Mine eye and heart are at a mortal war…

Elə bil davadır qənimət üstdə,

Gözümlə ürəyin savaşı qanlı.

Səni göz ürəkdən gizləmək istər,

Gözün baxmağına ürək ağrınır.

Ürəyim deyir ki, odur məskənin,

Göz almaz olsa da, dəlinməz qala.

Ürəyim deyəni gözümsə danır,
Odur surətini deyir saxlayan.

Andlı məhkəməsi fikirlərimin,

Baxdı bu mülkiyyət çəkişməsinə,

Verdiktsə payını verdi hərənin —
Ürəyə düşəni, gözə düşəni.

            Gözümə məxsuddur görkəmin indi,

           Ürəyininin eşqi ürəyimindir.

İngiliscədən tərcümə

04.02.2018

Samara

Qeyd: 46-cı sonet göz-ürək seriyalı sonetlərdən biridir (24, 38, 47 və başqaları). Müasir oxucular üçün çətindir, o cümlədən çoxlu hüquq terminlərinə görə.

                      The other two, slight air and purging fire…

Daim səninlədir, mən harda olsam,
Safa çıxaran od və yüngül hava.

Hava – mənim fikrim, od – ehtirasım,

Bilinməz hardadır onlar və nə vaxt.

Ən çapıq ünsürlər sənin yanına,

Uçan zaman sevgi elçiliyiylə.

Dördünsür həyatım yarılanaraq

Əzilir qüssəylə, varır heçliyə.

Bu yüyrək elçlilər dönərkən geri,

Dönər tarazlığı həyatımın da.

Gəlib gətirərlər xoş xəbərləri,

Deyərlər əzizim sağ-salamatdır.

                     Sevincim çox sürmür, onları geri,

                     Göndərirəm, məni yenə qəm yeyir.

İngiliscədən tərcümə

03.02.2018

Samara

QEYD: 44-cü sonetin davamıdır

                             If the dull substance of my flesh were thought…

Ətdən-sümükdən yox, fikirdən əgər,

Mayam tutulsaydı, məni bu zalım,

Məsafə saxlaya bilərdi məgər? — 

Bütün uzaqlıqdan sənə çatardım.

Onda nə fərqi var, səndən ən uzaq,
Dünyanın mən hansı nöqtəsindəyəm.

Qurunu, dənizi fikir aşacaq,

Harda olduğunu sənin bilən dəm.

Fikir öldürür ki, fikir deyiləm!

Dalınca keçməyə sənin milləri.

Sudan və torpaqdan tutulub mayam,
Ayrılıqda keçən vaxtsa inlədir.

                   Ağır göz yaşları verir su, torpaq,

                   Bu da dərdlərinin rəmzidir ancaq.

Ingiliscədən tərcümə

02.02.2018

Samara

QEYD: Bəzilərinin ehtimalına görə, Şekspirin dərin məyusluğu o vaxtlar onun patronu və bəlkə də məşuqu olan Souzhəmpton qrafının uzaqda olmağı ilə bağlıdır.(Ramsey)

Şekspirin müasirləri torpaq və suyu “ağır element” sayırdılar.Torpaq və su həm də yer və dənizdir, yəni şairlə sevgilisi arasındakı məsafəni göstərir.

45-ci sonnet 44-cü sonetin davamıdır.

                         When most I wink, then do mine eyes best see…

Daha yaxşı görür gözüm, bağlısa,

Gündüz gördüklərim çıxır yadımdan.

Yatarkən gözlərim sənə baxırsa,

Nurlanr onların qaranlığı da.

Kölgənlə kölgəlik işıqlanırsa,

Nə gözəl tamaşa kölgən olardı,

Günəşin işığı yayılan zaman.

Görərdi nurunu gözdən olan da.

Kölgəndən qaranlıq gecələr belə,

Yuxulu  gözlərə işıq axırsa,

Gözlərim yetişər bəxtəvərliyə,

Gündüz işığında sənə baxarsa.

                     Gündüzüm gecədir səni görməsəm,

                     Gecəm gündüz olur yuxuma girsən.

İngiliscədən tərcümə

01.02.2018

Samara

That thou hast her it is not all my grief…

İndi o sənindir, ən böyük qəmim

Bu deyil, sevsəm də onu mən necə.

İndi sən onunsan, mənim qəlbimi,

Sevgi itkisidir belə incidən.

+

Keçirəm yenə də günahınızdan:
Onu sevdiyimə onu sevirsən;

Mənə xəyanətlə istəyir o da,

Onu mənə görə bəyənəsən sən.

+

Sevdiyim qazanar səni itirsəm,

Onu itirdimsə, qazananı sən

İkiniz qazanclı, itkili mənsə,

Məni incidirsiz  mənə sevgidən.

+

              Nə yaxşı dostumla bir kimiyəm mən,

              Elə məni sevir dostumu sevən.

İngiliscədən tərcümə

31.01.2018

Samara

Qeyd: Mövzusuyla 42-ci sonet 40 və 41-ci sonetlərin davamıdır. Burda Şair həm sevgilisini, həm dostunu itirib. Tənqidçilər bu soneti qəmli sayırlar, “loss” (itki) sözü altı dəfə işlənib. “Love” (sevgi) sözünün də altı dəfə işlədilməsi balans yaratmaq kimi başa düşülür.

