunu hər an.
Sənə göstərərlər canlı yayımda.

Daha qəriblikdən üzülmür insan,
Yox daha qəribi qərib sayan da.

 

 

Ayrı azar olur…Sovxanın adı,
Dilin ucundadır… Hə, depressiya.

Bilmirsən qəlbini nədir sızladan,
Küsür iştahınsa çörəyə, suya…

 

 

Danışa bilsəydim anamla indi…

“Məmə, azarlısan? Haran ağrayır?”

“Heç yerim… Yaxşıyam…” anam deyəndi,

Susardıq, ikimiz birdən ağlayıb…

 

28. 02. 2020, Samara

 

YANĞIN

2

Şiddətli yanmışam körpəliymdə:

Bələyib qoyublar evdə, gediblər,

Kerosin lampası aşıb üstümə,
Alışıb bələyim, od alıb kilim,

Haçandan haçana görüb tüstünü,
Həyətdən yüyürüb gəlib anamgil.

 

 

Yarıcan Salyana aparılmışam,

Keşiyimi çəkib neçə ay anam.

Yata bilməmişəm – o da yatmayıb,
Dəmir çarpayını yırğalayaraq.

Elə ki, əliylə gücü çatmayıb,

Dırmaşıb yelləyib ayaqlarıyla…

 

 

Ölmədim, sağaldım, böyüdüm, ancaq,
Bəxtimə düşmədi uğur və qazanc.

Ana sevindirən işim olmadı,
Dərd qoydum dərdinin üstünə hələ.

Açıq deyinsə də, ya dodaqaltı,

Demədi “yanaydın kaş o vaxt, bala…”

 
Qalır bədənimdə yanğın izləri.

Anam gözlərimin önünə gəlir,

Baxıram, görürəm onları haçan.

Neçə ay palata cəhənnəmində,
Məni, üzülsə də, yelləyən insan! —

Xəcalət yandırır məni indi də…

 

14-15. 01. 2020, Samara

XARİCİ PASPORT

Xarici pasportum elə yaxşıdır,
Bilməyən deyər ki, təzə verilib,

Üzqabığı təmiz, kağızı şaxdır,

Dava-dava deyir qartal elə bil.

 

 

 

Təəssüf , müddəti haçandır keçib,

Çoxdan etibarsız sayılir sənəd.

İkibaş qartallı iddialı gerb,
Daha aça bilməz üzümə sərhəd.

 

 

Kəsilib haçandan xaricin yolu…

Mənim xaricimsə öz vətənimdi.

Bu tayda, o tayda möhür qoyulur,
Bilmirdin hardasan və kimsən indi…

 

 

 

Nə qədər ürəkdə məhəbbət ki, var —

Ana məhəbbəti, yurd məhəbbəti,

Özü yaxşı duyar, özü ayırar,

Hansı tayındadır vətən sərhədin.

 

 

Çoxdan vətənimin xaricindəyəm,
Vətən də xaricə çevrilib daha.

Pasport düzəltdirəm, keçəm sərhədi,
Yadam burda necə, yadam orda da.

 

 

Anamsa çağırır yuxuma gircək,
İndi hardadısa, ora vətəndir…

Nə qədər o sağdı,   qaçaqmalçı tək,
Pasportsuz keçərdim bəlkə sərhədi…

 

08.12. 2019, Samara

ANAMLA SÖHBƏT

18.11. 19

Yenə aldı qapını qış,

Hava dəyişdi birdən.

Soyuq külək, soyuq yağış,
Qar da yağacaq hərdən.

 

 

Tavanından evin axır,
Yoxdur çıxıb düzəldən.

Üç ay-dörd ay nədir axı,
Səbrini yığ, döz, məmə!

 

 

Kəsiləcək gah işığın,
Gah pilətən sönəcək,
Qarnın ac, başın ağrılı,

Nə isti, nə çay-çörək.

 

 

Pişik gəzər qucağını,

Özü üşüyər yazıq.

Odu sönər ocağının,

Nöyüt verən yox artıq.

 

 

Pəncərədən qıyıq baxıb,
Məmə, yenə ağladın…

Üç ay-dörd ay nədir axı,

Bahar gəlir qabaqda…

 

 

Hovuzunda, şaxta düşsə,
Suyu yəqin dondurar.

Qorxma, qonşu Məmədseyin,
Qablarını doldurar.

 

 

Qorxma, alıb gətirəcək,

Çörəyini Gülşəndə.

Arxayınsan, varsa çörək,
Yeməsən də, yesən də.

 

 

Unudarsan sən naharı,
Şam da çıxar yadından

Üç ay-dörd ay nədir axı,

Gələr yazın, yayın da…

 

 

Sən gedəni bu dünyadan.

Yaxınlaşır beş ilə.

Danışıram yenə də mən,

Məmə, hər gün səninlə.

 

 

Nə baharı, nə qışı var,
Sən gedən yerin, məmə.
Ancaq qış ki, gəlib çatar,

Qubar dolur içimə.