Bu sonetdə Şekspir çox uzağa gedir, “sevgi üçbucağı”  əsil “treesome”a çevrilir, çünki münasibətlər heç də platonik deyil… Hərçənd üçlüyün münasibəti azca Füzulinin “Leyli və Məcnun” undakı sitüasıyanı xatırladır. Məcnun özünü Leyli ilə bir varlıq sayır (“Gər mən mən isəm, nəsən sən ey yar”), həm də onda İbn Salama rəğbət oyanır (“Əğyarım yarü yarım əğyar)…

Those pretty wrongs that liberty commits…

Ürəyindən uzaq düşəndə bəzən,

Mənsiz çıxardığın xırda hoqqalar,

Yaraşır yaşına, gözəlliyinə,

Fitnə səni izlər qarabaqara.

İncə olduğundan fəth edilirsən,

Təqib olunursan, çünki gözəlsən.

Qadın fitnəsinə əgər hədəfsə,

Qadından doğulan necə çəkilsin?

Mənim olana da sən yiyələndin,
Gəncliyin sehriylə, gözəlliyinlə.

Onlardı rəhbərin, səni yönəldən,

İki xəyanətə çəkən də elə:

                 Məndən sevgilimi ayırdın sən həm,

                Dostluğun üstündən çəkdin həm qələm.    

İngiliscədən tərcümə

30.01.2018

Samara

Qeyd: 40-cı sonetdə açılan məhəbbət üçbucağı mövzusu bu sonetdə inkişaf edir. Şekspirin qəhrəmanı ikiqat – dostunun və sevgilisinin – xəyanətdən əzab çəkir.                            

                                  Take all my loves, my love; yea, take them all…

Götür sevgiləri sən ürəyimdən —

Əvvəllər olmayan nəyin var indi?
Gülüm, “əsil sevgi” deyə bildiyin,

Məndə nə vardısa, elə sənindi.

+
Səni qınamıram, sevgimi məndən,

Alırsansa mənə sevgidən, amma,

Zövqünə aldanıb, məhəbbət desən,

Qəlbin rədd edənə, səni qınaram.

+

Bütün olanımı apardınsa da,

Nəcib oğru, bil ki, bağışlanırsan.

Hərçənd bilirsən ki, dözmək asandır,

Sevgi yarasından kin ağrısına.

+

                     Gözəlsən, şərin də gözəl görünər,

                     Kinlə öldürsən də, düşmənə dönmə.

İngiliscədən tərcümə

29.01.2018

Samara

Qeyd: Ən mürəkkəb sonetlərdəndir; 5-6; 7-8-ci misralar müxtəlif tədqiqatçılar və tərcüməçilər tərəfindən müxtəlif cür yozulur. 

Şair onun sevgilisini əlindən almış dostunun xəyanətindən əzab çəkir, onu “gentle thief” adlandırır və onu bağışlamağa hazır olduğunu bildirir.          

                                          O how thy worth with manners may I sing…

Necə tərif edim səni mən axı,

Ən yaxşı nə varsa məndə — bu sənsən.

Özünütərifin, nəyi, de, yaxşı,
Özümü öyərəm mən, səni öysəm.

Elə bu səbəbdən gərək ayrılaq.

Bilsinlər iki eşq daha dir deyil.

Vəsf edə bilərəm biz ayrı olsaq,

Səndəki bənzərsiz ləyaqətləri.

Ayrılıq işgəncə olardı, ancaq,
Öz şirinliyi var asudəliyin.

Sevgi həstrətiylə xəyala dalcaq,
Xəyal da aldanır, zaman da gedir.

                            Beləcə ayrılaq bölünməyərək,         

                            Uzaqda olanı burda öyərək.

İngiliscədən tərcümə

28.01.2018

Samara

                                How can my muse want subject to invent…  

Qaçarmı ilhamım mövzu dalınca

Nəfəsin axırsa şeirlərimə?

Duyğu oyadırsan sən elə incə,

Yazmağa hər adi kağız yaramır.

Özünə sağol de, yazılarımda,

Nəsə tapsan əgər diqqətə dəyən.

Sənsən təxəyyülü alovlandıran,

Gərək gözsüz ola səni öyməyən.

On dəfə üstün ol doqquz Muzadan,

Onuncu Muzaya dönüb, dəyərdə.

Qoy elə yazsın ki, sənə üz tutan,

Oxunsun əsəri uzaq əsrdə.

                       Sadə şerimi kim bu gün bəyənsə,

                       Bilsin əməyimin ilhamı sənsən.      

İngiliscədən tərcümə

26-27.01.2018

Samara

                                   As a decrepit father takes delight…

Gənclik əməlləri övladın necə,

İxtiyar ataya sevinc gətirər,

Taleyin qarğışı məni üzüncə,

Təsəlli tapıram ləyaqətinlə.

+

Gözəllik ya dövlət, ağıl ya əsil,

Bunların hamısı, daha çox ya da — 

Görəndə şahanə xassələrindir,

Mən də bu sərvətə sevgi bağladım.

+

Onda nə yoxsulam, nə həqir, nə şil.

Elə maya verir çünki bu xülya,

Sənin zənginliyin mənim elə bil.
Şərikəm həmişə şanından paya.

+

     Sənə arzularam yaxşı nə varsa,
     On dəfə xoşbəxtəm, gerçək olarsa.

İngiliscədən tərcümə

25.01.2018