 

 

Titrədirəm, qızdırıram,
Sən düşüncə yadıma,

Günahkaram, üzüm qara —
Başım batsın, adım da…

 

06. 12. 2019, Samara

    TƏKLİK FƏSLİ

             26 SENT 2019. 2

anamın xatirəsinə

 

Təkliyin də fəslə bənzəyişi var,
Adına beşinci fəsil yaraşır.

Gəldimi o ancaq —  dəyişməz qalar,

Payızın yoldaşı, yazın qardaşı.

 

 

 

Var gəlişində də fəsil bənzəri.

Qıraqlar dəyişir, için də elə.

Seyrəlir sırası əzizlərinin,
Soyuyur bir yandan gedir sevgilər.

 

 

 

Bilmirsən qış haçan, bahar haçandır,
Fərqinə varmırsan payız ya yaydır.

Quşlar başın üstdə qıyya çəkəndə,

Bilmirsən köçürlər ya qayıdırlar.

 

 

Fəsil təkliyidir  başlanan indi,

Seçə ki bilmirsən fəsli fəsildən.

Ömrünü təklikdə sən başa vurdun,

Anam, bu bəd fəsli gətirənsə mən.

 

 

 

Azmış övladını bəlkə də gördün,

Qarışıq-dolaşıq yuxularda sən,

Anam, sən ölmədin, sən öldürüldün,
Boynuma alıram – qatilin də mən…

01. 12. 2019, Samara

“HAÇAN HANSI MAŞIN EVİN YANINDAN…”

ANA noyabr 2014.jpg

 

Haçan hansı maşın evin yanından,

Keçsə, tanıyardı anam səsindən.

Kənddə maşın azdı, cəmi beş-ondu,
Səsi seçilirdi hərəsinin də.

 

 

Tanıyır, ayıra bilirdi anam,
Özgə maşınların hənirini də.

Vurnuxur, baxırdı yola anbaan,

Yad maşın keçəndə həndəvərindən.

 

 

Öğul, qız səsinə tamarzı idi,
Öləni ölmüşdü, qalanı – uzaq.

Mühərrik səsinə qulaq verirdi,

Ürəyin səsini dinləyən sayaq.

 

17. 09. 2019

Samara

ANAMIN SƏSİ

Otuz beş il, qırx il geri dönəsən,
Qayıdıb dünyanı həmin görəsən.

Həmin Amerika, həmin SSRİ,

Brejnev də həmin, çənəsi əsir.

Xariclə arada dəmir pərdə var,
Nə yaxşı yemək var, nə yaxşı paltar.

Ayaqqabıların çıxır dabanı,
Dəyişək şalvarı yox hər adamın.

Maşını olanın hörməti də var,
Maşın da nə maşın – sürən ağlayar..

Telefon yüz evin birində vardı,
Telefonluların adı ağırdı…

Zəngi uzaq yerə vuranda isə,
Gedirdin danışıq məntəqəsinə.

Sifariş verirdin iki gün qabaq,
Qorxurdun bəlkə heç alınmayacaq…

Qayıda o günlər yenə, deyirəm,
Gedib bir danışıq sifariş verəm.

Vaxt gəlib yetişə, mən də tələsəm,
Yüyürəm danışıq məntəqəsinə.

Dəstəyi əlimə alanda əsəm,
Çaşam və az qalam sinəmə basam…

Əvvəlcə xışıltı gələ o başdan,

Sonra əziz o səs dinə yavaşdan…

“Xeyrulla!” deyərək ağlaya anam,
Gözümün yaşından dəstək islana…

Ah, beş-on il geri qayıda aləm,
Anamın səsini eşidə biləm…

 

17. 08. 2019, Samara

YUXUMA GƏLİRSƏN QƏRİB ÖLKƏDƏ…

ANAMLA HƏYƏTDƏ

Yuxuma gəlirsən qərib ölkədə,
Bir dəfə evinə gələsən, anam,

Beş günə də gəlsən, iki günə də,

Görərsən tezliklə mən yanındayam.

 

 

Taxçaya-boxçaya əl yetir bir az
Sil qalın tozunu kitablarımın.
Döşə xalçaları, at kilim, palaz,

Hərdən qırağa çıx, güd artırmanı.

 

 

 

Ətirli sabun al, bəzəkli dəsmal,

Yaxşı mələfə al xırda çiçəkli.
Balışüzlərinin təzəsini al,

Təzə yorğan sırı, başıma çəkim.

 

 

 

Bir dəst stul da al, ucuzu düşsə,
Dəyiş nə sınan var, nə laxlayan var.

Çay al yaxşısından, çay tükənibsə,

Armiudu stəkan, çini çaynik al.

 

 

 

Qonşuya ət aldır bir az dolmalıq,
Süd al, maya da al, özün qatıq çal.

Təndirə girməli halın qalmayıb,
Çörəyi Gülşəndən, Səmayədən al.

 

 

Gəlsən evimizə, gələrəm hökmən,

Yolların tilsimi sınar bir  anda.

Gedərəm iyinlə, hənirinlə mən,
Tezliklə görərsən məni yanında.

 

 

Soyuq, nəm komamız, gəlsən, isinər.
Qanı soyuq ölkə, qəlbi daş ölkə,
Mənimçin yenidən vətənə dönər,
Gəlsən evimizə bir dəfə bəlkə…

 

07.07. 2019

SERGEY YESENİN. ANAMA MƏKTUB

ЕСЕНИН

Письмо матери

Qarım, mehribanım, hələ sağmısan?

Mən də sağam. Səni salamlayıram.

Qoy sənin komana süzülüb axsın,

Təsvirə gəlməyən işıq hər axşam.

 

 

Yazırlar, həyəcan içini yeyir,
Məndən ötrü yaman fikir çəkirsən.

Köhnədəb və əfəl donunu geyir,
Çıxıb dayanırsan yol üstündə sən.

 

 

Mavi zülmətində sənə axşamın,

Görünən həmişə eyni şey olar:

Kimsə meyxanada dava zamanı,

Deşər ürəyimi fin bıçağıyla.

 

 

Boşla, mehribanım, narahatlığı!

Bir qarabasmadır gördüyün, inan.

Lap elə əyyaş da deyiləm axı,

Mən səni görməmiş gedəm dünyadan.

 

 

Elə həminki tək qılıqlıyam mən

İndi bircə şeyin arzusundayam,
Qurtuub tezliklə vəhşi qüssədən,

Yastı komamıza bizim qayıdam.

 

 

Qayıdıb gələrəm bağda ağappaq
Ağaclar qol açar yaz həvəsiylə.
Səkkiz il əvvəl tək oyatma ancaq,
Məni, sökülməmiş dan yeri hələ.

 

 

Arzulanıb gedən nə var, oyatma,
Çin olmayanlara toxunma hədər.

Mənim bu həyatda düşüb baxtıma,
Erkən üzüntülər, erkən itkilər.

 

 

Mənə ibadət də öyrətmə. Bəsdir!

Keçmişə bir daha qayıtmaram mən.

Tək sənsən ruhuma nur salan indi,

Mənə kömək sənsən, sevinc də sənsən.

 

 

Daha həyəcanla nə özünü üz,

Nə də ki, qəm elə, içini yeyib.

Çıxıb yol üstündə dayanma tez-tez,
Köhnədəb və əfəl donunu geyib.

1924
 ruscadan tərcümə

03-04. 06. 2019

Samara

 

 

Письмо матери

Ты жива еще,  моя старушка?
Жив и я. Привет тебе, привет!
Пусть струится над твоей избушкой
Тот вечерний несказанный свет. Читать далее

  VLADİSLAV XODASEVİÇ. ANAMA

hodasevich

Матери

Ana! Heç olmasa sən məni dinlə: ağırdır,
Bu dünyada yaşamaq! Niyə məni doğurdun?

Ana! Bəlkə hər şeyi özüm məhv eləmişəm
Niyə bəs büytn həyat – şərabdır, oxdur, oddur?

Utanıram səninlə sevgidən danışmağa,

Deyəm qadından ötrü ağlayıram mən, ana!

Məyus qocalığını niyə qayğılandırım,

Kor, üsyankar, yalançı ruhun iztirabıyla!

Dəhşətdir açıb deyəm vecimə deyil mənim

O həyat dərsləri ki. sən mənə öyrədirdin,
Nə kitab sayıram mən, nə ibadət, nə nəğmə.

Hər şeyi unutmuşam, ana! Yox olmuş hər şey,

Şərabın xumarıyla qışqırıq qopararaq

Sərsəri tək gəzərkən itib getdi nə varsa.

İstəyirsən biləsən nə varsa mənə aid?

İstəyirsən – deyimmi? Mənə çox az şey gərək:

Onun öpüşlərini dada bilim yenə də

(İncə dodaqlarında kürən çalarlı allıq!)

Yenə səslənə biləm: “Ah, çarevna, çarevna!”

Və eşidə biləydim cavabında: “Ömürlük”

Mehriban ana! Yenə köhnə salopunu gey,

Çenstoxovskayadan mərhəmət dilə, yalvar,
Zavallı oğluna və

Qara bantlı qadına.

 

1910

Ruscadan tərcümə

31.03-01.04. 2019, Samara

 

Владислав Ходасевич

Матери

 

Мама! Хоть ты мне откликнись и выслушай: больно
Жить в этом мире! Зачем ты меня родила?
Мама! Быть может, всё сам погубил я навеки, —
Да, но за что же вся жизнь — как вино, как огонь, как стрела? 
Стыдно мне, стыдно с тобой говорить о любви,
Стыдно сказать, что я плачу о женщине, мама!
Больно тревожить твою безутешную старость
Мукой души ослепленной, мятежной и лживой! Читать далее